Thức khuya ôn thi có tốt không: ngủ bao nhiêu và sắp xếp giờ học thế nào
Tham vấn y khoa: BS. Bùi Việt Hưng (Sức khỏe tổng quát) · Thẩm định ngày 22/11/2026 · Biên soạn: Ban biên tập Sức khỏe Aiducation
THPT · 15–18 tuổiSinh viên · 18–24 tuổi
Trả lời nhanh
Thức khuya ôn thi thường làm kết quả kém đi: não cần giấc ngủ để ghi nhớ những gì đã học, và một người thiếu ngủ phản xạ chậm, dễ quên, dễ sai ở những câu đã biết. Học sinh 13–18 tuổi cần 8–10 giờ mỗi đêm, sinh viên cần ít nhất 7 giờ; trong mùa thi vẫn nên giữ mức này và học vào ban ngày, buổi tối sớm. Đừng thức trắng đêm trước ngày thi. Nếu con ngủ gật khi đang đi xe máy, ngất, đau ngực sau khi uống nước tăng lực, hoặc nói đến ý nghĩ muốn chết, hãy đưa con đi cấp cứu hoặc gọi 115 hoặc 113 ngay.
Khi nào cần đưa con đi khám
Gọi 115 hoặc 113, hoặc đến cấp cứu ngay khi
- Con ngất, hoặc đau ngực, tim đập rất nhanh, khó thở sau nhiều đêm thức khuya và uống cà phê, nước tăng lực.
- Con ngủ gật hoặc suýt gây tai nạn khi đang đi xe máy, xe đạp.
- Con có cơn co giật sau nhiều đêm mất ngủ.
- Con nói muốn chết, muốn biến mất, hoặc có hành động tự làm hại mình: ở bên con, cất vật nguy hiểm, gọi 115 hoặc 113 nếu nguy hiểm trước mắt, hoặc gọi Tổng đài 111 (miễn phí, 24/7).
Đưa con đi khám trong ngày khi
- Con ngủ dưới 6 giờ mỗi đêm nhiều tuần liền, ban ngày ngủ gục trong lớp.
- Con nằm hơn 30 phút không ngủ được, hoặc thức giấc lúc 2–3 giờ sáng rồi không ngủ lại, kéo dài trên 2 tuần.
- Con hay đau đầu, chóng mặt, đánh trống ngực, đau dạ dày, sụt cân trong mùa thi.
- Con buồn bã, khóc nhiều, cáu gắt, mất hứng với mọi thứ, hoặc nói mình vô dụng.
- Con phải dùng cà phê, nước tăng lực hoặc thuốc để thức hay để ngủ.
Thức khuya ảnh hưởng đến việc học thế nào
Trong giấc ngủ, nhất là giấc ngủ sâu và giấc ngủ mơ, não ôn lại và cất giữ những gì học trong ngày. Học đến 2 giờ sáng rồi ngủ 4 tiếng nghĩa là con vừa học thêm, vừa mất đi phần lớn thời gian não dùng để ghi nhớ.
Sau một đêm thiếu ngủ, khả năng tập trung, tính toán và phản xạ giảm rõ, giống như người đã uống rượu bia. Học sinh thiếu ngủ kéo dài còn dễ cáu gắt, lo âu, hay ốm và đau đầu. Thiếu ngủ cũng làm con thèm ăn hơn, nhất là đồ ngọt và đồ chiên; cộng với thói quen ăn mì tôm lúc nửa đêm, nhiều bạn tăng cân rõ sau một mùa thi.
Ngủ bao nhiêu là đủ trong mùa thi
- Học sinh 13–18 tuổi: 8–10 giờ mỗi đêm.
- Sinh viên, người từ 18 tuổi: ít nhất 7 giờ, tốt nhất 7–9 giờ.
- Giấc ngủ trưa 15–20 phút đầu giờ chiều giúp tỉnh táo; ngủ trưa quá 30 phút dễ làm dậy mệt và tối khó ngủ. Nếu tối nào cũng khó ngủ thì nên bỏ ngủ trưa.
- Ngủ bù cuối tuần không bù hết được cho cả tuần thiếu ngủ, và ngủ đến trưa sẽ làm tối khó ngủ hơn.
Chỉnh giờ ngủ theo giờ thi
Kỳ thi tốt nghiệp THPT diễn ra vào tháng 6; năm 2026 thi chính thức ngày 11 và 12/6, môn Ngữ văn và bài thi tự chọn vào buổi sáng. Buổi thi sáng bắt đầu sớm nên thí sinh phải có mặt ở điểm thi từ rất sớm. Mỗi năm Bộ Giáo dục và Đào tạo công bố lịch riêng, bố mẹ nên xem lịch của năm con thi. Nếu con quen thức đến 1–2 giờ sáng rồi dậy lúc 9 giờ, sáng ngày thi con sẽ vào phòng thi khi não chưa tỉnh hẳn.
Từ 2–3 tuần trước kỳ thi, hãy giúp con dời giờ ngủ sớm dần, mỗi vài ngày khoảng 15–30 phút, cho đến khi con quen dậy trước 6 giờ mà vẫn tỉnh. Giữ cùng giờ dậy cả cuối tuần. Ra nắng buổi sáng giúp đồng hồ sinh học chỉnh nhanh hơn.
Sắp xếp giờ học để không phải thức khuya
- Học phần khó, cần suy nghĩ nhiều vào buổi sáng hoặc đầu buổi tối, khi đầu óc còn tỉnh.
- Chia thành các đợt 25–50 phút, nghỉ 5–10 phút giữa mỗi đợt: đứng dậy đi lại, uống nước, không lướt điện thoại.
- Ôn lại bài nhiều lần, cách nhau vài ngày, và tự làm đề, hiệu quả hơn đọc đi đọc lại một lần thật lâu trong đêm.
- Đặt giờ dừng học mỗi tối, ví dụ 21 giờ 30, rồi dành 30–60 phút thư giãn không màn hình trước khi ngủ.
- Đêm trước ngày thi chỉ xem lại nhẹ, chuẩn bị giấy tờ, đồ dùng và đi ngủ như thường lệ hoặc sớm hơn một chút.
Bố mẹ giúp được gì
Bố mẹ nhìn con thức khuya thường thương nhưng cũng sốt ruột. Thay vì nhắc học thêm, hãy nhắc con đi ngủ và cùng con đặt giờ tắt đèn. Giữ nhà yên tĩnh sau 22 giờ, cả nhà cũng bớt xem ti vi to tiếng.
Đừng pha cà phê hay mua nước tăng lực cho con thức. Nếu con khó ngủ vì lo, hãy ngồi nói chuyện với con vài phút, nhắc rằng một kỳ thi không quyết định cả cuộc đời và bố mẹ thương con dù kết quả ra sao. Không tự cho con uống thuốc ngủ; nếu con mất ngủ kéo dài, hãy đưa con đi khám.
Nếu em đang đọc bài này
Thức thêm hai tiếng để học có vẻ chăm, nhưng thường em sẽ quên phần lớn những gì học lúc mắt đã díp lại, và hôm sau học kém hơn. Ngủ đủ là một phần của ôn thi, không phải thời gian bị mất.
Thử một tuần thế này: dừng học lúc 21 giờ 30, cất điện thoại ra ngoài phòng, ngủ khoảng 22 giờ, dậy cùng giờ mỗi sáng. Phần lớn các bạn thấy mình học vào hơn sau vài ngày. Nếu em là sinh viên, những đêm thức trắng trước hạn nộp bài hay trước ngày thi cũng hại theo cùng một cách; hãy chia việc ra từ sớm.
Nếu em nằm mãi không ngủ được vì lo, hoặc thấy quá mệt mỏi, buồn bã, hãy nói với bố mẹ, thầy cô hay một người em tin. Em cũng có thể gọi Tổng đài 111, miễn phí và có người nghe máy cả ngày lẫn đêm.
Chăm sóc con tại nhà
- Cùng con đặt giờ dừng học, giờ ngủ và giờ dậy cố định trong mùa thi.
- Để điện thoại sạc ngoài phòng ngủ qua đêm; dùng đồng hồ báo thức thay điện thoại.
- Phòng ngủ tối, mát, yên tĩnh; đèn bàn học đủ sáng nhưng tắt hẳn khi đi ngủ.
- Không uống cà phê, trà, nước tăng lực, trà sữa sau 15 giờ.
- Bữa tối không quá muộn và không quá no; đói muộn thì ăn nhẹ như sữa, chuối, sữa chua.
- Cho con vận động 30–60 phút mỗi ngày, dù chỉ là đi bộ hay đạp xe, để tối dễ ngủ hơn.
Hiểu lầm thường gặp
- Thức càng khuya học càng được nhiều.
- Học lúc quá mệt thì nhớ rất ít. Ngủ đủ giúp não ghi nhớ bài, nên giờ ngủ cũng là giờ ôn thi.
- Đêm cuối thức trắng ôn lại hết cho chắc.
- Thức trắng làm con mệt, kém tập trung và dễ quên cả những phần đã thuộc. Đêm cuối nên xem lại nhẹ và đi ngủ đúng giờ.
- Ban đêm yên tĩnh nên học vào ban đêm hiệu quả hơn.
- Yên tĩnh có thể tạo ra ở bất kỳ giờ nào. Học muộn kéo theo ngủ ít, và phần lớn các buổi thi bắt đầu từ sáng sớm nên não cần quen tỉnh táo vào buổi sáng.
- Uống thuốc ngủ đêm trước ngày thi cho ngủ ngon.
- Thuốc ngủ có thể làm sáng hôm sau còn lừ đừ, chậm chạp. Không dùng khi bác sĩ chưa khám và chỉ định.
Bố mẹ hay hỏi
+Ôn thi nên ngủ mấy tiếng?
Học sinh 13–18 tuổi nên ngủ 8–10 tiếng, sinh viên ít nhất 7 tiếng, kể cả trong mùa thi.
+Nên học buổi tối hay dậy sớm học?
Tùy từng người, miễn là đủ giờ ngủ và giờ dậy gần với giờ thi. Trước kỳ thi vài tuần, nên chuyển dần sang dậy sớm để sáng ngày thi con tỉnh táo.
+Thức khuya một đêm trước ngày thi có sao không?
Một đêm thiếu ngủ thường làm con kém tập trung, chậm và dễ sai vào hôm sau. Nên ôn nhẹ và đi ngủ đúng giờ.
+Con mất ngủ trước ngày thi phải làm sao?
Nằm thư giãn, thở chậm, không xem điện thoại; nằm quá 20–30 phút không ngủ được thì dậy làm việc nhẹ trong ánh đèn mờ rồi quay lại giường. Một đêm ngủ kém trước ngày thi thường không ảnh hưởng nhiều nếu những đêm trước con ngủ đủ.
+Ngủ trưa có giúp ôn thi tốt hơn không?
Có, một giấc trưa 15–20 phút giúp tỉnh táo buổi chiều. Tránh ngủ trưa quá dài hoặc quá muộn vì tối sẽ khó ngủ.
Nguồn tham khảo
- Tips on preparing for exams — NHS (Anh)
- Healthy Sleep Habits: How Many Hours Does Your Child Need? — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)
- About Sleep — CDC (Hoa Kỳ)
- Bộ GDĐT ban hành hướng dẫn tổ chức Kì thi tốt nghiệp THPT năm 2026 — Bộ Giáo dục và Đào tạo
Cập nhật 20/11/2026.
Thông tin trên trang dùng để bố mẹ hiểu và theo dõi con, không thay thế việc khám bệnh. Khi con có dấu hiệu nguy hiểm, hãy gọi 115 hoặc 113 (từ 1/11/2026 tổng đài 113 cũng tiếp nhận cấp cứu y tế), hoặc đưa con đến cơ sở y tế gần nhất. Cần người lắng nghe về chuyện của con: Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111, miễn phí, 24/7.
Bài liên quan
- Mất ngủ trước kỳ thi
Khó ngủ một vài đêm trước kỳ thi rất hay gặp và thường hết khi thi xong. Điều cần làm là giữ giờ ngủ đều, tắt màn hình trước khi ngủ và không thức khuya học bù, vì ngủ đủ giúp con tập trung tốt hơn nhiều so với học dồn đến khuya. Nên đưa con đi khám khi con mất ngủ gần như mỗi đêm hơn 2 tuần, ngủ ít mà ban ngày lả đi, hoặc mất ngủ đi kèm buồn bã, hoảng loạn. Không tự cho con uống thuốc ngủ hay thuốc an thần.
- Cà phê, nước tăng lực khi ôn thi
Nước tăng lực không được khuyến cáo cho trẻ em và tuổi teen. Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ khuyên trẻ em tốt nhất không dùng caffeine; nếu học sinh vẫn uống, Bộ Y tế Canada đặt giới hạn 2,5 mg cho mỗi kg cân nặng mỗi ngày (con nặng 45 kg là khoảng 110 mg, chưa tới một ly cà phê phin); giữ dưới khoảng 100 mg và không uống sau 15 giờ là mức an toàn dễ nhớ. Người lớn khỏe mạnh không nên quá 400 mg mỗi ngày. Caffeine giúp tỉnh trong chốc lát nhưng làm mất ngủ, mà ngủ mới là lúc não ghi nhớ bài. Nếu sau khi uống con đau ngực, tim đập rất nhanh hoặc loạn nhịp, khó thở, ngất hay co giật, hãy gọi 115 hoặc 113 ngay.
- Áp lực thi cử
Hồi hộp trước kỳ thi là bình thường và một chút căng thẳng còn giúp con tập trung. Đáng lo khi căng thẳng kéo dài nhiều tuần, làm con mất ngủ, bỏ ăn, hay đau đầu đau bụng, khóc hoặc cáu gắt, không học được nữa. Việc bố mẹ làm được nhiều nhất là giữ cho con ngủ đủ, ăn đủ, có giờ nghỉ, và nói với con rằng kết quả thi không quyết định con là ai. Nếu con nói muốn chết, muốn biến mất hoặc tự làm đau mình, hãy ở bên con và tìm trợ giúp ngay: gọi 115 hoặc 113 khi nguy hiểm trước mắt, hoặc Tổng đài 111 (miễn phí, 24/7).
- Trẻ cần ngủ bao nhiêu tiếng
Theo Viện Hàn lâm Y học Giấc ngủ Hoa Kỳ và Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ, mỗi ngày (tính cả giấc trưa) trẻ 4–12 tháng cần 12–16 giờ, 1–2 tuổi 11–14 giờ, 3–5 tuổi 10–13 giờ, 6–12 tuổi 9–12 giờ, và tuổi 13–18 cần 8–10 giờ. Trẻ sơ sinh dưới 4 tháng ngủ rất khác nhau, thường khoảng 14–17 giờ chia nhiều giấc. Con ngủ đủ khi sáng dậy được, ban ngày tỉnh táo, ít cáu gắt. Trẻ nhỏ ngủ có lúc ngừng thở kèm tím tái, hoặc trẻ sơ sinh li bì khó đánh thức, bỏ bú, cần đi cấp cứu ngay.
- Ăn uống mùa thi
Mùa thi không cần món đặc biệt hay thuốc bổ não: con cần ăn đủ ba bữa đúng giờ, mỗi bữa có tinh bột, đạm và rau, uống đủ nước và ngủ đủ giấc. Sáng ngày thi, cho con ăn món quen, vừa no, dễ tiêu, như phở, cháo, bánh mì trứng hoặc xôi ít, kèm sữa hoặc trái cây; tránh món lạ, quá nhiều dầu mỡ hay đồ bán rong không rõ vệ sinh. Nếu con nôn nhiều, đi ngoài liên tục, không uống được hoặc ngất sau ăn, hãy đưa con đi khám ngay.
- Sinh viên kiệt sức
Kiệt sức (burnout) là khi căng thẳng học tập, làm thêm kéo dài nhiều tháng khiến sinh viên cạn năng lượng, thấy chán và xa cách với việc học, và tin rằng mình học mãi cũng không ra gì. Ngủ một đêm hay nghỉ một cuối tuần không làm nó hết. Cách gỡ là giảm tải thật sự, lấy lại giấc ngủ và các khoảng nghỉ, và gặp bác sĩ hoặc chuyên gia tâm lý nếu tình trạng kéo dài hơn 2 tuần, vì kiệt sức hay đi kèm trầm cảm và lo âu. Nếu con nói muốn chết hoặc tự làm hại mình, hãy gọi 115 hoặc 113 khi nguy hiểm trước mắt, và đưa con đi khám bác sĩ tâm thần hoặc chuyên gia tâm lý ngay trong ngày. Tổng đài 111 dành cho trẻ dưới 16 tuổi, nên với sinh viên, bác sĩ và phòng tư vấn của trường là nơi phù hợp hơn.
Chủ đề khác