Dùng thuốc cho con

Dùng thuốc nhỏ mắt cho trẻ: cách nhỏ đúng và loại không được tự mua

Tham vấn y khoa: BS. Bùi Việt Hưng (Sức khỏe tổng quát) · Thẩm định ngày 22/11/2026 · Biên soạn: Ban biên tập Sức khỏe Aiducation

Sơ sinh và dưới 1 tuổi · 0–12 thángMầm non · 1–5 tuổiTiểu học · 6–10 tuổi

Trả lời nhanh

Chỉ nhỏ cho con thuốc nhỏ mắt khi bác sĩ hoặc dược sĩ đã xác định đúng loại, đúng cách dùng; để rửa và làm sạch mắt, nước muối sinh lý là đủ. Không tự mua hay dùng lại thuốc nhỏ mắt có corticoid hoặc kháng sinh, không dùng thuốc làm hết đỏ mắt (co mạch) cho trẻ, không nhỏ sữa mẹ hay nước lá vào mắt. Lọ thuốc đã mở thường chỉ dùng trong khoảng 4 tuần, mỗi con một lọ riêng. Trẻ dưới 1 tháng tuổi đỏ mắt có ghèn, hoặc trẻ đau mắt nhiều, sợ ánh sáng, nhìn mờ, cần đi khám ngay trong ngày.

Khi nào cần đưa con đi khám

Gọi 115 hoặc 113, hoặc đến cấp cứu ngay khi

  • Hóa chất, vôi, chất tẩy rửa, keo dán bắn vào mắt: rửa mắt ngay dưới vòi nước sạch chảy nhẹ ít nhất 20 phút rồi gọi 115 hoặc 113 hoặc đến cấp cứu.
  • Mắt bị vật nhọn đâm, vật bắn với lực mạnh vào, hoặc có vật cắm trong mắt: không rửa, không lấy ra, che nhẹ mắt và đến cấp cứu ngay.
  • Con uống nhầm thuốc nhỏ mắt hoặc nhỏ mũi, nhất là loại làm hết đỏ mắt, nghẹt mũi: đến cấp cứu ngay dù con chưa có biểu hiện gì, mang theo lọ thuốc.
  • Mí mắt sưng đỏ, nóng, đau tăng nhanh kèm sốt, hoặc con khó đảo mắt, mắt lồi ra.
  • Sau khi nhỏ thuốc, con sưng môi, mặt, khó thở, thở rít hoặc nổi mẩn khắp người.

Đưa con đi khám trong ngày khi

  • Trẻ dưới 1 tháng tuổi bị đỏ mắt, sưng mí, có ghèn: khám trong ngày.
  • Con đau mắt nhiều, sợ ánh sáng, nhìn mờ hoặc nhìn thấy khác thường.
  • Mắt đỏ nhiều, ghèn đặc vàng xanh nhiều, hoặc đã nhỏ thuốc theo đơn 2–3 ngày mà không đỡ.
  • Mắt đỏ hơn, ngứa, rát, sưng mí sau khi bắt đầu một loại thuốc nhỏ mới.
  • Con đang đeo kính áp tròng mà đỏ mắt, đau mắt.
  • Con bị đau mắt đỏ quá 7 ngày chưa đỡ.

Những loại thuốc nhỏ mắt hay gặp

  • Nước muối sinh lý 0,9%: dùng để rửa mắt, làm sạch ghèn. An toàn cho mọi lứa tuổi, nên dùng ống nhỏ dùng một lần hoặc lọ còn hạn, đã mở chưa lâu.
  • Nước mắt nhân tạo: làm ẩm mắt khi khô mắt, mỏi mắt do nhìn màn hình nhiều. Hỏi dược sĩ loại không có chất bảo quản nếu con dùng nhiều lần mỗi ngày.
  • Thuốc nhỏ chống dị ứng: dùng khi con bị dị ứng mắt (ngứa nhiều, chảy nước mắt). Nhiều loại chỉ dùng từ 2 tuổi; trẻ nhỏ hơn cần bác sĩ kê.
  • Thuốc nhỏ kháng sinh: chỉ dùng khi bác sĩ nghĩ đến nhiễm khuẩn. Phần lớn đau mắt đỏ ở trẻ do virus, kháng sinh không có tác dụng.
  • Thuốc nhỏ có corticoid: chỉ dùng khi bác sĩ mắt khám, kê đơn và hẹn theo dõi.
  • Thuốc làm hết đỏ mắt (thuốc co mạch): chỉ làm mắt trắng ra tạm thời, dùng nhiều ngày lại làm mắt khó chịu hơn. Không dùng cho trẻ.

Vì sao không tự mua thuốc có corticoid hoặc kháng sinh

Nhiều lọ thuốc nhỏ mắt bán sẵn có corticoid, làm mắt đỡ đỏ rất nhanh nên hay được truyền tay nhau. Nhưng dùng khi không có chỉ định, corticoid có thể làm bệnh do một số virus nặng thêm, gây loét giác mạc; dùng kéo dài có thể gây tăng nhãn áp và đục thủy tinh thể, những bệnh có thể làm giảm thị lực vĩnh viễn mà ban đầu không có triệu chứng.

Kháng sinh nhỏ mắt không chữa được đau mắt đỏ do virus hay dị ứng. Tự dùng làm chậm chẩn đoán đúng, có thể gây kích ứng, dị ứng và góp phần làm vi khuẩn kháng thuốc. Với trẻ dưới 2 tuổi, ngay cả các loại kháng sinh nhỏ mắt thông dụng cũng chỉ dùng khi có đơn.

Không dùng lại lọ thuốc còn thừa từ lần trước, không dùng thuốc của anh chị em hay người lớn trong nhà. Mỗi lần đau mắt có thể do một nguyên nhân khác.

Cách nhỏ mắt cho trẻ

  • Rửa tay bằng xà phòng trước và sau khi nhỏ. Lau sạch ghèn bằng bông hoặc gạc thấm nước muối sinh lý, lau từ khóe trong ra khóe ngoài, mỗi bên mắt một miếng riêng.
  • Cho con nằm ngửa hoặc ngồi ngửa đầu ra sau. Với bé nhỏ, có thể quấn khăn quanh tay chân hoặc nhờ một người giữ đầu nhẹ nhàng.
  • Kéo nhẹ mí dưới xuống để tạo một túi nhỏ, nhỏ 1 giọt vào túi đó. Đầu lọ không được chạm vào mắt, mí, lông mi hay ngón tay.
  • Nếu con nhắm chặt mắt: cho con nằm ngửa, nhỏ 1 giọt vào khóe mắt phía mũi khi mắt đang nhắm, rồi bảo con mở mắt chớp vài lần, thuốc sẽ chảy vào mắt.
  • Sau khi nhỏ, cho con nhắm mắt và ấn nhẹ khóe trong mắt (gần sống mũi) khoảng 1 phút để thuốc ngấm vào mắt, ít chảy xuống mũi họng. Lau phần thuốc tràn ra bằng khăn sạch.
  • Nếu dùng hai loại thuốc nhỏ, cách nhau ít nhất 3–5 phút. Nếu có cả thuốc mỡ tra mắt, nhỏ thuốc nước trước, tra mỡ sau.
  • Khen con, cho con một hoạt động con thích sau khi nhỏ. Nói thật với con là có thể hơi xót một chút, đừng dọa hay ép mạnh.

Bảo quản và dùng lọ thuốc an toàn

Ghi ngày mở nắp lên lọ. Phần lớn thuốc nhỏ mắt chỉ dùng trong khoảng 4 tuần sau khi mở, có loại ngắn hơn; đọc tờ hướng dẫn. Ống nhỏ dùng một lần thì dùng xong bỏ đi, không giữ lại hôm sau.

Mỗi con dùng một lọ riêng, nhất là khi đau mắt đỏ, để không lây cho nhau. Đậy nắp ngay sau khi dùng, để nơi khô mát hoặc tủ lạnh nếu tờ hướng dẫn yêu cầu. Thuốc đổi màu, vẩn đục hay quá hạn thì bỏ.

Cất mọi lọ thuốc nhỏ mắt, nhỏ mũi lên cao, ngoài tầm tay trẻ. Một số loại, nhất là thuốc làm hết đỏ mắt và thuốc co mạch nhỏ mũi, có thể gây ngộ độc nặng nếu trẻ nhỏ uống phải dù chỉ một lượng nhỏ.

Trẻ sơ sinh có ghèn, chảy nước mắt

Nhiều bé sơ sinh bị tắc tuyến lệ: mắt hay chảy nước, có ghèn nhưng lòng trắng mắt không đỏ. Phần lớn tự hết trong năm đầu. Bố mẹ lau sạch ghèn bằng nước muối sinh lý, và có thể được bác sĩ hướng dẫn xoa nhẹ vùng khóe mắt gần sống mũi.

Nếu bé dưới 1 tháng tuổi có mắt đỏ, sưng mí, ghèn nhiều, cần đưa đi khám trong ngày, vì có thể là nhiễm trùng mắt sơ sinh cần điều trị sớm. Không nhỏ sữa mẹ, không đắp lá vào mắt bé.

Chăm sóc con tại nhà

  • Dùng nước muối sinh lý 0,9% để rửa mắt, lau ghèn cho con; không cần thuốc nếu chỉ để làm sạch.
  • Rửa tay trước và sau khi chạm vào mắt con, không để đầu lọ chạm vào mắt.
  • Nhỏ thuốc đúng số lần, đúng số ngày bác sĩ dặn; không tự ngừng khi mắt vừa đỡ và không kéo dài quá thời gian được dặn.
  • Ghi ngày mở nắp lên lọ và bỏ lọ đã mở quá thời hạn trên tờ hướng dẫn.
  • Mỗi con một lọ thuốc, một khăn mặt riêng khi đang đau mắt.
  • Cất thuốc nhỏ mắt, nhỏ mũi ngoài tầm tay trẻ nhỏ.

Hiểu lầm thường gặp

Nhỏ sữa mẹ vào mắt giúp bé hết ghèn, hết đau mắt.
Sữa mẹ không chữa được bệnh mắt và có thể đưa thêm vi khuẩn vào mắt. Lau mắt bằng nước muối sinh lý và cho bé đi khám khi cần.
Lọ thuốc lần trước làm con đỡ đỏ mắt nhanh thì lần sau cứ thế dùng.
Thuốc làm đỡ đỏ nhanh thường có corticoid hoặc chất co mạch. Tự dùng lại có thể làm bệnh nặng thêm, gây tăng nhãn áp, đục thủy tinh thể.
Đau mắt đỏ phải nhỏ kháng sinh mới khỏi.
Phần lớn đau mắt đỏ ở trẻ do virus và tự khỏi; kháng sinh chỉ dùng khi bác sĩ nghĩ đến nhiễm khuẩn.
Nhỏ nhiều giọt một lần thì thuốc ngấm nhiều hơn.
Mắt chỉ giữ được khoảng một giọt, phần thừa sẽ trào ra hoặc chảy xuống mũi họng. Nhỏ 1 giọt mỗi lần là đủ, trừ khi bác sĩ dặn khác.

Bố mẹ hay hỏi

+Trẻ sơ sinh có được nhỏ nước muối sinh lý vào mắt không?

Có. Nước muối sinh lý 0,9% dùng để lau, rửa mắt cho bé được. Nếu bé dưới 1 tháng tuổi bị đỏ mắt, có ghèn nhiều, hãy cho bé đi khám trong ngày.

+Lọ thuốc nhỏ mắt mở rồi dùng được bao lâu?

Phần lớn loại chỉ dùng trong khoảng 4 tuần sau khi mở, có loại ngắn hơn. Xem tờ hướng dẫn và ghi ngày mở nắp lên lọ.

+Nhỏ thuốc mà con khóc, thuốc trào ra hết thì có cần nhỏ lại không?

Nếu chắc chắn thuốc chưa vào mắt, có thể nhỏ lại một giọt. Nếu không chắc, chờ đến lần nhỏ sau, không nhỏ dồn nhiều giọt.

+Con dùng máy tính nhiều, mỏi mắt có nên nhỏ thuốc không?

Nước mắt nhân tạo có thể giúp đỡ khô mắt, nhưng quan trọng hơn là cho mắt nghỉ thường xuyên và ra ngoài trời. Mỏi mắt kéo dài nên đi khám mắt để kiểm tra tật khúc xạ.

+Con lỡ uống thuốc nhỏ mắt thì làm gì?

Đưa con đến cấp cứu ngay, mang theo lọ thuốc, kể cả khi con chưa có biểu hiện gì. Một số thuốc nhỏ mắt, nhỏ mũi gây ngộ độc nặng ở trẻ nhỏ.

Nguồn tham khảo

  1. How to Put in Eye Drops — Viện Hàn lâm Nhãn khoa Hoa Kỳ (AAO)
  2. Chloramphenicol: an antibiotic for eye and ear infections — NHS (Anh)
  3. Conjunctivitis — NHS (Anh)

Cập nhật 20/11/2026.

Thông tin trên trang dùng để bố mẹ hiểu và theo dõi con, không thay thế việc khám bệnh. Khi con có dấu hiệu nguy hiểm, hãy gọi 115 hoặc 113 (từ 1/11/2026 tổng đài 113 cũng tiếp nhận cấp cứu y tế), hoặc đưa con đến cơ sở y tế gần nhất. Cần người lắng nghe về chuyện của con: Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111, miễn phí, 24/7.

Bài liên quan

  • Đau mắt đỏ

    Đau mắt đỏ (viêm kết mạc) ở trẻ phần lớn do virus, lây rất nhanh qua tay và đồ dùng chung, thường tự khỏi sau 1–2 tuần. Chăm sóc tại nhà là lau mắt bằng nước muối sinh lý, rửa tay thường xuyên, dùng khăn riêng và cho con nghỉ học. Không nhỏ sữa mẹ, không đắp lá, không tự mua thuốc nhỏ mắt có corticoid. Đưa con đi khám ngay nếu con đau mắt nhiều, nhìn mờ, sợ ánh sáng, mi mắt sưng đỏ kèm sốt, hoặc trẻ dưới 1 tháng tuổi bị đỏ mắt có ghèn.

  • Viêm kết mạc dị ứng

    Trẻ ngứa mắt, dụi mắt nhiều, hai mắt đỏ, chảy nước mắt, mi hơi sưng, thường kèm hắt hơi, sổ mũi, hay gặp nhất là viêm kết mạc dị ứng. Bệnh không lây, do mắt phản ứng với bụi nhà, mạt bụi, nấm mốc, lông chó mèo, phấn hoa hay khói. Rửa mặt, chườm mát, nhỏ nước mắt nhân tạo và tránh thứ gây dị ứng giúp con đỡ nhiều; thuốc nhỏ mắt chống dị ứng dùng theo tư vấn của bác sĩ hoặc dược sĩ, không tự dùng thuốc có corticoid. Đưa con đi khám ngay nếu con đau mắt, nhìn mờ, sợ ánh sáng, hoặc chỉ một mắt đỏ nhiều.

  • Tắc tuyến lệ ở trẻ sơ sinh

    Tắc tuyến lệ (tắc ống lệ mũi) là khi đường dẫn nước mắt từ góc mắt xuống mũi chưa thông, khiến mắt bé luôn ngấn nước, chảy nước mắt dù không khóc, hay có ghèn, thường ở một mắt. Bệnh khá thường gặp và phần lớn tự thông trong năm đầu; bố mẹ chỉ cần lau sạch mắt cho bé và có thể xoa nhẹ góc mắt nếu bác sĩ hướng dẫn. Đưa bé đi khám nếu có ghèn vàng xanh nhiều, góc mắt sát mũi sưng đỏ, hoặc sau 12 tháng vẫn chảy nước mắt. Đi khám ngay nếu bé dưới 1 tháng bị đỏ mắt có ghèn, bé rất sợ ánh sáng, giác mạc đục hoặc mắt to bất thường, hoặc bé dưới 3 tháng bị sốt.

  • Nhỏ nước muối sinh lý cho trẻ

    Khi con khỏe, mũi thông, không cần nhỏ nước muối sinh lý hằng ngày; mũi tự làm sạch được. Chỉ nhỏ khi con nghẹt mũi, thường trước khi bú và trước khi ngủ: trẻ dưới 1 tuổi 1 giọt mỗi bên, trẻ lớn hơn 2–3 giọt, trẻ dưới 1 tuổi không quá khoảng 4 lần một ngày. Dùng nước muối sinh lý 0,9% đóng lọ, không tự pha, không dùng loại ưu trương hay thuốc nhỏ mũi khác khi bác sĩ chưa khuyên. Con sặc, tím tái, ngừng thở khi đang nhỏ mũi, hoặc thở rút lõm lồng ngực thì đến cấp cứu ngay.

  • Siro, thuốc đã mở dùng được bao lâu

    Thuốc đã mở dùng được bao lâu tùy từng loại, và câu trả lời nằm trên nhãn hoặc tờ hướng dẫn, ở dòng hạn dùng sau khi mở nắp hoặc sau khi pha. Kháng sinh dạng bột pha thành nước chỉ dùng trong số ngày ghi trên nhãn, nhiều loại phải để ngăn mát tủ lạnh, và phần thừa sau đợt điều trị thì bỏ đi. Ghi ngày mở nắp lên chai; quá hạn, đổi màu, có mùi lạ, vón cục hay tách lớp không lắc tan thì không dùng. Nếu nhãn không ghi hoặc bố mẹ không chắc, hãy hỏi dược sĩ trước khi cho con uống.

  • Trẻ uống nhầm thuốc, hóa chất

    Khi nghi con uống nhầm thuốc hay hóa chất, lấy phần còn lại ra khỏi miệng con, giữ lại chai lọ, vỏ thuốc và đưa con đến cấp cứu ngay hoặc gọi 115 hoặc 113, kể cả khi con vẫn chơi bình thường, vì nhiều chất gây hại sau vài giờ. Không gây nôn, không cho uống sữa, nước chanh, giấm hay dầu ăn để giải độc. Gọi 115 hoặc 113 ngay nếu con khó thở, co giật, li bì, hoặc đã nuốt chất tẩy rửa, xăng dầu, thuốc trừ sâu, thuốc diệt chuột, pin cúc áo.

Chủ đề khác