Mắt, tai, răng

Trẻ bị đau mắt đỏ: chăm sóc tại nhà và khi nào cần đi khám

Tham vấn y khoa: BS. Bùi Việt Hưng (Sức khỏe tổng quát) · Thẩm định ngày 22/11/2026 · Biên soạn: Ban biên tập Sức khỏe Aiducation

Mầm non · 1–5 tuổiTiểu học · 6–10 tuổi

Trả lời nhanh

Đau mắt đỏ (viêm kết mạc) ở trẻ phần lớn do virus, lây rất nhanh qua tay và đồ dùng chung, thường tự khỏi sau 1–2 tuần. Chăm sóc tại nhà là lau mắt bằng nước muối sinh lý, rửa tay thường xuyên, dùng khăn riêng và cho con nghỉ học. Không nhỏ sữa mẹ, không đắp lá, không tự mua thuốc nhỏ mắt có corticoid. Đưa con đi khám ngay nếu con đau mắt nhiều, nhìn mờ, sợ ánh sáng, mi mắt sưng đỏ kèm sốt, hoặc trẻ dưới 1 tháng tuổi bị đỏ mắt có ghèn.

Khi nào cần đưa con đi khám

Gọi 115 hoặc 113, hoặc đến cấp cứu ngay khi

  • Con kêu đau mắt nhiều, nhìn mờ đi, hoặc rất sợ ánh sáng, không mở được mắt.
  • Mi mắt sưng đỏ, nóng, căng kèm sốt, hoặc con đau khi đưa mắt sang các phía.
  • Mắt bị hóa chất bắn vào: rửa ngay dưới vòi nước sạch liên tục ít nhất 20 phút rồi đưa con đến cơ sở y tế.
  • Mắt đỏ sau khi bị va đập hoặc có dị vật đâm vào.
  • Trẻ sơ sinh dưới 1 tháng tuổi bị đỏ mắt, chảy ghèn hoặc sưng mi.

Đưa con đi khám trong ngày khi

  • Ghèn vàng, xanh đặc nhiều, dính chặt mi mắt mỗi sáng.
  • Sau 3 ngày chăm sóc mà mắt không đỡ, hoặc đỏ mắt kéo dài quá 7 ngày.
  • Con đeo kính áp tròng mà bị đỏ mắt.
  • Đỏ mắt kèm sốt, đau tai, đau họng nhiều hoặc nổi ban.
  • Con có bệnh mạn tính, đang dùng thuốc làm giảm miễn dịch.

Đau mắt đỏ là gì

Kết mạc là lớp màng mỏng phủ lòng trắng mắt và mặt trong mi mắt. Khi kết mạc viêm, mắt đỏ, cộm như có cát, chảy nước mắt hoặc có ghèn, mi có thể hơi sưng. Bệnh thường bắt đầu ở một mắt rồi lan sang mắt kia sau vài ngày.

Ở Việt Nam, dịch đau mắt đỏ hay bùng lên vào mùa hè và đầu thu, lan nhanh trong lớp học, nhà trẻ. Bệnh gây khó chịu nhưng phần lớn không ảnh hưởng thị lực nếu chăm sóc đúng.

Do virus, vi khuẩn hay dị ứng

  • Do virus: hay gặp nhất. Mắt đỏ, chảy nhiều nước mắt, ghèn trong hoặc hơi đục, có thể kèm sốt nhẹ, đau họng, sưng hạch trước tai. Tự khỏi sau 1–2 tuần, đôi khi lâu hơn; kháng sinh không có tác dụng.
  • Do vi khuẩn: ghèn vàng hoặc xanh, đặc, dính mi nhiều vào buổi sáng. Bác sĩ có thể cho thuốc nhỏ hoặc tra kháng sinh nếu cần.
  • Do dị ứng: ngứa là triệu chứng nổi bật, thường cả hai mắt, kèm hắt hơi, sổ mũi. Không lây.
  • Khi bác sĩ nghi ngờ khác, ví dụ viêm giác mạc hay viêm màng bồ đào, con sẽ được khám kỹ hơn bằng đèn soi chuyên dụng.

Vì sao không tự mua thuốc nhỏ mắt có corticoid

Nhiều loại thuốc nhỏ mắt bán sẵn có chứa corticoid, làm mắt đỡ đỏ rất nhanh nên dễ được truyền tay nhau dùng. Nhưng corticoid nhỏ mắt khi không có chỉ định có thể làm bệnh do một số virus nặng thêm, gây loét giác mạc, và dùng kéo dài có thể gây tăng nhãn áp, đục thủy tinh thể.

Nếu con cần thuốc, bác sĩ sẽ khám rồi mới kê, có hẹn khám lại. Không dùng lại lọ thuốc của người khác hay lọ đã mở từ đợt trước.

Phòng lây cho cả nhà và cả lớp

Virus gây đau mắt đỏ bám trên tay, khăn mặt, gối, đồ chơi và có thể sống trên bề mặt khá lâu. Rửa tay bằng xà phòng là cách phòng lây hiệu quả nhất, cho cả con và người chăm sóc. Virus còn ra theo nước mũi, nước bọt khi con ho, hắt hơi, nên dạy con che miệng bằng khăn giấy hoặc khuỷu tay, và không dùng chung cốc, khăn.

Cho con nghỉ học đến khi mắt hết chảy ghèn, chảy nước và đỡ đỏ rõ, theo quy định của trường. Không cho con đi bơi khi đang đau mắt.

Chăm sóc con tại nhà

  • Rửa tay bằng xà phòng trước và sau khi chạm vào mắt con.
  • Lau ghèn bằng bông hoặc gạc sạch thấm nước muối sinh lý 0,9%, lau từ khóe trong ra khóe ngoài; mỗi mắt dùng một miếng riêng, dùng xong bỏ đi.
  • Nếu bác sĩ kê thuốc, nhỏ đúng số lần và đủ số ngày; đầu lọ thuốc không chạm vào mắt, mỗi người một lọ riêng.
  • Dùng khăn mặt, gối, chăn riêng cho con; giặt bằng nước nóng hoặc phơi nắng.
  • Nhắc con không dụi mắt; cắt móng tay ngắn cho trẻ nhỏ.
  • Chườm khăn mát sạch lên mắt có thể giúp con dễ chịu hơn.

Hiểu lầm thường gặp

Nhỏ sữa mẹ vào mắt giúp khỏi đau mắt đỏ.
Sữa mẹ không vô khuẩn và không chữa được viêm kết mạc. Nhỏ sữa vào mắt có thể đưa thêm vi khuẩn vào và làm bệnh nặng hơn.
Đắp lá trầu, lá dâu hay xông lá giúp mắt hết đỏ.
Lá cây không sạch, có thể gây nhiễm trùng thêm hoặc tổn thương giác mạc. Chỉ nên lau mắt bằng nước muối sinh lý.
Nhìn vào mắt người bị đau mắt đỏ cũng bị lây.
Bệnh không lây qua ánh nhìn. Bệnh lây khi tay chạm vào ghèn, nước mắt hoặc đồ dùng có dính virus rồi đưa lên mắt mình.
Nhỏ thuốc có corticoid cho nhanh khỏi.
Corticoid nhỏ mắt chỉ dùng khi bác sĩ khám và chỉ định. Tự dùng có thể gây loét giác mạc, tăng nhãn áp, đục thủy tinh thể.

Bố mẹ hay hỏi

+Đau mắt đỏ bao lâu thì khỏi?

Đau mắt đỏ do virus thường khỏi sau 1–2 tuần, có khi kéo dài đến 3 tuần. Nếu sau 7 ngày mắt không đỡ hoặc nặng lên, nên đưa con đi khám.

+Con bị đau mắt đỏ có cần nhỏ kháng sinh không?

Phần lớn trường hợp do virus nên kháng sinh không có tác dụng. Bác sĩ chỉ kê kháng sinh khi nghĩ đến nhiễm khuẩn.

+Bao giờ con được đi học lại?

Khi mắt hết chảy ghèn, chảy nước và đỡ đỏ rõ, thường sau khoảng một tuần. Hỏi thêm quy định của trường để tránh lây cho các bạn.

+Có nên dùng nước muối tự pha để rửa mắt cho con không?

Không nên. Nước muối tự pha không vô khuẩn và khó đúng nồng độ. Dùng nước muối sinh lý 0,9% đóng lọ, mở ra dùng trong ngày.

+Đau mắt đỏ có cần kiêng gió, kiêng tắm, kiêng rau muống không?

Không cần. Con vẫn tắm rửa bình thường, chỉ tránh để nước bẩn vào mắt và không đi bơi khi đang đau mắt. Ăn uống cũng không cần kiêng rau muống hay đồ tanh, chỉ tránh món con vốn bị dị ứng.

Nguồn tham khảo

  1. Conjunctivitis — NHS (Anh)
  2. Eye injuries — NHS (Anh)
  3. Treatment of Pink Eye — CDC (Hoa Kỳ)

Cập nhật 20/11/2026.

Thông tin trên trang dùng để bố mẹ hiểu và theo dõi con, không thay thế việc khám bệnh. Khi con có dấu hiệu nguy hiểm, hãy gọi 115 hoặc 113 (từ 1/11/2026 tổng đài 113 cũng tiếp nhận cấp cứu y tế), hoặc đưa con đến cơ sở y tế gần nhất. Cần người lắng nghe về chuyện của con: Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111, miễn phí, 24/7.

Bài liên quan

  • Mỏi mắt do màn hình

    Nhìn màn hình lâu khiến mắt mỏi, khô, cay, nhìn mờ thoáng qua và đau đầu, vì khi tập trung nhìn gần ta chớp mắt ít hơn và mắt phải điều tiết liên tục. Tình trạng này thường đỡ khi nghỉ mắt đúng cách: quy tắc 20-20-20, để màn hình xa vừa tầm, chớp mắt chủ động và ngủ đủ. Nếu con đột ngột nhìn mờ, nhìn đôi, đau mắt nhiều hoặc nhìn mờ kéo dài cả khi đã nghỉ, cần đi khám mắt.

  • Cận thị ở học sinh

    Cận thị là khi con nhìn gần rõ nhưng nhìn xa mờ, thường bắt đầu ở tuổi tiểu học và tăng độ nhanh nhất trong những năm con còn lớn. Điều giúp nhiều nhất là cho con ra ngoài trời khoảng 2 giờ mỗi ngày, nghỉ mắt khi nhìn gần, và khám mắt mỗi năm một lần để đeo kính đúng độ. Nếu con đột ngột nhìn mờ hẳn, thấy chớp sáng, thấy nhiều đốm đen bay hoặc như có tấm màn che một phần mắt, cần đi khám mắt ngay trong ngày.

  • Viêm mũi dị ứng ở trẻ

    Viêm mũi dị ứng là khi niêm mạc mũi phản ứng quá mức với những thứ vô hại như mạt bụi nhà, nấm mốc, lông chó mèo, phấn hoa: con hắt hơi từng tràng, ngứa mũi, chảy nước mũi trong, nghẹt mũi, kéo dài nhiều tuần hoặc tái lại theo mùa, thường không sốt. Bệnh không nguy hiểm nhưng làm con ngủ kém, học kém tập trung; kiểm soát bằng cách tránh dị nguyên, rửa mũi nước muối, và thuốc kháng histamin loại ít gây buồn ngủ hoặc corticoid xịt mũi theo hướng dẫn của bác sĩ. Con khò khè, khó thở, hoặc sưng môi, sưng mặt kèm khó thở thì đến cấp cứu ngay.

  • Mẹo dân gian nên tránh

    Không nên cạo gió, đánh cảm, chích lể cho trẻ. Những cách này không hạ sốt, không chữa được nguyên nhân, dễ làm trầy da, nhiễm trùng, và khi con bị sốt xuất huyết có thể làm chảy máu dưới da nhiều hơn, che lấp dấu hiệu bác sĩ cần nhìn. Các mẹo khác cũng nên tránh là ủ ấm cho ra mồ hôi, lau cồn hay nước đá, xông lá, bôi dầu gió lên mũi trẻ nhỏ, cho trẻ dưới 1 tuổi ăn mật ong, nhét vật vào miệng khi co giật. Con sốt, mệt thì hạ sốt bằng paracetamol theo cân nặng, cho uống đủ nước, mặc thoáng, và đi khám khi có dấu hiệu nặng.

  • Tủ thuốc gia đình có con nhỏ

    Tủ thuốc cho nhà có con nhỏ chỉ cần vài thứ dùng đúng: nhiệt kế điện tử, paracetamol dạng phù hợp với cân nặng của con kèm xi lanh đong, oresol giảm áp lực thẩm thấu, nước muối sinh lý 0,9%, đồ sơ cứu vết thương và túi chườm lạnh. Không cần thuốc cầm tiêu chảy, thuốc ho, kháng sinh dự trữ hay aspirin cho trẻ. Quan trọng nhất là cất mọi thuốc trên cao, có khóa, ngoài tầm với của trẻ; nếu con uống nhầm thuốc, đưa con đến cấp cứu ngay, mang theo vỏ thuốc.

Chủ đề khác