Mỏi mắt do nhìn màn hình: dấu hiệu, cách giảm và khi nào khám
Tham vấn y khoa: BS. Bùi Việt Hưng (Sức khỏe tổng quát) · Thẩm định ngày 22/11/2026 · Biên soạn: Ban biên tập Sức khỏe Aiducation
Tiểu học · 6–10 tuổiTHCS · 11–14 tuổiTHPT · 15–18 tuổiSinh viên · 18–24 tuổi
Trả lời nhanh
Nhìn màn hình lâu khiến mắt mỏi, khô, cay, nhìn mờ thoáng qua và đau đầu, vì khi tập trung nhìn gần ta chớp mắt ít hơn và mắt phải điều tiết liên tục. Tình trạng này thường đỡ khi nghỉ mắt đúng cách: quy tắc 20-20-20, để màn hình xa vừa tầm, chớp mắt chủ động và ngủ đủ. Nếu con đột ngột nhìn mờ, nhìn đôi, đau mắt nhiều hoặc nhìn mờ kéo dài cả khi đã nghỉ, cần đi khám mắt.
Khi nào cần đưa con đi khám
Gọi 115 hoặc 113, hoặc đến cấp cứu ngay khi
- Con đột ngột nhìn mờ hẳn, mất một phần tầm nhìn, hoặc nhìn một thành hai.
- Đau mắt dữ dội kèm đỏ mắt, sợ ánh sáng, buồn nôn.
- Đau đầu dữ dội đột ngột kèm nôn, yếu tay chân, nói ngọng hoặc lú lẫn.
- Mắt bị va đập mạnh hoặc bị hóa chất bắn vào.
Đưa con đi khám trong ngày khi
- Nhìn mờ vẫn còn sau khi đã nghỉ mắt và ngủ đủ.
- Con hay nheo mắt, ngồi sát màn hình, kêu không nhìn rõ chữ trên bảng.
- Đau đầu xuất hiện thường xuyên sau giờ học hoặc dùng máy tính.
- Mắt đỏ, cộm, chảy nước hoặc có ghèn kéo dài nhiều ngày.
- Con đeo kính áp tròng và bị đỏ mắt, đau mắt.
Vì sao nhìn màn hình lâu lại mỏi mắt
Khi nhìn gần, các cơ trong mắt phải co liên tục để giữ hình rõ. Sau vài giờ không nghỉ, mắt mỏi giống như cơ tay khi xách đồ lâu. Người ta gọi chung là mỏi mắt kỹ thuật số.
Khi chăm chú vào màn hình, số lần chớp mắt giảm rõ rệt, nước mắt bay hơi nhanh hơn nên mắt khô, cay, cộm. Phòng điều hòa, màn hình quá sáng hoặc quá tối so với xung quanh, ngồi quá gần hay tư thế cúi cũng làm triệu chứng nặng hơn.
Dấu hiệu thường gặp
- Mỏi, nặng mắt, cay, khô hoặc chảy nước mắt.
- Nhìn mờ thoáng qua, nhất là khi chuyển từ nhìn màn hình sang nhìn xa.
- Đau đầu vùng trán, thái dương vào cuối buổi học.
- Mỏi cổ, vai gáy do tư thế ngồi.
- Trẻ nhỏ có thể chỉ dụi mắt nhiều, chớp mắt liên tục, cáu kỉnh, mất tập trung.
Mỏi mắt hay có vấn đề khác
Mỏi mắt do màn hình đỡ dần khi nghỉ ngơi. Nếu con nhìn mờ cả lúc không dùng màn hình, nheo mắt khi nhìn bảng, có thể con đã bị cận, viễn hoặc loạn thị chưa được chỉnh kính, hoặc kính đang đeo không còn đúng độ. Tật khúc xạ chưa chỉnh làm mỏi mắt nặng hơn nhiều.
Mắt đỏ kèm ghèn, ngứa nhiều hoặc sưng mi thường là viêm kết mạc hay dị ứng, không phải do màn hình. Những trường hợp này cần bác sĩ khám để xử trí đúng.
Sắp xếp góc học và màn hình
- Máy tính đặt cách mắt khoảng một sải tay, mép trên màn hình ngang hoặc thấp hơn tầm mắt một chút.
- Độ sáng màn hình tương đương ánh sáng trong phòng; không dùng máy trong phòng tối.
- Tránh để cửa sổ hay đèn chiếu thẳng vào màn hình gây chói, hoặc ngồi quay lưng ra cửa sổ sáng.
- Tăng cỡ chữ cho dễ đọc thay vì cúi sát vào màn hình.
- Không dí sát điện thoại vào mắt; với bài học dài nên dùng máy tính hoặc tài liệu in thay cho điện thoại.
- Không để luồng gió điều hòa, quạt thổi thẳng vào mặt.
Khi nào cần khám mắt
Nếu đã làm đúng các cách trên 1–2 tuần mà con vẫn mỏi mắt, nhìn mờ, đau đầu thường xuyên, nên đưa con đi khám mắt. Bác sĩ sẽ đo thị lực, kiểm tra tật khúc xạ, khả năng điều tiết và tình trạng khô mắt.
Thuốc nhỏ mắt chỉ dùng khi bác sĩ chỉ định. Nước mắt nhân tạo không chứa chất bảo quản thường an toàn cho khô mắt nhẹ, nhưng không tự dùng các loại thuốc nhỏ mắt có kháng sinh hay corticoid.
Chăm sóc con tại nhà
- Nhắc con quy tắc 20-20-20: cứ 20 phút nhìn ra xa khoảng 6 mét trong 20 giây.
- Đặt màn hình đúng khoảng cách: điện thoại cách mắt khoảng 30 cm, máy tính khoảng 60 cm, tivi khoảng 3 mét; màn hình ngang hoặc thấp hơn tầm mắt một chút.
- Giữa các tiết học trên máy, hoặc ít nhất mỗi giờ, cho con đứng dậy, đi lại, nhìn ra ngoài cửa sổ vài phút.
- Tập cho con chớp mắt chủ động, chớp chậm và khép hẳn mi vài lần khi thấy mắt khô.
- Khi mắt mỏi, khô, cho con nhắm mắt và đắp khăn sạch thấm nước ấm vừa phải vài phút; thử nhiệt độ trên cổ tay mình trước.
- Cho con ra ngoài trời mỗi ngày, vừa nghỉ mắt vừa giúp giảm nguy cơ cận thị.
- Ngừng dùng màn hình ít nhất 1 giờ trước khi ngủ và để con ngủ đủ giờ theo tuổi.
- Nếu con đeo kính, kiểm tra kính còn đúng độ và sạch sẽ.
Hiểu lầm thường gặp
- Phải đeo kính chống ánh sáng xanh thì mới không hại mắt.
- Hiện chưa có bằng chứng rõ ràng rằng kính lọc ánh sáng xanh giảm mỏi mắt hay bảo vệ mắt khỏi bệnh. Nghỉ mắt đều đặn và ngồi đúng khoảng cách có tác dụng hơn.
- Nhìn màn hình nhiều sẽ làm hỏng mắt vĩnh viễn.
- Mỏi mắt và khô mắt do màn hình thường hết khi nghỉ ngơi. Tuy vậy, nhìn gần nhiều giờ và ít ra ngoài trời làm tăng nguy cơ cận thị ở trẻ, nên vẫn cần giới hạn thời gian.
- Nhỏ thuốc mắt hằng ngày cho mắt khỏe.
- Mắt khỏe không cần nhỏ thuốc. Tự dùng thuốc nhỏ mắt kéo dài, nhất là loại có corticoid, có thể gây tăng nhãn áp và đục thủy tinh thể.
Bố mẹ hay hỏi
+Học online cả ngày thì làm sao cho mắt đỡ mỏi?
Dùng máy tính thay điện thoại, đặt màn hình xa một sải tay, nghỉ theo quy tắc 20-20-20 và đứng dậy đi lại giữa các tiết. Giờ nghỉ nên rời màn hình, không chuyển sang xem điện thoại.
+Chế độ ban đêm, chế độ tối trên điện thoại có giúp đỡ mỏi mắt không?
Có thể giúp một số người thấy dễ chịu hơn, nhưng không thay được việc nghỉ mắt và giới hạn thời gian. Quan trọng hơn là không dùng máy trong phòng tối và tắt máy trước giờ ngủ.
+Con kêu mỏi mắt có phải đã bị cận không?
Chưa chắc. Mỏi mắt có thể chỉ do dùng màn hình lâu, nhưng nếu kèm nhìn xa mờ hay nheo mắt thì nên đi khám mắt để đo thị lực.
+Có nên cho con dùng nước mắt nhân tạo?
Với khô mắt nhẹ, nước mắt nhân tạo không chất bảo quản thường dùng được. Nếu cần dùng thường xuyên hoặc mắt đỏ, đau, nên hỏi bác sĩ mắt.
Nguồn tham khảo
- How can I help my child avoid back and eye strain from being on the computer? — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)
- Dry eyes — NHS (Anh)
- Short-sightedness (myopia) — NHS (Anh)
Cập nhật 20/11/2026.
Thông tin trên trang dùng để bố mẹ hiểu và theo dõi con, không thay thế việc khám bệnh. Khi con có dấu hiệu nguy hiểm, hãy gọi 115 hoặc 113 (từ 1/11/2026 tổng đài 113 cũng tiếp nhận cấp cứu y tế), hoặc đưa con đến cơ sở y tế gần nhất. Cần người lắng nghe về chuyện của con: Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111, miễn phí, 24/7.
Bài liên quan
- Cận thị ở học sinh
Cận thị là khi con nhìn gần rõ nhưng nhìn xa mờ, thường bắt đầu ở tuổi tiểu học và tăng độ nhanh nhất trong những năm con còn lớn. Điều giúp nhiều nhất là cho con ra ngoài trời khoảng 2 giờ mỗi ngày, nghỉ mắt khi nhìn gần, và khám mắt mỗi năm một lần để đeo kính đúng độ. Nếu con đột ngột nhìn mờ hẳn, thấy chớp sáng, thấy nhiều đốm đen bay hoặc như có tấm màn che một phần mắt, cần đi khám mắt ngay trong ngày.
- Thời gian màn hình
Tổ chức Y tế Thế giới khuyên trẻ dưới 2 tuổi không xem màn hình, trẻ 2–4 tuổi không quá 1 giờ mỗi ngày và càng ít càng tốt. Với trẻ lớn hơn, Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ khuyên không chỉ đếm số giờ mà chú ý con xem gì, dùng thế nào, và giữ thời gian không màn hình cho giấc ngủ, vận động, bữa ăn và việc học. Cách làm hiệu quả là cả nhà cùng thống nhất một kế hoạch dùng màn hình: giờ nào được dùng, chỗ nào không dùng, và tắt màn hình ít nhất 1 giờ trước khi ngủ.
- Học sinh hay đau đầu
Phần lớn cơn đau đầu ở học sinh là đau đầu do căng thẳng hoặc đau nửa đầu (migraine), hay gặp khi con thiếu ngủ, bỏ bữa, uống ít nước, nhìn màn hình lâu hoặc lo lắng chuyện học. Những cơn này thường đỡ khi nghỉ ngơi và dùng thuốc giảm đau thông thường. Cần đưa con đi cấp cứu ngay nếu đau đầu dữ dội đột ngột, nôn vọt, nhìn mờ hoặc nhìn đôi, kèm sốt cổ cứng, hoặc sau khi bị va đập đầu. Đau làm con thức giấc về đêm hoặc nặng dần qua từng tuần thì nên đưa con đi khám sớm.
- Đau lưng do ngồi học
Đau lưng ở học sinh THPT và sinh viên phần lớn là đau cơ, dây chằng do ngồi lâu, ngồi khom, ít vận động, thường đỡ trong vài ngày đến vài tuần khi con đứng dậy đi lại thường xuyên, chỉnh lại góc học và tập cho cơ lưng, cơ bụng khỏe. Nằm nghỉ một chỗ làm đau lâu khỏi hơn. Đi khám sớm nếu đau quá 2 tuần dù đã đổi thói quen, đau về đêm, cứng lưng buổi sáng kéo dài, hoặc đau lan xuống chân. Đi cấp cứu ngay nếu đau lưng kèm yếu, tê chân, mất kiểm soát tiểu tiện, đại tiện, sốt cao, hoặc sau tai nạn.
- Con nghiện điện thoại
Điều đáng lo là điện thoại chiếm chỗ của giấc ngủ, việc học, bữa ăn, bạn bè và vận động, chứ con số giờ dùng chỉ là một phần. Cách hiệu quả nhất là cả nhà cùng có luật rõ ràng theo tuổi: không điện thoại trong phòng ngủ ban đêm, không điện thoại trong bữa ăn, tắt màn hình ít nhất một giờ trước khi ngủ. Nếu con mất ngủ kéo dài, bỏ học, buồn bã thu mình, hoặc nổi giận dữ dội khi bị lấy máy, nên đưa con đi khám bác sĩ tâm lý. Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111 (miễn phí, 24/7) tư vấn cho bố mẹ, nhất là khi con gặp nguy hiểm trên mạng.
Chủ đề khác