Học sinh hay đau đầu: nguyên nhân, dấu hiệu nguy hiểm và cách xử trí
Tham vấn y khoa: BS. Bùi Việt Hưng (Sức khỏe tổng quát) · Thẩm định ngày 22/11/2026 · Biên soạn: Ban biên tập Sức khỏe Aiducation
Tiểu học · 6–10 tuổiTHCS · 11–14 tuổiTHPT · 15–18 tuổi
Trả lời nhanh
Phần lớn cơn đau đầu ở học sinh là đau đầu do căng thẳng hoặc đau nửa đầu (migraine), hay gặp khi con thiếu ngủ, bỏ bữa, uống ít nước, nhìn màn hình lâu hoặc lo lắng chuyện học. Những cơn này thường đỡ khi nghỉ ngơi và dùng thuốc giảm đau thông thường. Cần đưa con đi cấp cứu ngay nếu đau đầu dữ dội đột ngột, nôn vọt, nhìn mờ hoặc nhìn đôi, kèm sốt cổ cứng, hoặc sau khi bị va đập đầu. Đau làm con thức giấc về đêm hoặc nặng dần qua từng tuần thì nên đưa con đi khám sớm.
Khi nào cần đưa con đi khám
Gọi 115 hoặc 113, hoặc đến cấp cứu ngay khi
- Đau đầu dữ dội, đột ngột, con nói đau nhất từ trước đến nay.
- Đau đầu kèm nôn vọt, nhất là nôn vào buổi sáng hoặc nôn liên tục.
- Đau đầu kèm thay đổi thị lực: nhìn mờ, nhìn đôi, mất một phần tầm nhìn.
- Đau đầu kèm sốt, cổ cứng, sợ ánh sáng, hoặc nổi chấm đỏ tím trên da.
- Đau đầu kèm yếu hoặc tê một bên người, méo miệng, nói khó, lú lẫn, co giật hoặc ngất.
- Đau đầu sau khi ngã hoặc va đập vào đầu, kèm nôn, lơ mơ, hay quên.
Đưa con đi khám trong ngày khi
- Đau đầu làm con thức giấc giữa đêm, hoặc đau nhất ngay khi vừa ngủ dậy.
- Đau đầu ngày càng nặng và dày hơn trong vài tuần.
- Con đau đầu nhiều hơn 1 lần mỗi tuần, hoặc phải nghỉ học vì đau đầu.
- Con phải uống thuốc giảm đau hơn 2 ngày mỗi tuần.
- Đau đầu kèm thay đổi tính tình, học sút hẳn, đi lại vụng về.
- Trẻ dưới 6 tuổi đau đầu tái đi tái lại.
- Nhiều người trong nhà cùng đau đầu, chóng mặt, buồn nôn, đỡ hơn khi ra khỏi nhà: có thể do khí từ bếp than, máy phát điện, bếp gas đặt trong phòng kín. Mở cửa, tắt nguồn khí, đưa mọi người ra chỗ thoáng và đi khám ngay; gọi 115 hoặc 113 nếu có người lơ mơ, ngất.
Những kiểu đau đầu hay gặp ở học sinh
- Đau đầu do căng thẳng: đau âm ỉ, như bị siết quanh đầu, thường hai bên, hay gặp vào chiều tối sau giờ học. Con vẫn sinh hoạt được.
- Đau nửa đầu (migraine): đau theo nhịp mạch đập, ở trẻ có thể đau cả hai bên trán; kèm buồn nôn, nôn, sợ ánh sáng, sợ tiếng ồn; đỡ khi được nằm nghỉ trong phòng tối. Thường có người trong gia đình cũng bị.
- Đau đầu khi ốm: cảm cúm, viêm họng, viêm xoang, sốt.
- Đau đầu do dùng thuốc giảm đau quá nhiều: uống thuốc giảm đau hơn 2 ngày mỗi tuần kéo dài có thể làm đau đầu dày hơn.
Vì sao con hay đau đầu
Những yếu tố hay gặp nhất ở học sinh Việt Nam là thiếu ngủ vì học khuya, bỏ bữa sáng, uống ít nước, ngồi học liền nhiều giờ, dùng điện thoại, máy tính lâu, ít vận động và căng thẳng chuyện thi cử, học thêm. Đồ uống có caffeine như cà phê, trà sữa, nước tăng lực cũng có thể gây đau đầu, nhất là khi đang uống nhiều mà dừng đột ngột. Đau đầu kéo dài cũng hay đi cùng lo âu hoặc trầm cảm; nếu con buồn bã, thu mình, mất hứng thú với những việc trước đây con thích, hãy nói chuyện với con và đưa con đi khám.
Tật khúc xạ chưa chỉnh kính có thể làm mỏi mắt và đau đầu khi đọc, nhưng ít khi là nguyên nhân chính. Vẫn nên khám mắt nếu con đau đầu kèm nheo mắt, nhìn mờ.
Ghi nhật ký đau đầu
Trong 2–4 tuần, giúp con ghi lại mỗi cơn đau: ngày giờ, đau ở đâu, kéo dài bao lâu, con đang làm gì trước đó, ngủ mấy tiếng đêm trước, đã ăn chưa, đã uống thuốc gì. Nhật ký giúp nhận ra yếu tố khởi phát và giúp bác sĩ chẩn đoán chính xác hơn.
Khi khám, bác sĩ sẽ hỏi kỹ, khám thần kinh, đo huyết áp, soi đáy mắt. Phần lớn trẻ đau đầu không cần chụp chiếu; bác sĩ chỉ chỉ định chụp khi có dấu hiệu đáng lo.
Phòng đau đầu tái lại
- Ngủ đủ và đúng giờ: trẻ 6–12 tuổi cần 9–12 giờ, thiếu niên 13–18 tuổi cần 8–10 giờ mỗi đêm, cả cuối tuần cũng không nên lệch quá nhiều.
- Không bỏ bữa, nhất là bữa sáng; mang theo đồ ăn nhẹ khi học thêm buổi chiều.
- Uống nước đều trong ngày, mang theo bình nước đến trường.
- Nghỉ giải lao khi học và dùng màn hình; tập vận động ít nhất 60 phút mỗi ngày.
- Hạn chế cà phê, trà sữa, nước tăng lực.
- Giúp con giảm áp lực: lịch học vừa sức, có thời gian chơi, nói chuyện khi con lo lắng.
Chăm sóc con tại nhà
- Cho con nằm nghỉ ở phòng yên tĩnh, tối, thoáng; tắt màn hình.
- Cho con uống nước, ăn nhẹ nếu con chưa ăn.
- Có thể dùng paracetamol 10–15 mg/kg/lần, cách nhau 4–6 giờ, hoặc ibuprofen theo liều trên vỏ thuốc nếu chắc chắn không phải sốt xuất huyết. Dùng sớm khi cơn đau mới bắt đầu thì hiệu quả hơn.
- Không dùng thuốc giảm đau quá 2 ngày mỗi tuần; nếu con cần nhiều hơn, hãy đưa con đi khám.
- Chườm khăn mát lên trán hoặc gáy nếu con thấy dễ chịu.
- Không dùng aspirin cho trẻ dưới 16 tuổi.
Hiểu lầm thường gặp
- Con đau đầu hay là do suy nhược thần kinh, phải uống thuốc bổ não.
- Phần lớn đau đầu ở trẻ do thiếu ngủ, bỏ bữa, căng thẳng hay migraine. Thuốc bổ não không chữa được đau đầu; điều chỉnh sinh hoạt và khám khi cần mới có ích.
- Cạo gió, xoa dầu là khỏi đau đầu.
- Xoa dầu có thể giúp con thấy dễ chịu tạm thời, nhưng không xử lý được nguyên nhân. Cạo gió dễ làm trầy da và khiến bố mẹ bỏ qua dấu hiệu cần đi khám.
- Trẻ con thì không bị đau nửa đầu.
- Migraine gặp khá nhiều ở trẻ em và thiếu niên, có khi biểu hiện bằng đau bụng, nôn từng cơn. Bác sĩ có thể chẩn đoán và hướng dẫn cách phòng.
- Con kêu đau đầu là để trốn học.
- Cơn đau của con là thật, kể cả khi liên quan đến căng thẳng. Tìm hiểu xem con lo lắng điều gì thường giúp nhiều hơn là nghi ngờ con.
Bố mẹ hay hỏi
+Con đau đầu có phải do cận thị không?
Có thể, nếu con chưa đeo kính hoặc kính sai độ, nhưng đây không phải nguyên nhân thường gặp nhất. Nếu con kèm nheo mắt, nhìn xa mờ, nên đi khám mắt.
+Học sinh đau đầu có nên chụp CT, MRI não không?
Phần lớn không cần. Bác sĩ chỉ chỉ định chụp khi khám thấy dấu hiệu thần kinh bất thường hoặc có dấu hiệu nguy hiểm.
+Con đau đầu hay uống thuốc giảm đau có sao không?
Dùng thường xuyên hơn 2 ngày mỗi tuần có thể làm đau đầu dày hơn. Nếu con cần thuốc thường xuyên như vậy, hãy đưa con đi khám.
+Đau đầu khi ôn thi có phải do áp lực không?
Thường là có liên quan: thiếu ngủ, ngồi lâu, bỏ bữa và lo lắng cùng góp phần. Giữ giấc ngủ, ăn đủ bữa và nghỉ giải lao giúp giảm rõ.
+Khi nào đau đầu ở trẻ là nguy hiểm?
Khi đau dữ dội đột ngột, nôn vọt, nhìn mờ hoặc nhìn đôi, đau làm con thức giấc, kèm sốt cổ cứng, yếu tay chân, hoặc sau va đập đầu. Những trường hợp này cần đi khám ngay.
Nguồn tham khảo
- Headaches — NHS (Anh)
- Migraine — NHS (Anh)
- Headaches: When to Call the Pediatrician — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)
- Carbon monoxide poisoning — NHS (Anh)
Cập nhật 20/11/2026.
Thông tin trên trang dùng để bố mẹ hiểu và theo dõi con, không thay thế việc khám bệnh. Khi con có dấu hiệu nguy hiểm, hãy gọi 115 hoặc 113 (từ 1/11/2026 tổng đài 113 cũng tiếp nhận cấp cứu y tế), hoặc đưa con đến cơ sở y tế gần nhất. Cần người lắng nghe về chuyện của con: Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111, miễn phí, 24/7.
Bài liên quan
- Mỏi mắt do màn hình
Nhìn màn hình lâu khiến mắt mỏi, khô, cay, nhìn mờ thoáng qua và đau đầu, vì khi tập trung nhìn gần ta chớp mắt ít hơn và mắt phải điều tiết liên tục. Tình trạng này thường đỡ khi nghỉ mắt đúng cách: quy tắc 20-20-20, để màn hình xa vừa tầm, chớp mắt chủ động và ngủ đủ. Nếu con đột ngột nhìn mờ, nhìn đôi, đau mắt nhiều hoặc nhìn mờ kéo dài cả khi đã nghỉ, cần đi khám mắt.
- Cận thị ở học sinh
Cận thị là khi con nhìn gần rõ nhưng nhìn xa mờ, thường bắt đầu ở tuổi tiểu học và tăng độ nhanh nhất trong những năm con còn lớn. Điều giúp nhiều nhất là cho con ra ngoài trời khoảng 2 giờ mỗi ngày, nghỉ mắt khi nhìn gần, và khám mắt mỗi năm một lần để đeo kính đúng độ. Nếu con đột ngột nhìn mờ hẳn, thấy chớp sáng, thấy nhiều đốm đen bay hoặc như có tấm màn che một phần mắt, cần đi khám mắt ngay trong ngày.
- Thức khuya ôn thi
Thức khuya ôn thi thường làm kết quả kém đi: não cần giấc ngủ để ghi nhớ những gì đã học, và một người thiếu ngủ phản xạ chậm, dễ quên, dễ sai ở những câu đã biết. Học sinh 13–18 tuổi cần 8–10 giờ mỗi đêm, sinh viên cần ít nhất 7 giờ; trong mùa thi vẫn nên giữ mức này và học vào ban ngày, buổi tối sớm. Đừng thức trắng đêm trước ngày thi. Nếu con ngủ gật khi đang đi xe máy, ngất, đau ngực sau khi uống nước tăng lực, hoặc nói đến ý nghĩ muốn chết, hãy đưa con đi cấp cứu hoặc gọi 115 hoặc 113 ngay.
- Áp lực thi cử
Hồi hộp trước kỳ thi là bình thường và một chút căng thẳng còn giúp con tập trung. Đáng lo khi căng thẳng kéo dài nhiều tuần, làm con mất ngủ, bỏ ăn, hay đau đầu đau bụng, khóc hoặc cáu gắt, không học được nữa. Việc bố mẹ làm được nhiều nhất là giữ cho con ngủ đủ, ăn đủ, có giờ nghỉ, và nói với con rằng kết quả thi không quyết định con là ai. Nếu con nói muốn chết, muốn biến mất hoặc tự làm đau mình, hãy ở bên con và tìm trợ giúp ngay: gọi 115 hoặc 113 khi nguy hiểm trước mắt, hoặc Tổng đài 111 (miễn phí, 24/7).
- Trẻ ngã đập đầu
Phần lớn trẻ ngã đập đầu chỉ bị u, bầm ngoài da và khóc ngay sau ngã, rồi chơi lại bình thường. Đưa con đi cấp cứu ngay nếu con ngất dù chỉ vài giây, co giật, nôn nhiều lần, li bì khó đánh thức, lẫn lộn, đi lại loạng choạng, chảy máu hoặc dịch trong từ tai, mũi, hoặc ngã từ trên cao. Nếu con vẫn bình thường, chườm lạnh chỗ u và theo dõi sát con trong 24–48 giờ đầu.
- Liều paracetamol, ibuprofen
Liều paracetamol cho trẻ là 10–15 mg cho mỗi kg cân nặng một lần, cách nhau ít nhất 4–6 giờ, không quá 4 lần trong 24 giờ. Ví dụ con nặng 12 kg dùng 120–180 mg một lần; với siro loại 120 mg/5 ml là 5–7,5 ml. Luôn đọc hàm lượng mg/ml in trên chai, vì cùng một số ml nhưng chai khác nhau có lượng thuốc khác nhau. Ibuprofen chỉ dùng cho trẻ từ 6 tháng và không dùng khi có thể là sốt xuất huyết; không dùng aspirin cho trẻ dưới 16 tuổi.
Chủ đề khác