Dùng thuốc cho con

Thuốc nhỏ mũi co mạch cho trẻ: tuổi nào dùng được, dấu hiệu ngộ độc

Tham vấn y khoa: BS. Bùi Việt Hưng (Sức khỏe tổng quát) · Thẩm định ngày 22/11/2026 · Biên soạn: Ban biên tập Sức khỏe Aiducation

Mầm non · 1–5 tuổiTiểu học · 6–10 tuổiTHCS · 11–14 tuổi

Trả lời nhanh

Không dùng thuốc nhỏ mũi, xịt mũi co mạch (chống nghẹt mũi) cho trẻ dưới 6 tuổi; với trẻ nhỏ, nước muối sinh lý 0,9% là đủ. Trẻ từ 6 tuổi chỉ dùng khi bác sĩ hoặc dược sĩ khuyên, đúng loại dành cho trẻ em, đúng liều trên tờ hướng dẫn và chỉ trong vài ngày, vì dùng quá 5 ngày làm mũi nghẹt nặng hơn. Nếu sau khi nhỏ thuốc, hoặc uống nhầm thuốc, con li bì, da tái lạnh, thở chậm hay ngừng thở từng lúc, gọi 115 hoặc 113 ngay.

Khi nào cần đưa con đi khám

Gọi 115 hoặc 113, hoặc đến cấp cứu ngay khi

  • Sau khi nhỏ hoặc uống nhầm thuốc nhỏ mũi, con li bì, lơ mơ, gọi khó tỉnh.
  • Con thở chậm, thở yếu, có lúc ngừng thở, hoặc môi tím tái.
  • Da con tái nhợt, lạnh, vã mồ hôi, người mềm nhũn.
  • Con co giật sau khi dùng thuốc.
  • Con nhỏ uống phải thuốc trong lọ nhỏ mũi, dù lúc này con chưa có biểu hiện gì.

Đưa con đi khám trong ngày khi

  • Nghẹt mũi làm trẻ nhỏ bú kém, ăn kém, hoặc thở bằng miệng nhiều ngày.
  • Nghẹt mũi, chảy mũi quá 10 ngày không đỡ, kèm đau vùng mặt hoặc sốt.
  • Con đã dùng thuốc co mạch nhiều ngày, ngừng thuốc là mũi nghẹt lại nặng hơn.
  • Chảy mũi chỉ một bên, nước mũi hôi hoặc lẫn máu: có thể có dị vật trong mũi.
  • Nghẹt mũi, hắt hơi kéo dài nhiều tuần hoặc tái lại theo mùa, cần tìm nguyên nhân như viêm mũi dị ứng.

Thuốc nhỏ mũi co mạch là gì

Đây là các thuốc làm co mạch máu trong niêm mạc mũi, nên mũi bớt sưng và thông nhanh sau vài phút. Ở hiệu thuốc, hay gặp nhất là các lọ chứa naphazolin, xylometazolin hoặc oxymetazolin, có khi được gọi chung là thuốc nhỏ mũi "cho thông mũi". Một số thuốc cảm dạng uống cũng có chất chống nghẹt mũi cùng nhóm.

Thuốc chỉ làm mũi thông tạm thời, không chữa cảm lạnh hay viêm mũi. Cảm lạnh thường tự đỡ sau 7–10 ngày, có khi tới 2 tuần, dù có dùng thuốc hay không.

Vì sao không dùng cho trẻ dưới 6 tuổi

Trẻ nhỏ rất nhạy với nhóm thuốc này. Chỉ vài giọt, nhất là khi nhỏ nhầm loại của người lớn hoặc nhỏ nhiều lần trong ngày, thuốc có thể ngấm vào máu và tác động lên não, tim: con li bì, hạ thân nhiệt, da tái lạnh, nhịp tim chậm, thở chậm hoặc ngừng thở từng cơn. Naphazolin, loại rẻ và bán rất phổ biến, hay gặp trong các ca ngộ độc thuốc nhỏ mũi ở trẻ nhỏ.

Cơ quan Y tế Anh khuyên không dùng thuốc chống nghẹt mũi, cả dạng nhỏ, xịt lẫn dạng uống, cho trẻ dưới 6 tuổi, vì lợi ích không rõ mà nguy cơ thì có thật. Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ cũng không khuyên dùng thuốc ho cảm bán sẵn cho trẻ nhỏ.

Trẻ từ 6 tuổi: nếu bác sĩ cho dùng

  • Chỉ dùng khi bác sĩ hoặc dược sĩ khuyên, ví dụ con nghẹt mũi đến mức không ngủ được, hoặc trước khi đi máy bay khi đang viêm mũi.
  • Dùng đúng loại có ghi dành cho trẻ em, đúng nồng độ và số giọt trên tờ hướng dẫn. Không dùng lọ của người lớn, kể cả khi "chỉ nhỏ ít thôi".
  • Chỉ dùng trong vài ngày, đúng số ngày được dặn. Dùng quá 5 ngày làm niêm mạc mũi phụ thuộc thuốc, ngừng thuốc là nghẹt nặng hơn (viêm mũi do thuốc).
  • Không dùng cùng lúc hai thuốc có chất chống nghẹt mũi, ví dụ vừa nhỏ mũi vừa uống thuốc cảm. Đọc kỹ thành phần trên hộp.
  • Không dùng các lọ nhỏ mũi pha sẵn không rõ thành phần, có trộn corticoid hay kháng sinh, mua theo lời truyền miệng.
  • Hỏi bác sĩ trước nếu con có bệnh tim, tăng huyết áp, tiểu đường, bệnh tuyến giáp, hoặc đang uống thuốc khác.

Cách giúp con thông mũi an toàn hơn

Với mọi lứa tuổi, nước muối sinh lý 0,9% là lựa chọn đầu tiên: nhỏ 1 giọt mỗi bên với trẻ dưới 1 tuổi, 2–3 giọt với trẻ lớn hơn, đợi khoảng nửa phút cho dịch mềm rồi lau hoặc hút nhẹ ở cửa mũi. Nhỏ trước bữa ăn, bữa bú và trước khi ngủ.

Trẻ lớn biết hợp tác có thể xì nhẹ từng bên mũi. Uống đủ nước, giữ phòng thoáng, không khói thuốc cũng giúp dịch mũi loãng hơn. Nếu con nghẹt mũi kéo dài, hay tái lại, đưa con đi khám để tìm nguyên nhân thay vì dùng thuốc co mạch lâu ngày.

Khi con bị ngộ độc thuốc nhỏ mũi

Dấu hiệu thường xuất hiện trong vài giờ sau khi nhỏ hoặc uống nhầm: con ngủ li bì bất thường, khó đánh thức, da tái lạnh, vã mồ hôi, thở chậm hay ngừng thở từng lúc. Bố mẹ dễ nghĩ con "ngủ ngon vì thông mũi", nên nếu con ngủ khác hẳn mọi khi sau khi nhỏ thuốc, hãy đánh thức và quan sát con.

Khi nghi ngộ độc, gọi 115 hoặc 113 hoặc đưa con đến cơ sở y tế gần nhất ngay. Mang theo lọ thuốc để bác sĩ biết tên và nồng độ. Không tự gây nôn, không chờ xem con có đỡ không.

Chăm sóc con tại nhà

  • Dùng nước muối sinh lý 0,9% thay cho thuốc co mạch khi con nghẹt mũi do cảm lạnh.
  • Cất mọi lọ thuốc nhỏ mũi, nhỏ mắt ở chỗ cao, có nắp, xa tầm tay trẻ; trẻ nhỏ uống nhầm cũng bị ngộ độc.
  • Mỗi người một lọ thuốc nhỏ mũi riêng, ghi tên; vứt lọ đã mở quá thời hạn ghi trên nhãn.
  • Khi đi mua thuốc, nói rõ tuổi và cân nặng của con, hỏi dược sĩ thuốc có chất chống nghẹt mũi không.
  • Ghi lại tên thuốc, số giọt và giờ nhỏ nếu bác sĩ cho dùng, để không nhỏ quá liều khi nhiều người cùng chăm con.
  • Trẻ dưới 1 tuổi nghẹt mũi vẫn nằm ngửa trên mặt phẳng khi ngủ, không kê gối.

Hiểu lầm thường gặp

Thuốc nhỏ mũi bán không cần đơn thì an toàn cho trẻ.
Bán không cần đơn chỉ có nghĩa là người lớn tự dùng được. Thuốc co mạch có thể gây ngộ độc nặng ở trẻ dưới 6 tuổi.
Dùng lọ của người lớn nhưng nhỏ ít giọt hơn là được.
Lọ của người lớn đậm đặc hơn, và trẻ nhỏ có thể ngộ độc chỉ với vài giọt. Không dùng thuốc co mạch cho trẻ nhỏ, kể cả nhỏ ít.
Mũi thông ngay là thuốc tốt, cứ nhỏ mỗi khi nghẹt.
Thuốc chỉ làm thông tạm thời. Dùng nhiều ngày khiến mũi nghẹt lại nặng hơn khi ngừng thuốc, thành vòng luẩn quẩn.
Con ngủ say sau khi nhỏ thuốc là do thông mũi, dễ thở.
Ngủ li bì, khó đánh thức, da tái lạnh sau khi nhỏ thuốc có thể là dấu hiệu ngộ độc. Đánh thức con, và đưa đi cấp cứu nếu con khó tỉnh.

Bố mẹ hay hỏi

+Trẻ 2 tuổi nghẹt mũi có dùng được thuốc nhỏ mũi co mạch không?

Không nên. Với trẻ dưới 6 tuổi, chỉ nhỏ nước muối sinh lý 0,9% và hút nhẹ ở cửa mũi khi cần. Nếu con nghẹt đến mức không bú, không ăn được hoặc thở khó, hãy đưa con đi khám.

+Naphazolin có dùng cho trẻ em được không?

Không dùng cho trẻ dưới 6 tuổi. Naphazolin là thuốc hay gây ngộ độc thuốc nhỏ mũi ở trẻ nhỏ. Với trẻ lớn hơn, chỉ dùng khi bác sĩ khuyên, đúng nồng độ dành cho trẻ em và trong vài ngày.

+Lỡ nhỏ thuốc co mạch cho con nhỏ thì phải làm sao?

Theo dõi sát con trong vài giờ sau đó, đánh thức con nếu con ngủ. Nếu con li bì, da tái lạnh, thở chậm hoặc ngừng thở từng lúc, gọi 115 hoặc 113 ngay. Nếu con nhỏ, nên gọi bác sĩ để được hướng dẫn kể cả khi con chưa có biểu hiện gì.

+Xịt mũi co mạch dùng được bao lâu?

Với trẻ từ 6 tuổi được bác sĩ cho dùng, chỉ dùng vài ngày theo đúng lời dặn. Dùng quá 5 ngày dễ gây nghẹt mũi kéo dài do thuốc.

+Nước muối sinh lý có thay được thuốc nhỏ mũi co mạch không?

Nước muối không làm mũi thông nhanh như thuốc co mạch, nhưng làm loãng dịch mũi, giúp con dễ thở hơn và dùng được hằng ngày. Với cảm lạnh thông thường ở trẻ nhỏ, như vậy là đủ.

Nguồn tham khảo

  1. Common cold — NHS (Anh)
  2. Decongestants — NHS (Anh)
  3. Coughs and Colds: Medicines or Home Remedies? — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)

Cập nhật 20/11/2026.

Thông tin trên trang dùng để bố mẹ hiểu và theo dõi con, không thay thế việc khám bệnh. Khi con có dấu hiệu nguy hiểm, hãy gọi 115 hoặc 113 (từ 1/11/2026 tổng đài 113 cũng tiếp nhận cấp cứu y tế), hoặc đưa con đến cơ sở y tế gần nhất. Cần người lắng nghe về chuyện của con: Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111, miễn phí, 24/7.

Bài liên quan

  • Trẻ sổ mũi, nghẹt mũi

    Sổ mũi, nghẹt mũi ở trẻ phần lớn do cảm lạnh, thường đỡ sau 7–10 ngày, có khi tới 2 tuần. Nước mũi chuyển vàng, xanh trong vài ngày là bình thường. Chăm ở nhà bằng nước muối sinh lý 0,9% nhỏ trước khi bú và trước khi ngủ; không dùng thuốc cảm, thuốc nhỏ mũi co mạch cho trẻ nhỏ khi bác sĩ chưa kê. Trẻ nghẹt mũi đến mức không bú được, thở rút lõm lồng ngực, tím tái, hoặc trẻ dưới 3 tháng sốt từ 38°C cần đi khám ngay.

  • Nhỏ nước muối sinh lý cho trẻ

    Khi con khỏe, mũi thông, không cần nhỏ nước muối sinh lý hằng ngày; mũi tự làm sạch được. Chỉ nhỏ khi con nghẹt mũi, thường trước khi bú và trước khi ngủ: trẻ dưới 1 tuổi 1 giọt mỗi bên, trẻ lớn hơn 2–3 giọt, trẻ dưới 1 tuổi không quá khoảng 4 lần một ngày. Dùng nước muối sinh lý 0,9% đóng lọ, không tự pha, không dùng loại ưu trương hay thuốc nhỏ mũi khác khi bác sĩ chưa khuyên. Con sặc, tím tái, ngừng thở khi đang nhỏ mũi, hoặc thở rút lõm lồng ngực thì đến cấp cứu ngay.

  • Trẻ uống nhầm thuốc, hóa chất

    Khi nghi con uống nhầm thuốc hay hóa chất, lấy phần còn lại ra khỏi miệng con, giữ lại chai lọ, vỏ thuốc và đưa con đến cấp cứu ngay hoặc gọi 115 hoặc 113, kể cả khi con vẫn chơi bình thường, vì nhiều chất gây hại sau vài giờ. Không gây nôn, không cho uống sữa, nước chanh, giấm hay dầu ăn để giải độc. Gọi 115 hoặc 113 ngay nếu con khó thở, co giật, li bì, hoặc đã nuốt chất tẩy rửa, xăng dầu, thuốc trừ sâu, thuốc diệt chuột, pin cúc áo.

  • Viêm mũi dị ứng ở trẻ

    Viêm mũi dị ứng là khi niêm mạc mũi phản ứng quá mức với những thứ vô hại như mạt bụi nhà, nấm mốc, lông chó mèo, phấn hoa: con hắt hơi từng tràng, ngứa mũi, chảy nước mũi trong, nghẹt mũi, kéo dài nhiều tuần hoặc tái lại theo mùa, thường không sốt. Bệnh không nguy hiểm nhưng làm con ngủ kém, học kém tập trung; kiểm soát bằng cách tránh dị nguyên, rửa mũi nước muối, và thuốc kháng histamin loại ít gây buồn ngủ hoặc corticoid xịt mũi theo hướng dẫn của bác sĩ. Con khò khè, khó thở, hoặc sưng môi, sưng mặt kèm khó thở thì đến cấp cứu ngay.

  • Thuốc không tự cho trẻ dùng

    Không tự cho trẻ dùng aspirin và thuốc có salicylat khi con dưới 16 tuổi, thuốc có codein hoặc tramadol khi con dưới 12 tuổi, thuốc ho, thuốc cảm bán sẵn và thuốc nhỏ, xịt mũi co mạch khi con dưới 6 tuổi, và thuốc cầm tiêu chảy, thuốc chống nôn cho trẻ bị tiêu chảy. Kháng sinh, corticoid, thuốc an thần, thuốc của người lớn và thuốc cam, thuốc không rõ nguồn gốc chỉ dùng khi bác sĩ kê. Ibuprofen chỉ dùng từ 6 tháng tuổi và không dùng khi có thể là sốt xuất huyết. Nếu con li bì, thở chậm, co giật hay khó thở sau khi uống thuốc, hãy gọi 115 hoặc 113 ngay.

  • Tủ thuốc gia đình có con nhỏ

    Tủ thuốc cho nhà có con nhỏ chỉ cần vài thứ dùng đúng: nhiệt kế điện tử, paracetamol dạng phù hợp với cân nặng của con kèm xi lanh đong, oresol giảm áp lực thẩm thấu, nước muối sinh lý 0,9%, đồ sơ cứu vết thương và túi chườm lạnh. Không cần thuốc cầm tiêu chảy, thuốc ho, kháng sinh dự trữ hay aspirin cho trẻ. Quan trọng nhất là cất mọi thuốc trên cao, có khóa, ngoài tầm với của trẻ; nếu con uống nhầm thuốc, đưa con đến cấp cứu ngay, mang theo vỏ thuốc.

Chủ đề khác