Dấu hiệu con dùng ma túy, bóng cười và bố mẹ nên làm gì
Tham vấn y khoa: BS. Bùi Việt Hưng (Sức khỏe tổng quát) · Thẩm định ngày 22/11/2026 · Biên soạn: Ban biên tập Sức khỏe Aiducation
THPT · 15–18 tuổiSinh viên · 18–24 tuổi
Trả lời nhanh
Dấu hiệu thường gặp khi con dùng ma túy hay chất gây nghiện là thay đổi rõ trong vài tuần đến vài tháng: bỏ những việc từng thích, đổi nhóm bạn, mệt mỏi, ngủ và ăn thất thường, học sa sút, mắt đỏ hoặc đồng tử giãn, mất tiền trong nhà. Những thay đổi này cũng có thể do trầm cảm, lo âu hay áp lực tuổi teen, nên bố mẹ cần bình tĩnh nói chuyện với con và đưa con đến bác sĩ thay vì tự thử nước tiểu ở nhà. Pháp luật Việt Nam khuyến khích cai nghiện tự nguyện tại gia đình, cộng đồng hoặc tại cơ sở, có bác sĩ hỗ trợ. Nếu con bất tỉnh, khó thở, co giật, kích động hoặc ảo giác sau khi dùng một chất gì đó, kể cả bóng cười hay thuốc lá điện tử, gọi 115 hoặc 113 ngay.
Khi nào cần đưa con đi khám
Gọi 115 hoặc 113, hoặc đến cấp cứu ngay khi
- Con bất tỉnh, gọi không tỉnh, hoặc ngủ li bì không đánh thức được sau khi dùng một chất gì đó.
- Con thở khó, thở rất yếu hoặc ngắt quãng, môi tím tái, hoặc ngừng thở: gọi 115 hoặc 113 và bắt đầu ép tim nếu con không thở.
- Con co giật, đau ngực, tim đập rất nhanh, người nóng ran hoặc lạnh toát.
- Con kích động dữ dội, hoảng loạn, nghe hoặc nhìn thấy những thứ không có, có hành vi nguy hiểm cho mình hoặc người khác.
- Con nói muốn chết hoặc muốn tự làm hại bản thân: ở bên con, cất thuốc và vật sắc nhọn, gọi 115 hoặc 113 nếu con không an toàn.
- Trong lúc chờ: nếu con bất tỉnh mà còn thở, đặt nằm nghiêng an toàn và theo dõi nhịp thở; không gây nôn, không cho ăn uống; giữ lại vỏ, gói, bóng, thiết bị con đã dùng để đưa bác sĩ.
Đưa con đi khám trong ngày khi
- Con tê bì, châm chích tay chân, đi loạng choạng, yếu chân sau khi hít bóng cười, dù chỉ thỉnh thoảng.
- Con thay đổi tính nét rõ rệt trong vài tuần: cáu gắt, lén lút, nói dối nhiều, bỏ học, bỏ bạn cũ.
- Con mất ngủ nhiều đêm liền, hoặc ngủ li bì, sụt cân, chán ăn.
- Con buồn bã, lo âu, trống rỗng gần như cả ngày từ 2 tuần trở lên, hoặc dùng chất để quên chuyện buồn.
- Con muốn dừng nhưng không dừng được, hoặc bố mẹ thấy con cần nhiều hơn mới có cảm giác như trước.
Những dấu hiệu bố mẹ có thể thấy
Một dấu hiệu riêng lẻ chưa nói lên điều gì, vì nhiều thay đổi trên cũng gặp ở tuổi teen bình thường, ở trầm cảm hay lo âu. Điều cần để ý là nhiều thay đổi cùng lúc, kéo dài, và khác hẳn con trước đây.
- Bỏ những việc từng thích: thể thao, sở thích, câu lạc bộ.
- Thay đổi lớn về hành vi, tính nết, đổi hẳn nhóm bạn, không muốn bố mẹ biết bạn mới là ai.
- Mệt mỏi quá mức, ngủ li bì hoặc thức trắng, chán ăn hoặc ăn rất nhiều bất thường.
- Mắt đỏ, đồng tử giãn to, da xấu đi, sụt cân.
- Học sa sút, trốn học, bị nhà trường báo.
- Tiền hoặc đồ đạc trong nhà mất, con hay vay mượn, tiêu tiền không rõ vào đâu.
- Đồ vật lạ: bóng bay, bình khí nhỏ bằng kim loại, thiết bị thuốc lá điện tử, gói giấy bạc, viên thuốc không rõ.
Bóng cười và ma túy trộn trong thuốc lá điện tử
Bóng cười là bóng bay bơm khí N2O. Hít vào gây hưng phấn, cười không kiểm soát trong chốc lát, nên nhiều bạn trẻ nghĩ là vô hại. Thực tế khí này có thể gây tê bì tay chân, đi loạng choạng, tổn thương thần kinh từ não xuống tủy sống, rối loạn trí nhớ, thiếu oxy, có trường hợp tử vong. Từ năm 2025, Nghị quyết 173/2024/QH15 của Quốc hội cấm sử dụng các loại khí, chất gây nghiện có hại cho sức khỏe, trong đó có bóng cười.
Một số thuốc lá điện tử trôi nổi bị trộn ma túy tổng hợp, và học sinh có thể dùng mà không biết. Vì vậy mọi biểu hiện lạ sau khi hút như co giật, kích động, ảo giác, lơ mơ đều cần đi cấp cứu ngay.
Nói chuyện với con thế nào
Chọn lúc con tỉnh táo, cả hai đều bình tĩnh, không ở giữa cơn giận. Nói điều bố mẹ thấy và nỗi lo của mình, rồi hỏi bằng câu hỏi mở: con nghe các bạn nói gì về bóng cười, về vape, dạo này con thấy thế nào. Khi con thấy bị phán xét, con sẽ im lặng; khi con thấy được lắng nghe, con dễ mở lòng hơn.
Nói rõ mong muốn: bố mẹ không muốn con dùng bất kỳ chất gì, vì não của con vẫn đang phát triển. Dùng càng sớm thì nguy cơ nghiện về sau càng cao. Hứa với con rằng nếu con ở chỗ không an toàn, con có thể gọi bố mẹ đến đón bất cứ lúc nào, chuyện gì nói sau.
Tránh đe dọa, đánh, nhốt, lục soát hay tự thử nước tiểu ở nhà. Que thử dễ cho kết quả sai, có thể dương tính nhầm với thuốc cảm, âm tính dù con đã dùng, và làm con mất lòng tin. Xét nghiệm chỉ có ý nghĩa khi bác sĩ chỉ định và giải thích kết quả.
Bác sĩ và pháp luật giúp được gì
Bố mẹ có thể bắt đầu từ bác sĩ nhi, bác sĩ đa khoa hoặc khoa tâm thần, khoa điều trị nghiện ở bệnh viện. Bác sĩ hỏi riêng con, khám, đánh giá con đang thử, đang lạm dụng hay đã nghiện, và tìm xem có trầm cảm, lo âu, tăng động giảm chú ý hay sang chấn đi kèm, vì những vấn đề này hay đi cùng nhau và cần chữa cùng lúc. Thuốc hỗ trợ, nếu cần, do bác sĩ quyết định.
Luật Phòng, chống ma túy 2025 (có hiệu lực từ 1/7/2026) có hình thức cai nghiện tự nguyện tại gia đình, cộng đồng hoặc tại cơ sở cai nghiện, đăng ký với công an cấp xã; với con từ 12 đến dưới 18 tuổi, bố mẹ xác nhận cam kết cùng con. Luật cũng giao gia đình trách nhiệm quản lý, giáo dục và phối hợp với công an xã khi có người dùng ma túy, và người nghiện từ 12 đến dưới 18 tuổi không cai nghiện tự nguyện có thể bị Tòa án quyết định đưa đi cai nghiện bắt buộc. Chủ động tìm đến bác sĩ và cai nghiện tự nguyện sớm là con đường tốt nhất cho con.
Nếu bạn đang đọc bài này
Nếu bạn đã thử bóng cười, vape hay một chất nào đó, hoặc bạn bè đang rủ, bạn không phải tự xoay xở một mình. Bạn có quyền từ chối mà không cần giải thích, và rời khỏi chỗ đó. Nếu bạn thấy tê tay chân, đi loạng choạng sau khi hít bóng cười, hãy dừng hẳn và đi khám sớm.
Kể với một người bạn tin: bố mẹ, anh chị, thầy cô, phòng tư vấn của trường, hoặc bác sĩ. Nếu bạn còn là học sinh, bạn có thể gọi Tổng đài 111, miễn phí, 24/7; nếu đã là sinh viên, bác sĩ hoặc phòng tư vấn của trường là nơi phù hợp. Nếu bạn hoặc người đi cùng bất tỉnh, khó thở, co giật, gọi 115 hoặc 113 ngay và ở lại với họ.
Chăm sóc con tại nhà
- Nói chuyện về ma túy, bóng cười, thuốc lá điện tử từ sớm và nhiều lần, trong lúc đi xe, nấu ăn, trước khi có chuyện.
- Biết con đi đâu, với ai, về lúc mấy giờ; quen biết bạn của con và bố mẹ các bạn.
- Cất kỹ thuốc trong nhà, nhất là thuốc ngủ, thuốc an thần, thuốc giảm đau mạnh; bỏ thuốc thừa.
- Giữ nếp ăn ngủ đều, vận động, và thời gian cả nhà cùng làm việc vui.
- Đặt giới hạn rõ ràng và giữ nhất quán, ví dụ về tiền tiêu vặt, giờ về nhà, đi chơi đêm, kèm lý do.
- Nếu con đang cai, ghi nhận từng tiến bộ nhỏ; lỡ dùng lại thì bình tĩnh quay lại với bác sĩ, không bỏ cuộc.
Hiểu lầm thường gặp
- Bóng cười chỉ là khí gây cười, không phải ma túy nên không sao.
- Khí N2O có thể gây tổn thương thần kinh, tê bì, yếu chân, thậm chí tử vong, và việc sử dụng đã bị cấm từ năm 2025.
- Mua que thử về thử nước tiểu là biết ngay con có dùng hay không.
- Que thử ở nhà dễ cho kết quả sai cả hai chiều và làm con mất lòng tin. Hãy để bác sĩ đánh giá và chỉ định xét nghiệm khi cần.
- Con chỉ thử một lần thì không sao.
- Có những chất gây ngộ độc nặng ngay lần đầu, nhất là khi không rõ nguồn gốc hoặc bị trộn vào thuốc lá điện tử, kẹo, nước uống. Mỗi lần thử đều có rủi ro.
- Đánh thật đau, nhốt trong nhà là con bỏ được.
- Trừng phạt không chữa được nghiện và thường làm con giấu kỹ hơn, dùng liều lĩnh hơn. Con cần được bác sĩ đánh giá, điều trị và gia đình đồng hành.
Bố mẹ hay hỏi
+Làm sao biết con hít bóng cười?
Để ý bóng bay, bình khí kim loại nhỏ, con đi chơi về hay cười vô cớ, choáng váng, và nhất là tê bì tay chân, đi loạng choạng. Tê bì, yếu chân là dấu hiệu tổn thương thần kinh cần đi khám sớm.
+Đưa con đi khám vì nghi dùng ma túy có bị báo công an không?
Bác sĩ sẽ giải thích rõ quy định khi khám cho con. Luật hiện hành khuyến khích người nghiện tự nguyện cai nghiện, và chủ động tìm đến bác sĩ sớm tốt hơn nhiều so với để con tự xoay xở.
+Con dùng ma túy một lần có phải là nghiện không?
Chưa chắc. Nghiện là khi con dùng lặp lại, không kiểm soát được, cần nhiều hơn mới đủ, và bỏ thì khó chịu. Chỉ bác sĩ mới đánh giá được con đang ở mức nào, nhưng dù ở mức nào con cũng cần được giúp.
+Cai nghiện tự nguyện tại nhà làm thế nào?
Theo Luật Phòng, chống ma túy 2025, người nghiện đăng ký cai nghiện tự nguyện tại gia đình, cộng đồng với công an cấp xã, có cơ sở y tế hoặc đơn vị cung cấp dịch vụ cai nghiện hỗ trợ chuyên môn. Với con dưới 18 tuổi, bố mẹ xác nhận cam kết cùng con.
+Thấy con bất tỉnh sau khi dùng chất lạ thì làm gì?
Gọi 115 hoặc 113 ngay. Nếu con còn thở, đặt nằm nghiêng an toàn và theo dõi nhịp thở; nếu con không thở, bắt đầu ép tim. Không gây nôn, không cho ăn uống, giữ lại thứ con đã dùng.
Nguồn tham khảo
- Worried about your teenager? — NHS (Anh)
- How to Talk With Your Teen About Drugs & Alcohol: What I Tell Every Parent — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)
- Luật số 120/2025/QH15: Luật Phòng, chống ma túy — Cổng Thông tin điện tử Chính phủ
- Từ 1/1/2025, chính thức cấm bóng cười, shisha — Ủy ban Quốc gia phòng, chống AIDS, ma túy, mại dâm (Chinhphu.vn)
Cập nhật 20/11/2026.
Thông tin trên trang dùng để bố mẹ hiểu và theo dõi con, không thay thế việc khám bệnh. Khi con có dấu hiệu nguy hiểm, hãy gọi 115 hoặc 113 (từ 1/11/2026 tổng đài 113 cũng tiếp nhận cấp cứu y tế), hoặc đưa con đến cơ sở y tế gần nhất. Cần người lắng nghe về chuyện của con: Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111, miễn phí, 24/7.
Bài liên quan
- Con hút thuốc lá, thuốc lá điện tử
Thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng đều chứa nicotine, một chất gây nghiện mạnh có hại cho não đang phát triển của tuổi teen, và dùng chúng làm tăng khả năng con chuyển sang hút thuốc lá điếu. Từ năm 2025, Nghị quyết 173/2024/QH15 của Quốc hội cấm sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu, chứa chấp, vận chuyển và sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng ở Việt Nam. Khi phát hiện con hút, hãy bình tĩnh nói chuyện, tìm hiểu vì sao con dùng và cùng con lập kế hoạch bỏ, có bác sĩ hỗ trợ nếu cần. Nếu con co giật, khó thở, lơ mơ, kích động hoặc có biểu hiện lạ sau khi hút, gọi 115 hoặc 113 ngay, vì có loại đã bị trộn ma túy.
- Bóng cười, khí cười
Bóng cười là bóng bay bơm khí N2O (khí cười); hít vào gây hưng phấn, cười, chóng mặt trong chốc lát nên nhiều bạn trẻ nghĩ là vô hại. Thực tế khí này có thể gây thiếu oxy, ngất, ngã, tụt huyết áp, và khi hít nhiều lần làm hỏng cách cơ thể dùng vitamin B12, gây tê bì tay chân, đi loạng choạng, tổn thương tủy sống và dây thần kinh, có trường hợp tử vong. Từ ngày 1/1/2025, Nghị quyết 173/2024/QH15 của Quốc hội cấm sử dụng các loại khí gây hại cho sức khỏe như bóng cười. Nếu con ngất, khó thở, co giật hay lơ mơ sau khi hít, gọi 115 hoặc 113 ngay; nếu con tê bì, yếu chân, đi đứng khó, đưa con đi khám trong ngày.
- Học sinh uống rượu bia
Ở Việt Nam, người chưa đủ 18 tuổi bị cấm uống rượu bia và không ai được bán hay mời rượu bia cho các em (Luật Phòng, chống tác hại của rượu, bia 2019). Não của người trẻ còn phát triển đến khoảng 25 tuổi, và người bắt đầu uống trước 15 tuổi dễ bị nghiện rượu về sau hơn nhiều. Nếu con say mà lơ mơ, không đánh thức được, co giật, thở chậm hoặc không đều, nôn liên tục hay da tái, môi tím, hãy gọi 115 hoặc 113 và ở cạnh con.
- Trầm cảm ở tuổi teen
Trầm cảm ở học sinh thường biểu hiện bằng buồn bã hoặc cáu gắt gần như cả ngày, mất hứng thú với những việc trước đây con thích, kéo dài từ 2 tuần trở lên, kèm thay đổi giấc ngủ, ăn uống, học hành. Khác với người lớn, tuổi teen hay biểu hiện bằng cáu kỉnh, thu mình, kêu mệt hơn là khóc. Trầm cảm là bệnh chữa được, và bố mẹ nên đưa con gặp bác sĩ hoặc chuyên gia tâm lý khi thấy các dấu hiệu này. Nếu con nói muốn chết hoặc tự làm hại bản thân, hãy ở bên con, gọi 115 hoặc 113 khi nguy hiểm trước mắt, hoặc Tổng đài 111 (miễn phí, 24/7).
- Nói chuyện với con tuổi dậy thì
Ở tuổi dậy thì, con cần riêng tư hơn và hay gắt gỏng, nhưng vẫn rất cần bố mẹ. Con dễ nói chuyện hơn khi bố mẹ nghe nhiều hơn khuyên, không phán xét ngay, và có những khoảng thời gian bên nhau không bàn chuyện học. Chọn lúc thuận tiện như khi chở con đi học hay nấu ăn cùng, hỏi câu mở và giữ bình tĩnh khi con nói điều khó nghe. Nếu con buồn bã, thu mình kéo dài, nói muốn chết, hoặc bố mẹ nghi con bị bắt nạt, xâm hại, hãy tìm trợ giúp sớm; Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111 (miễn phí, 24/7) tư vấn cho cả con và bố mẹ.
- Trẻ uống nhầm thuốc, hóa chất
Khi nghi con uống nhầm thuốc hay hóa chất, lấy phần còn lại ra khỏi miệng con, giữ lại chai lọ, vỏ thuốc và đưa con đến cấp cứu ngay hoặc gọi 115 hoặc 113, kể cả khi con vẫn chơi bình thường, vì nhiều chất gây hại sau vài giờ. Không gây nôn, không cho uống sữa, nước chanh, giấm hay dầu ăn để giải độc. Gọi 115 hoặc 113 ngay nếu con khó thở, co giật, li bì, hoặc đã nuốt chất tẩy rửa, xăng dầu, thuốc trừ sâu, thuốc diệt chuột, pin cúc áo.
Chủ đề khác