Con hút thuốc lá điện tử: tác hại, quy định cấm và bố mẹ nên làm gì
Tham vấn y khoa: BS. Bùi Việt Hưng (Sức khỏe tổng quát) · Thẩm định ngày 22/11/2026 · Biên soạn: Ban biên tập Sức khỏe Aiducation
THCS · 11–14 tuổiTHPT · 15–18 tuổiSinh viên · 18–24 tuổi
Trả lời nhanh
Thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng đều chứa nicotine, một chất gây nghiện mạnh có hại cho não đang phát triển của tuổi teen, và dùng chúng làm tăng khả năng con chuyển sang hút thuốc lá điếu. Từ năm 2025, Nghị quyết 173/2024/QH15 của Quốc hội cấm sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu, chứa chấp, vận chuyển và sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng ở Việt Nam. Khi phát hiện con hút, hãy bình tĩnh nói chuyện, tìm hiểu vì sao con dùng và cùng con lập kế hoạch bỏ, có bác sĩ hỗ trợ nếu cần. Nếu con co giật, khó thở, lơ mơ, kích động hoặc có biểu hiện lạ sau khi hút, gọi 115 hoặc 113 ngay, vì có loại đã bị trộn ma túy.
Khi nào cần đưa con đi khám
Gọi 115 hoặc 113, hoặc đến cấp cứu ngay khi
- Con co giật, lơ mơ, gọi khó tỉnh hoặc ngất sau khi hút thuốc lá điện tử.
- Con khó thở, thở rít, đau ngực, môi tím tái.
- Con kích động, la hét, nhìn thấy hoặc nghe thấy những thứ không có, nói năng lộn xộn, hoặc có hành vi nguy hiểm sau khi hút: có thể thuốc đã bị trộn ma túy.
- Con nôn nhiều, vã mồ hôi, chóng mặt, tim đập rất nhanh sau khi hút nhiều hoặc dính tinh dầu lên da: có thể ngộ độc nicotine.
- Trẻ nhỏ trong nhà nuốt hoặc ngậm tinh dầu thuốc lá điện tử, dù chưa có biểu hiện gì.
- Trong lúc chờ: nếu con bất tỉnh mà còn thở, đặt nằm nghiêng an toàn; nếu không thở, bắt đầu ép tim; mang theo thiết bị, lọ tinh dầu cho bác sĩ xem.
Đưa con đi khám trong ngày khi
- Con ho kéo dài, khò khè, hụt hơi khi chạy, hoặc hen nặng lên.
- Con bồn chồn, cáu gắt, khó tập trung, mất ngủ khi không được hút, hút ngày càng nhiều: dấu hiệu đã nghiện nicotine.
- Con muốn bỏ nhưng đã thử nhiều lần không được.
- Con buồn bã, lo âu kéo dài, hoặc bố mẹ nghi con dùng thêm rượu bia, chất khác.
Thuốc lá điện tử là gì, nhận ra thế nào
Thuốc lá điện tử (vape, pod) đốt nóng một dung dịch để tạo hơi cho người dùng hít vào. Dung dịch thường chứa nicotine, chất tạo mùi và nhiều hóa chất khác. Thuốc lá nung nóng thì làm nóng lá thuốc lá đã ép thành điếu nhỏ, mỗi điếu chứa lượng nicotine tương đương một điếu thuốc thường.
Thiết bị rất dễ giấu: trông như bút, ổ USB, móc chìa khóa, đồ chơi, thậm chí bình xịt hen. Tinh dầu có mùi trái cây, kẹo, bạc hà nên ít ai nghĩ là thuốc lá. Bố mẹ có thể để ý mùi thơm ngọt lạ trong phòng, đồ sạc lạ, con hay khát nước, hay ho, hoặc tiêu tiền không rõ vào đâu.
Tác hại với tuổi teen
- Nicotine gây nghiện mạnh, và tuổi teen nghiện nhanh hơn người lớn. Một số loại tinh dầu chứa lượng nicotine bằng cả bao thuốc; có loại ghi 0% nicotine nhưng thực tế vẫn có.
- Nicotine ảnh hưởng đến phần não điều khiển sự chú ý, việc học, cảm xúc và khả năng tự kiềm chế, có thể làm lo âu, trầm cảm nặng hơn.
- Tuổi teen dùng thuốc lá điện tử có khả năng chuyển sang hút thuốc lá điếu cao hơn nhiều so với các bạn không dùng.
- Hơi thuốc chứa hóa chất độc và hạt siêu nhỏ đi sâu vào phổi; hơi thở ra cũng có hại cho người xung quanh.
- Ở Việt Nam, Bộ Y tế đã ghi nhận nhiều học sinh phải cấp cứu vì ngộ độc nicotine và các chất trong thuốc lá điện tử. Có loại bị trộn ma túy, gây ngộ độc nặng, co giật, loạn thần.
- Thiết bị có thể phát nổ gây bỏng. Tinh dầu rất độc nếu trẻ nhỏ uống phải.
Quy định ở Việt Nam
Ngày 30/11/2024, Quốc hội thông qua Nghị quyết 173/2024/QH15, thống nhất cấm sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu, chứa chấp, vận chuyển và sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng và các loại khí, chất gây nghiện có hại cho sức khỏe từ năm 2025. Như vậy ở Việt Nam không có loại thuốc lá điện tử nào là hợp pháp, kể cả loại quảng cáo không có nicotine.
Tổ chức Y tế Thế giới ủng hộ lệnh cấm toàn diện này để bảo vệ thanh thiếu niên. Với bố mẹ, điều này có nghĩa là sản phẩm con mua được đều không rõ nguồn gốc, không ai kiểm soát bên trong có gì.
Khi phát hiện con hút
Giận là chuyện dễ hiểu, nhưng mắng nhiếc, lục soát, đánh đòn thường làm con giấu kỹ hơn. Hãy chọn lúc cả hai đều bình tĩnh, nói rõ bố mẹ lo cho sức khỏe của con, rồi hỏi con bắt đầu từ khi nào, vì sao dùng, dùng bao nhiêu. Nhiều em hút vì tò mò, vì bạn bè, hoặc vì nghĩ nó giúp giảm căng thẳng.
Nói rõ mong muốn của bố mẹ là con không dùng, và cùng con lập kế hoạch: chọn ngày bỏ, bỏ thiết bị và tinh dầu, tránh nhóm bạn hay hút chung, tìm cách khác để giải tỏa căng thẳng như vận động, nói chuyện. Nếu con đã nghiện, các cơn thèm, bồn chồn, khó ngủ thường rõ nhất trong tuần đầu, nhất là 3 ngày đầu, và trung bình kéo dài 3 đến 4 tuần; bác sĩ có thể tư vấn thêm cách hỗ trợ, và chỉ bác sĩ quyết định có dùng thuốc hỗ trợ cai hay không.
Nếu bạn đang đọc bài này
Nếu bạn đã thử hoặc đang hút, bạn không phải người xấu, và bỏ là việc làm được. Nicotine khiến bạn thấy dễ chịu một lúc rồi bồn chồn khi thiếu, nên cảm giác hút để đỡ căng thẳng thực ra là cơn thèm. Thử ghi lại lúc nào bạn hay muốn hút, rồi chuẩn bị việc khác để làm vào lúc đó.
Kể với một người bạn tin, bố mẹ, thầy cô, phòng y tế hoặc phòng tư vấn của trường. Nếu bạn còn là học sinh, bạn có thể gọi Tổng đài 111, miễn phí, 24/7; nếu đã là sinh viên, hãy tìm đến bác sĩ hoặc phòng tư vấn của trường. Nếu sau khi hút bạn thấy khó thở, tim đập loạn, hoặc người hút cùng bị co giật, ngất, gọi 115 hoặc 113 ngay.
Chăm sóc con tại nhà
- Nói chuyện với con về thuốc lá điện tử từ sớm, trước khi có chuyện, bằng câu hỏi mở như con nghe các bạn nói gì về vape.
- Bố mẹ không hút thuốc dưới mọi hình thức, không hút trong nhà và trên xe; nếu bố mẹ đang hút, đây là lúc cùng con bỏ.
- Nếu trong nhà có thiết bị hoặc tinh dầu, bỏ đi; trong lúc chờ, cất xa tầm tay trẻ nhỏ.
- Khi con đang bỏ, khen từng ngày con không hút, và bình tĩnh bắt đầu lại nếu con lỡ hút.
- Giúp con có hoạt động thay thế khi căng thẳng: thể thao, đi bộ, chơi nhạc, ngủ đủ.
- Nhờ bác sĩ nói chuyện với con; nhiều em nghe người ngoài dễ hơn nghe bố mẹ.
Hiểu lầm thường gặp
- Thuốc lá điện tử chỉ là hơi nước có mùi thơm, không hại bằng thuốc lá thật.
- Hơi thuốc chứa nicotine, hóa chất độc và hạt siêu nhỏ vào sâu trong phổi. Với tuổi teen, nicotine còn gây nghiện nhanh và ảnh hưởng đến não.
- Loại ghi không có nicotine thì dùng thoải mái.
- Có loại ghi 0% nicotine nhưng thực tế vẫn chứa nicotine, và ở Việt Nam mọi sản phẩm thuốc lá điện tử đều bị cấm, không ai kiểm soát bên trong có gì.
- Thuốc lá nung nóng sạch hơn, an toàn hơn.
- Thuốc lá nung nóng vẫn là thuốc lá, chứa nicotine và nhiều chất độc. Chưa có bằng chứng độc lập cho thấy nó an toàn hơn.
- Hút thuốc lá điện tử giúp con bỏ thuốc lá điếu.
- Thuốc lá điện tử chưa được chứng minh là cách cai thuốc hiệu quả. Bác sĩ và đường dây tư vấn cai thuốc là lựa chọn an toàn hơn.
Bố mẹ hay hỏi
+Làm sao biết con hút thuốc lá điện tử?
Để ý mùi trái cây, kẹo lạ trong phòng hoặc trên quần áo, đồ vật giống bút, ổ USB mà con không giải thích được, con hay ho, khát nước, cáu gắt khi không ra ngoài được. Cách chắc nhất vẫn là hỏi con một cách bình tĩnh.
+Con hút thuốc lá điện tử có bị phạt không?
Từ năm 2025, việc sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng bị cấm theo Nghị quyết 173/2024/QH15. Mức xử lý cụ thể do các văn bản hướng dẫn quy định; điều bố mẹ cần lo trước hết là sức khỏe của con.
+Con bỏ thuốc lá điện tử thì bao lâu hết thèm?
Bồn chồn, cáu gắt, khó ngủ, thèm hút thường rõ nhất trong tuần đầu, nhất là 3 ngày đầu, và trung bình kéo dài 3 đến 4 tuần; có người lâu hơn. Nếu con khó bỏ, hãy đưa con đến bác sĩ để được tư vấn.
+Có đường dây nào tư vấn cai thuốc không?
Đường dây tư vấn cai thuốc lá miễn phí 1800 6606 của ngành y tế nhận tư vấn qua điện thoại. Bác sĩ đa khoa hoặc bác sĩ nhi cũng có thể giúp con lập kế hoạch bỏ.
+Thuốc lá điện tử có chứa ma túy không?
Một số sản phẩm trôi nổi đã bị trộn ma túy tổng hợp, gây ngộ độc nặng ở học sinh. Vì không ai kiểm soát được bên trong có gì, bất kỳ biểu hiện lạ nào sau khi hút như co giật, kích động, ảo giác đều cần đi cấp cứu ngay.
Nguồn tham khảo
- Từ 1/1/2025, chính thức cấm bóng cười, shisha — Ủy ban Quốc gia phòng, chống AIDS, ma túy, mại dâm (Chinhphu.vn)
- Bộ Y tế cảnh báo: Đã có nhiều học sinh phải cấp cứu vì ngộ độc thuốc lá điện tử, nung nóng, shisha — Cổng Thông tin điện tử Chính phủ
- Tobacco: E-cigarettes (Questions and answers) — Tổ chức Y tế Thế giới (WHO)
- E-Cigarettes & Vaping: Facts for Parents — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)
Cập nhật 20/11/2026.
Thông tin trên trang dùng để bố mẹ hiểu và theo dõi con, không thay thế việc khám bệnh. Khi con có dấu hiệu nguy hiểm, hãy gọi 115 hoặc 113 (từ 1/11/2026 tổng đài 113 cũng tiếp nhận cấp cứu y tế), hoặc đưa con đến cơ sở y tế gần nhất. Cần người lắng nghe về chuyện của con: Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111, miễn phí, 24/7.
Bài liên quan
- Dấu hiệu con dùng ma túy
Dấu hiệu thường gặp khi con dùng ma túy hay chất gây nghiện là thay đổi rõ trong vài tuần đến vài tháng: bỏ những việc từng thích, đổi nhóm bạn, mệt mỏi, ngủ và ăn thất thường, học sa sút, mắt đỏ hoặc đồng tử giãn, mất tiền trong nhà. Những thay đổi này cũng có thể do trầm cảm, lo âu hay áp lực tuổi teen, nên bố mẹ cần bình tĩnh nói chuyện với con và đưa con đến bác sĩ thay vì tự thử nước tiểu ở nhà. Pháp luật Việt Nam khuyến khích cai nghiện tự nguyện tại gia đình, cộng đồng hoặc tại cơ sở, có bác sĩ hỗ trợ. Nếu con bất tỉnh, khó thở, co giật, kích động hoặc ảo giác sau khi dùng một chất gì đó, kể cả bóng cười hay thuốc lá điện tử, gọi 115 hoặc 113 ngay.
- Học sinh uống rượu bia
Ở Việt Nam, người chưa đủ 18 tuổi bị cấm uống rượu bia và không ai được bán hay mời rượu bia cho các em (Luật Phòng, chống tác hại của rượu, bia 2019). Não của người trẻ còn phát triển đến khoảng 25 tuổi, và người bắt đầu uống trước 15 tuổi dễ bị nghiện rượu về sau hơn nhiều. Nếu con say mà lơ mơ, không đánh thức được, co giật, thở chậm hoặc không đều, nôn liên tục hay da tái, môi tím, hãy gọi 115 hoặc 113 và ở cạnh con.
- Hen phế quản ở trẻ
Hen phế quản (hen suyễn) là bệnh viêm mạn tính của đường thở: con khò khè, ho về đêm và gần sáng, ho hoặc khó thở khi chạy nhảy, khi cảm lạnh hay trời trở lạnh, và các triệu chứng cứ tái đi tái lại. Hen chưa chữa khỏi hẳn được nhưng kiểm soát tốt được: phần lớn trẻ dùng thuốc dự phòng dạng hít đều đặn theo đơn sẽ đi học, chơi thể thao như bạn bè. Trong cơn hen, dùng thuốc cắt cơn theo kế hoạch bác sĩ đã dặn; nếu không đỡ, con mệt đến mức nói không hết câu, môi tím hoặc lơ mơ thì gọi 115 hoặc 113 ngay.
- Nói chuyện với con tuổi dậy thì
Ở tuổi dậy thì, con cần riêng tư hơn và hay gắt gỏng, nhưng vẫn rất cần bố mẹ. Con dễ nói chuyện hơn khi bố mẹ nghe nhiều hơn khuyên, không phán xét ngay, và có những khoảng thời gian bên nhau không bàn chuyện học. Chọn lúc thuận tiện như khi chở con đi học hay nấu ăn cùng, hỏi câu mở và giữ bình tĩnh khi con nói điều khó nghe. Nếu con buồn bã, thu mình kéo dài, nói muốn chết, hoặc bố mẹ nghi con bị bắt nạt, xâm hại, hãy tìm trợ giúp sớm; Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111 (miễn phí, 24/7) tư vấn cho cả con và bố mẹ.
- Lo âu ở tuổi teen
Lo lắng trước bài kiểm tra hay khi vào lớp mới là bình thường. Con có thể đang bị rối loạn lo âu khi nỗi lo quá mức so với hoàn cảnh, kéo dài nhiều tuần, và làm con né tránh đi học, gặp bạn, hoặc gây đau bụng, đau đầu, mất ngủ lặp lại. Rối loạn lo âu là bệnh hay gặp ở tuổi teen và chữa được, thường bằng trị liệu tâm lý. Nếu con nói muốn chết hoặc tự làm hại bản thân, hãy ở bên con và gọi 115 hoặc 113 khi nguy hiểm trước mắt, hoặc Tổng đài 111 (miễn phí, 24/7).
- Bóng cười, khí cười
Bóng cười là bóng bay bơm khí N2O (khí cười); hít vào gây hưng phấn, cười, chóng mặt trong chốc lát nên nhiều bạn trẻ nghĩ là vô hại. Thực tế khí này có thể gây thiếu oxy, ngất, ngã, tụt huyết áp, và khi hít nhiều lần làm hỏng cách cơ thể dùng vitamin B12, gây tê bì tay chân, đi loạng choạng, tổn thương tủy sống và dây thần kinh, có trường hợp tử vong. Từ ngày 1/1/2025, Nghị quyết 173/2024/QH15 của Quốc hội cấm sử dụng các loại khí gây hại cho sức khỏe như bóng cười. Nếu con ngất, khó thở, co giật hay lơ mơ sau khi hít, gọi 115 hoặc 113 ngay; nếu con tê bì, yếu chân, đi đứng khó, đưa con đi khám trong ngày.
Chủ đề khác