Nghỉ giữa giờ khi học bài: nghỉ bao lâu, làm gì cho đúng
Tham vấn y khoa: BS. Bùi Việt Hưng (Sức khỏe tổng quát) · Thẩm định ngày 22/11/2026 · Biên soạn: Ban biên tập Sức khỏe Aiducation
THCS · 11–14 tuổiTHPT · 15–18 tuổiSinh viên · 18–24 tuổi
Trả lời nhanh
Ngồi học liền nhiều giờ không làm con nhớ bài hơn: mắt mỏi, lưng cổ đau và đầu óc kém tập trung dần. Cách dễ theo là học tập trung khoảng 25–50 phút rồi nghỉ 5–10 phút, cứ khoảng 2 giờ nghỉ dài hơn; trong giờ nghỉ, đứng dậy đi lại, uống nước, nhìn ra xa, và để điện thoại sang một bên. Mỗi ngày con vẫn cần trung bình 60 phút vận động và ngủ đủ 8–10 tiếng. Nếu con ngất, đau ngực hay đột ngột nhìn mờ, nhìn đôi khi đang học, hãy đưa con đi cấp cứu ngay.
Khi nào cần đưa con đi khám
Gọi 115 hoặc 113, hoặc đến cấp cứu ngay khi
- Con ngất, hoặc co giật, khi đang ngồi học hay khi vừa đứng dậy.
- Con đau ngực, tim đập rất nhanh hoặc khó thở không đỡ khi ngồi nghỉ, nhất là sau khi uống cà phê, nước tăng lực.
- Con đột ngột nhìn mờ hẳn, nhìn một thành hai, hoặc đau đầu dữ dội đột ngột kèm nôn, yếu tay chân, nói khó.
- Con nói muốn chết, muốn biến mất hoặc tự làm hại bản thân: ở bên con, cất thuốc và vật nguy hiểm, gọi 115 hoặc 113 nếu nguy hiểm trước mắt.
Đưa con đi khám trong ngày khi
- Con hay đau đầu sau giờ học, mỏi mắt hoặc nhìn mờ vẫn còn sau khi đã nghỉ và ngủ đủ.
- Con đau cổ, vai, lưng kéo dài nhiều tuần, hoặc tê, đau lan xuống tay chân.
- Con hay choáng váng, tối sầm mắt khi đứng dậy.
- Con mất ngủ gần như mỗi đêm hơn 2 tuần, hoặc ban ngày lúc nào cũng mệt, buồn ngủ dù đã ngủ đủ giờ.
- Con không thể tập trung quá vài phút, kể cả với việc con thích, và việc này ảnh hưởng đến học tập.
Vì sao học liền mạch nhiều giờ lại kém hiệu quả
Sự tập trung giảm dần theo thời gian. Sau một lúc, con vẫn ngồi trước sách nhưng đọc đi đọc lại một đoạn mà không vào đầu. Nghỉ ngắn rồi quay lại thường giúp con làm được nhiều hơn so với cố ngồi thêm một tiếng.
Cơ thể cũng chịu thiệt khi ngồi lâu: mắt nhìn gần liên tục nên mỏi và khô, cổ cúi lâu gây đau vai gáy, ngồi im làm chân tê và người uể oải. Các hướng dẫn cho trẻ em và tuổi teen đều khuyên giảm thời gian ngồi và chia nhỏ những lúc ngồi yên lâu bằng vài phút vận động.
Nghỉ bao lâu là hợp lý
Không có một con số chuẩn cho mọi người. Nhiều học sinh thấy dễ theo nhịp học tập trung khoảng 25–50 phút rồi nghỉ 5–10 phút. Cứ khoảng 2 giờ, nghỉ dài hơn 15–30 phút, ăn nhẹ, đi lại hoặc ra ngoài một chút.
Học sinh THCS thường tập trung được quãng ngắn hơn học sinh THPT và sinh viên. Bố mẹ có thể cùng con thử vài nhịp khác nhau trong một tuần rồi giữ nhịp con thấy dễ chịu nhất. Đặt đồng hồ hẹn giờ giúp con không quên nghỉ, và cũng không nghỉ quá đà.
Giờ nghỉ nên làm gì
- Đứng dậy khỏi bàn, đi lại, vươn vai, xoay cổ, duỗi chân vài phút.
- Nhìn ra xa: cứ khoảng 20 phút nhìn ra cửa sổ hay vật cách khoảng 6 mét trong 20 giây; giờ nghỉ thì nhìn xa lâu hơn.
- Uống nước, đi vệ sinh, ăn nhẹ một chút trái cây, sữa, bánh nếu đói.
- Ra ban công, sân nhà cho thoáng, có ánh sáng tự nhiên.
- Tránh lướt mạng xã hội, xem video ngắn hay chơi game trong giờ nghỉ ngắn: mắt không được nghỉ, và 5 phút rất dễ thành 30 phút.
- Giờ nghỉ dài có thể đi bộ, chơi một môn thể thao, giúp việc nhà nhẹ, nói chuyện với người trong nhà.
Ngoài giờ nghỉ ngắn, con cần gì mỗi ngày
Trẻ em và tuổi teen nên có trung bình ít nhất 60 phút vận động vừa hoặc mạnh mỗi ngày, cộng thêm vài buổi trong tuần cho cơ và xương như chạy nhảy, đá bóng, cầu lông, bơi. Mùa thi cũng không nên bỏ hẳn vận động; 30 phút đi bộ hay đạp xe giúp đầu óc thoáng hơn.
Học sinh 13–18 tuổi cần ngủ 8–10 tiếng mỗi đêm, sinh viên ít nhất 7 tiếng. Học bù bằng cách thức khuya làm con kém tập trung hơn vào hôm sau, nên giờ nghỉ dù hợp lý đến đâu cũng không thay được giấc ngủ.
Góc học giúp con đỡ mỏi
- Bàn ghế vừa tầm: bàn chân đặt phẳng trên sàn, lưng thẳng, màn hình ngang hoặc thấp hơn tầm mắt một chút.
- Máy tính đặt cách mắt khoảng một sải tay; học trên máy tính hoặc tài liệu in thay cho điện thoại khi học lâu.
- Đủ ánh sáng, không học trong phòng tối chỉ có ánh màn hình.
- Không học trên giường, sofa hay nằm sấp; tư thế này làm cổ và lưng mỏi nhanh.
- Để điện thoại ra xa bàn học hoặc tắt thông báo trong lúc học.
Nếu em đang đọc bài này
Nghỉ giữa giờ là một phần của việc học. Em thử đặt hẹn giờ, học tập trung đến khi chuông reo rồi đứng dậy đi lại, uống nước, nhìn ra xa. Em sẽ thấy quay lại bàn dễ vào bài hơn, và cuối ngày đỡ đau đầu, mỏi mắt.
Nếu em thấy học mãi không vào, mệt suốt ngày, mất ngủ nhiều đêm, hoặc lo lắng đến mức không ngồi học được, hãy nói với bố mẹ, thầy cô hoặc nhân viên y tế, tư vấn của trường. Sinh viên có thể đến phòng y tế hoặc phòng tư vấn tâm lý của trường. Nếu em có ý nghĩ làm hại bản thân, hãy nói ngay với người lớn em tin và gọi 115 hoặc 113 khi nguy hiểm.
Chăm sóc con tại nhà
- Cùng con lập lịch học trong ngày có giờ nghỉ rõ ràng, giờ ăn, giờ vận động và giờ đi ngủ cố định.
- Cho con dùng đồng hồ hẹn giờ thay cho điện thoại để báo giờ nghỉ, tránh mở máy rồi bị cuốn vào mạng xã hội.
- Để sẵn bình nước và một ít đồ ăn nhẹ lành mạnh ở nhà để con không phải ăn vặt đồ nhiều đường lúc nghỉ.
- Rủ con đi bộ, đạp xe hoặc chơi thể thao 30–60 phút mỗi ngày, kể cả trong mùa thi.
- Không gọi con làm việc khác liên tục trong giờ học tập trung, nhưng nhắc con đứng dậy khi thấy con ngồi quá lâu.
- Hạn chế cà phê, nước tăng lực; nếu con uống, giữ dưới khoảng 100 mg caffeine mỗi ngày và không uống sau 15 giờ.
- Tắt màn hình ít nhất 1 giờ trước khi ngủ để con ngủ đủ giấc.
Hiểu lầm thường gặp
- Ngồi càng lâu thì học càng được nhiều.
- Sau một thời gian, sự tập trung giảm rõ. Học thành từng quãng ngắn xen giờ nghỉ thường giúp con nhớ bài tốt hơn và đỡ mệt hơn.
- Nghỉ giải lao bằng điện thoại cũng là nghỉ.
- Lướt điện thoại vẫn bắt mắt nhìn gần và đầu óc tiếp nhận thêm thông tin. Đứng dậy đi lại, nhìn ra xa, uống nước mới giúp mắt và cơ thể nghỉ.
- Mùa thi nên bỏ thể dục cho đỡ mất thời gian.
- Vận động đều giúp giảm căng thẳng, ngủ ngon hơn và tỉnh táo hơn khi học. Chỉ cần 30–60 phút mỗi ngày, không cần tập nặng.
Bố mẹ hay hỏi
+Học bao lâu thì nên nghỉ một lần?
Không có chuẩn chung, nhưng nhiều học sinh thấy hợp với nhịp học 25–50 phút rồi nghỉ 5–10 phút, và cứ khoảng 2 giờ nghỉ dài hơn. Hãy thử vài nhịp và giữ nhịp con thấy tập trung tốt nhất.
+Ngủ trưa có giúp con học buổi chiều tốt hơn không?
Một giấc ngắn khoảng 20–30 phút có thể giúp con tỉnh táo hơn. Ngủ trưa quá dài hoặc quá muộn dễ làm con khó ngủ buổi tối.
+Con học online cả ngày thì nghỉ thế nào?
Giữa các tiết, cho con rời màn hình, đứng dậy đi lại, nhìn ra xa và uống nước. Giờ nghỉ không chuyển sang xem điện thoại.
+Uống cà phê lúc nghỉ có giúp con học được lâu hơn không?
Caffeine làm tỉnh trong chốc lát nhưng dễ gây mất ngủ, mà ngủ mới là lúc não ghi nhớ bài. Nước tăng lực không nên dùng cho tuổi teen.
+Sinh viên ôn thi cả ngày ở thư viện nên nghỉ thế nào?
Cũng theo nhịp học tập trung rồi nghỉ ngắn, ra ngoài đi bộ vài phút, ăn trưa đúng bữa và vận động mỗi ngày. Giữ ít nhất 7 tiếng ngủ mỗi đêm.
Nguồn tham khảo
- How can I help my child avoid back and eye strain from being on the computer? — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)
- Physical activity guidelines for children and young people — NHS (Anh)
- Help your child beat exam stress — NHS (Anh)
Cập nhật 20/11/2026.
Thông tin trên trang dùng để bố mẹ hiểu và theo dõi con, không thay thế việc khám bệnh. Khi con có dấu hiệu nguy hiểm, hãy gọi 115 hoặc 113 (từ 1/11/2026 tổng đài 113 cũng tiếp nhận cấp cứu y tế), hoặc đưa con đến cơ sở y tế gần nhất. Cần người lắng nghe về chuyện của con: Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111, miễn phí, 24/7.
Bài liên quan
- Mỏi mắt do màn hình
Nhìn màn hình lâu khiến mắt mỏi, khô, cay, nhìn mờ thoáng qua và đau đầu, vì khi tập trung nhìn gần ta chớp mắt ít hơn và mắt phải điều tiết liên tục. Tình trạng này thường đỡ khi nghỉ mắt đúng cách: quy tắc 20-20-20, để màn hình xa vừa tầm, chớp mắt chủ động và ngủ đủ. Nếu con đột ngột nhìn mờ, nhìn đôi, đau mắt nhiều hoặc nhìn mờ kéo dài cả khi đã nghỉ, cần đi khám mắt.
- Đau cổ vai gáy ở học sinh
Đau cổ vai gáy ở học sinh phần lớn là đau cơ do cúi đầu học, nhìn điện thoại lâu, đeo cặp nặng hoặc ngủ sai tư thế, và thường đỡ sau vài ngày đến vài tuần khi con vận động cổ nhẹ nhàng, chườm ấm và sửa thói quen. Nên đi khám nếu đau quá vài tuần không đỡ, uống thuốc giảm đau thông thường không đỡ, hoặc kèm tê bì, yếu tay. Đi cấp cứu ngay nếu đau cổ sau ngã, tai nạn, va chạm mạnh, hoặc cổ cứng kèm sốt, đau đầu dữ dội, nôn.
- Đau lưng do ngồi học
Đau lưng ở học sinh THPT và sinh viên phần lớn là đau cơ, dây chằng do ngồi lâu, ngồi khom, ít vận động, thường đỡ trong vài ngày đến vài tuần khi con đứng dậy đi lại thường xuyên, chỉnh lại góc học và tập cho cơ lưng, cơ bụng khỏe. Nằm nghỉ một chỗ làm đau lâu khỏi hơn. Đi khám sớm nếu đau quá 2 tuần dù đã đổi thói quen, đau về đêm, cứng lưng buổi sáng kéo dài, hoặc đau lan xuống chân. Đi cấp cứu ngay nếu đau lưng kèm yếu, tê chân, mất kiểm soát tiểu tiện, đại tiện, sốt cao, hoặc sau tai nạn.
- Thức khuya ôn thi
Thức khuya ôn thi thường làm kết quả kém đi: não cần giấc ngủ để ghi nhớ những gì đã học, và một người thiếu ngủ phản xạ chậm, dễ quên, dễ sai ở những câu đã biết. Học sinh 13–18 tuổi cần 8–10 giờ mỗi đêm, sinh viên cần ít nhất 7 giờ; trong mùa thi vẫn nên giữ mức này và học vào ban ngày, buổi tối sớm. Đừng thức trắng đêm trước ngày thi. Nếu con ngủ gật khi đang đi xe máy, ngất, đau ngực sau khi uống nước tăng lực, hoặc nói đến ý nghĩ muốn chết, hãy đưa con đi cấp cứu hoặc gọi 115 hoặc 113 ngay.
- Thể dục cho học sinh
Theo Tổ chức Y tế Thế giới, trẻ và thiếu niên 5–17 tuổi nên vận động trung bình ít nhất 60 phút mỗi ngày ở mức vừa đến mạnh, chủ yếu là các hoạt động làm tim đập nhanh như chạy, bơi, đạp xe, nhảy dây; ít nhất 3 ngày mỗi tuần có hoạt động mạnh và bài tập cho cơ, xương. 60 phút này có thể cộng dồn từ nhiều lần ngắn trong ngày, và giờ thể dục ở trường chỉ là một phần. Con cần dừng tập và đi cấp cứu ngay nếu ngất, đau ngực, khó thở dữ dội hoặc tim đập loạn khi đang tập.
- Con học hay mất tập trung
Con mất tập trung khi học thường do thiếu ngủ, điện thoại và mạng xã hội, bài vở quá sức, lo âu hoặc buồn chán. Ít hơn là các vấn đề cần bác sĩ tìm: nhìn kém, nghe kém, thiếu máu thiếu sắt, khó khăn đọc viết, tăng động giảm chú ý (ADHD) hay những cơn vắng ý thức ngắn. Nên đưa con đi khám khi tình trạng kéo dài nhiều tháng, có cả ở nhà lẫn ở lớp và làm con tụt lại rõ rệt. Đi cấp cứu ngay nếu con đột ngột lú lẫn, nói khó, đau đầu dữ dội, hoặc nói muốn chết.
Chủ đề khác