Sức khỏe học đường

Học sinh nên tập thể dục bao nhiêu mỗi ngày và tập gì

Tham vấn y khoa: BS. Bùi Việt Hưng (Sức khỏe tổng quát) · Thẩm định ngày 22/11/2026 · Biên soạn: Ban biên tập Sức khỏe Aiducation

Tiểu học · 6–10 tuổiTHCS · 11–14 tuổiTHPT · 15–18 tuổi

Trả lời nhanh

Theo Tổ chức Y tế Thế giới, trẻ và thiếu niên 5–17 tuổi nên vận động trung bình ít nhất 60 phút mỗi ngày ở mức vừa đến mạnh, chủ yếu là các hoạt động làm tim đập nhanh như chạy, bơi, đạp xe, nhảy dây; ít nhất 3 ngày mỗi tuần có hoạt động mạnh và bài tập cho cơ, xương. 60 phút này có thể cộng dồn từ nhiều lần ngắn trong ngày, và giờ thể dục ở trường chỉ là một phần. Con cần dừng tập và đi cấp cứu ngay nếu ngất, đau ngực, khó thở dữ dội hoặc tim đập loạn khi đang tập.

Khi nào cần đưa con đi khám

Gọi 115 hoặc 113, hoặc đến cấp cứu ngay khi

  • Con ngất hoặc ngã quỵ khi đang chạy, đang tập hay thi đấu: gọi 115 hoặc 113; nếu con không thở bình thường, ép tim ngay và dùng máy sốc tim tự động (AED) nếu có.
  • Con đau ngực, tức ngực, khó thở dữ dội hoặc tim đập rất nhanh, loạn nhịp khi gắng sức.
  • Tập dưới trời nóng rồi người nóng ran, da khô đỏ, lú lẫn, nôn, co giật (nghi sốc nhiệt).
  • Con bị va đập đầu khi chơi thể thao rồi lơ mơ, nôn, đau đầu tăng dần, quên chuyện vừa xảy ra.
  • Cơn hen khi tập không đỡ sau khi dùng thuốc cắt cơn theo hướng dẫn của bác sĩ.

Đưa con đi khám trong ngày khi

  • Con hay hụt hơi, choáng váng, tức ngực nhẹ khi gắng sức mà các bạn cùng tuổi không bị.
  • Trong gia đình có người đột tử hoặc có bệnh tim khi còn trẻ: nên khám tim cho con trước khi con chơi thể thao đối kháng, thi đấu.
  • Con đau khớp, đau gót, đau đầu gối kéo dài quá 1–2 tuần, sưng, hoặc phải đi khập khiễng.
  • Con có bệnh mạn tính như hen, tim bẩm sinh, tiểu đường, động kinh và sắp bắt đầu một môn mới: hỏi bác sĩ về cách tập an toàn.
  • Con gái tập rất nặng, ăn ít, sụt cân và mất kinh.

Bao nhiêu là đủ theo từng tuổi

  • Trẻ 3–4 tuổi: ít nhất 180 phút vận động mỗi ngày ở mọi mức độ, trong đó có ít nhất 60 phút vận động vừa đến mạnh.
  • Trẻ 5–17 tuổi: trung bình ít nhất 60 phút mỗi ngày vận động vừa đến mạnh, phần lớn là hoạt động làm tim đập nhanh. Ít nhất 3 ngày mỗi tuần có hoạt động mạnh và bài tập cho cơ, xương.
  • Từ 18 tuổi (sinh viên): 150–300 phút vận động vừa hoặc 75–150 phút vận động mạnh mỗi tuần, cộng 2 ngày tập sức cơ.
  • Ở mọi tuổi: giảm thời gian ngồi một chỗ, nhất là ngồi xem màn hình để giải trí. Vận động nhiều hơn mức tối thiểu thì càng có lợi.

Thế nào là vận động vừa và mạnh

Vận động vừa là khi con thở nhanh hơn, người ấm lên, vẫn nói chuyện được nhưng không hát được. Ví dụ: đi bộ nhanh đến trường, đạp xe thong thả, đá cầu, bơi nhẹ, chơi đuổi bắt.

Vận động mạnh là khi con thở dốc, chỉ nói được vài từ rồi phải lấy hơi. Ví dụ: chạy, đá bóng, bóng rổ, cầu lông thi đấu, nhảy dây nhanh, bơi nhanh, võ thuật.

Bài tập cho cơ và xương là các hoạt động có bật nhảy, chống đẩy, leo trèo, kéo xà: nhảy dây, nhảy lò cò, bóng chuyền, thể dục dụng cụ, chống đẩy, gập bụng. Tuổi đang lớn, xương được chịu lực đều đặn sẽ chắc hơn.

Vì sao con cần vận động mỗi ngày

Vận động đều giúp tim phổi khỏe, xương chắc, giữ cân nặng hợp lý, giảm nguy cơ béo phì và tiểu đường type 2. Trẻ vận động đủ thường ngủ ngon hơn, ít lo âu, buồn chán hơn.

Nhiều bố mẹ sợ tập thể dục làm mất thời gian học. Hướng dẫn của Tổ chức Y tế Thế giới ghi nhận vận động đều có lợi cho kết quả học tập và cho khả năng tập trung, ghi nhớ ở trẻ. Dành một khoảng giữa hai buổi học để chạy nhảy, đá cầu không làm con mất bài, mà giúp con quay lại bàn học tỉnh táo hơn.

Ở trẻ đi học cả ngày, học thêm buổi tối, vài tiết thể dục mỗi tuần ở trường là chưa đủ. Phần còn lại cần đến từ việc đi bộ, đạp xe đến trường, giờ ra chơi, và một môn thể thao con thích.

Tập thế nào cho an toàn

  • Khởi động 5–10 phút trước khi tập và thả lỏng sau khi tập.
  • Tăng dần thời gian và cường độ; con mới tập hay sau kỳ nghỉ dài thì bắt đầu nhẹ.
  • Uống nước trước, trong và sau khi tập. Mùa nóng, tránh tập ngoài trời vào giữa trưa, khoảng 11–15 giờ.
  • Không uống nước tăng lực, cà phê trước hoặc trong khi tập; caffeine làm tim đập nhanh, dễ hồi hộp, khó chịu ngực khi gắng sức.
  • Dùng đồ bảo hộ phù hợp: mũ bảo hiểm khi đạp xe, đệm gối khi trượt patin, giày vừa chân.
  • Học sinh THCS, THPT có thể tập tạ, dây kháng lực nếu có người lớn biết cách hướng dẫn và giám sát, bắt đầu với mức nhẹ, đúng kỹ thuật.
  • Không cố tập khi đang sốt, đang ốm. Dừng ngay khi thấy đau ngực, choáng, khó thở bất thường, và đi khám.

Giúp con vận động nhiều hơn

Trẻ tiểu học vận động nhiều nhất qua chơi: chạy nhảy, đá cầu, nhảy dây, chơi ngoài sân. Trẻ lớn hơn dễ duy trì khi có môn mình thích và có bạn cùng tập. Hãy để con chọn môn, đừng ép con theo môn bố mẹ thích.

Bố mẹ cùng vận động là cách hiệu quả nhất: đi bộ sau bữa tối, đạp xe cuối tuần, đi bơi cả nhà. Với con đang ôn thi, giữ ít nhất 20–30 phút vận động mỗi ngày giúp giảm căng thẳng và ngủ ngon hơn.

Chăm sóc con tại nhà

  • Cùng con tính xem một ngày con đã vận động bao nhiêu phút, cộng cả đi bộ đến trường, giờ ra chơi, giờ thể dục.
  • Nếu nhà gần trường, cho con đi bộ hoặc đạp xe đi học khi an toàn.
  • Cứ ngồi học 45–60 phút thì nhắc con đứng dậy đi lại, vươn vai vài phút.
  • Đặt giới hạn thời gian màn hình để giải trí, và đổi một phần thời gian đó sang chơi ngoài trời.
  • Giữ một môn thể thao cố định 2–3 buổi mỗi tuần, kể cả trong mùa thi.
  • Sau khi tập, cho con ăn bữa đủ chất và ngủ đủ giấc để cơ thể phục hồi.

Hiểu lầm thường gặp

Tập tạ, tập sức mạnh làm trẻ chậm lớn, lùn đi.
Chưa có bằng chứng tập sức mạnh đúng cách, có người hướng dẫn làm trẻ thấp đi. Chấn thương thường do tập quá nặng, sai kỹ thuật, không có người giám sát.
Con đã có giờ thể dục ở trường, không cần tập thêm.
Vài tiết thể dục mỗi tuần thường chưa đủ 60 phút mỗi ngày. Con cần thêm vận động ngoài giờ học.
Mùa thi nên bỏ hết thể thao để dồn thời gian ôn bài.
Bỏ hẳn vận động làm con căng thẳng, ngủ kém hơn. Giữ 20–30 phút vận động mỗi ngày giúp con học tập trung hơn.
Con gầy thì không cần tập, chỉ con béo mới phải tập.
Trẻ ở cân nặng nào cũng cần vận động để tim, phổi, xương và tinh thần khỏe.

Bố mẹ hay hỏi

+Học sinh nên tập thể dục bao nhiêu phút mỗi ngày?

Trẻ 5–17 tuổi nên vận động trung bình ít nhất 60 phút mỗi ngày ở mức vừa đến mạnh. Có thể chia thành nhiều lần ngắn, ví dụ 15 phút đi bộ đến trường, 20 phút giờ ra chơi, 30 phút đá cầu buổi chiều.

+Tập thể dục buổi tối có làm con khó ngủ không?

Phần lớn trẻ vẫn ngủ ngon nếu tập buổi tối. Nếu con thấy khó vào giấc, nên kết thúc vận động mạnh khoảng 1–2 giờ trước giờ ngủ.

+Trẻ bị hen có nên chơi thể thao không?

Có. Khi hen được kiểm soát tốt, con có thể chơi hầu hết các môn. Hỏi bác sĩ về việc dùng thuốc trước khi tập và luôn mang theo thuốc cắt cơn.

+Đi bộ có tính là tập thể dục không?

Đi bộ nhanh là vận động mức vừa và được tính. Nhưng con vẫn cần một số buổi vận động mạnh hơn và bài tập cho cơ, xương mỗi tuần.

+Bơi có giúp tăng chiều cao không?

Bơi và các môn có bật nhảy tốt cho sức khỏe và xương, nhưng chiều cao chủ yếu do di truyền, dinh dưỡng và giấc ngủ. Không có môn nào giúp con cao vượt mức cơ thể có thể đạt được.

Nguồn tham khảo

  1. WHO guidelines on physical activity and sedentary behaviour (2020) — WHO
  2. Physical activity guidelines for children and young people — NHS (Anh)
  3. Strength Training — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)
  4. Sudden Cardiac Death — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)

Cập nhật 20/11/2026.

Thông tin trên trang dùng để bố mẹ hiểu và theo dõi con, không thay thế việc khám bệnh. Khi con có dấu hiệu nguy hiểm, hãy gọi 115 hoặc 113 (từ 1/11/2026 tổng đài 113 cũng tiếp nhận cấp cứu y tế), hoặc đưa con đến cơ sở y tế gần nhất. Cần người lắng nghe về chuyện của con: Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111, miễn phí, 24/7.

Bài liên quan

  • Thời gian màn hình

    Tổ chức Y tế Thế giới khuyên trẻ dưới 2 tuổi không xem màn hình, trẻ 2–4 tuổi không quá 1 giờ mỗi ngày và càng ít càng tốt. Với trẻ lớn hơn, Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ khuyên không chỉ đếm số giờ mà chú ý con xem gì, dùng thế nào, và giữ thời gian không màn hình cho giấc ngủ, vận động, bữa ăn và việc học. Cách làm hiệu quả là cả nhà cùng thống nhất một kế hoạch dùng màn hình: giờ nào được dùng, chỗ nào không dùng, và tắt màn hình ít nhất 1 giờ trước khi ngủ.

  • Cong vẹo cột sống

    Vẹo cột sống là khi cột sống cong sang một bên, hay gặp nhất ở tuổi 10–15 khi con đang lớn nhanh, thường không đau nên dễ bị bỏ qua. Bố mẹ có thể phát hiện sớm bằng cách nhìn lưng con: hai vai lệch nhau, một bên xương bả vai nhô cao, eo hai bên không đều, hoặc khi con cúi gập người thấy một bên lưng gồ lên. Khi thấy những dấu hiệu này, nên đưa con đi khám chỉnh hình. Cần đi khám ngay nếu con đau lưng kèm yếu, tê chân, hoặc tiểu tiện, đại tiện không tự chủ.

  • Trẻ thừa cân, béo phì

    Ở trẻ em, thừa cân được đánh giá bằng chỉ số BMI theo tuổi và giới, không dùng mốc của người lớn: theo chuẩn của Tổ chức Y tế Thế giới, trẻ từ 5 tuổi có BMI trên đường +1 độ lệch chuẩn là thừa cân, trên +2 là béo phì. Với trẻ đang lớn, mục tiêu thường là giữ cân hoặc tăng chậm lại trong khi con cao lên, không phải ăn kiêng giảm cân nhanh. Thay đổi hiệu quả nhất là cả nhà cùng làm: bớt nước ngọt, ăn đủ rau, vận động 60 phút mỗi ngày, ngủ đủ và giảm màn hình. Nếu con khát và đi tiểu rất nhiều, sụt cân nhanh, nôn, thở nhanh sâu hay li bì, hãy đưa con đi cấp cứu ngay.

  • Tăng chiều cao tuổi dậy thì

    Chiều cao của con phần lớn do gen quyết định; phần còn lại phụ thuộc vào ngủ đủ, ăn đủ đạm, canxi và vitamin D, vận động đều và không mắc bệnh mạn tính. Tuổi dậy thì là giai đoạn con cao nhanh nhất, nhưng khi sụn tăng trưởng đã đóng (thường khoảng 15–16 tuổi ở nữ, 17–18 tuổi ở nam) thì không còn cao thêm được nữa. Thực phẩm chức năng hay thuốc tăng chiều cao không làm trẻ khỏe mạnh cao thêm. Con nên đi khám nếu cao chưa tới 4 cm mỗi năm trước tuổi dậy thì, thấp hơn hẳn bạn cùng tuổi, hoặc dậy thì quá sớm hay quá muộn.

  • Học sinh ngất xỉu

    Phần lớn học sinh ngất ở trường là ngất phản xạ (ngất phế vị), do đứng lâu dưới nắng, nhịn ăn sáng, uống ít nước, thiếu ngủ hoặc sợ hãi, đau đột ngột; con thường tỉnh lại trong vòng 1 phút. Khi con ngất, đặt con nằm ngửa và nâng hai chân lên cao. Gọi 115 hoặc 113 ngay nếu con ngất khi đang chạy, chơi thể thao hay đang nằm, không tỉnh sau 1 phút, khó thở, đau ngực, tim đập loạn, co giật, hoặc bị thương khi ngã. Con đã tỉnh và khỏe lại vẫn nên đi khám sau lần ngất đầu tiên.

  • Đau lưng do ngồi học

    Đau lưng ở học sinh THPT và sinh viên phần lớn là đau cơ, dây chằng do ngồi lâu, ngồi khom, ít vận động, thường đỡ trong vài ngày đến vài tuần khi con đứng dậy đi lại thường xuyên, chỉnh lại góc học và tập cho cơ lưng, cơ bụng khỏe. Nằm nghỉ một chỗ làm đau lâu khỏi hơn. Đi khám sớm nếu đau quá 2 tuần dù đã đổi thói quen, đau về đêm, cứng lưng buổi sáng kéo dài, hoặc đau lan xuống chân. Đi cấp cứu ngay nếu đau lưng kèm yếu, tê chân, mất kiểm soát tiểu tiện, đại tiện, sốt cao, hoặc sau tai nạn.

Chủ đề khác