Sức khỏe học đường

Khám sức khỏe nhập học đại học: cần chuẩn bị gì, khám những gì

Tham vấn y khoa: BS. Bùi Việt Hưng (Sức khỏe tổng quát) · Thẩm định ngày 22/11/2026 · Biên soạn: Ban biên tập Sức khỏe Aiducation

THPT · 15–18 tuổiSinh viên · 18–24 tuổi

Trả lời nhanh

Khi nhập học, các trường đại học, cao đẳng ở Việt Nam thường yêu cầu tân sinh viên nộp giấy khám sức khỏe theo mẫu của Bộ Y tế, do cơ sở khám chữa bệnh đủ điều kiện cấp, hoặc tự tổ chức khám sức khỏe đầu khóa tại trường trong vài tuần đầu. Buổi khám thường gồm đo chiều cao, cân nặng, huyết áp, thị lực, khám nội, ngoại, tai mũi họng, răng hàm mặt, da liễu, có thể kèm chụp X-quang phổi và xét nghiệm máu, nước tiểu. Mỗi trường quy định khác nhau, nên hãy đọc kỹ thông báo nhập học của trường con để biết cần giấy gì, khám ở đâu và hạn nộp.

Khi nào cần đưa con đi khám

Đưa con đi khám trong ngày khi

  • Giấy khám ghi huyết áp cao, đường huyết cao, X-quang phổi có bất thường, hoặc xét nghiệm viêm gan B dương tính: đưa con đi khám chuyên khoa sớm, không chỉ để lấy giấy.
  • Con ho kéo dài trên 2 tuần, sốt về chiều, ra mồ hôi đêm, sụt cân: đi khám trước khi vào ở ký túc xá.
  • Khám mắt thấy thị lực kém, hoặc con nhìn bảng mờ, hay nheo mắt: đi khám mắt để đo và chỉnh kính.
  • Con có bệnh mạn tính (hen, tiểu đường, động kinh, tim mạch, trầm cảm, lo âu): gặp bác sĩ đang điều trị trước khi đi học xa để xin tóm tắt bệnh án, đơn thuốc đủ dùng và kế hoạch xử trí khi có cơn.

Trường thường yêu cầu những gì

Có hai cách các trường hay làm. Cách thứ nhất: tân sinh viên tự đi khám và nộp giấy khám sức khỏe khi làm thủ tục nhập học. Trường thường yêu cầu giấy theo mẫu của Bộ Y tế, do bệnh viện hoặc cơ sở khám chữa bệnh được phép khám sức khỏe cấp, và còn hạn. Giấy khám sức khỏe thường có giá trị 12 tháng kể từ ngày bác sĩ ký kết luận, nhưng trường có thể yêu cầu giấy cấp gần hơn. Cách thứ hai: trường tổ chức khám sức khỏe đầu khóa cho tất cả sinh viên tại trường hoặc tại một cơ sở y tế liên kết, có thu phí hoặc không.

Ngoài giấy khám, hồ sơ nhập học thường có phần bảo hiểm y tế. Sinh viên thuộc diện bắt buộc tham gia bảo hiểm y tế; nhiều trường thu qua trường, nếu con đã có thẻ còn hạn theo diện khác thì nộp bản chụp thẻ. Chi tiết cụ thể, kể cả mức phí và giấy tờ cần mang, luôn lấy theo thông báo nhập học và trang web chính thức của trường con.

Các trường quân đội, công an có khám sơ tuyển riêng với tiêu chuẩn chiều cao, cân nặng, thị lực, bệnh tật cao hơn, làm từ trước khi đăng ký xét tuyển theo hướng dẫn tuyển sinh của từng ngành. Một số ngành như hàng không, sư phạm thể chất hay năng khiếu cũng có thể có yêu cầu riêng. Nếu con định thi vào những ngành này, nên tìm hiểu tiêu chuẩn từ đầu năm lớp 12.

Một buổi khám sức khỏe thường gồm những gì

  • Khai tiền sử bệnh của bản thân và gia đình, các thuốc đang dùng, dị ứng.
  • Đo chiều cao, cân nặng, chỉ số khối cơ thể, mạch, huyết áp.
  • Khám thị lực (có kính và không kính), khám tai mũi họng, răng hàm mặt.
  • Khám nội khoa (tim, phổi, bụng), ngoại khoa, da liễu, thần kinh, tâm thần; một số mẫu có khám sản phụ khoa cho nữ.
  • Tùy yêu cầu: chụp X-quang ngực, xét nghiệm công thức máu, đường máu, chức năng gan thận, nước tiểu, có khi xét nghiệm viêm gan B hoặc nhóm máu.
  • Bác sĩ kết luận phân loại sức khỏe và ký, đóng dấu.

Chuẩn bị trước khi đi khám

  • Đọc kỹ thông báo của trường: cần giấy theo mẫu nào, có cần X-quang hay xét nghiệm không, giấy cấp trong bao lâu thì còn hợp lệ.
  • Mang căn cước công dân, ảnh thẻ theo yêu cầu của nơi khám, kính đang đeo nếu con bị cận.
  • Nếu có xét nghiệm máu như đường huyết, mỡ máu, thường phải nhịn ăn từ tối hôm trước, chỉ uống nước lọc; làm theo dặn dò của nơi khám. Đi khám buổi sáng là tiện nhất.
  • Đi khám sớm, khoảng 2–4 tuần trước ngày nhập học. Sát ngày nhập học các bệnh viện rất đông, và có nơi phải chờ kết quả xét nghiệm mới trả giấy khám.
  • Ngủ đủ đêm trước, không uống cà phê, nước tăng lực trước khi đo huyết áp.
  • Con gái đang có kinh thì báo với bác sĩ, vì có thể ảnh hưởng đến xét nghiệm nước tiểu và phần khám phụ khoa. Nếu có khả năng đang mang thai, báo trước khi chụp X-quang.
  • Khai thật về bệnh đang có. Đa số bệnh mạn tính không ảnh hưởng đến việc nhập học, và khai đúng giúp trường, trạm y tế hỗ trợ con khi cần.

Nhân dịp này, kiểm tra thêm cho con

Kỳ khám nhập học là dịp tốt để rà lại sổ tiêm chủng. Trước khi sống ở ký túc xá, nhiều bác sĩ khuyên kiểm tra và tiêm bù các mũi như sởi, quai bị, rubella, viêm gan B, thủy đậu, HPV, cúm hằng năm, và cân nhắc vắc xin não mô cầu vì bệnh này dễ lây ở nơi đông người ở chung. Bác sĩ tiêm chủng sẽ tư vấn theo sổ tiêm của con.

Con đi học xa nhà nên có một hộp thuốc nhỏ với thuốc hạ sốt, oresol, băng gạc, và thuốc riêng nếu có bệnh mạn tính. Dặn con lưu số 115 và 113, biết trạm y tế trường và bệnh viện gần ký túc xá ở đâu, và biết dùng thẻ bảo hiểm y tế khi đi khám.

Nếu bạn là sinh viên

Giấy khám sức khỏe nhập học chủ yếu để trường có thông tin ban đầu về sức khỏe của bạn. Nếu kết quả có điểm bất thường, đó là tín hiệu để đi khám kỹ hơn, không có nghĩa bạn bị loại hay mất chỗ học.

Năm đầu đại học dễ thiếu ngủ, ăn uống thất thường và căng thẳng. Hãy biết trước trạm y tế trường và phòng tư vấn tâm lý sinh viên ở đâu. Nếu thấy buồn chán, lo âu kéo dài, mất ngủ nhiều tuần, hãy tìm đến đó sớm hoặc nói với người thân.

Chăm sóc con tại nhà

  • Đọc kỹ thông báo nhập học cùng con và ghi lại hạn nộp từng loại giấy.
  • Đặt lịch khám sớm, chọn buổi sáng, nhịn ăn nếu có xét nghiệm máu.
  • Chụp ảnh hoặc scan giấy khám và các kết quả, lưu một bản trên điện thoại của con.
  • Tìm sổ tiêm chủng cũ của con, mang theo khi đi khám để hỏi về các mũi cần tiêm bù.
  • Chuẩn bị cho con hộp thuốc cơ bản và giấy tóm tắt bệnh nếu con có bệnh mạn tính.
  • Cùng con lưu số 115 và 113, địa chỉ trạm y tế trường, bệnh viện gần nơi ở, và số người thân để gọi khi cần.

Hiểu lầm thường gặp

Khai bệnh trong giấy khám sức khỏe thì sẽ bị trường từ chối nhận.
Với hầu hết các ngành dân sự, bệnh mạn tính đã được điều trị không phải lý do để không nhận sinh viên. Khai đúng giúp trường và trạm y tế hỗ trợ con đúng lúc.
Giấy khám sức khỏe ở đâu cũng được, miễn có dấu đỏ.
Trường thường yêu cầu giấy đúng mẫu của Bộ Y tế, do cơ sở được phép khám sức khỏe cấp và còn hạn. Mua giấy khám không qua khám thật là vi phạm và có thể bị trả hồ sơ.
Con đã tiêm đủ lúc nhỏ, lên đại học không cần tiêm gì thêm.
Một số vắc xin cần nhắc lại hoặc chỉ nên tiêm ở tuổi thiếu niên, như HPV, não mô cầu, cúm hằng năm. Mang sổ tiêm để bác sĩ tư vấn.

Bố mẹ hay hỏi

+Giấy khám sức khỏe nhập học có giá trị bao lâu?

Giấy khám sức khỏe thường có giá trị 12 tháng kể từ ngày bác sĩ ký kết luận, nhưng trường có thể yêu cầu giấy cấp gần hơn. Hãy xem thông báo nhập học của trường con để biết chính xác.

+Khám sức khỏe nhập học ở đâu?

Thường là bệnh viện hoặc cơ sở khám chữa bệnh được phép khám sức khỏe, hoặc chính trường tổ chức khám đầu khóa. Nếu trường đã tổ chức khám, con thường không cần tự đi khám trước.

+Khám sức khỏe có phải nhịn ăn không?

Nếu có xét nghiệm máu như đường huyết, mỡ máu, thường phải nhịn ăn từ tối hôm trước, chỉ uống nước lọc, theo dặn dò của nơi khám. Nếu chỉ khám lâm sàng và chụp X-quang thì không cần nhịn.

+Bị cận thị có ảnh hưởng đến nhập học không?

Với hầu hết các ngành, cận thị không ảnh hưởng. Một số trường quân đội, công an, ngành hàng không có tiêu chuẩn thị lực riêng, cần xem kỹ thông báo tuyển sinh.

+Kết quả khám có bất thường thì có bị loại không?

Thường không. Kết quả bất thường là lý do để con đi khám chuyên khoa và điều trị sớm. Nếu băn khoăn, hãy hỏi phòng đào tạo hoặc trạm y tế của trường.

Nguồn tham khảo

  1. MenACWY vaccine — NHS (Anh)
  2. MMR vaccine — NHS (Anh)
  3. Tuberculosis (TB) — NHS (Anh)
  4. Blood tests — NHS (Anh)

Cập nhật 20/11/2026.

Thông tin trên trang dùng để bố mẹ hiểu và theo dõi con, không thay thế việc khám bệnh. Khi con có dấu hiệu nguy hiểm, hãy gọi 115 hoặc 113 (từ 1/11/2026 tổng đài 113 cũng tiếp nhận cấp cứu y tế), hoặc đưa con đến cơ sở y tế gần nhất. Cần người lắng nghe về chuyện của con: Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111, miễn phí, 24/7.

Bài liên quan

  • Tiêm HPV

    Vắc xin HPV phòng các loại virus HPV gây ung thư cổ tử cung, một số ung thư khác và mụn cóc sinh dục. Thời điểm tốt nhất là từ 9 đến 14 tuổi, trước khi con có quan hệ tình dục; ở tuổi này con thường chỉ cần 2 mũi, từ 15 tuổi thường cần 3 mũi theo hướng dẫn của cơ sở tiêm. Vắc xin an toàn, phản ứng hay gặp là đau chỗ tiêm và chóng mặt, ngất nhẹ ở tuổi thiếu niên, nên con cần ngồi nghỉ sau tiêm. Bé trai cũng có thể tiêm.

  • Vắc xin cho sinh viên

    Trước khi con vào đại học, bố mẹ và con nên rà lại sổ tiêm chủng rồi tiêm bù những mũi còn thiếu. Các vắc xin thường được tư vấn cho tuổi 18–24 là: viêm gan B (nếu xét nghiệm chưa có miễn dịch), sởi-quai bị-rubella đủ 2 mũi, thủy đậu nếu chưa mắc và chưa tiêm, HPV cho cả nam và nữ, cúm mỗi năm, não mô cầu khi ở ký túc xá, và mũi nhắc uốn ván-bạch hầu. Hầu hết là vắc xin dịch vụ, tiêm theo tư vấn của bác sĩ ở cơ sở tiêm chủng. Bị chó mèo cắn, cào thì rửa vết thương và đi tiêm phòng dại ngay trong ngày.

  • Bảo hiểm y tế học sinh

    Bảo hiểm y tế là bắt buộc. Trẻ dưới 6 tuổi được Nhà nước đóng và khám chữa bệnh đúng quy định được chi trả 100%; học sinh, sinh viên đóng qua trường, mức đóng bằng 4,5% lương cơ sở và Nhà nước hỗ trợ ít nhất một nửa, khi khám đúng quy định được chi trả 80% chi phí trong phạm vi bảo hiểm (100% ở trạm y tế và các cơ sở cấp ban đầu). Khi đi khám, mang thẻ giấy hoặc thẻ điện tử kèm giấy tờ tùy thân. Khi con cấp cứu, hãy đưa con đến nơi gần nhất ngay; cấp cứu ở bất kỳ đâu vẫn được bảo hiểm chi trả.

  • Cận thị ở học sinh

    Cận thị là khi con nhìn gần rõ nhưng nhìn xa mờ, thường bắt đầu ở tuổi tiểu học và tăng độ nhanh nhất trong những năm con còn lớn. Điều giúp nhiều nhất là cho con ra ngoài trời khoảng 2 giờ mỗi ngày, nghỉ mắt khi nhìn gần, và khám mắt mỗi năm một lần để đeo kính đúng độ. Nếu con đột ngột nhìn mờ hẳn, thấy chớp sáng, thấy nhiều đốm đen bay hoặc như có tấm màn che một phần mắt, cần đi khám mắt ngay trong ngày.

  • Tự đi khám khi xa nhà

    Khi ốm nhẹ, sinh viên nên đến y tế của trường, trạm y tế hoặc cơ sở khám ban đầu ghi trên thẻ bảo hiểm y tế; khám ở cấp ban đầu được bảo hiểm chi trả đủ mức. Mang theo căn cước, thông tin thẻ bảo hiểm y tế (thẻ giấy hoặc thẻ điện tử), danh sách thuốc đang dùng và các thuốc từng bị dị ứng, kể rõ triệu chứng và hỏi lại khi chưa hiểu. Sinh viên chưa đủ 18 tuổi thì việc khám chữa bệnh do bố mẹ hoặc người giám hộ quyết định, nên hãy báo bố mẹ trước. Khi khó thở, đau ngực, ngất, co giật hay đau đầu dữ dội đột ngột, gọi 115 hoặc 113 hoặc đến nơi cấp cứu gần nhất ngay; cấp cứu ở bất kỳ đâu vẫn được bảo hiểm chi trả.

  • Lịch tiêm chủng

    Trẻ ở Việt Nam được tiêm miễn phí các vắc xin trong chương trình tiêm chủng mở rộng tại trạm y tế, bắt đầu từ mũi viêm gan B trong 24 giờ đầu sau sinh, tiếp theo là các mũi lúc 2, 3, 4, 5 tháng, 9 tháng, 12 tháng và 18 tháng; chương trình nay có cả vắc xin rota, còn phế cầu và HPV đang được triển khai dần theo từng địa phương. Bố mẹ có thể tiêm thêm các vắc xin dịch vụ như cúm, thủy đậu, viêm gan A, não mô cầu, sởi-quai bị-rubella. Lịch cụ thể của con hãy theo sổ tiêm chủng hoặc ứng dụng tiêm chủng và lịch hẹn của trạm y tế. Lỡ mũi nào thì đi tiêm bù càng sớm càng tốt, không cần tiêm lại từ đầu.

Chủ đề khác