Tuổi dậy thì

Thuốc tránh thai khẩn cấp ở tuổi vị thành niên: uống khi nào, lưu ý gì

Tham vấn y khoa: BS. Bùi Việt Hưng (Sức khỏe tổng quát) · Thẩm định ngày 22/11/2026 · Biên soạn: Ban biên tập Sức khỏe Aiducation

THPT · 15–18 tuổiSinh viên · 18–24 tuổi

Trả lời nhanh

Thuốc tránh thai khẩn cấp dùng sau một lần quan hệ không được bảo vệ, bao cao su rách hoặc quên thuốc: có loại phải uống trong 3 ngày, có loại uống được đến 5 ngày, và uống càng sớm càng hiệu quả. Vòng tránh thai đồng đặt trong 5 ngày là cách tránh thai khẩn cấp hiệu quả nhất. Thuốc không phá thai, không phòng được HIV và bệnh lây qua đường tình dục, và Bộ Y tế khuyên không lạm dụng, không dùng quá 2 lần trong một tháng. Nếu có nguy cơ HIV, đến cơ sở y tế trong 72 giờ; nếu kinh chậm quá 7 ngày sau khi uống, hãy thử thai.

Khi nào cần đưa con đi khám

Gọi 115 hoặc 113, hoặc đến cấp cứu ngay khi

  • Con bị ép quan hệ, bị xâm hại hoặc bị chuốc rượu, thuốc: giữ con an toàn, gọi 111 hoặc 113 và đưa con đến cơ sở y tế ngay để được tránh thai khẩn cấp, dự phòng HIV trong 72 giờ và khám bệnh lây truyền.
  • Quan hệ không được bảo vệ với người có thể nhiễm HIV, hoặc bao cao su rách: đến cơ sở y tế ngay, thuốc dự phòng HIV cần bắt đầu càng sớm càng tốt và không muộn hơn 72 giờ.
  • Sau khi uống thuốc, kinh chậm hoặc ra máu bất thường kèm đau bụng dưới dữ dội, đau lệch một bên, chóng mặt, ngất, da tái: có thể là thai ngoài tử cung, gọi 115 hoặc 113.
  • Ra máu ướt đẫm băng trong vòng 1 giờ, nhiều giờ liền, kèm chóng mặt hoặc tim đập nhanh.

Đưa con đi khám trong ngày khi

  • Kinh chậm hơn 7 ngày so với ngày dự kiến sau khi uống thuốc, hoặc kỳ kinh ít, ngắn khác thường: thử thai và đi khám.
  • Con đã phải dùng thuốc tránh thai khẩn cấp, nhất là hơn một lần: nên đi tư vấn một biện pháp tránh thai đều đặn.
  • Con nôn trong vòng 2 giờ sau khi uống: hỏi ngay dược sĩ hoặc bác sĩ xem có cần uống lại không.
  • Con đang dùng thuốc chữa động kinh, lao, HIV, hoặc sản phẩm thảo dược: hỏi trước khi uống vì thuốc có thể giảm tác dụng.
  • Con có dịch âm đạo lạ, đau khi đi tiểu, vết loét hay mụn ở vùng kín sau lần quan hệ đó.
  • Con buồn bã, lo âu, mất ngủ kéo dài sau chuyện đã xảy ra.

Thuốc tránh thai khẩn cấp là gì

Đây là thuốc uống sau khi đã quan hệ không được bảo vệ, để giảm khả năng mang thai. Thuốc chủ yếu làm chậm hoặc ngăn rụng trứng. Thuốc không làm sảy một thai đã có, không hiệu quả khi đã có thai, và chưa thấy gây hại cho thai nếu lỡ uống khi đã mang thai.

Có hai loại thuốc thường dùng: một loại cần uống trong 3 ngày (72 giờ) sau quan hệ, một loại uống được đến 5 ngày (120 giờ). Dù loại nào, uống càng sớm càng hiệu quả. Ngoài thuốc, vòng tránh thai bằng đồng do nhân viên y tế đặt trong 5 ngày là cách tránh thai khẩn cấp hiệu quả nhất, và có thể giữ lại làm biện pháp tránh thai lâu dài.

Hiệu quả đến đâu

Thuốc không hiệu quả tuyệt đối: theo các nghiên cứu, cứ khoảng 100 người uống thì có 1–2 người vẫn có thai, và tỉ lệ này cao hơn khi uống muộn. Người thừa cân có thể giảm tác dụng của thuốc; một số thuốc chữa động kinh, lao, HIV và vài sản phẩm thảo dược cũng làm thuốc kém tác dụng. Trong những trường hợp này, nên hỏi bác sĩ về đặt vòng đồng.

Thuốc chỉ bảo vệ cho lần quan hệ đã xảy ra. Nếu quan hệ tiếp trong những ngày sau mà không dùng biện pháp nào, con vẫn có thể mang thai. Vì vậy sau khi uống, cần dùng bao cao su mỗi lần cho đến khi có một biện pháp tránh thai đều đặn; dược sĩ hoặc bác sĩ sẽ dặn khi nào có thể bắt đầu hoặc dùng lại thuốc tránh thai hằng ngày.

Tác dụng phụ và kỳ kinh sau đó

  • Hay gặp: đau đầu, buồn nôn, đau bụng như khi hành kinh, căng ngực, chóng mặt, mệt. Thường hết sau vài ngày.
  • Nếu nôn trong vòng 2 giờ sau khi uống, thuốc có thể chưa kịp hấp thu; hỏi dược sĩ hoặc bác sĩ xem có cần uống lại không.
  • Kỳ kinh tiếp theo có thể đến sớm hơn hoặc muộn hơn bình thường; có thể ra ít máu lấm tấm trong vài tuần sau khi uống. Ra ít máu như vậy chưa chắc là đã có kinh.
  • Nếu kinh chậm hơn 7 ngày so với dự kiến, hoặc kỳ kinh ít, ngắn khác thường, hãy thử thai.
  • Thuốc không gây biến chứng nặng đã biết và không làm vô sinh, nhưng không nên dùng thay cho một biện pháp tránh thai đều đặn.

Vì sao không nên dùng thường xuyên

Bộ Y tế khuyên không lạm dụng thuốc tránh thai khẩn cấp và không dùng quá 2 lần trong một tháng. Thuốc kém hiệu quả hơn các biện pháp dùng đều đặn như que cấy, vòng tránh thai, thuốc tiêm hay thuốc uống hằng ngày, và dùng nhiều lần dễ làm kinh nguyệt rối loạn, nhiều tác dụng phụ hơn.

Nếu con đã phải dùng thuốc khẩn cấp, đó là lúc tốt để đi tư vấn một biện pháp lâu dài, kèm bao cao su để phòng bệnh lây qua đường tình dục. Không bao giờ uống gấp đôi, gấp ba số viên với hy vọng chắc hơn; chỉ uống đúng theo hướng dẫn của dược sĩ hoặc bác sĩ.

Khi con chưa đủ 16 tuổi

Theo hướng dẫn của Bộ Y tế, dịch vụ chăm sóc sức khỏe sinh sản cho người trẻ phải riêng tư, giữ bí mật và không phán xét, để con dám tìm đến khi cần. Với con dưới 16 tuổi, các thủ thuật như đặt vòng cần có cam kết của bố, mẹ hoặc người giám hộ.

Ở Việt Nam, quan hệ tình dục với người chưa đủ 16 tuổi là vi phạm pháp luật, kể cả khi con đồng ý. Nếu con dưới 16 tuổi, hoặc người kia lớn hơn con nhiều tuổi, cho tiền, tặng quà, dặn con giữ bí mật, bố mẹ cần nghĩ đến khả năng con bị xâm hại: giữ bình tĩnh, không trách con, gọi Tổng đài 111 hoặc báo công an (113) để được hướng dẫn.

Nếu em đang đọc bài này

Nếu em vừa quan hệ không được bảo vệ hoặc bao cao su bị rách, đừng chờ xem sao: đến hiệu thuốc hoặc cơ sở y tế càng sớm càng tốt, trong vòng 3–5 ngày tùy loại thuốc. Nếu có nguy cơ HIV, hãy đến cơ sở y tế trong 72 giờ. Nhân viên y tế sẽ giữ kín chuyện của em.

Thuốc khẩn cấp là phương án dự phòng, không phải cách tránh thai hằng ngày. Hãy dùng bao cao su mọi lần và đi tư vấn một biện pháp chắc chắn hơn. Nếu em bị ép, bị đe dọa, đó không phải lỗi của em: Tổng đài 111 (miễn phí, 24/7) hỗ trợ trẻ em dưới 16 tuổi; nếu em từ 16 tuổi, hãy gặp bác sĩ, chuyên gia tâm lý hoặc phòng tư vấn của trường; gọi 115 hoặc 113 khi nguy hiểm.

Chăm sóc con tại nhà

  • Nói với con trước, khi con vào tuổi THPT, rằng có thuốc tránh thai khẩn cấp, thời hạn 3–5 ngày, và con có thể nói với bố mẹ hoặc đi khám mà không bị mắng.
  • Khi con kể chuyện, giữ bình tĩnh và hỏi ba điều: con có bị ép không, đã bao lâu, có nguy cơ HIV không.
  • Đưa con đến cơ sở y tế hoặc hiệu thuốc ngay trong ngày; không chờ đến cuối tuần.
  • Nhắc con dùng bao cao su mọi lần sau đó, và cùng con đánh dấu ngày dự kiến có kinh để biết khi nào cần thử thai.
  • Sau chuyện này, đưa con đi tư vấn một biện pháp tránh thai đều đặn và xét nghiệm bệnh lây qua đường tình dục nếu cần.
  • Không tự mua thuốc nội tiết khác cho con dùng thay thuốc khẩn cấp.

Hiểu lầm thường gặp

Thuốc tránh thai khẩn cấp là thuốc phá thai.
Thuốc chủ yếu ngăn hoặc làm chậm rụng trứng, không làm sảy một thai đã có và không có tác dụng khi đã mang thai.
Uống thuốc khẩn cấp vài lần là sau này vô sinh.
Thuốc chưa được thấy gây biến chứng nặng hay vô sinh. Điều đáng lo khi dùng nhiều lần là kém hiệu quả hơn biện pháp đều đặn, dễ rối loạn kinh và nguy cơ có thai ngoài ý muốn vẫn còn.
Uống thêm viên thì chắc chắn hơn.
Uống quá số viên được hướng dẫn không làm tăng hiệu quả mà làm tăng tác dụng phụ. Chỉ uống theo hướng dẫn của dược sĩ hoặc bác sĩ.
Uống thuốc khẩn cấp rồi thì cả tháng không cần dùng gì nữa.
Thuốc chỉ bảo vệ cho lần quan hệ trước đó. Các lần sau vẫn cần bao cao su hoặc biện pháp khác.
Thuốc khẩn cấp cũng phòng được bệnh lây qua đường tình dục.
Không. Chỉ bao cao su phòng được bệnh lây truyền; nếu có nguy cơ HIV, cần đến cơ sở y tế trong 72 giờ.

Bố mẹ hay hỏi

+Uống thuốc tránh thai khẩn cấp sau bao lâu thì còn hiệu quả?

Có loại phải uống trong 3 ngày, có loại trong 5 ngày sau quan hệ; càng sớm càng hiệu quả. Dược sĩ hoặc bác sĩ sẽ chọn loại phù hợp.

+Uống thuốc khẩn cấp xong bao lâu thì có kinh?

Kinh có thể đến sớm hoặc muộn hơn bình thường vài ngày. Nếu chậm hơn 7 ngày so với dự kiến, hãy thử thai.

+Một tháng uống thuốc tránh thai khẩn cấp mấy lần?

Bộ Y tế khuyên không dùng quá 2 lần trong một tháng. Nếu phải dùng nhiều lần, con nên được tư vấn một biện pháp tránh thai đều đặn.

+Học sinh mua thuốc tránh thai khẩn cấp ở đâu?

Thuốc có bán ở hiệu thuốc; con cũng có thể đến khoa sản, phòng khám sức khỏe sinh sản hoặc trạm y tế để được tư vấn riêng và giữ bí mật.

+Uống thuốc khẩn cấp có ảnh hưởng đến việc có con sau này không?

Không có bằng chứng thuốc ảnh hưởng đến khả năng có con sau này. Khả năng có thai trở lại ngay sau khi uống.

Nguồn tham khảo

  1. Emergency contraception — NHS (Anh)
  2. How to take the emergency contraceptive pill (morning after pill) — NHS (Anh)
  3. Emergency Contraception — Hội Sản phụ khoa Hoa Kỳ (ACOG)
  4. Hướng dẫn quốc gia về các dịch vụ chăm sóc sức khỏe sinh sản: Chăm sóc sức khỏe sinh sản vị thành niên và thanh niên (QĐ 3261/QĐ-BYT, 2024) — Bộ Y tế

Cập nhật 20/11/2026.

Thông tin trên trang dùng để bố mẹ hiểu và theo dõi con, không thay thế việc khám bệnh. Khi con có dấu hiệu nguy hiểm, hãy gọi 115 hoặc 113 (từ 1/11/2026 tổng đài 113 cũng tiếp nhận cấp cứu y tế), hoặc đưa con đến cơ sở y tế gần nhất. Cần người lắng nghe về chuyện của con: Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111, miễn phí, 24/7.

Bài liên quan

  • Tránh thai tuổi vị thành niên

    Bao cao su là biện pháp cần có cho mọi người trẻ đã quan hệ, vì đây là cách duy nhất vừa tránh thai vừa phòng bệnh lây qua đường tình dục. Để tránh thai chắc hơn, nên dùng bao cao su cùng một biện pháp hiệu quả cao: que cấy và vòng tránh thai có hiệu quả trên 99%, thuốc tiêm khoảng 94%, thuốc uống hằng ngày khoảng 91% khi dùng trong thực tế. Xuất tinh ra ngoài và tính ngày có hiệu quả thấp, nhất là ở tuổi teen. Nếu đã quan hệ không được bảo vệ, tránh thai khẩn cấp càng sớm càng tốt, trong 3–5 ngày tùy loại; con nên được bác sĩ tư vấn để chọn cách phù hợp.

  • Con quan hệ tình dục sớm

    Khi biết con đã quan hệ tình dục, việc đầu tiên là giữ bình tĩnh và hỏi ba điều: con có bị ép không, có dùng bao cao su không, chuyện xảy ra cách đây bao lâu. Nếu quan hệ không được bảo vệ, đưa con đến cơ sở y tế càng sớm càng tốt: tránh thai khẩn cấp hiệu quả nhất khi dùng sớm (có cách dùng được đến 5 ngày), thuốc dự phòng HIV phải bắt đầu trong vòng 72 giờ. Nếu con bị ép, bị xâm hại hay bị đe dọa bằng hình ảnh, giữ con an toàn và gọi 111 hoặc 113. Sau đó, điều con cần nhất là bố mẹ vẫn là người con dám tìm đến.

  • Con gái mang thai tuổi học sinh

    Khi con gái báo có thai hoặc nghi có thai, điều con cần nhất là bố mẹ bình tĩnh và đưa con đi khám sớm, để biết chắc thai bao nhiêu tuần, thai có nằm trong tử cung không và sức khỏe của con thế nào. Con có quyền được tư vấn đầy đủ, riêng tư, không bị phán xét về mọi lựa chọn, và được thời gian để quyết định cùng người con tin. Mang thai không làm mất quyền đi học của con. Đi cấp cứu ngay nếu con đau bụng dữ dội, ra máu nhiều, chóng mặt hay ngất; nếu con mang thai do bị ép hay bị xâm hại, hãy giữ con an toàn và gọi 111 hoặc 113.

  • Phòng HIV cho người trẻ

    HIV lây chủ yếu qua quan hệ tình dục đường âm đạo, hậu môn hay miệng không dùng bao cao su và qua dùng chung kim tiêm; không lây qua ôm, hôn, ăn uống chung hay dùng chung nhà vệ sinh. Cách phòng chính là bao cao su mọi lần, không dùng chung kim tiêm, và với người có nguy cơ cao là PrEP: thuốc uống trước khi phơi nhiễm, có hiệu quả khoảng 99% khi dùng đúng, hiện có tại nhiều cơ sở y tế ở Việt Nam. Nếu vừa có nguy cơ, như quan hệ không được bảo vệ, bao cao su rách hoặc bị xâm hại, hãy đến cơ sở y tế ngay: thuốc dự phòng sau phơi nhiễm (PEP) nên bắt đầu trong 24 giờ và không muộn hơn 72 giờ.

  • Bệnh lây qua đường tình dục tuổi teen

    Bệnh lây qua đường tình dục như chlamydia, lậu, giang mai, sùi mào gà (HPV), mụn rộp sinh dục, trùng roi, HIV và viêm gan B có thể lây qua quan hệ đường âm đạo, hậu môn hay miệng mà không dùng bao cao su. Nhiều bệnh không có triệu chứng, nên chỉ xét nghiệm mới biết chắc; phần lớn chữa được hoặc kiểm soát được nếu phát hiện sớm. Cách phòng là bao cao su mọi lần, tiêm vắc xin HPV và viêm gan B, và xét nghiệm khi có bạn tình mới. Nếu vừa quan hệ không được bảo vệ hoặc bị xâm hại, đến cơ sở y tế ngay: thuốc dự phòng HIV phải bắt đầu trong vòng 72 giờ.

  • Phá thai ở tuổi vị thành niên

    Nếu con gái mang thai ngoài ý muốn và đang cân nhắc chấm dứt thai kỳ, điều quan trọng nhất là đưa con đến cơ sở y tế được phép càng sớm càng tốt; làm ở nơi được phép, phá thai là thủ thuật an toàn, và càng để muộn nguy cơ càng tăng. Con được tư vấn riêng, giữ kín và tự quyết định, không ai được ép con theo hướng nào; theo hướng dẫn của Bộ Y tế, con dưới 16 tuổi cần có đơn cam kết của bố, mẹ hoặc người giám hộ. Không mua thuốc trên mạng, không đến cơ sở chui. Sau thủ thuật, ra máu nhiều, sốt, đau bụng dữ dội hay chóng mặt, ngất là cấp cứu: gọi 115 hoặc 113.

Chủ đề khác