Nấm, viêm âm đạo ở tuổi teen: dấu hiệu, khi nào đi khám, chăm sóc
Tham vấn y khoa: BS. Bùi Việt Hưng (Sức khỏe tổng quát) · Thẩm định ngày 22/11/2026 · Biên soạn: Ban biên tập Sức khỏe Aiducation
THPT · 15–18 tuổiSinh viên · 18–24 tuổi
Trả lời nhanh
Viêm âm đạo ở tuổi teen hay gặp nhất là nấm (khí hư trắng đặc như bã đậu, ngứa, rát) và viêm âm đạo do vi khuẩn (khí hư loãng, xám, mùi tanh như cá). Cả hai đều không phải bệnh lây qua đường tình dục và gặp cả ở bạn gái chưa từng quan hệ; chúng không có nghĩa là con bẩn hay hư. Lần đầu có triệu chứng, dưới 16 tuổi, bị lại nhiều lần hoặc đã quan hệ tình dục thì nên đi khám thay vì tự mua thuốc đặt. Đi cấp cứu khi sốt cao kèm đau bụng dưới nhiều.
Khi nào cần đưa con đi khám
Gọi 115 hoặc 113, hoặc đến cấp cứu ngay khi
- Con sốt cao, đau bụng dưới nhiều, có thể kèm khí hư hôi, nôn.
- Con đột ngột đau dữ dội một bên bụng dưới, kèm nôn, chóng mặt hoặc ngất.
- Con dùng tampon hoặc cốc nguyệt san và đột ngột sốt cao, nôn, tiêu chảy, nổi ban đỏ, chóng mặt: tháo ra và đưa con đi cấp cứu.
- Con kể bị ép quan hệ, bị xâm hại, hoặc bao cao su bị rách: đến cơ sở y tế ngay, tốt nhất trong vòng 72 giờ; gọi Tổng đài 111 (nếu con dưới 16 tuổi) hoặc công an 113.
Đưa con đi khám trong ngày khi
- Lần đầu con có khí hư bất thường, ngứa, rát vùng kín.
- Con dưới 16 tuổi và nghĩ mình bị nấm.
- Đã dùng thuốc mà không đỡ, hoặc bị lại hơn 4 lần trong một năm.
- Khí hư vàng, xanh, có bọt, lẫn máu, kèm đau bụng dưới, đau khi tiểu, có mụn nước hay vết loét.
- Con đã quan hệ tình dục, có bạn tình mới, hoặc bạn tình có triệu chứng.
- Con bị nấm đi nấm lại kèm khát nhiều, tiểu nhiều, sụt cân: cần thử đường máu.
Khí hư bình thường và khi nào là viêm
Từ tuổi dậy thì, âm đạo tiết dịch (khí hư) để làm sạch và giữ ẩm. Khí hư bình thường trong hoặc trắng, loãng hoặc hơi dính, không có mùi khó chịu, thay đổi theo vòng kinh. Vùng kín có những vi khuẩn có lợi giữ cho môi trường cân bằng.
Viêm âm đạo xảy ra khi sự cân bằng này bị xáo trộn, làm vùng kín ngứa, rát, đỏ, khí hư đổi màu, đổi mùi hoặc nhiều lên. Mỗi nguyên nhân cần thuốc khác nhau, nên điều quan trọng là biết đúng nguyên nhân.
Những loại viêm hay gặp
- Nấm âm đạo (do nấm men Candida): khí hư trắng, đặc, vón như bã đậu, thường không hôi; ngứa, rát, đỏ âm hộ, rát khi tiểu. Dễ gặp sau đợt uống kháng sinh, khi vùng kín ẩm lâu, mặc đồ bó chật, hoặc ở người có tiểu đường chưa kiểm soát.
- Viêm âm đạo do vi khuẩn: khí hư loãng, màu trắng xám, mùi tanh như cá, rõ hơn sau kỳ kinh; thường ít ngứa. Khoảng một nửa số người bị không có triệu chứng. Dễ gặp khi dùng sản phẩm thơm, thụt rửa vùng kín, nhưng cũng gặp ở bạn gái chưa quan hệ.
- Viêm do kích ứng: ngứa, rát, đỏ sau khi đổi xà phòng, dung dịch vệ sinh, nước giặt, băng vệ sinh có mùi thơm; đỡ khi ngừng sản phẩm đó.
- Trùng roi và các bệnh lây qua đường tình dục: khí hư vàng xanh, có bọt, mùi hôi, có thể kèm đau bụng dưới, ra máu. Các bệnh này lây qua quan hệ tình dục, cần khám và xét nghiệm.
Vì sao không nên tự mua thuốc đặt
Thuốc đặt chống nấm được bán sẵn ở nhiều hiệu thuốc, nhưng triệu chứng nấm, viêm do vi khuẩn, trùng roi và bệnh lây qua đường tình dục rất dễ nhầm với nhau. Dùng sai thuốc làm bệnh kéo dài, che mất triệu chứng và chậm chữa đúng bệnh.
Lần đầu có triệu chứng, dưới 16 tuổi, đã dùng thuốc không đỡ, hay bị lại nhiều lần thì nên đi khám. Bác sĩ hỏi chuyện, khám bên ngoài và có thể lấy một ít khí hư bằng tăm bông để xét nghiệm. Với bạn gái chưa quan hệ, bác sĩ chọn cách khám nhẹ nhàng phù hợp; con có thể hỏi trước và đề nghị có mẹ hoặc một nhân viên nữ ở cùng. Viêm do vi khuẩn cần thuốc bác sĩ kê; nấm có thể dùng thuốc đặt, thuốc bôi hoặc thuốc uống theo chỉ định.
Bố mẹ nói chuyện với con thế nào
Nhiều bạn gái giấu chuyện ngứa, khí hư lạ vì xấu hổ hoặc sợ bố mẹ nghĩ mình đã quan hệ. Hãy nói trước với con rằng nấm và viêm âm đạo rất hay gặp, ai cũng có thể bị, không liên quan đến chuyện bẩn hay hư, và con luôn có thể nói với mẹ, bố hoặc cô y tế ở trường.
Khi đưa con đi khám, để con được nói chuyện riêng với bác sĩ một lúc nếu con muốn. Dịch vụ sức khỏe sinh sản cho người trẻ phải giữ bí mật và không phán xét. Nếu con kể đã có quan hệ, hãy bình tĩnh, giúp con đi khám và xét nghiệm, không mắng nhiếc; sợ bị mắng là lý do khiến nhiều bạn trẻ tự mua thuốc và để bệnh nặng hơn.
Nếu em đang đọc bài này
Ngứa, rát vùng kín hay khí hư đổi mùi là chuyện rất nhiều bạn gái gặp, và không có nghĩa là em bẩn hay có lỗi. Đừng thụt rửa hay dùng dung dịch thơm để giấu mùi; hãy nói với mẹ, bố hoặc cô y tế để được khám. Nếu ai đó ép em quan hệ hay chạm vào vùng riêng tư của em, đó không phải lỗi của em. Tổng đài 111 (miễn phí, 24/7) hỗ trợ trẻ em dưới 16 tuổi; nếu em từ 16 tuổi, hãy gặp bác sĩ, chuyên gia tâm lý hoặc phòng tư vấn của trường; gọi 115 hoặc 113 khi nguy hiểm.
Nếu bạn là sinh viên
Ở ký túc xá, phòng trọ, bạn có thể đến trạm y tế của trường, khoa sản hoặc khoa da liễu, phòng khám sức khỏe sinh sản; nhân viên y tế phải giữ kín thông tin của bạn. Nếu bạn đã từng được bác sĩ chẩn đoán nấm và lần này triệu chứng giống hệt, có thể hỏi dược sĩ, nhưng nên đi khám khi triệu chứng khác lần trước, bị lại hơn 4 lần một năm, hoặc có bạn tình mới.
Nếu bạn đã quan hệ không dùng bao cao su, hãy xét nghiệm bệnh lây qua đường tình dục dù triệu chứng có vẻ chỉ là nấm. Nếu bị ép quan hệ hay bao cao su bị rách, đến cơ sở y tế trong vòng 72 giờ; gọi 115 hoặc 113 khi nguy hiểm.
Chăm sóc con tại nhà
- Rửa vùng kín bên ngoài mỗi ngày bằng nước ấm sạch; nếu dùng xà phòng thì chọn loại dịu nhẹ, không mùi, chỉ rửa bên ngoài, rồi thấm khô.
- Không thụt rửa, xịt rửa vào trong âm đạo; không dùng nước hoa, xịt khử mùi, dung dịch vệ sinh có mùi thơm cho vùng kín.
- Mặc quần lót cotton, thay hằng ngày; tránh quần bó chật kéo dài; thay đồ ướt ngay sau khi bơi, tập thể thao.
- Trong kỳ kinh, thay băng vệ sinh, tampon thường xuyên theo hướng dẫn trên bao bì; dùng loại không mùi.
- Không cần dùng băng hằng ngày chỉ vì có khí hư; nếu dùng, thay thường xuyên để vùng kín không ẩm lâu.
- Không xông hơi, ngâm nước lá, nước muối hay đặt tỏi, sữa chua vào âm đạo.
- Không tự mua thuốc đặt, thuốc uống chống nấm hay kháng sinh khi chưa được khám, nhất là lần đầu và khi con dưới 16 tuổi.
Hiểu lầm thường gặp
- Bị nấm, viêm âm đạo nghĩa là con gái đã quan hệ hoặc không giữ gìn.
- Nấm và viêm âm đạo do vi khuẩn gặp cả ở bạn gái chưa từng quan hệ. Chúng thường do mất cân bằng tự nhiên ở vùng kín, sau kháng sinh, ẩm lâu hay dùng sản phẩm thơm.
- Phải rửa sâu bên trong bằng dung dịch vệ sinh mỗi ngày cho sạch.
- Âm đạo tự làm sạch. Thụt rửa và dung dịch thơm làm mất vi khuẩn có lợi, dễ gây viêm hơn. Chỉ rửa bên ngoài bằng nước.
- Xông hơi lá trầu không, ngâm nước muối là khỏi nấm.
- Xông hơi có thể gây bỏng, nước muối và nước lá làm rát, kích ứng thêm, không chữa được nấm hay viêm do vi khuẩn. Hãy đi khám để dùng đúng thuốc.
- Cứ mua thuốc đặt ở hiệu thuốc là xong, không cần khám.
- Triệu chứng của nấm rất dễ nhầm với viêm do vi khuẩn, trùng roi hay bệnh lây qua đường tình dục. Lần đầu bị, dưới 16 tuổi hoặc bị lại nhiều lần thì nên đi khám.
Bố mẹ hay hỏi
+Con gái 15 tuổi bị nấm âm đạo có sao không?
Nấm âm đạo hay gặp và chữa được. Ở tuổi này, nên cho con đi khám để bác sĩ xác nhận đúng là nấm và kê thuốc phù hợp, không tự mua thuốc đặt.
+Chưa quan hệ có bị viêm âm đạo không?
Có. Nấm và viêm âm đạo do vi khuẩn gặp cả ở bạn gái chưa từng quan hệ, do mất cân bằng vi khuẩn, kháng sinh, ẩm lâu hay sản phẩm thơm.
+Khí hư có mùi tanh là bị gì?
Mùi tanh như cá, khí hư loãng màu xám hay gặp ở viêm âm đạo do vi khuẩn. Bệnh cần thuốc do bác sĩ kê, nên hãy đi khám.
+Nấm âm đạo bao lâu thì khỏi?
Khi dùng đúng thuốc, nấm thường đỡ trong khoảng 1–2 tuần. Nếu không đỡ, hoặc bị lại hơn 4 lần một năm, cần khám lại để tìm nguyên nhân.
+Bị viêm âm đạo có đi học, đi bơi được không?
Vẫn đi học bình thường. Nếu đang ngứa rát nhiều, có thể tạm nghỉ bơi cho đỡ kích ứng, và thay đồ khô ngay sau khi bơi.
Nguồn tham khảo
- Thrush in men and women — NHS (Anh)
- Bacterial vaginosis — NHS (Anh)
- Vaginitis — Hội Sản Phụ khoa Hoa Kỳ (ACOG)
- Quyết định 3261/QĐ-BYT: Hướng dẫn quốc gia về dịch vụ chăm sóc sức khỏe sinh sản cho vị thành niên, thanh niên — Bộ Y tế (qua Viện Dinh dưỡng)
Cập nhật 20/11/2026.
Thông tin trên trang dùng để bố mẹ hiểu và theo dõi con, không thay thế việc khám bệnh. Khi con có dấu hiệu nguy hiểm, hãy gọi 115 hoặc 113 (từ 1/11/2026 tổng đài 113 cũng tiếp nhận cấp cứu y tế), hoặc đưa con đến cơ sở y tế gần nhất. Cần người lắng nghe về chuyện của con: Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111, miễn phí, 24/7.
Bài liên quan
- Khí hư tuổi dậy thì
Khí hư (dịch âm đạo) bắt đầu xuất hiện vài tháng đến khoảng một năm trước lần có kinh đầu tiên và là dấu hiệu cơ thể con đang dậy thì bình thường. Khí hư bình thường trong hoặc trắng, loãng hoặc hơi dính, không có mùi khó chịu, và chỉ cần rửa vùng kín bên ngoài bằng nước sạch. Nên đưa con đi khám khi khí hư đổi màu vàng, xanh, xám, có mùi hôi hay mùi tanh, vón như bã đậu kèm ngứa, lẫn máu, hoặc kèm đau rát, đau bụng dưới. Đi cấp cứu nếu con sốt cao kèm đau bụng dưới nhiều.
- Bệnh lây qua đường tình dục tuổi teen
Bệnh lây qua đường tình dục như chlamydia, lậu, giang mai, sùi mào gà (HPV), mụn rộp sinh dục, trùng roi, HIV và viêm gan B có thể lây qua quan hệ đường âm đạo, hậu môn hay miệng mà không dùng bao cao su. Nhiều bệnh không có triệu chứng, nên chỉ xét nghiệm mới biết chắc; phần lớn chữa được hoặc kiểm soát được nếu phát hiện sớm. Cách phòng là bao cao su mọi lần, tiêm vắc xin HPV và viêm gan B, và xét nghiệm khi có bạn tình mới. Nếu vừa quan hệ không được bảo vệ hoặc bị xâm hại, đến cơ sở y tế ngay: thuốc dự phòng HIV phải bắt đầu trong vòng 72 giờ.
- Bé gái viêm, ngứa vùng kín
Bé gái chưa dậy thì rất hay bị viêm, ngứa vùng kín (viêm âm hộ, âm đạo) vì da vùng này mỏng, dễ kích ứng. Nguyên nhân thường gặp là vùng kín bị ẩm lâu, quần chật, xà phòng, sữa tắm tạo bọt, lau từ sau ra trước, hoặc giun kim. Phần lớn đỡ khi rửa bằng nước ấm sạch, không dùng xà phòng hay dung dịch vệ sinh của người lớn, thấm khô và mặc quần lót cotton rộng; nếu sau 2–3 tuần chưa đỡ, hoặc ra khí hư có mùi, có máu, đau khi tiểu, hãy đưa con đi khám.
- Kinh nguyệt lần đầu
Phần lớn bé gái có kinh lần đầu ở khoảng 12–13 tuổi, thường khoảng 2–3 năm sau khi nhú vú. Trong vài năm đầu, ngày có kinh thường chưa đều, vòng kinh từ 21 đến 45 ngày và mỗi kỳ kéo dài 2–7 ngày; đây là bình thường. Nên nói với con về kinh nguyệt và để sẵn băng vệ sinh trong cặp từ trước. Đưa con đi khám nếu có kinh trước 10 tuổi, 15 tuổi chưa có kinh, kinh kéo dài quá 7 ngày, hoặc ra máu nhiều đến mức thay băng mỗi 1–2 giờ; đi cấp cứu ngay nếu con ra máu nhiều kèm chóng mặt, ngất.
- Nhiễm trùng đường tiểu
Nhiễm trùng đường tiểu là bệnh nhiễm khuẩn hay gặp ở trẻ, nhất là bé gái. Trẻ lớn thường tiểu buốt, tiểu nhiều lần, đau bụng dưới, đái dầm trở lại; trẻ dưới 2 tuổi nhiều khi chỉ sốt mà không có dấu hiệu gì khác, nên trẻ nhỏ sốt không rõ nguyên nhân cần được khám và thử nước tiểu sớm. Bệnh cần kháng sinh do bác sĩ kê để tránh tổn thương thận. Trẻ dưới 3 tháng sốt từ 38°C, hoặc trẻ sốt cao kèm rét run, nôn, đau hông lưng, li bì thì đưa đi cấp cứu ngay.
- Nói chuyện giới tính với con
Giáo dục giới tính nên bắt đầu từ khi con biết nói và tiếp tục suốt những năm đi học, bằng nhiều lần nói ngắn, đúng với tuổi. Với trẻ nhỏ là tên gọi đúng của các bộ phận cơ thể, vùng riêng tư và quyền nói không; trước tuổi dậy thì (khoảng 8–9 tuổi) là những thay đổi sắp đến; với tuổi teen là tình bạn, tình yêu, sự đồng ý, an toàn trên mạng, mang thai và cách phòng bệnh lây qua đường tình dục. Trẻ được bố mẹ nói đúng và sớm thường bắt đầu quan hệ tình dục muộn hơn và an toàn hơn. Nếu con kể bị xâm hại, hãy tin con, giữ con an toàn và gọi Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111 hoặc báo công an.
Chủ đề khác