Tiết niệu và sinh dục

Trẻ bị nhiễm trùng đường tiểu: dấu hiệu theo tuổi và khi nào đi khám

Tham vấn y khoa: BS. Bùi Việt Hưng (Sức khỏe tổng quát) · Thẩm định ngày 22/11/2026 · Biên soạn: Ban biên tập Sức khỏe Aiducation

Sơ sinh và dưới 1 tuổi · 0–12 thángMầm non · 1–5 tuổiTiểu học · 6–10 tuổiTHCS · 11–14 tuổi

Trả lời nhanh

Nhiễm trùng đường tiểu là bệnh nhiễm khuẩn hay gặp ở trẻ, nhất là bé gái. Trẻ lớn thường tiểu buốt, tiểu nhiều lần, đau bụng dưới, đái dầm trở lại; trẻ dưới 2 tuổi nhiều khi chỉ sốt mà không có dấu hiệu gì khác, nên trẻ nhỏ sốt không rõ nguyên nhân cần được khám và thử nước tiểu sớm. Bệnh cần kháng sinh do bác sĩ kê để tránh tổn thương thận. Trẻ dưới 3 tháng sốt từ 38°C, hoặc trẻ sốt cao kèm rét run, nôn, đau hông lưng, li bì thì đưa đi cấp cứu ngay.

Khi nào cần đưa con đi khám

Gọi 115 hoặc 113, hoặc đến cấp cứu ngay khi

  • Con dưới 3 tháng tuổi có nhiệt độ từ 38°C trở lên.
  • Con li bì, lơ mơ, gọi khó tỉnh, hoặc nói lẫn lộn.
  • Con sốt cao, rét run, đau hông lưng hoặc đau bụng, kèm nôn nhiều, không uống được.
  • Con nôn tất cả mọi thứ, không uống được, hoặc hơn 6 giờ không đi tiểu.
  • Đang sốt mà nhiệt độ tụt xuống dưới 36°C, tay chân lạnh, da tái hoặc nổi vân tím.
  • Con không đi tiểu được dù buồn tiểu, bụng dưới căng đau.

Đưa con đi khám trong ngày khi

  • Con dưới 2 tuổi sốt mà không thấy ho, sổ mũi, tiêu chảy hay lý do rõ ràng: đi khám trong 1–2 ngày để thử nước tiểu.
  • Con tiểu buốt, tiểu rắt, tiểu nhiều lần, hoặc khóc khi đi tiểu.
  • Nước tiểu có máu, màu hồng, đỏ hoặc nâu sẫm, hoặc đục và hôi.
  • Con đã khô quần, khô đêm rồi lại tè dầm ban ngày hoặc đái dầm trở lại.
  • Đang uống kháng sinh 2 ngày mà con vẫn sốt hoặc không đỡ.
  • Con bị nhiễm trùng tiểu lần thứ hai trở lên.

Nhiễm trùng đường tiểu là gì

Đường tiểu gồm thận, niệu quản, bàng quang và niệu đạo. Phần lớn nhiễm trùng xảy ra khi vi khuẩn từ vùng hậu môn đi vào niệu đạo rồi lên bàng quang (viêm bàng quang). Khi vi khuẩn lên đến thận, đó là viêm thận bể thận, nặng hơn và dễ để lại sẹo thận.

Bé gái hay bị hơn vì niệu đạo ngắn. Táo bón, hay nhịn tiểu, uống ít nước, bé trai hẹp bao quy đầu nặng, hoặc dị dạng đường tiểu bẩm sinh làm tăng nguy cơ.

Dấu hiệu theo tuổi

  • Trẻ dưới 2 tuổi: thường chỉ sốt, có khi kèm quấy, bú kém, nôn, chậm tăng cân. Không có ho, sổ mũi hay tiêu chảy để giải thích cơn sốt là lúc cần nghĩ đến nhiễm trùng tiểu.
  • Trẻ lớn: tiểu buốt, tiểu rắt, tiểu nhiều lần từng ít một, buồn tiểu gấp, đau bụng dưới, nước tiểu đục, hôi hoặc có máu, tè dầm trở lại, có thể sốt nhẹ.
  • Khi nhiễm trùng lên thận: sốt cao, rét run, đau hông lưng hoặc đau bụng, nôn, mệt nhiều. Trẻ nhỏ nhiễm trùng thận dễ bị tổn thương thận hơn trẻ lớn.

Bác sĩ sẽ làm gì

Chẩn đoán dựa vào xét nghiệm nước tiểu và cấy nước tiểu. Trẻ đã tự đi vệ sinh được thì lấy nước tiểu giữa dòng sau khi rửa sạch bộ phận sinh dục. Trẻ còn mặc tã có thể được dán túi lấy nước tiểu trước; nếu kết quả nghi ngờ, bác sĩ thường lấy lại bằng ống thông nhỏ cho chính xác.

Bệnh cần kháng sinh, bác sĩ chọn loại và số ngày theo tuổi, mức nặng và kết quả cấy; trẻ nhỏ hoặc nặng có thể phải dùng thuốc tiêm, nằm viện. Uống đủ liệu trình kể cả khi con đã hết sốt, vì ngừng sớm dễ làm bệnh quay lại.

Tùy tuổi và số lần bị, bác sĩ có thể cho siêu âm thận, bàng quang hoặc các xét nghiệm khác. Trẻ bị nhiều lần có thể cần khám chuyên khoa thận hoặc tiết niệu nhi.

Phòng bệnh

  • Nhắc con đi tiểu khi buồn, không nhịn lâu vì mải chơi hay ngại đi vệ sinh ở trường; đi tiểu đủ thời gian cho hết.
  • Chữa táo bón: cho con ăn rau, quả, uống đủ nước, tập đi ngoài đều.
  • Cho con uống nước đều trong ngày, mang bình nước đi học.
  • Lau từ trước ra sau sau khi đi vệ sinh, nhất là bé gái; thay tã thường xuyên cho trẻ nhỏ.
  • Không tắm bồn tạo bọt, không dùng xà phòng thơm, sữa tắm nặng mùi cho vùng kín; mặc quần lót cotton, thay đồ bơi ướt sớm.

Chăm sóc con tại nhà

  • Cho con uống thuốc kháng sinh đúng giờ, đủ ngày bác sĩ kê, không tự ngừng khi con đã đỡ.
  • Cho con uống nhiều nước hơn bình thường; trẻ còn bú mẹ thì cho bú nhiều lần.
  • Nếu con sốt hoặc đau, có thể dùng paracetamol 10–15 mg/kg/lần, cách 4–6 giờ, không quá 4 lần trong 24 giờ.
  • Theo dõi nhiệt độ, số lần đi tiểu và lượng uống; đưa con đi khám lại nếu sau 2 ngày dùng thuốc vẫn sốt.
  • Trong lúc con đang bị, hạn chế nước ép trái cây, trà, cà phê, nước tăng lực vì có thể kích thích bàng quang.
  • Đưa con tái khám đúng hẹn, mang theo kết quả xét nghiệm cũ.

Hiểu lầm thường gặp

Uống nước râu ngô, rau má, nước mía là khỏi nhiễm trùng tiểu.
Uống đủ nước giúp con dễ chịu hơn, nhưng không diệt được vi khuẩn. Nhiễm trùng tiểu cần kháng sinh do bác sĩ kê, nhất là ở trẻ nhỏ.
Nước tiểu vàng, nồng là con bị nóng trong, nhiễm trùng tiểu.
Nước tiểu sẫm, nồng thường chỉ do con uống ít nước. Nhiễm trùng tiểu cần được chẩn đoán bằng xét nghiệm nước tiểu.
Hết sốt, hết buốt thì ngừng kháng sinh cho đỡ hại.
Ngừng sớm khiến vi khuẩn còn sót lại phát triển trở lại, dễ tái phát và tổn thương thận. Uống đủ liệu trình bác sĩ kê.
Nước ép nam việt quất chữa được nhiễm trùng tiểu.
Chưa có bằng chứng loại nước này chữa được nhiễm trùng đã xảy ra; hiệu quả phòng bệnh cũng chưa rõ.

Bố mẹ hay hỏi

+Trẻ sơ sinh bị nhiễm trùng tiểu có biểu hiện gì?

Thường chỉ sốt, có khi kèm quấy, bú kém, nôn. Trẻ dưới 3 tháng sốt từ 38°C phải đi cấp cứu ngay.

+Nhiễm trùng tiểu ở trẻ có tự khỏi không?

Không nên chờ tự khỏi. Bệnh cần kháng sinh do bác sĩ kê, vì để lâu vi khuẩn có thể lên thận và để lại sẹo thận.

+Bé gái hay bị nhiễm trùng tiểu phải làm sao?

Đưa con khám chuyên khoa để tìm nguyên nhân. Ở nhà, chữa táo bón, nhắc con không nhịn tiểu, uống đủ nước, lau từ trước ra sau.

+Con bị nhiễm trùng tiểu có cần siêu âm không?

Tùy tuổi và số lần bị. Bác sĩ thường cho siêu âm thận với trẻ nhỏ, trẻ bị nặng hoặc bị lại nhiều lần.

+Con đang bị nhiễm trùng tiểu có được đi học không?

Bệnh không lây sang bạn. Khi con hết sốt và thấy khỏe, con có thể đi học; nhắc con uống nước và đi vệ sinh đều ở trường.

Nguồn tham khảo

  1. Urinary Tract Infections (UTIs) in Children: Symptoms, Causes, Diagnosis & Treatment — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)
  2. Updated AAP Guidance on Urinary Tract Infections (UTIs) in Young Children — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)
  3. Prevent Urinary Tract Infections in Children — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)
  4. Urinary tract infections (UTIs) — NHS (Anh)

Cập nhật 20/11/2026.

Thông tin trên trang dùng để bố mẹ hiểu và theo dõi con, không thay thế việc khám bệnh. Khi con có dấu hiệu nguy hiểm, hãy gọi 115 hoặc 113 (từ 1/11/2026 tổng đài 113 cũng tiếp nhận cấp cứu y tế), hoặc đưa con đến cơ sở y tế gần nhất. Cần người lắng nghe về chuyện của con: Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111, miễn phí, 24/7.

Bài liên quan

  • Con bị sốt

    Trẻ được coi là sốt khi nhiệt độ từ 38°C trở lên. Phần lớn cơn sốt ở trẻ do virus và tự hết sau 2–3 ngày; điều quan trọng là theo dõi xem con có tỉnh táo, ăn uống và đi tiểu được không, chứ không chỉ nhìn con số trên nhiệt kế. Trẻ dưới 3 tháng tuổi sốt từ 38°C, hoặc trẻ ở bất kỳ tuổi nào sốt kèm li bì, khó thở, co giật hay nổi chấm đỏ trên da, cần đi khám ngay.

  • Trẻ đi tiểu nhiều lần

    Trẻ đã đi vệ sinh tự lập thường tiểu khoảng 4–7 lần mỗi ngày; tiểu từ 8 lần trở lên, mỗi lần ít, là tiểu nhiều lần. Nguyên nhân hay gặp là nhiễm trùng đường tiểu, táo bón, uống nhiều đồ uống kích thích bàng quang, hoặc một tình trạng lành tính ở trẻ 4–10 tuổi tự hết sau vài tuần đến vài tháng. Nếu con vừa tiểu nhiều vừa khát nhiều, mệt, sụt cân, hãy đưa con đi khám trong ngày để thử đường máu; kèm nôn, đau bụng, thở nhanh sâu hoặc li bì thì đi cấp cứu ngay.

  • Trẻ đái dầm

    Đái dầm ban đêm là bình thường ở trẻ dưới 5 tuổi và vẫn gặp ở khoảng 15 trong 100 trẻ 5–7 tuổi; đến 15 tuổi chỉ còn chưa tới 1 trong 100 trẻ, vì phần lớn tự khô đêm khi lớn. Nguyên nhân thường là cơ thể tiết nhiều nước tiểu về đêm, bàng quang nhỏ, ngủ sâu khó tỉnh, và hay có tính gia đình, không phải do con lười hay hư. Con nên đi khám khi đã khô đêm 6 tháng rồi đái dầm lại, đái dầm kèm són tiểu ban ngày, tiểu buốt, táo bón, ngáy to, hoặc khi con từ 5 tuổi trở lên và con hay bố mẹ muốn điều trị. Nếu con đột nhiên khát nhiều, đi tiểu nhiều, sụt cân kèm nôn, thở nhanh sâu, li bì, hãy đưa con đi cấp cứu ngay.

  • Trẻ bị táo bón

    Trẻ bị táo bón khi đi ngoài ít hơn 3 lần một tuần, phân cứng, to, khó đi hoặc đau khi đi. Phần lớn táo bón ở trẻ không do bệnh, mà do uống ít nước, ăn ít rau quả, hoặc con nhịn đi vệ sinh vì sợ đau, và cải thiện khi điều chỉnh ăn uống, thói quen đi vệ sinh. Cần đưa con đi khám ngay nếu con nôn ra dịch xanh, bụng chướng căng, đau bụng dữ dội, hoặc trẻ sơ sinh táo bón ngay từ những ngày đầu sau sinh.

  • Bé gái viêm, ngứa vùng kín

    Bé gái chưa dậy thì rất hay bị viêm, ngứa vùng kín (viêm âm hộ, âm đạo) vì da vùng này mỏng, dễ kích ứng. Nguyên nhân thường gặp là vùng kín bị ẩm lâu, quần chật, xà phòng, sữa tắm tạo bọt, lau từ sau ra trước, hoặc giun kim. Phần lớn đỡ khi rửa bằng nước ấm sạch, không dùng xà phòng hay dung dịch vệ sinh của người lớn, thấm khô và mặc quần lót cotton rộng; nếu sau 2–3 tuần chưa đỡ, hoặc ra khí hư có mùi, có máu, đau khi tiểu, hãy đưa con đi khám.

  • Trẻ bị hẹp bao quy đầu

    Bao quy đầu chưa kéo lên được ở bé trai là bình thường (hẹp bao quy đầu sinh lý): phần lớn tách ra dần trước 5 tuổi, nhưng nhiều trẻ đến 10 tuổi hoặc tuổi dậy thì mới kéo lên hết. Không bao giờ được cố kéo, nong hay lột bao quy đầu của con, vì dễ gây đau, chảy máu, rách da và để lại sẹo làm hẹp thật sự. Đưa con đi khám khi bao quy đầu sưng đỏ, đau, có mủ, con đau hoặc khó khi đi tiểu, tia tiểu chỉ nhỏ giọt; đi cấp cứu ngay khi bao quy đầu bị tuột lên kẹt lại không kéo xuống được, hoặc con không tiểu được.

Chủ đề khác