Tiêm chủng trước khi du học: cần tiêm gì và chuẩn bị từ khi nào
Tham vấn y khoa: BS. Bùi Việt Hưng (Sức khỏe tổng quát) · Thẩm định ngày 22/11/2026 · Biên soạn: Ban biên tập Sức khỏe Aiducation
THPT · 15–18 tuổiSinh viên · 18–24 tuổi
Trả lời nhanh
Trước khi đi du học, con nên rà sổ tiêm chủng và đọc kỹ yêu cầu của trường, của nước sẽ đến, rồi đi tư vấn tiêm chủng ít nhất 1–2 tháng trước ngày bay, vì một số vắc xin cần nhiều mũi cách nhau vài tuần đến vài tháng. Các mũi hay được yêu cầu hoặc khuyên tiêm là sởi-quai bị-rubella đủ 2 mũi, thủy đậu, viêm gan B, não mô cầu, uốn ván-bạch hầu, cúm và HPV; một số nước còn yêu cầu xét nghiệm lao hoặc giấy chứng nhận tiêm sốt vàng. Ở nước ngoài, khi cấp cứu hãy gọi số cấp cứu của nước đó; ở Việt Nam là 115 hoặc 113.
Khi nào cần đưa con đi khám
Gọi 115 hoặc 113, hoặc đến cấp cứu ngay khi
- Trong hoặc sau khi tiêm, khó thở, thở rít, sưng môi, mặt, lưỡi, nổi mề đay lan nhanh, choáng váng, da tái lạnh.
- Sốt kèm đau đầu dữ dội, cổ cứng, li bì, hoặc nổi chấm đỏ tím không mất màu khi ấn cốc thủy tinh lên: có thể là viêm màng não, gọi cấp cứu ngay.
- Bị chó, mèo, khỉ, dơi cắn chảy máu nhiều, vết cắn sâu hay ở mặt, đầu, cổ, bàn tay.
- Khi đã ở nước ngoài, gặp bất kỳ dấu hiệu nào ở trên: gọi số cấp cứu của nước đang ở, không đợi về nước mới chữa.
Đưa con đi khám trong ngày khi
- Còn dưới 2 tháng trước ngày đi mà chưa rà sổ tiêm: đặt lịch tư vấn tiêm chủng ngay trong tuần.
- Không còn sổ tiêm chủng và không nhớ đã tiêm gì: đến cơ sở tiêm chủng để được tư vấn xét nghiệm và lịch tiêm bù.
- Trường hoặc visa yêu cầu giấy xác nhận tiêm chủng, xét nghiệm lao, hay phiếu khám sức khỏe theo mẫu riêng: làm sớm vì có thể mất vài tuần.
- Ở nước ngoài, bị chó, mèo, dơi, khỉ cắn, cào trầy da: rửa vết thương bằng xà phòng và đi khám ngay trong ngày, kể cả đã tiêm phòng dại trước.
- Sắp đi đến vùng có sốt vàng, sốt rét, hoặc học ngành y, thú y, sinh học: đi tư vấn sớm hơn, khoảng 2 tháng trước.
Bắt đầu từ đâu
- Lấy sổ tiêm chủng lúc nhỏ và bản in lịch sử tiêm chủng điện tử; chụp ảnh lưu trong điện thoại.
- Đọc yêu cầu sức khỏe trong thư mời nhập học, hồ sơ ký túc xá và hồ sơ visa. Mỗi trường, mỗi nước một khác; có nơi bắt buộc, có nơi chỉ khuyến cáo.
- Đặt lịch tư vấn ở cơ sở tiêm chủng ít nhất 1–2 tháng trước ngày đi, sớm hơn nếu cần nhiều mũi. Nhiều vắc xin cần vài tuần mới tạo đủ miễn dịch.
- Hỏi cơ sở tiêm về giấy xác nhận tiêm chủng bằng tiếng Anh hoặc mẫu mà trường yêu cầu.
- Mang theo bản sao giấy tờ tiêm chủng khi đi, cả bản giấy và bản điện tử.
Những vắc xin hay được yêu cầu hoặc khuyên tiêm
- Sởi-quai bị-rubella: cần đủ 2 mũi, cách nhau ít nhất 1 tháng. Chương trình tiêm chủng mở rộng không có quai bị, nên nhiều bạn cần tiêm thêm.
- Thủy đậu: nếu chưa từng mắc và chưa tiêm, tiêm 2 mũi, thường cách nhau 4–8 tuần.
- Viêm gan B: nếu sổ không ghi đủ mũi hoặc không chắc, bác sĩ thường cho xét nghiệm trước; ai chưa nhiễm và chưa có miễn dịch thì tiêm đủ liệu trình. Khi cần bảo vệ nhanh, có lịch rút gọn 3 mũi trong 21 ngày và một mũi nhắc sau 12 tháng.
- Não mô cầu: nhiều trường đại học, nhất là khi ở ký túc xá, yêu cầu hoặc khuyên tiêm. Ở Anh, sinh viên dưới 25 tuổi nên tiêm ít nhất 2 tuần trước khi nhập học. Có nhiều loại phòng các nhóm khác nhau; hỏi bác sĩ loại phù hợp với nơi đến.
- Uốn ván-bạch hầu, có hoặc không có ho gà: nếu mũi nhắc cuối cùng đã lâu hoặc không rõ.
- Cúm mỗi năm và HPV cho cả nam và nữ nếu chưa tiêm.
- Theo nơi đến: sốt vàng cho một số nước ở châu Phi và Nam Mỹ (một mũi bảo vệ suốt đời, cần giấy chứng nhận quốc tế); dại, viêm não Nhật Bản, thương hàn, viêm gan A khi đến vùng nông thôn, vùng dịch hoặc ở lâu dài.
Xét nghiệm lao và khám sức khỏe cho visa
Một số nước yêu cầu người ở lại dài ngày làm xét nghiệm lao hoặc khám sức khỏe theo mẫu riêng, có khi phải làm tại phòng khám do nước đó chỉ định, trước khi nộp hồ sơ visa. Yêu cầu thay đổi theo từng nước và từng thời điểm, nên kiểm tra sớm trên trang chính thức của đại sứ quán hay cơ quan xuất nhập cảnh nước đến, và đặt lịch sớm.
Con từng tiêm vắc xin lao (BCG) lúc nhỏ có thể có phản ứng dương tính với xét nghiệm da tìm lao. Nếu trường yêu cầu xét nghiệm lao, nói rõ với bác sĩ là con đã tiêm BCG để được chọn loại xét nghiệm phù hợp.
Xếp lịch sao cho kịp
Bác sĩ thường cho tiêm nhiều vắc xin trong cùng một buổi để kịp ngày đi; cách này an toàn. Hai vắc xin sống dạng tiêm như sởi-quai bị-rubella và thủy đậu nếu không tiêm cùng ngày thì phải cách nhau ít nhất 4 tuần. Vắc xin sống không tiêm khi đang mang thai, và bạn nữ nên tránh có thai 1 tháng sau mũi cuối.
Nếu không kịp hoàn thành mọi mũi trước khi đi, hãy tiêm đủ mũi đầu, mang giấy ghi lịch còn lại và tiêm tiếp ở phòng khám của trường bên đó. Đừng bỏ dở giữa chừng.
Chuẩn bị sức khỏe khác trước khi đi
- Mua bảo hiểm y tế theo yêu cầu của trường và nước đến; đọc kỹ bảo hiểm chi trả những gì.
- Lưu số cấp cứu của nước đến, số của trường, phòng hỗ trợ sinh viên quốc tế, và đường dây nóng bảo hộ công dân của Đại sứ quán hoặc Tổng lãnh sự quán Việt Nam.
- Đăng ký với phòng khám của trường hoặc bác sĩ gia đình ngay khi đến, trước khi ốm.
- Mang thuốc đang dùng kèm đơn thuốc, và hỏi trước thuốc đó có được mang vào nước đó không.
- Khám răng, khám mắt và mang thêm một cặp kính dự phòng nếu con bị cận.
Nếu bạn là sinh viên
Bạn đã đủ tuổi tự đặt lịch và tự quyết định. Lập một danh sách: yêu cầu của trường, mũi đã có, mũi còn thiếu, ngày hẹn. Đặt nhắc lịch trên điện thoại cho từng mũi. Nếu chi phí là vấn đề, hỏi bác sĩ mũi nào bắt buộc và mũi nào ưu tiên theo nơi bạn đến.
Ở nước ngoài, bị chó, mèo, dơi hay khỉ cắn, cào thì rửa vết thương bằng xà phòng và nước, rồi đi khám ngay ở đó, không chờ về nước. Nếu bạn thấy buồn, lo âu kéo dài khi xa nhà, hãy tìm đến phòng tư vấn của trường hoặc bác sĩ; khi nguy hiểm, gọi số cấp cứu của nước bạn đang ở.
Chăm sóc con tại nhà
- Tìm sổ tiêm chủng và bản in lịch sử tiêm chủng điện tử ngay khi có thư nhập học.
- Ghi lại yêu cầu tiêm chủng và xét nghiệm của trường, ký túc xá, visa vào một danh sách.
- Đặt lịch tư vấn tiêm chủng ít nhất 1–2 tháng trước ngày đi, sớm hơn nếu cần nhiều mũi.
- Ăn no trước khi tiêm, ngồi khi tiêm, ở lại điểm tiêm ít nhất 30 phút; tuổi này hay choáng, ngất do sợ kim.
- Nếu đau hoặc sốt sau tiêm, dùng paracetamol theo liều trên hộp cho người lớn, không quá liều ghi trên hộp.
- Mang bản sao giấy tờ tiêm chủng, đơn thuốc và thẻ bảo hiểm trong hành lý xách tay.
Hiểu lầm thường gặp
- Lúc nhỏ tiêm đủ chương trình tiêm chủng mở rộng là đủ để đi du học.
- Chương trình không có quai bị, thủy đậu, não mô cầu, và miễn dịch với một số bệnh giảm dần. Nhiều trường yêu cầu thêm hoặc cần mũi nhắc.
- Đi sát ngày mới tiêm cũng được.
- Nhiều vắc xin cần vài tuần mới tạo đủ miễn dịch và một số cần nhiều mũi cách nhau. Nên bắt đầu ít nhất 1–2 tháng trước.
- Đã tiêm phòng dại trước khi đi thì bị chó cắn không cần đi khám.
- Vẫn phải rửa vết thương và đi khám ngay. Người đã tiêm trước chỉ cần ít mũi nhắc hơn và không cần huyết thanh.
Bố mẹ hay hỏi
+Du học cần tiêm những mũi gì?
Tùy trường và nước đến. Hay gặp nhất là sởi-quai bị-rubella đủ 2 mũi, thủy đậu, viêm gan B, não mô cầu, uốn ván-bạch hầu, cúm, HPV; có nơi yêu cầu thêm sốt vàng hoặc xét nghiệm lao.
+Nên tiêm trước khi du học bao lâu?
Ít nhất 1–2 tháng trước ngày đi, sớm hơn nếu cần vắc xin nhiều mũi như viêm gan B hay dại.
+Mất sổ tiêm chủng thì làm sao chứng minh đã tiêm?
Hỏi trạm y tế nơi đã tiêm để tra trên hệ thống điện tử. Nếu không tra được, bác sĩ có thể cho xét nghiệm kháng thể hoặc tiêm lại những mũi cần thiết.
+Trường không yêu cầu thì có cần tiêm não mô cầu không?
Nên hỏi bác sĩ. Viêm màng não do não mô cầu lây nhanh ở nơi sinh viên sống chung như ký túc xá; nhiều nước khuyên sinh viên tiêm trước khi nhập học dù trường không bắt buộc.
+Có thể tiêm nhiều vắc xin trong một buổi để kịp ngày bay không?
Được, theo tư vấn của bác sĩ. Riêng hai vắc xin sống dạng tiêm không tiêm cùng ngày thì cần cách nhau ít nhất 4 tuần.
Nguồn tham khảo
- Travel vaccinations — NHS (Anh)
- MenACWY vaccine — NHS (Anh)
- Vaccines and vaccination against yellow fever: WHO position paper, June 2013 — Tổ chức Y tế Thế giới (WHO)
- AAP-Recommended Vaccines for Tweens, Teens and Young Adults — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)
Cập nhật 20/11/2026.
Thông tin trên trang dùng để bố mẹ hiểu và theo dõi con, không thay thế việc khám bệnh. Khi con có dấu hiệu nguy hiểm, hãy gọi 115 hoặc 113 (từ 1/11/2026 tổng đài 113 cũng tiếp nhận cấp cứu y tế), hoặc đưa con đến cơ sở y tế gần nhất. Cần người lắng nghe về chuyện của con: Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111, miễn phí, 24/7.
Bài liên quan
- Vắc xin cho sinh viên
Trước khi con vào đại học, bố mẹ và con nên rà lại sổ tiêm chủng rồi tiêm bù những mũi còn thiếu. Các vắc xin thường được tư vấn cho tuổi 18–24 là: viêm gan B (nếu xét nghiệm chưa có miễn dịch), sởi-quai bị-rubella đủ 2 mũi, thủy đậu nếu chưa mắc và chưa tiêm, HPV cho cả nam và nữ, cúm mỗi năm, não mô cầu khi ở ký túc xá, và mũi nhắc uốn ván-bạch hầu. Hầu hết là vắc xin dịch vụ, tiêm theo tư vấn của bác sĩ ở cơ sở tiêm chủng. Bị chó mèo cắn, cào thì rửa vết thương và đi tiêm phòng dại ngay trong ngày.
- Du học sinh sốc văn hóa, nhớ nhà
Sốc văn hóa và nhớ nhà rất thường gặp ở du học sinh, nhất là vài tháng đầu và sau kỳ nghỉ đầu tiên, và thường dịu dần khi con có nếp sinh hoạt, vài người bạn và quen với cách học mới. Đáng lo khi con thu mình, bỏ học, mất ngủ hoặc buồn bã gần như cả ngày từ 2 tuần trở lên. Trước khi con đi, gia đình nên cùng con tìm hiểu bảo hiểm y tế, cách đi khám, số cấp cứu và dịch vụ hỗ trợ sinh viên quốc tế của trường. Nếu con nói muốn chết hoặc gặp nguy hiểm, hãy nhờ người ở gần con và gọi số cấp cứu của nước con đang ở.
- Tiêm phòng dại cho trẻ
Con bị chó, mèo cắn, cào trầy da hoặc liếm vào vết xước, niêm mạc mắt, miệng thì cần đi tiêm phòng dại ngay trong ngày, sau khi đã rửa vết thương dưới vòi nước với xà phòng khoảng 15 phút. Trẻ em tiêm cùng liều, cùng lịch như người lớn; tùy vết thương, bác sĩ cho tiêm thêm huyết thanh kháng dại. Với trẻ sống ở vùng nhiều chó thả rông, xa cơ sở tiêm, hoặc sắp đi đến nơi có bệnh dại, bố mẹ có thể hỏi bác sĩ về tiêm phòng trước, thường 2 buổi cách nhau 1 tuần. Đi cấp cứu ngay khi vết cắn sâu, chảy máu nhiều hoặc ở mặt, đầu, cổ, bàn tay.
- Tiêm não mô cầu
Vi khuẩn não mô cầu gây viêm màng não và nhiễm khuẩn huyết, có thể diễn biến rất nhanh. Có hai nhóm vắc xin chính: vắc xin nhóm B và vắc xin nhóm A, C, W, Y (ACYW); mỗi loại chỉ phòng các nhóm của nó, nên muốn được bảo vệ rộng thì cần tiêm cả hai. Ở Việt Nam đây là vắc xin dịch vụ, tuổi bắt đầu và số mũi tùy loại; trẻ nhỏ và tuổi teen, nhất là trước khi ở nội trú hay ký túc xá, là những lúc nên tiêm. Gọi 115 hoặc 113 ngay nếu con sốt kèm nốt đỏ tím trên da không mất màu khi ấn, li bì hoặc cổ cứng.
- Vắc xin sởi-quai bị-rubella
Trong chương trình tiêm chủng mở rộng, con được tiêm miễn phí vắc xin sởi lúc 9 tháng và vắc xin sởi-rubella lúc 18 tháng; chương trình chưa có thành phần quai bị. Vắc xin phối hợp sởi-quai bị-rubella (MMR) là vắc xin dịch vụ, thường tiêm từ 12 tháng tuổi, cần 2 mũi để bảo vệ lâu dài, và các mũi có thành phần sởi phải cách nhau ít nhất 1 tháng. Khoảng 7 đến 11 ngày sau tiêm, con có thể sốt và nổi ban nhẹ trong 2–3 ngày; đó là phản ứng thường gặp. Nếu con co giật, khó thở, sưng môi mặt hoặc li bì sau tiêm, đưa con đi cấp cứu ngay.
- Tiêm bù viêm gan B tuổi teen
Có. Học sinh, sinh viên chưa tiêm đủ vắc xin viêm gan B, hoặc không rõ đã tiêm chưa, nên đi tiêm bù, vì virus lây qua máu và quan hệ tình dục, và tuổi teen là lúc trước khi bắt đầu có những nguy cơ đó. Bộ Y tế khuyên mọi người dân sống ở Việt Nam nên xét nghiệm viêm gan B; bác sĩ thường cho xét nghiệm HBsAg và anti-HBs trước, ai chưa nhiễm và chưa có miễn dịch thì tiêm đủ liệu trình, thường 3 mũi trong khoảng 6 tháng. Đã tiêm dở dang thì tiêm tiếp, không cần tiêm lại từ đầu.
Chủ đề khác