Chảy máu chân răng ở học sinh: viêm lợi, cách chải và khi nào đi khám
Tham vấn y khoa: BS. Bùi Việt Hưng (Sức khỏe tổng quát) · Thẩm định ngày 22/11/2026 · Biên soạn: Ban biên tập Sức khỏe Aiducation
THCS · 11–14 tuổiTHPT · 15–18 tuổiSinh viên · 18–24 tuổi
Trả lời nhanh
Lợi chảy máu khi chải răng, dùng chỉ nha khoa hay cắn đồ cứng thường là dấu hiệu viêm lợi: mảng bám vi khuẩn đọng ở chân răng làm lợi đỏ, sưng, đau và dễ chảy máu. Đừng ngừng chải chỗ chảy máu; hãy chải nhẹ, kỹ 2 lần mỗi ngày bằng kem có fluor, làm sạch kẽ răng mỗi ngày và đặt lịch khám răng. Đưa con đi khám ngay nếu chảy máu chân răng xuất hiện khi con đang sốt hoặc vừa hạ sốt (nhất là mùa sốt xuất huyết), kèm chảy máu cam, nổi chấm hay mảng bầm tím, hoặc máu chảy không cầm.
Khi nào cần đưa con đi khám
Gọi 115 hoặc 113, hoặc đến cấp cứu ngay khi
- Con đang sốt hoặc vừa hết sốt vài ngày mà chảy máu chân răng, chảy máu cam, kèm li bì hoặc vật vã, đau bụng, nôn nhiều, tay chân lạnh hoặc hơn 6 giờ không đi tiểu: đến bệnh viện ngay vì có thể là sốt xuất huyết chuyển nặng.
- Máu chảy nhiều ở lợi không cầm dù đã ép chặt gạc sạch 10 phút.
- Chảy máu chân răng kèm nhiều chấm đỏ hay mảng bầm tím trên da, chảy máu cam khó cầm, nôn ra máu, đi ngoài phân đen hoặc tiểu ra máu.
- Lợi hoặc má sưng to lan nhanh, kèm sốt, khó nuốt, khó thở hoặc không há được miệng.
Đưa con đi khám trong ngày khi
- Lợi chảy máu khi chải răng hoặc khi ăn đồ cứng: đặt lịch khám răng, kể cả khi không đau.
- Lợi rất đau, sưng, răng vĩnh viễn lung lay, có vết loét hay mảng đỏ trong miệng, hoặc u cục ở lợi, môi: khám răng sớm trong vài ngày.
- Con hay bầm tím không rõ lý do, xanh xao, mệt, hay ốm, đau xương hoặc sốt kéo dài: đi khám bác sĩ sớm.
- Hơi thở hôi, vị khó chịu trong miệng kéo dài dù đã chải răng kỹ.
- Đang niềng răng mà lợi quanh mắc cài sưng đỏ, chảy máu nhiều.
Vì sao lợi chảy máu
Mảng bám là lớp màng vi khuẩn phủ lên răng mỗi ngày. Nếu không được chải và làm sạch kẽ răng đều đặn, mảng bám tích tụ dọc đường viền lợi, kích thích lợi viêm: lợi đỏ, sưng, đau và chảy máu khi chải hay cắn đồ cứng như táo.
Ở tuổi THCS, THPT và sinh viên, viêm lợi hay gặp khi chải vội, bỏ chải buổi tối vì thức khuya, đang niềng răng khó làm sạch, ăn vặt và uống đồ ngọt nhiều lần trong ngày, hoặc hút thuốc lá, thuốc lá điện tử.
Nếu để lâu, viêm lợi có thể làm hơi thở hôi, lợi tụt, răng lung lay và gây áp xe. Khám sớm và giữ răng sạch giúp tránh những hậu quả này.
Khi nào không chỉ là viêm lợi
Phần lớn chảy máu chân răng ở học sinh là do viêm lợi. Nhưng có những lúc chảy máu chân răng là dấu hiệu của bệnh toàn thân và cần khám ngay.
Ở Việt Nam, mùa mưa là mùa sốt xuất huyết. Chảy máu chân răng, chảy máu cam, nổi chấm xuất huyết dưới da khi con đang sốt hoặc vừa hạ sốt là dấu hiệu cần đưa con đến bệnh viện ngay, không chờ xem có tự hết không.
Chảy máu dễ, bầm tím không rõ lý do, kèm xanh xao, mệt, hay ốm, sốt, đau xương khớp, nổi hạch có thể là dấu hiệu của bệnh máu như giảm tiểu cầu hay bệnh bạch cầu. Những dấu hiệu này hay do bệnh nhẹ hơn, nhưng cần được bác sĩ khám và làm xét nghiệm máu để biết chắc.
Chải răng và làm sạch kẽ răng đúng cách
- Chải 2 lần mỗi ngày, mỗi lần khoảng 2 phút, trong đó có một lần ngay trước khi ngủ, bằng kem có fluor (người lớn và trẻ từ 7 tuổi: 1.350–1.500 ppm).
- Dùng bàn chải lông mềm hoặc vừa, đầu nhỏ; chải nhẹ cả mặt ngoài, mặt trong, mặt nhai và phần lợi sát chân răng. Chải mạnh đến chảy máu không làm sạch hơn.
- Chải xong nhổ bọt, không súc lại bằng nước, không dùng nước súc miệng ngay sau khi chải để fluor còn đọng trên răng. Nếu dùng nước súc miệng, chọn lúc khác trong ngày.
- Mỗi ngày làm sạch kẽ răng một lần bằng chỉ nha khoa hoặc bàn chải kẽ. Không dùng tăm gỗ xỉa răng vì dễ làm tổn thương lợi.
- Đang niềng răng: chải kỹ quanh từng mắc cài, dùng bàn chải kẽ theo hướng dẫn của bác sĩ chỉnh nha.
- Thay bàn chải 2–3 tháng một lần, hoặc sớm hơn khi lông đã xòe.
Nha sĩ sẽ làm gì
Nha sĩ khám răng lợi, chỉ cho con cách chải và làm sạch kẽ răng phù hợp, và thường lấy cao răng, làm sạch mảng bám mà bàn chải không lấy được.
Nếu viêm lợi nặng hơn, có thể cần làm sạch sâu dưới lợi, dùng thuốc theo kê đơn, hoặc gửi đến bác sĩ chuyên khoa. Nếu nha sĩ nghi bệnh toàn thân, con sẽ được gửi khám bác sĩ nhi hoặc làm xét nghiệm máu.
Trẻ dưới 18 tuổi nên được khám răng định kỳ ít nhất mỗi năm một lần, hoặc theo hẹn của nha sĩ, kể cả khi không thấy gì bất thường.
Nếu em đang đọc bài này
Chảy máu chân răng rất hay gặp ở tuổi em và thường đỡ khi em chải kỹ hơn. Đừng tránh chải chỗ chảy máu; chải nhẹ nhưng đủ 2 phút, buổi tối trước khi ngủ là lần quan trọng nhất, kể cả khi em học khuya.
Hãy nói với bố mẹ để đi khám răng. Nếu em đang sốt mà thấy chảy máu chân răng hay chảy máu cam, hoặc thấy người nổi nhiều vết bầm không rõ lý do, báo ngay cho bố mẹ hoặc thầy cô để được đưa đi khám trong ngày.
Chăm sóc con tại nhà
- Tiếp tục chải răng 2 lần mỗi ngày, nhẹ nhàng nhưng kỹ, cả chỗ lợi đang chảy máu.
- Làm sạch kẽ răng mỗi ngày bằng chỉ nha khoa hoặc bàn chải kẽ.
- Nếu lợi chảy máu nhiều, ép nhẹ một miếng gạc sạch lên chỗ chảy khoảng 10 phút.
- Khi đau lợi, có thể dùng paracetamol đúng liều theo cân nặng hoặc theo hộp thuốc. Không tự dùng ibuprofen hay aspirin khi con đang chảy máu hoặc đang sốt.
- Hạn chế đồ ngọt, nước ngọt, trà sữa giữa các bữa; uống nước lọc.
- Đặt lịch khám răng và lấy cao răng theo hẹn của nha sĩ.
Hiểu lầm thường gặp
- Lợi chảy máu thì nên tránh chải chỗ đó cho lợi lành.
- Không chải làm mảng bám tích tụ thêm và lợi càng viêm. Chải nhẹ bằng bàn chải mềm, đều đặn mới giúp lợi đỡ chảy máu.
- Chảy máu chân răng là do nóng trong, uống thuốc mát là khỏi.
- Nguyên nhân thường gặp nhất là mảng bám gây viêm lợi. Thuốc mát không lấy được mảng bám; chải răng, làm sạch kẽ răng và khám răng mới giải quyết được.
- Súc nước súc miệng là đủ, không cần chải kỹ.
- Nước súc miệng không thay được việc chải răng và làm sạch kẽ răng. Dùng ngay sau khi chải còn làm trôi fluor của kem.
- Cứ chảy máu chân răng là thiếu vitamin C.
- Thiếu vitamin C nặng rất hiếm khi là nguyên nhân ở học sinh ăn uống bình thường. Phần lớn là viêm lợi; ăn đủ rau quả vẫn tốt nhưng không thay được việc chải răng và đi khám.
Bố mẹ hay hỏi
+Chảy máu chân răng khi đánh răng có nguy hiểm không?
Thường là dấu hiệu viêm lợi, không nguy hiểm ngay nhưng cần chải kỹ hơn và đi khám răng. Cần đi khám ngay nếu kèm sốt, chảy máu cam, bầm tím trên da hoặc máu không cầm.
+Bị chảy máu chân răng có nên dùng bàn chải lông cứng cho sạch?
Không. Dùng bàn chải lông mềm hoặc vừa, chải nhẹ theo vòng tròn nhỏ. Chải mạnh làm lợi tổn thương và chảy máu thêm.
+Đang niềng răng bị chảy máu chân răng phải làm sao?
Chải kỹ quanh mắc cài, dùng bàn chải kẽ hằng ngày và báo bác sĩ chỉnh nha trong lần hẹn tới. Lợi sưng đau nhiều thì đi khám sớm hơn.
+Sốt mà chảy máu chân răng có phải sốt xuất huyết không?
Có thể. Sốt kèm chảy máu chân răng, chảy máu cam hay chấm xuất huyết dưới da là dấu hiệu cần đưa con đến bệnh viện ngay, nhất là vào mùa mưa.
+Bao lâu thì nên lấy cao răng một lần?
Tùy tình trạng răng lợi của từng người; nha sĩ sẽ hẹn. Học sinh nên khám răng ít nhất mỗi năm một lần.
Nguồn tham khảo
- Gum disease — NHS (Anh)
- How to keep your teeth clean — NHS (Anh)
- Hướng dẫn chẩn đoán, điều trị bệnh sốt xuất huyết Dengue (kèm Quyết định 2760/QĐ-BYT năm 2023) — Bộ Y tế
- Acute lymphoblastic leukaemia: symptoms — NHS (Anh)
Cập nhật 20/11/2026.
Thông tin trên trang dùng để bố mẹ hiểu và theo dõi con, không thay thế việc khám bệnh. Khi con có dấu hiệu nguy hiểm, hãy gọi 115 hoặc 113 (từ 1/11/2026 tổng đài 113 cũng tiếp nhận cấp cứu y tế), hoặc đưa con đến cơ sở y tế gần nhất. Cần người lắng nghe về chuyện của con: Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111, miễn phí, 24/7.
Bài liên quan
- Sốt xuất huyết
Sốt xuất huyết thường bắt đầu bằng sốt cao đột ngột 2–7 ngày, kèm đau đầu, đau người, mệt. Giai đoạn nguy hiểm nhất là từ ngày thứ 3 đến ngày thứ 7, thường đúng lúc con bắt đầu hạ sốt, nên hết sốt chưa có nghĩa là đã khỏi. Chỉ dùng paracetamol để hạ sốt, không dùng ibuprofen hay aspirin. Đưa con đến bệnh viện ngay nếu con li bì hoặc vật vã, đau bụng, nôn nhiều, chảy máu cam, chảy máu chân răng, tay chân lạnh, hoặc đi tiểu ít.
- Trẻ bầm tím, chấm đỏ dưới da
Chấm đỏ li ti hoặc mảng bầm tím xuất hiện mà con không va chạm gì là dấu hiệu chảy máu dưới da (xuất huyết dưới da) và luôn cần bác sĩ khám. Cách kiểm tra nhanh: ấn mạnh cạnh một chiếc cốc thủy tinh trong lên chỗ nổi; nốt vẫn còn nhìn thấy qua thành cốc là xuất huyết. Nếu có chấm xuất huyết kèm sốt, con mệt, li bì, tay chân lạnh, hoặc nốt lan nhanh, gọi 115 hoặc 113 hay đưa con đi cấp cứu ngay vì có thể là nhiễm não mô cầu, nhiễm trùng huyết hoặc sốt xuất huyết nặng. Con vẫn khỏe mà có chấm xuất huyết hay bầm tím mới không rõ lý do thì đi khám ngay trong ngày để làm xét nghiệm máu.
- Bạch cầu cấp ở trẻ
Bạch cầu cấp (ung thư máu cấp) là bệnh hiếm gặp, nhưng là loại ung thư hay gặp nhất ở trẻ em. Dấu hiệu thường xuất hiện trong vài tuần: con mệt, xanh xao, dễ bầm tím hoặc chảy máu không rõ lý do, sốt hay ốm vặt kéo dài, đau xương khớp, nổi hạch, bụng to. Từng dấu hiệu riêng lẻ phần lớn do bệnh thông thường; điều cần để ý là nhiều dấu hiệu cùng lúc, kéo dài và nặng dần, khi đó hãy đưa con đi khám để làm công thức máu. Đi cấp cứu ngay nếu con chảy máu không cầm, khó thở, sưng mặt cổ đột ngột, li bì hoặc sốt cao kèm mệt lả.
- Trẻ bị hôi miệng
Hôi miệng ở trẻ phần lớn bắt nguồn từ trong miệng: mảng bám và cặn thức ăn trên răng, lưỡi, kẽ răng, sâu răng hoặc viêm lợi. Chải răng nhẹ nhàng 2 lần mỗi ngày bằng kem có fluor, làm sạch lưỡi và kẽ răng, uống đủ nước, hạn chế đồ ngọt thường giúp hơi thở dễ chịu hơn. Nếu sau vài tuần chăm sóc vẫn hôi, hoặc kèm đau răng, lợi sưng chảy máu, viêm họng, nghẹt mũi kéo dài, hãy cho con đi khám. Hơi thở có mùi trái cây chín hay mùi nước rửa móng tay kèm khát nhiều, tiểu nhiều, nôn, thở nhanh sâu là cấp cứu.
- Niềng răng cho con
Nên cho con khám chỉnh nha lần đầu vào khoảng 7 tuổi, khi răng hàm vĩnh viễn và răng cửa vĩnh viễn đã mọc, để bác sĩ phát hiện sớm những lệch lạc cần can thiệp như cắn ngược (móm), cắn chéo, răng hô nhiều, hay thói quen mút tay, đẩy lưỡi. Phần lớn trẻ chỉ cần niềng cố định khi đã thay gần hết răng vĩnh viễn, nhiều trẻ bắt đầu trong khoảng 9–16 tuổi, mất khoảng 1–2 năm, và sau đó phải đeo hàm duy trì để răng không xô lại. Không phải trẻ nào cũng cần niềng sớm; hãy để bác sĩ chuyên khoa chỉnh nha khám, chụp phim và giải thích trước khi quyết định.
- Trẻ bị nóng trong
Nóng trong là cách nói dân gian, không phải một bệnh. Những gì bố mẹ hay gọi là nóng trong, như nhiệt miệng, táo bón, rôm sảy, mụn nhọt, nước tiểu vàng sẫm, chảy máu cam, mỗi thứ có nguyên nhân riêng; nhiều nhất là con uống ít nước, ăn ít rau quả, trời nóng ra nhiều mồ hôi. Cho con uống đủ nước, ăn đủ rau quả, mặc thoáng thường giúp được nhiều hơn các loại thuốc mát. Đi khám ngay nếu con loét miệng kèm sốt, nổi bóng nước ở tay chân, giật mình, hoặc mệt lả, hơn 6 giờ không đi tiểu.
Chủ đề khác