Có nên uống thuốc bổ não mùa thi: điều học sinh, sinh viên cần biết
Tham vấn y khoa: BS. Bùi Việt Hưng (Sức khỏe tổng quát) · Thẩm định ngày 22/11/2026 · Biên soạn: Ban biên tập Sức khỏe Aiducation
THPT · 15–18 tuổiSinh viên · 18–24 tuổi
Trả lời nhanh
Không nên trông vào thuốc bổ não. Chưa có bằng chứng các viên bổ não, tăng trí nhớ giúp học sinh, sinh viên khỏe mạnh nhớ bài tốt hơn hay thi điểm cao hơn. Phần lớn sản phẩm này là thực phẩm bảo vệ sức khỏe, theo quy định ở Việt Nam không phải là thuốc và không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh; một số có thêm caffeine. Điều giúp trí nhớ trong mùa thi là ngủ đủ (8–10 tiếng ở tuổi 13–18, ít nhất 7 tiếng từ 18 tuổi), ăn đủ bữa và nghỉ giữa giờ học. Gọi 115 hoặc 113 nếu sau khi uống một sản phẩm, con đau ngực, tim đập rất nhanh, khó thở, co giật hoặc lơ mơ.
Khi nào cần đưa con đi khám
Gọi 115 hoặc 113, hoặc đến cấp cứu ngay khi
- Đau ngực, tim đập rất nhanh hoặc loạn, khó thở, ngất sau khi uống viên bổ não, viên tăng tỉnh táo, cà phê hay nước tăng lực.
- Con co giật, lơ mơ, lú lẫn, kích động hoặc run rẩy dữ dội.
- Con uống nhiều viên một lúc, dù là thuốc bổ, thuốc ngủ hay thuốc của người khác: gọi 115 hoặc 113 và mang theo vỏ hộp.
- Sưng môi, mặt, lưỡi, khó thở, nổi mẩn khắp người sau khi dùng một sản phẩm mới.
- Con nói muốn chết hoặc muốn làm hại bản thân: ở bên con, cất thuốc và vật nguy hiểm, gọi 115 hoặc 113.
Đưa con đi khám trong ngày khi
- Con mệt mỏi, xanh xao, chóng mặt, kém tập trung kéo dài nhiều tuần.
- Con mất ngủ nhiều đêm, lo lắng, hồi hộp, hay khóc, cáu gắt hoặc nói không muốn đi thi.
- Con đang dùng hoặc định dùng thuốc tăng tập trung, thuốc ngủ không do bác sĩ kê cho chính mình.
- Con ăn kém, sụt cân hoặc nhịn ăn trong mùa thi.
- Con đang điều trị bệnh mạn tính như động kinh, bệnh tim, tăng động giảm chú ý mà gia đình muốn cho dùng thêm sản phẩm bổ sung: hỏi bác sĩ trước.
Vì sao mùa thi đâu cũng thấy quảng cáo thuốc bổ não
Càng gần kỳ thi tốt nghiệp THPT (năm 2026 thi ngày 11–12/6) và kỳ thi cuối kỳ ở đại học, quảng cáo viên bổ não, ống uống tăng trí nhớ càng nhiều, trên mạng xã hội, nhóm phụ huynh, hiệu thuốc. Lời mời đánh đúng vào nỗi lo của bố mẹ và học sinh.
Phần lớn các sản phẩm này được đăng ký là thực phẩm bảo vệ sức khỏe. Theo quy định, nhãn và quảng cáo phải ghi rõ sản phẩm không phải là thuốc, không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh; Cục An toàn thực phẩm đã nhiều lần cảnh báo các quảng cáo làm người mua hiểu nhầm là thuốc chữa bệnh. Hàng bán trôi nổi trên mạng còn có nguy cơ là hàng giả.
Bằng chứng nói gì
Với người khỏe mạnh, ăn uống đa dạng, chưa có bằng chứng viên bổ não, DHA, ginkgo (bạch quả) hay vitamin tổng hợp giúp nhớ bài tốt hơn hay thi điểm cao hơn. Phần lớn trẻ em và tuổi teen ăn đủ bữa không cần thêm vitamin hay chất bổ sung.
Thực phẩm bổ sung không được kiểm tra hiệu quả và an toàn chặt chẽ như thuốc trước khi bán. Uống nhiều loại cùng lúc dễ thừa vitamin A, D, gây buồn nôn, đau đầu, có khi nặng hơn. Bổ sung chỉ có ích khi cơ thể thật sự thiếu, ví dụ thiếu sắt làm mệt và kém tập trung; việc đó cần bác sĩ khám và xét nghiệm.
Thuốc tăng tập trung, thuốc ngủ: không tự dùng
Mùa thi, có học sinh, sinh viên truyền tay nhau thuốc tăng tập trung (loại kê cho người bị tăng động giảm chú ý), thuốc ngủ, thuốc an thần, hoặc mua viên caffeine trên mạng. Đây là thuốc kê đơn hoặc chất kích thích mạnh. Ở người không có bệnh, chúng có thể gây tim đập nhanh, hồi hộp, lo âu, mất ngủ, và nguy hiểm khi uống cùng cà phê, nước tăng lực.
Không bao giờ dùng thuốc kê cho người khác, không mua thuốc kê đơn qua mạng. Nếu con mất ngủ, lo âu nhiều trước kỳ thi, hãy đưa con đi khám để bác sĩ quyết định.
Mùa thi, điều thật sự giúp trí nhớ
- Ngủ đủ: tuổi 13–18 cần 8–10 tiếng mỗi đêm, từ 18 tuổi ít nhất 7 tiếng. Trí nhớ được củng cố trong lúc ngủ; thức trắng đêm trước ngày thi thường làm bài kém hơn.
- Ăn đủ ba bữa, không bỏ bữa sáng. Bữa ăn có cá, thủy hải sản vài lần mỗi tuần, cùng trứng, thịt, đậu, rau xanh, trái cây và sữa đã có những chất mà viên bổ não quảng cáo.
- Uống đủ nước lọc. Hạn chế cà phê, nước tăng lực, trà sữa: người dưới 18 tuổi không nên quá 2,5 mg caffeine mỗi kg cân nặng mỗi ngày, người lớn không quá 400 mg.
- Học từng đợt 25–50 phút, nghỉ 5–10 phút giữa mỗi đợt, đứng dậy đi lại, nhìn xa.
- Vận động mỗi ngày, kể cả trong tuần thi: đi bộ, đạp xe, chơi thể thao nhẹ.
- Bố mẹ nói chuyện nhẹ nhàng, không so sánh, không đặt thêm kỳ vọng. Bớt lo âu cũng là tập trung tốt hơn.
Nếu em đang đọc bài này
- Không viên thuốc nào thay được giấc ngủ. Đi ngủ sớm hơn nửa tiếng có ích hơn một hộp thuốc bổ.
- Đừng thử thuốc tăng tập trung, thuốc ngủ của bạn, hay viên caffeine mua trên mạng. Những thứ này có thể làm hại tim và giấc ngủ của em.
- Ngày thi, ăn sáng những món quen thuộc; đừng thử sản phẩm mới hay uống nhiều cà phê hơn thường lệ.
- Thấy lo quá, mất ngủ, muốn khóc, em có thể nói với bố mẹ, thầy cô, chuyên viên tư vấn học đường, hoặc gọi Tổng đài 111 (miễn phí, 24/7) nếu em dưới 16 tuổi.
Nếu bạn là sinh viên
- Mùa thi cuối kỳ dễ thức khuya liên tục. Cố giữ ít nhất 7 tiếng ngủ mỗi đêm, nhất là đêm trước ngày thi.
- Sống xa nhà dễ ăn mì gói, bỏ bữa. Một bữa cơm có rau, đạm và một hộp sữa giúp bạn nhiều hơn viên bổ não.
- Người lớn khỏe mạnh không nên quá 400 mg caffeine mỗi ngày; đừng uống cà phê, nước tăng lực sát giờ ngủ.
- Tổng đài 111 dành cho trẻ em dưới 16 tuổi. Nếu bạn căng thẳng, mất ngủ kéo dài hay thấy mọi thứ quá sức, hãy tìm đến bác sĩ, chuyên gia tâm lý hoặc phòng tư vấn của trường; gọi 115 hoặc 113 khi có nguy hiểm trước mắt.
Chăm sóc con tại nhà
- Trước khi mua thuốc bổ, hỏi mình: con có thiếu gì không? Nếu con mệt, kém tập trung kéo dài, đưa con đi khám thay vì đổi sang loại thuốc bổ khác.
- Nếu trong nhà đã có sản phẩm bổ sung, đọc nhãn xem có caffeine, guarana, trà xanh chiết xuất không; không dùng quá liều ghi trên nhãn và không dùng nhiều sản phẩm cùng lúc.
- Giữ giờ ngủ cố định cho con trong mùa thi; tắt điện thoại, máy tính ít nhất 30–60 phút trước khi ngủ.
- Chuẩn bị bữa sáng đơn giản mà đủ chất: cơm, xôi, bánh mì, trứng, sữa, trái cây; để sẵn đồ ăn nhẹ lành mạnh trên bàn học.
- Cất thuốc ngủ, thuốc an thần, thuốc của người lớn ở nơi con không tự lấy được.
Hiểu lầm thường gặp
- Uống bổ não một tháng trước kỳ thi thì điểm sẽ cao hơn.
- Chưa có bằng chứng như vậy ở học sinh khỏe mạnh. Ngủ đủ, ăn đủ bữa và ôn bài đều đặn mới giúp con làm bài tốt.
- Loại đắt tiền, hàng ngoại thì chắc hiệu quả hơn.
- Giá và nguồn gốc không chứng minh được tác dụng. Hàng xách tay, bán online còn khó biết thật giả và thành phần.
- Bạn uống thuốc tăng tập trung thức thâu đêm được, mình thử cũng không sao.
- Đó là thuốc kê đơn cho người có bệnh. Ở người khác, thuốc có thể gây tim đập nhanh, lo âu, mất ngủ, và nguy hiểm khi uống cùng cà phê, nước tăng lực.
- Đã uống thuốc bổ thì thức khuya bù được.
- Không sản phẩm nào thay được giấc ngủ. Thiếu ngủ làm giảm trí nhớ và khả năng tập trung, dù con có uống gì.
Bố mẹ hay hỏi
+Học sinh ôn thi có nên uống DHA, omega-3 không?
Nếu con ăn cá, thủy hải sản vài bữa mỗi tuần và ăn uống đa dạng thì không cần viên bổ sung. Chưa có bằng chứng viên DHA giúp học sinh khỏe mạnh thi tốt hơn.
+Bạch quả (ginkgo) có giúp tăng trí nhớ khi ôn thi không?
Chưa có bằng chứng giúp học sinh, sinh viên khỏe mạnh nhớ bài tốt hơn. Thảo dược vẫn có thể gây tác dụng phụ và tương tác với thuốc khác, nên hỏi bác sĩ trước nếu con đang dùng thuốc.
+Uống vitamin tổng hợp mùa thi có tốt không?
Phần lớn học sinh ăn đủ bữa không cần. Nếu con ăn kém, ăn chay hay kiêng nhiều, hãy hỏi bác sĩ xem con có thiếu chất gì không trước khi mua.
+Sinh viên uống cà phê thức khuya ôn thi bao nhiêu là quá?
Người lớn khỏe mạnh không nên quá 400 mg caffeine mỗi ngày, tức khoảng 2–3 cốc cà phê pha thông thường, và cà phê phin đậm có thể nhiều hơn. Không uống trong khoảng 6 tiếng trước khi ngủ.
+Trước ngày thi mất ngủ có nên uống thuốc ngủ không?
Không tự dùng thuốc ngủ, thuốc an thần. Giúp con thư giãn, tắt màn hình sớm, đi ngủ đúng giờ quen thuộc; nếu con mất ngủ nhiều đêm liền, hãy đưa con đi khám.
Nguồn tham khảo
- Nutritional Supplements, Vitamins & Boosting Your Child's Immunity — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)
- The Effects of Caffeine on Kids: A Parent's Guide — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)
- Insomnia — NHS (Anh)
- Cục An toàn thực phẩm "tuýt còi" một loạt thực phẩm bảo vệ sức khỏe vi phạm quy định quảng cáo — Cổng Thông tin điện tử Chính phủ
Cập nhật 20/11/2026.
Thông tin trên trang dùng để bố mẹ hiểu và theo dõi con, không thay thế việc khám bệnh. Khi con có dấu hiệu nguy hiểm, hãy gọi 115 hoặc 113 (từ 1/11/2026 tổng đài 113 cũng tiếp nhận cấp cứu y tế), hoặc đưa con đến cơ sở y tế gần nhất. Cần người lắng nghe về chuyện của con: Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111, miễn phí, 24/7.
Bài liên quan
- Thuốc bổ não mùa thi
Không cần. Chưa có bằng chứng các loại viên bổ não, thuốc tăng trí nhớ quảng cáo cho học sinh giúp một đứa trẻ khỏe mạnh nhớ bài tốt hơn hay làm bài thi tốt hơn. Phần lớn sản phẩm này là thực phẩm bảo vệ sức khỏe, không phải thuốc chữa bệnh, và một số có caffeine hoặc thành phần không rõ liều. Điều giúp con nhớ bài là ngủ đủ 8–10 tiếng, ăn đủ ba bữa, nghỉ giữa giờ học và vận động. Nếu con mệt, kém tập trung kéo dài, hãy đưa con đi khám để tìm nguyên nhân như thiếu máu, thiếu ngủ hay lo âu, thay vì mua thêm thuốc bổ.
- Ăn uống mùa thi
Mùa thi không cần món đặc biệt hay thuốc bổ não: con cần ăn đủ ba bữa đúng giờ, mỗi bữa có tinh bột, đạm và rau, uống đủ nước và ngủ đủ giấc. Sáng ngày thi, cho con ăn món quen, vừa no, dễ tiêu, như phở, cháo, bánh mì trứng hoặc xôi ít, kèm sữa hoặc trái cây; tránh món lạ, quá nhiều dầu mỡ hay đồ bán rong không rõ vệ sinh. Nếu con nôn nhiều, đi ngoài liên tục, không uống được hoặc ngất sau ăn, hãy đưa con đi khám ngay.
- Thức khuya ôn thi
Thức khuya ôn thi thường làm kết quả kém đi: não cần giấc ngủ để ghi nhớ những gì đã học, và một người thiếu ngủ phản xạ chậm, dễ quên, dễ sai ở những câu đã biết. Học sinh 13–18 tuổi cần 8–10 giờ mỗi đêm, sinh viên cần ít nhất 7 giờ; trong mùa thi vẫn nên giữ mức này và học vào ban ngày, buổi tối sớm. Đừng thức trắng đêm trước ngày thi. Nếu con ngủ gật khi đang đi xe máy, ngất, đau ngực sau khi uống nước tăng lực, hoặc nói đến ý nghĩ muốn chết, hãy đưa con đi cấp cứu hoặc gọi 115 hoặc 113 ngay.
- Cà phê, nước tăng lực khi ôn thi
Nước tăng lực không được khuyến cáo cho trẻ em và tuổi teen. Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ khuyên trẻ em tốt nhất không dùng caffeine; nếu học sinh vẫn uống, Bộ Y tế Canada đặt giới hạn 2,5 mg cho mỗi kg cân nặng mỗi ngày (con nặng 45 kg là khoảng 110 mg, chưa tới một ly cà phê phin); giữ dưới khoảng 100 mg và không uống sau 15 giờ là mức an toàn dễ nhớ. Người lớn khỏe mạnh không nên quá 400 mg mỗi ngày. Caffeine giúp tỉnh trong chốc lát nhưng làm mất ngủ, mà ngủ mới là lúc não ghi nhớ bài. Nếu sau khi uống con đau ngực, tim đập rất nhanh hoặc loạn nhịp, khó thở, ngất hay co giật, hãy gọi 115 hoặc 113 ngay.
- Mất ngủ trước kỳ thi
Khó ngủ một vài đêm trước kỳ thi rất hay gặp và thường hết khi thi xong. Điều cần làm là giữ giờ ngủ đều, tắt màn hình trước khi ngủ và không thức khuya học bù, vì ngủ đủ giúp con tập trung tốt hơn nhiều so với học dồn đến khuya. Nên đưa con đi khám khi con mất ngủ gần như mỗi đêm hơn 2 tuần, ngủ ít mà ban ngày lả đi, hoặc mất ngủ đi kèm buồn bã, hoảng loạn. Không tự cho con uống thuốc ngủ hay thuốc an thần.
- Trẻ thiếu máu thiếu sắt
Thiếu máu thiếu sắt hay gặp nhất ở trẻ 6–24 tháng tuổi và ở con gái tuổi dậy thì có kinh nguyệt. Con thường xanh xao, mệt, kém tập trung, biếng ăn, nhưng chỉ xét nghiệm máu mới biết chắc, vì ở Việt Nam nhiều trẻ thiếu máu do bệnh tan máu bẩm sinh (thalassemia) và không được tự uống sắt. Thịt đỏ, gan, cá, trứng ăn kèm rau quả giàu vitamin C là nguồn sắt tốt nhất; thuốc sắt chỉ dùng khi bác sĩ chỉ định. Nếu con khó thở, ngất, tim đập rất nhanh, nôn ra máu hoặc lỡ nuốt nhiều viên sắt, hãy đưa con đi cấp cứu ngay.
Chủ đề khác