Trẻ bị viễn thị: khi nào bình thường, khi nào cần đeo kính
Tham vấn y khoa: BS. Bùi Việt Hưng (Sức khỏe tổng quát) · Thẩm định ngày 22/11/2026 · Biên soạn: Ban biên tập Sức khỏe Aiducation
Mầm non · 1–5 tuổiTiểu học · 6–10 tuổi
Trả lời nhanh
Phần lớn trẻ nhỏ có viễn thị nhẹ, và đó là bình thường: mắt trẻ còn điều tiết tốt nên vẫn nhìn rõ cả gần lẫn xa, độ viễn thường giảm dần khi nhãn cầu lớn lên. Viễn thị cần chú ý khi độ cao, khi hai mắt chênh độ nhiều, hoặc khi con bị lác mắt vào trong, vì nếu không đeo kính kịp thời con có thể bị nhược thị suốt đời. Chỉ khám mắt có nhỏ thuốc liệt điều tiết mới đo đúng độ viễn, nên mọi trẻ cần được khám mắt đầy đủ trước khi vào lớp 1. Đưa con đi khám sớm nếu mắt con lệch vào trong, con nheo mắt, dụi mắt, kêu mỏi mắt, đau đầu khi đọc.
Khi nào cần đưa con đi khám
Gọi 115 hoặc 113, hoặc đến cấp cứu ngay khi
- Con đột nhiên lác mắt hoặc kêu nhìn đôi, kèm đau đầu dữ dội, nôn, lơ mơ hoặc yếu một bên người.
- Con đột ngột nhìn mờ hẳn một mắt hoặc cả hai mắt.
- Mắt bị va đập mạnh, vật nhọn đâm, hóa chất bắn vào, rồi con kêu nhìn mờ.
Đưa con đi khám trong ngày khi
- Một mắt hoặc hai mắt con lệch vào trong, nhất là khi con nhìn gần, dù chỉ thỉnh thoảng.
- Thấy ánh trắng, ánh xám trong con ngươi, hoặc trên ảnh chụp có đèn flash một con ngươi trắng thay vì đỏ: đi khám mắt trong vài ngày, không chờ đợi.
- Con hay nheo mắt, dụi mắt, chớp mắt nhiều, kêu mỏi mắt hoặc đau đầu khi đọc, tô màu.
- Con ngại đọc sách, nhanh chán việc nhìn gần, mất chỗ đang đọc, đọc chậm hơn các bạn.
- Con đã đeo kính viễn mà vẫn lác, hoặc quá hẹn tái khám.
- Con sắp vào lớp 1 mà chưa từng được khám mắt đầy đủ.
Viễn thị là gì
Ở mắt viễn thị, nhãn cầu ngắn hơn bình thường hoặc giác mạc hơi dẹt, nên ánh sáng hội tụ ở phía sau võng mạc. Để nhìn rõ, mắt phải điều tiết thêm, nghĩa là thủy tinh thể phồng lên để kéo hình ảnh về đúng chỗ. Nhìn gần cần điều tiết nhiều hơn nhìn xa, nên người viễn thị thường thấy mờ, mỏi mắt khi nhìn gần trước.
Trẻ em có thủy tinh thể rất mềm dẻo, điều tiết mạnh. Vì vậy nhiều trẻ viễn thị vừa phải vẫn nhìn rõ cả gần lẫn xa, không kêu gì, và bố mẹ khó tự phát hiện. Viễn thị hay có tính gia đình.
Khi nào viễn thị là bình thường
Hầu hết trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ đều viễn thị nhẹ. Khi con lớn, nhãn cầu dài ra, độ viễn giảm dần và thường hết khi đến tuổi đi học hoặc tuổi thiếu niên. Phần lớn trẻ viễn thị nhẹ không cần đeo kính, chỉ cần khám mắt định kỳ.
Bác sĩ mắt mới phân biệt được viễn thị sinh lý theo tuổi với viễn thị cần điều chỉnh, dựa trên độ đo được, tuổi, hai mắt có chênh nhau không và mắt có lệch không.
Khi nào viễn thị cần điều trị
- Độ viễn cao: mắt phải điều tiết quá nhiều, con mỏi mắt, nhìn gần mờ, đau đầu, ngại học.
- Lác trong do điều tiết: mắt phải gắng điều tiết để nhìn rõ, kéo theo mắt lệch vào trong, thường thấy rõ hơn khi con nhìn gần. Đeo kính đúng độ thường làm mắt thẳng lại một phần hoặc hoàn toàn.
- Hai mắt chênh độ nhiều: mắt viễn nặng hơn gửi hình ảnh mờ lên não, não bỏ qua mắt đó và mắt dần bị nhược thị. Loại này khó phát hiện nhất vì mắt vẫn nhìn thẳng.
- Viễn thị cao cả hai mắt mà không được đeo kính từ sớm có thể gây nhược thị cả hai mắt.
Bác sĩ khám và điều trị thế nào
Trẻ nhỏ chưa biết đọc chữ vẫn khám được: bác sĩ dùng hình vẽ, đèn soi và bộ kính thử. Để đo đúng độ viễn ở trẻ, bác sĩ thường nhỏ thuốc liệt điều tiết làm giãn đồng tử và thả lỏng thủy tinh thể, rồi chờ thuốc ngấm mới đo; sau khi khám con có thể chói mắt, nhìn gần mờ một thời gian, nên mang theo mũ và tránh hẹn khám ngay trước giờ học quan trọng. Nếu chỉ đo máy nhanh không nhỏ thuốc, độ viễn ở trẻ dễ bị đo thiếu.
Khi cần, con được cho đeo kính gọng đúng độ. Với lác trong do điều tiết hay nhược thị, con cần đeo kính cả ngày theo chỉ định; một số trẻ cần thêm dán che mắt tốt hoặc thuốc nhỏ để điều trị nhược thị. Bác sĩ hẹn khám lại định kỳ vì độ viễn thay đổi theo tuổi; nhiều trẻ được giảm độ hoặc bỏ kính khi lớn. Phẫu thuật khúc xạ chỉ dành cho người trưởng thành.
Giúp con đeo kính đều
Trẻ viễn thị thường thấy rõ ngay cả khi không đeo kính nên dễ tháo kính ra. Hãy chọn gọng vừa mặt, nhẹ, có dây đeo cho trẻ nhỏ, và giải thích ngắn gọn rằng kính giúp mắt đỡ mệt. Báo cô giáo để cô nhắc con đeo kính ở lớp. Nếu con kêu khó chịu kéo dài sau vài tuần đeo, hoặc mắt vẫn lệch dù đeo đúng, hãy đưa con đi khám lại.
Chăm sóc con tại nhà
- Cho con đeo kính đúng như bác sĩ chỉ định, kể cả khi con nói không đeo vẫn nhìn rõ.
- Quan sát mắt con khi con nhìn gần, như lúc tô màu, xem sách: một mắt có lệch vào trong không.
- Chụp ảnh chính diện có đèn flash: nếu một con ngươi có ánh trắng thay vì đỏ, đưa con đi khám mắt.
- Cho con nghỉ mắt sau khoảng 20 phút nhìn gần, và ra ngoài trời chơi mỗi ngày.
- Giữ kính sạch, kiểm tra gọng có vừa không, thay kính khi gọng chật hoặc tròng xước.
- Ghi lịch tái khám mắt và mang theo kính, đơn kính cũ mỗi lần đi khám.
Hiểu lầm thường gặp
- Trẻ viễn thị thì lớn lên sẽ tự hết, không cần đi khám.
- Viễn thị nhẹ thường giảm khi con lớn. Nhưng viễn thị cao, hai mắt chênh độ hoặc có lác mắt cần đeo kính sớm; để muộn con có thể bị nhược thị suốt đời.
- Đeo kính viễn sẽ làm mắt phụ thuộc kính, độ tăng nhanh hơn.
- Kính đúng độ giúp mắt đỡ phải điều tiết quá mức, giúp mắt thẳng và thị lực phát triển. Kính không làm độ viễn nặng thêm.
- Tập bài tập mắt, uống thuốc bổ mắt là chữa được viễn thị.
- Không có bằng chứng bài tập mắt, vitamin hay thuốc nào phòng hoặc chữa được viễn thị. Kính đúng độ và khám định kỳ mới là cách điều trị.
- Con nhìn xa rõ thì mắt con khỏe.
- Trẻ viễn thị, nhược thị một mắt vẫn có thể nhìn xa rõ bằng mắt kia. Chỉ khám mắt đầy đủ, đo từng mắt mới phát hiện được.
Bố mẹ hay hỏi
+Trẻ viễn thị bao nhiêu độ thì phải đeo kính?
Không có một con số chung cho mọi trẻ. Bác sĩ mắt quyết định dựa trên độ viễn so với tuổi, hai mắt có chênh nhau không, có lác hay triệu chứng mỏi mắt không.
+Viễn thị ở trẻ có tự hết không?
Viễn thị nhẹ thường giảm dần khi nhãn cầu lớn lên. Viễn thị cao có thể kéo dài và cần đeo kính, khám lại định kỳ.
+Viễn thị và cận thị khác nhau thế nào?
Cận thị nhìn xa mờ, nhìn gần rõ. Viễn thị làm mắt phải điều tiết nhiều, thường mỏi và mờ khi nhìn gần trước; trẻ nhỏ viễn nhẹ vẫn có thể nhìn rõ cả hai.
+Vì sao khám mắt cho trẻ phải nhỏ thuốc giãn đồng tử?
Mắt trẻ điều tiết rất mạnh, có thể che mất độ viễn thật. Thuốc làm thủy tinh thể thả lỏng để bác sĩ đo đúng độ và soi được đáy mắt.
+Con đeo kính viễn có phải đeo suốt đời không?
Nhiều trẻ được giảm độ hoặc bỏ kính khi lớn, vì độ viễn giảm theo tuổi. Bác sĩ sẽ quyết định sau mỗi lần khám lại.
Nguồn tham khảo
- Farsightedness: What Is Hyperopia? — Viện Hàn lâm Nhãn khoa Hoa Kỳ (AAO)
- Long-sightedness — NHS (Anh)
- Eye Screening for Children — Viện Hàn lâm Nhãn khoa Hoa Kỳ (AAO)
- Eye Problems in Children & How They're Treated — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)
Cập nhật 20/11/2026.
Thông tin trên trang dùng để bố mẹ hiểu và theo dõi con, không thay thế việc khám bệnh. Khi con có dấu hiệu nguy hiểm, hãy gọi 115 hoặc 113 (từ 1/11/2026 tổng đài 113 cũng tiếp nhận cấp cứu y tế), hoặc đưa con đến cơ sở y tế gần nhất. Cần người lắng nghe về chuyện của con: Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111, miễn phí, 24/7.
Bài liên quan
- Lác mắt ở trẻ
Lác mắt (mắt lé) là khi hai mắt không cùng nhìn về một hướng: một mắt nhìn thẳng, mắt kia lệch vào trong, ra ngoài, lên hoặc xuống. Trong khoảng 4 tháng đầu, mắt bé thỉnh thoảng lệch là bình thường; nhưng từ sau 4 tháng tuổi mà mắt vẫn lệch, hoặc ở bất kỳ tuổi nào mắt lệch liên tục, cần đưa con đi khám bác sĩ mắt. Lác mắt không tự hết khi lớn, và nếu không chữa sớm có thể làm mắt lệch bị nhược thị suốt đời. Đi khám ngay nếu con đột nhiên lác mắt hoặc nhìn đôi, nhất là kèm đau đầu, nôn, lơ mơ, hoặc thấy ánh trắng trong con ngươi.
- Nhược thị ở trẻ
Nhược thị (mắt lười) là khi thị lực của một mắt, ít khi cả hai mắt, không phát triển bình thường trong thời thơ ấu vì não quen dùng mắt kia, thường do lác mắt, hai mắt chênh độ kính nhiều hoặc có gì che mắt như sụp mi, đục thủy tinh thể. Nhiều trẻ không có dấu hiệu gì và chỉ phát hiện khi khám mắt, nên trẻ cần được kiểm tra mắt từ nhỏ và khám mắt đầy đủ trước khi vào lớp 1. Nhược thị chữa được bằng kính đúng độ, dán che mắt tốt hoặc thuốc nhỏ làm mờ mắt tốt, và cho kết quả tốt nhất khi bắt đầu trước khoảng 7 tuổi; để muộn, mắt yếu có thể kém suốt đời. Đi khám mắt ngay nếu thấy ánh trắng trong con ngươi hoặc con đột nhiên nhìn mờ, nhìn đôi.
- Trẻ bị loạn thị
Loạn thị là khi giác mạc hoặc thể thủy tinh của mắt cong không đều, nên con nhìn mờ hoặc méo cả ở xa lẫn ở gần, hay kèm cận thị hoặc viễn thị. Loạn thị rất hay gặp, phần lớn có từ nhỏ và mang tính gia đình; trẻ thường không biết mình nhìn mờ mà chỉ nheo mắt, nghiêng đầu, kêu nhức mắt, đau đầu khi học. Cho con khám mắt mỗi năm, đeo kính đúng độ theo chỉ định để mắt phát triển tốt và tránh nhược thị. Nếu con đột ngột nhìn mờ hẳn, đau mắt dữ dội hoặc mắt bị va đập, hóa chất bắn vào, cần đi khám mắt ngay.
- Khám mắt lần đầu cho trẻ
Mắt của con được kiểm tra từ khi mới sinh trong các lần khám sức khỏe, rồi kiểm tra lại trong năm đầu và những năm mẫu giáo. Đo thị lực từng mắt nên làm từ khoảng 3–5 tuổi, ngay khi con hợp tác được, và mọi trẻ nên được khám mắt đầy đủ trước khi vào lớp 1, sau đó khám định kỳ khi đi học. Trẻ sinh non, có bố mẹ hay anh chị bị lác, nhược thị, đục thủy tinh thể hay đeo kính độ cao từ nhỏ cần được khám mắt sớm hơn. Đưa con đi khám ngay, ở bất kỳ tuổi nào, nếu thấy ánh trắng trong con ngươi, mắt lệch rõ, hoặc con đột ngột nhìn mờ.
- Cận thị ở học sinh
Cận thị là khi con nhìn gần rõ nhưng nhìn xa mờ, thường bắt đầu ở tuổi tiểu học và tăng độ nhanh nhất trong những năm con còn lớn. Điều giúp nhiều nhất là cho con ra ngoài trời khoảng 2 giờ mỗi ngày, nghỉ mắt khi nhìn gần, và khám mắt mỗi năm một lần để đeo kính đúng độ. Nếu con đột ngột nhìn mờ hẳn, thấy chớp sáng, thấy nhiều đốm đen bay hoặc như có tấm màn che một phần mắt, cần đi khám mắt ngay trong ngày.
Chủ đề khác