Mắt, tai, răng

Trẻ mấy tuổi nên khám mắt lần đầu và các mốc kiểm tra mắt

Tham vấn y khoa: BS. Bùi Việt Hưng (Sức khỏe tổng quát) · Thẩm định ngày 22/11/2026 · Biên soạn: Ban biên tập Sức khỏe Aiducation

Mầm non · 1–5 tuổiTiểu học · 6–10 tuổi

Trả lời nhanh

Mắt của con được kiểm tra từ khi mới sinh trong các lần khám sức khỏe, rồi kiểm tra lại trong năm đầu và những năm mẫu giáo. Đo thị lực từng mắt nên làm từ khoảng 3–5 tuổi, ngay khi con hợp tác được, và mọi trẻ nên được khám mắt đầy đủ trước khi vào lớp 1, sau đó khám định kỳ khi đi học. Trẻ sinh non, có bố mẹ hay anh chị bị lác, nhược thị, đục thủy tinh thể hay đeo kính độ cao từ nhỏ cần được khám mắt sớm hơn. Đưa con đi khám ngay, ở bất kỳ tuổi nào, nếu thấy ánh trắng trong con ngươi, mắt lệch rõ, hoặc con đột ngột nhìn mờ.

Khi nào cần đưa con đi khám

Gọi 115 hoặc 113, hoặc đến cấp cứu ngay khi

  • Con đột ngột nhìn mờ hẳn, nhìn đôi, hoặc mắt đột ngột lệch kèm đau đầu, nôn, lơ mơ.
  • Mắt bị va đập mạnh, vật nhọn đâm, hóa chất bắn vào.
  • Trẻ dưới 1 tháng tuổi bị đỏ mắt, chảy ghèn hoặc sưng mi.
  • Mi mắt sưng đỏ, nóng, lan rộng kèm sốt, hoặc con đau khi đưa mắt.

Đưa con đi khám trong ngày khi

  • Thấy ánh trắng, ánh xám trong con ngươi, hoặc trên ảnh chụp có đèn flash một con ngươi trắng thay vì đỏ: đi khám mắt trong vài ngày, không chờ đợi.
  • Khoảng 3 tháng tuổi mà bé chưa nhìn theo đồ vật, chưa giao tiếp bằng mắt.
  • Sau 4 tháng tuổi mắt bé vẫn hay lệch vào trong hoặc ra ngoài; ở bất kỳ tuổi nào một mắt lệch liên tục.
  • Bé rất sợ ánh sáng, chảy nước mắt liên tục, lòng đen đục hoặc một mắt to hơn mắt kia; mi sụp che con ngươi; mắt rung giật qua lại.
  • Con nheo mắt, nghiêng đầu, ngồi sát tivi, dí sát sách, hay va vấp, dụi mắt, kêu mỏi mắt hay đau đầu.
  • Con sắp vào lớp 1 mà chưa từng được khám mắt đầy đủ.

Vì sao phải khám mắt sớm

Thị lực của trẻ phát triển mạnh nhất trong những năm đầu đời, khi mắt và não cùng học cách nhìn. Nếu một mắt nhìn mờ vì tật khúc xạ, lác hay có gì che đường nhìn, não sẽ bỏ qua mắt đó và mắt dần bị nhược thị. Phát hiện và chữa sớm, thường trước khoảng 7 tuổi, cho kết quả tốt nhất; để muộn, mắt yếu có thể kém suốt đời.

Trẻ nhỏ không biết mình nhìn kém, nhất là khi chỉ một mắt kém, vì mắt kia vẫn nhìn rõ. Nhiều vấn đề như nhược thị, viễn thị cao hay chênh độ giữa hai mắt không có dấu hiệu gì bố mẹ nhìn thấy được. Vì vậy cần khám theo mốc, không chờ đến khi con kêu.

Các mốc kiểm tra mắt theo tuổi

  • Ngay sau sinh: bác sĩ kiểm tra mắt trong lần khám sơ sinh, soi ánh đỏ đồng tử và phản xạ đồng tử với ánh sáng. Không thấy ánh đỏ hoặc thấy ánh trắng cần khám thêm.
  • Trẻ sinh non, nhẹ cân: bác sĩ sẽ hẹn khám đáy mắt sàng lọc bệnh võng mạc ở trẻ sinh non trong những tuần đầu. Lịch này có hạn theo tuần tuổi, đừng để lỡ hẹn.
  • 6–12 tháng: kiểm tra lại mắt, sự thẳng hàng và cử động của hai mắt trong lần khám sức khỏe định kỳ.
  • 1–3 tuổi: tiếp tục kiểm tra mắt khi đi khám; một số nơi dùng máy chụp sàng lọc để tìm nguy cơ nhược thị.
  • 3–5 tuổi: đo thị lực từng mắt ngay khi con hợp tác được, bằng bảng hình hoặc chữ, kiểm tra mắt có thẳng không.
  • Trước khi vào lớp 1: khám mắt đầy đủ, đo thị lực từng mắt, kiểm tra lác và tật khúc xạ.
  • Khi đi học: khám mắt định kỳ, thường mỗi năm một lần, hoặc theo hẹn của bác sĩ nếu con đã đeo kính.

Trẻ nào cần khám sớm và kỹ hơn

Một số trẻ nên được bác sĩ mắt khám đầy đủ sớm, không chỉ kiểm tra sàng lọc: trẻ sinh non; trẻ có bố mẹ, anh chị em bị lác, nhược thị, đục thủy tinh thể bẩm sinh, tăng nhãn áp bẩm sinh, u nguyên bào võng mạc hoặc đeo kính độ cao từ nhỏ; trẻ có hội chứng Down, bại não, chậm phát triển hay một số bệnh mạn tính khác.

Trẻ có khó khăn học tập, khó đọc, chậm nói hoặc vấn đề hành vi cũng nên được khám mắt, để chắc không có vấn đề nhìn kém góp phần.

Một lần khám mắt đầy đủ gồm những gì

Kiểm tra sàng lọc, như đo thị lực ở trường hay ở trạm y tế, chỉ giúp tìm ra trẻ cần khám thêm. Khám mắt đầy đủ do bác sĩ mắt làm: đo thị lực từng mắt, kiểm tra hai mắt có thẳng và cử động bình thường không, soi phần trước mắt, nhỏ thuốc giãn đồng tử để đo đúng độ kính và soi đáy mắt.

Trẻ chưa biết chữ vẫn khám được, bằng bảng hình, đồ chơi, đèn soi và bộ kính thử. Thuốc nhỏ giãn đồng tử cần một lúc mới ngấm; sau khám con có thể chói mắt, nhìn gần mờ một thời gian. Mang theo sổ khám, kính cũ và ghi lại những điều bố mẹ thấy lạ ở mắt con.

Chuẩn bị cho con đi khám

  • Chọn giờ con không buồn ngủ, không đói; mang đồ chơi, sữa hay đồ ăn nhẹ.
  • Kể cho con nghe trước: bác sĩ sẽ cho xem hình, chiếu đèn và nhỏ thuốc vào mắt, hơi cay một chút.
  • Mang theo kính, đơn kính cũ, ảnh hoặc video những lúc mắt con lệch, ảnh chụp có ánh trắng trong con ngươi nếu có.
  • Ghi sẵn câu hỏi và tiền sử gia đình về bệnh mắt.
  • Mang mũ hoặc kính râm cho con đội sau khi nhỏ thuốc giãn đồng tử.

Chăm sóc con tại nhà

  • Ghi các mốc khám mắt vào sổ theo dõi sức khỏe của con, nhất là mốc trước khi vào lớp 1.
  • Quan sát con nhìn theo đồ vật, giao tiếp bằng mắt, hai mắt có cùng hướng không.
  • Thỉnh thoảng chụp ảnh chính diện có đèn flash: hai con ngươi đều phải có ánh đỏ.
  • Che lần lượt từng mắt con khi chơi: nếu con khó chịu, gạt tay khi che một bên, hãy nói với bác sĩ.
  • Cho con ra ngoài trời chơi mỗi ngày và hạn chế màn hình ở trẻ nhỏ.
  • Không tự cắt kính cho con ở cửa hàng chưa qua khám mắt có nhỏ thuốc.

Hiểu lầm thường gặp

Đợi con biết đọc chữ rồi mới khám mắt được.
Trẻ chưa biết chữ vẫn khám được bằng bảng hình, đèn soi và nhỏ thuốc đo độ. Chờ đến lớp 1 mới khám lần đầu có thể là muộn với nhược thị.
Con không kêu gì nghĩa là mắt con bình thường.
Trẻ thường không biết mình nhìn kém, nhất là khi chỉ một mắt kém. Nhiều bệnh mắt chỉ phát hiện được khi khám.
Đo thị lực ở trường là đủ, không cần khám mắt riêng.
Đo ở trường chỉ để sàng lọc. Nếu con không đạt, khó đo, hoặc bố mẹ thấy dấu hiệu lạ, con cần được bác sĩ mắt khám đầy đủ.
Nhỏ thuốc giãn đồng tử làm hại mắt trẻ.
Thuốc giúp bác sĩ đo đúng độ và soi được đáy mắt. Con có thể chói mắt, nhìn gần mờ một thời gian rồi hết.

Bố mẹ hay hỏi

+Trẻ mấy tuổi thì đi khám mắt lần đầu?

Mắt được kiểm tra từ lúc mới sinh và trong các lần khám sức khỏe năm đầu. Đo thị lực từng mắt nên làm từ khoảng 3–5 tuổi, và khám mắt đầy đủ trước khi vào lớp 1; sớm hơn nếu có dấu hiệu lạ hoặc yếu tố nguy cơ.

+Trẻ 3 tuổi đo thị lực được không?

Được. Bác sĩ dùng bảng hình, đồ vật hoặc máy chụp sàng lọc phù hợp với tuổi con.

+Bao lâu nên khám mắt cho con một lần?

Khi con đi học, khám mắt định kỳ, thường mỗi năm một lần. Trẻ đã đeo kính khám theo hẹn của bác sĩ.

+Trẻ sinh non có cần khám mắt riêng không?

Có. Trẻ sinh rất non hoặc rất nhẹ cân được hẹn khám đáy mắt sàng lọc bệnh võng mạc trong những tuần đầu, theo lịch của bác sĩ.

+Khám mắt cho trẻ nên đến đâu?

Đến cơ sở có bác sĩ nhãn khoa, tốt nhất là có khám mắt trẻ em, để được nhỏ thuốc đo độ và soi đáy mắt đầy đủ.

Nguồn tham khảo

  1. Eye Screening for Children — Viện Hàn lâm Nhãn khoa Hoa Kỳ (AAO)
  2. Eye tests for children — NHS (Anh)
  3. Warning Signs of Vision Problems in Infants & Children — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)
  4. Lazy eye — NHS (Anh)

Cập nhật 20/11/2026.

Thông tin trên trang dùng để bố mẹ hiểu và theo dõi con, không thay thế việc khám bệnh. Khi con có dấu hiệu nguy hiểm, hãy gọi 115 hoặc 113 (từ 1/11/2026 tổng đài 113 cũng tiếp nhận cấp cứu y tế), hoặc đưa con đến cơ sở y tế gần nhất. Cần người lắng nghe về chuyện của con: Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111, miễn phí, 24/7.

Bài liên quan

  • Nhược thị ở trẻ

    Nhược thị (mắt lười) là khi thị lực của một mắt, ít khi cả hai mắt, không phát triển bình thường trong thời thơ ấu vì não quen dùng mắt kia, thường do lác mắt, hai mắt chênh độ kính nhiều hoặc có gì che mắt như sụp mi, đục thủy tinh thể. Nhiều trẻ không có dấu hiệu gì và chỉ phát hiện khi khám mắt, nên trẻ cần được kiểm tra mắt từ nhỏ và khám mắt đầy đủ trước khi vào lớp 1. Nhược thị chữa được bằng kính đúng độ, dán che mắt tốt hoặc thuốc nhỏ làm mờ mắt tốt, và cho kết quả tốt nhất khi bắt đầu trước khoảng 7 tuổi; để muộn, mắt yếu có thể kém suốt đời. Đi khám mắt ngay nếu thấy ánh trắng trong con ngươi hoặc con đột nhiên nhìn mờ, nhìn đôi.

  • Lác mắt ở trẻ

    Lác mắt (mắt lé) là khi hai mắt không cùng nhìn về một hướng: một mắt nhìn thẳng, mắt kia lệch vào trong, ra ngoài, lên hoặc xuống. Trong khoảng 4 tháng đầu, mắt bé thỉnh thoảng lệch là bình thường; nhưng từ sau 4 tháng tuổi mà mắt vẫn lệch, hoặc ở bất kỳ tuổi nào mắt lệch liên tục, cần đưa con đi khám bác sĩ mắt. Lác mắt không tự hết khi lớn, và nếu không chữa sớm có thể làm mắt lệch bị nhược thị suốt đời. Đi khám ngay nếu con đột nhiên lác mắt hoặc nhìn đôi, nhất là kèm đau đầu, nôn, lơ mơ, hoặc thấy ánh trắng trong con ngươi.

  • Viễn thị ở trẻ

    Phần lớn trẻ nhỏ có viễn thị nhẹ, và đó là bình thường: mắt trẻ còn điều tiết tốt nên vẫn nhìn rõ cả gần lẫn xa, độ viễn thường giảm dần khi nhãn cầu lớn lên. Viễn thị cần chú ý khi độ cao, khi hai mắt chênh độ nhiều, hoặc khi con bị lác mắt vào trong, vì nếu không đeo kính kịp thời con có thể bị nhược thị suốt đời. Chỉ khám mắt có nhỏ thuốc liệt điều tiết mới đo đúng độ viễn, nên mọi trẻ cần được khám mắt đầy đủ trước khi vào lớp 1. Đưa con đi khám sớm nếu mắt con lệch vào trong, con nheo mắt, dụi mắt, kêu mỏi mắt, đau đầu khi đọc.

  • Cận thị ở học sinh

    Cận thị là khi con nhìn gần rõ nhưng nhìn xa mờ, thường bắt đầu ở tuổi tiểu học và tăng độ nhanh nhất trong những năm con còn lớn. Điều giúp nhiều nhất là cho con ra ngoài trời khoảng 2 giờ mỗi ngày, nghỉ mắt khi nhìn gần, và khám mắt mỗi năm một lần để đeo kính đúng độ. Nếu con đột ngột nhìn mờ hẳn, thấy chớp sáng, thấy nhiều đốm đen bay hoặc như có tấm màn che một phần mắt, cần đi khám mắt ngay trong ngày.

  • Trẻ sơ sinh mấy tháng nhìn rõ

    Trẻ sơ sinh đã nhìn thấy ánh sáng, hình khối và khuôn mặt, nhưng nhìn rõ nhất ở khoảng cách 20–30 cm, đúng tầm mặt mẹ khi bế con bú. Khoảng 2–3 tháng con bắt đầu nhìn theo đồ vật di chuyển và tập trung vào mặt người; khoảng 5 tháng con nhìn màu và xa gần tốt hơn nhiều; đến 3–5 tuổi thị lực mới gần bằng người lớn. Mắt thỉnh thoảng lệch trong vài tháng đầu là bình thường. Hãy báo bác sĩ nếu 3 tháng con chưa nhìn theo đồ vật hay chưa nhìn vào mắt bố mẹ, sau 4 tháng mắt vẫn hay lệch, và cho con đi khám mắt sớm nếu thấy ánh trắng trong con ngươi.

  • Khám sức khỏe nhập học

    Khi nhập học, các trường đại học, cao đẳng ở Việt Nam thường yêu cầu tân sinh viên nộp giấy khám sức khỏe theo mẫu của Bộ Y tế, do cơ sở khám chữa bệnh đủ điều kiện cấp, hoặc tự tổ chức khám sức khỏe đầu khóa tại trường trong vài tuần đầu. Buổi khám thường gồm đo chiều cao, cân nặng, huyết áp, thị lực, khám nội, ngoại, tai mũi họng, răng hàm mặt, da liễu, có thể kèm chụp X-quang phổi và xét nghiệm máu, nước tiểu. Mỗi trường quy định khác nhau, nên hãy đọc kỹ thông báo nhập học của trường con để biết cần giấy gì, khám ở đâu và hạn nộp.

Chủ đề khác