Trám bít hố rãnh phòng sâu răng: làm khi nào, có đau không
Tham vấn y khoa: BS. Bùi Việt Hưng (Sức khỏe tổng quát) · Thẩm định ngày 22/11/2026 · Biên soạn: Ban biên tập Sức khỏe Aiducation
Trả lời nhanh
Trám bít hố rãnh là phủ một lớp vật liệu mỏng lên mặt nhai của răng hàm để thức ăn và vi khuẩn không đọng lại trong các rãnh sâu, nơi bàn chải khó làm sạch. Nha sĩ thường làm khi răng hàm vĩnh viễn đầu tiên mọc, khoảng 6–7 tuổi, và làm tiếp khi các răng hàm vĩnh viễn còn lại mọc, khoảng 11–14 tuổi. Lớp trám giữ được vài năm, thường đến khoảng 4 năm, nên cần được kiểm tra mỗi lần khám răng và trám lại khi bong. Trám bít chỉ bảo vệ mặt nhai, con vẫn cần chải răng bằng kem có fluor 2 lần mỗi ngày và ít ăn vặt đồ ngọt.
Khi nào cần đưa con đi khám
Gọi 115 hoặc 113, hoặc đến cấp cứu ngay khi
- Má, hàm hoặc vùng dưới cằm sưng to, lan nhanh trong vài giờ.
- Sưng lan lên gần mắt làm con khó mở mắt, hoặc sưng dưới hàm làm con khó nuốt, khó thở, chảy dãi.
- Sưng mặt kèm sốt cao, con mệt lả, li bì.
Đưa con đi khám trong ngày khi
- Con kêu đau răng, ê buốt khi ăn đồ ngọt, nóng, lạnh, hoặc chỉ nhai một bên.
- Thấy vệt trắng đục, chấm nâu đen hoặc lỗ trên mặt nhai răng hàm.
- Lớp trám bong, mẻ, hoặc con thấy cộm, vướng khi cắn: đặt lịch khám để nha sĩ kiểm tra và trám lại.
- Lợi trùm lên chiếc răng hàm đang mọc sưng đỏ, đau, có mủ hoặc hôi.
- Con đã 6–7 tuổi, răng hàm lớn đã nhú mà chưa được khám răng lần nào.
Trám bít hố rãnh là gì
Mặt nhai của răng hàm có nhiều hố và rãnh nhỏ. Thức ăn và vi khuẩn dễ mắc lại ở đó, lông bàn chải khó chạm tới, nên đây là chỗ răng hàm của trẻ hay bị sâu nhất.
Khi trám bít, nha sĩ làm sạch và làm khô mặt nhai, bôi một lớp vật liệu lỏng vào các rãnh, rồi cho vật liệu đông cứng lại, thường bằng đèn chiếu. Lớp phủ này mỏng, bịt kín rãnh để mảng bám không bám sâu vào được.
Vì sao nên trám cho răng hàm vĩnh viễn
- Răng hàm vĩnh viễn đầu tiên (răng 6 tuổi) mọc phía sau các răng sữa, không thay thế chiếc răng nào, nên nhiều bố mẹ tưởng là răng sữa. Đây là răng vĩnh viễn, sâu mất là không mọc lại.
- Răng mới mọc có lớp men chưa thật chắc, nên dễ sâu hơn trong vài năm đầu.
- Nghiên cứu tổng hợp cho thấy răng hàm vĩnh viễn được trám bít bị sâu mặt nhai ít hơn khoảng ba phần tư so với răng không trám, sau 2–3 năm theo dõi.
- Trám bít cũng làm được cho răng có vệt trắng đục sớm ở mặt nhai mà chưa thành lỗ sâu; răng đã thủng lỗ thì cần trám điều trị thông thường.
Khi nào làm và có đau không
Lần đầu thường khi răng hàm vĩnh viễn đầu tiên đã nhú lên đủ để làm khô được mặt nhai, khoảng 6–7 tuổi. Lần sau khi các răng hàm vĩnh viễn còn lại mọc, khoảng 11–14 tuổi. Với trẻ dễ sâu răng, nha sĩ có thể đề nghị trám cả răng hàm sữa có rãnh sâu.
Trám bít thường nhanh, không cần khoan vào răng và không cần tiêm tê, nên phần lớn trẻ chịu được dễ dàng. Phần khó nhất với trẻ nhỏ là há miệng và giữ khô răng trong vài phút.
Sau khi trám
Lớp trám có thể mòn hoặc bong dần theo thời gian. Mỗi lần khám định kỳ, nha sĩ kiểm tra và trám bổ sung chỗ bong. Răng bong lớp trám không bị sâu nhiều hơn răng chưa từng trám, nhưng mất phần bảo vệ, nên đừng bỏ lịch tái khám.
Về an toàn: một số vật liệu trám có lượng rất nhỏ chất BPA trong thời gian ngắn sau khi trám; các bằng chứng hiện có không cho thấy lượng này gây hại cho trẻ.
Những cách phòng sâu răng đi kèm
- Chải răng 2 lần mỗi ngày, khoảng 2 phút, lần cuối ngay trước khi ngủ, bằng kem có fluor; từ 7 tuổi dùng kem có hàm lượng fluor của người lớn, lượng bằng hạt đậu.
- Chải xong nhổ bọt, không súc lại nhiều nước để fluor còn trên răng.
- Dùng chỉ nha khoa cho kẽ răng; trám bít không bảo vệ mặt bên giữa hai răng.
- Hỏi nha sĩ về bôi vecni fluor; từ 3 tuổi trẻ nên được bôi ít nhất 2 lần mỗi năm.
- Ăn uống theo bữa, đồ uống giữa các bữa là nước lọc hoặc sữa không đường.
Chăm sóc con tại nhà
- Khoảng 6 tuổi, mỗi tháng nhìn kỹ phía sau hàng răng sữa của con dưới ánh sáng tốt để biết răng hàm lớn đã nhú chưa, rồi hẹn nha sĩ hỏi về trám bít.
- Chải răng cho con 2 lần mỗi ngày bằng kem có fluor, chải kỹ mặt nhai răng hàm trong cùng; vẫn kiểm tra lại cho con đến khoảng 7–8 tuổi.
- Hạn chế kẹo dẻo, bánh ngọt, nước ngọt, trà sữa giữa các bữa.
- Nếu con thấy cộm hoặc bố mẹ thấy lớp trám bong, ghi lại và báo nha sĩ ở lần khám gần nhất.
- Giữ lịch khám răng theo hẹn của nha sĩ, thường 6 tháng một lần, kể cả sau khi đã trám bít.
Hiểu lầm thường gặp
- Trám bít phải khoan răng, rất đau.
- Trám bít chỉ phủ một lớp mỏng lên mặt nhai, thường không khoan và không cần tiêm tê.
- Răng đã trám bít thì không bao giờ sâu, không cần chải kỹ nữa.
- Trám bít giảm nhiều nguy cơ sâu ở mặt nhai, nhưng kẽ răng và các mặt khác vẫn có thể sâu, lớp trám cũng có thể bong. Vẫn chải răng với fluor và khám định kỳ.
- Răng hàm mọc lúc 6 tuổi là răng sữa, rồi sẽ thay.
- Đó là răng hàm vĩnh viễn đầu tiên, không thay nữa. Đây chính là chiếc răng nên được trám bít sớm.
- Chất trám bít có hóa chất độc cho trẻ.
- Lượng BPA có thể có trong một số vật liệu là rất nhỏ và chỉ trong thời gian ngắn; các nghiên cứu chưa thấy nguy cơ cho sức khỏe.
Bố mẹ hay hỏi
+Trẻ mấy tuổi thì trám bít hố rãnh?
Thường khoảng 6–7 tuổi, khi răng hàm vĩnh viễn đầu tiên đã mọc đủ, và lần nữa khoảng 11–14 tuổi khi các răng hàm vĩnh viễn còn lại mọc. Nha sĩ sẽ xem từng răng để chọn thời điểm.
+Trám bít hố rãnh có đau không?
Thường không đau, không khoan và không cần tiêm tê. Con chỉ cần há miệng và giữ yên trong vài phút cho mỗi răng.
+Trám bít giữ được bao lâu?
Lớp trám thường giữ được vài năm, đến khoảng 4 năm. Nha sĩ kiểm tra mỗi lần khám và trám lại chỗ bị bong.
+Răng đã sâu có trám bít được không?
Vệt trắng đục sớm chưa thành lỗ vẫn có thể trám bít. Răng đã có lỗ sâu thì nha sĩ sẽ làm sạch và trám điều trị.
+Răng sữa có cần trám bít không?
Không phải trẻ nào cũng cần. Với trẻ dễ sâu răng hoặc răng hàm sữa có rãnh sâu, nha sĩ có thể đề nghị; hãy hỏi ở lần khám định kỳ.
Nguồn tham khảo
- Children's teeth (fluoride varnish and fissure sealants) — NHS (Anh)
- Evidence-based clinical practice guideline for the use of pit-and-fissure sealants — Viện Hàn lâm Nha khoa Nhi Hoa Kỳ (AAPD)
- Policy on Early Childhood Caries: Classifications, Consequences, and Preventive Strategies — Viện Hàn lâm Nha khoa Nhi Hoa Kỳ (AAPD)
Cập nhật 20/11/2026.
Thông tin trên trang dùng để bố mẹ hiểu và theo dõi con, không thay thế việc khám bệnh. Khi con có dấu hiệu nguy hiểm, hãy gọi 115 hoặc 113 (từ 1/11/2026 tổng đài 113 cũng tiếp nhận cấp cứu y tế), hoặc đưa con đến cơ sở y tế gần nhất. Cần người lắng nghe về chuyện của con: Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111, miễn phí, 24/7.
Bài liên quan
- Trẻ bị sâu răng
Sâu răng xảy ra khi vi khuẩn trong mảng bám dùng đường từ đồ ăn uống tạo ra axit làm mòn men răng; dấu hiệu sớm nhất là vệt trắng đục gần chân răng, sau đó thành chấm nâu đen, lỗ sâu và đau. Răng sữa bị sâu vẫn cần chữa vì nó giữ chỗ cho răng vĩnh viễn và giúp con ăn nhai, nói. Chải răng cho con 2 lần mỗi ngày bằng kem có fluor từ chiếc răng đầu tiên, không cho con ngậm bình sữa khi ngủ, cho con khám răng từ trước 1 tuổi, sau đó định kỳ theo hẹn của nha sĩ, thường 6 tháng một lần. Mặt con sưng to lan nhanh, sưng gần mắt hoặc dưới hàm làm khó nuốt, khó thở, kèm sốt thì đến cấp cứu ngay.
- Đánh răng cho trẻ
Bắt đầu chải răng cho con ngay khi chiếc răng sữa đầu tiên nhú lên, thường khoảng 6 tháng tuổi, 2 lần mỗi ngày, mỗi lần khoảng 2 phút, trong đó có một lần ngay trước khi ngủ. Dùng kem đánh răng có fluor: trẻ dưới 3 tuổi chỉ một lớp mỏng bằng hạt gạo, trẻ 3–6 tuổi lượng bằng hạt đậu; chải xong cho con nhổ bọt, không súc lại nhiều nước. Bố mẹ chải cho con, rồi chải giúp và trông con chải đến ít nhất 7–8 tuổi. Cho con khám răng lần đầu khi mọc răng và trước 1 tuổi.
- Trẻ thay răng sữa
Trẻ thường bắt đầu thay răng sữa khoảng 6 tuổi, thường từ hai răng cửa hàm dưới, và thay gần hết vào khoảng 11–12 tuổi; mỗi trẻ có thể sớm hoặc muộn hơn một chút. Răng hàm lớn mọc sau cùng lúc khoảng 6 tuổi là răng vĩnh viễn, không thay nữa. Cứ để răng sữa lung lay tự rụng; nếu răng mới đã mọc mà răng sữa vẫn chắc, hoặc răng sữa rụng sớm vì sâu hay va đập, hãy đưa con khám nha sĩ. Răng vĩnh viễn bị bật ra do ngã hay va đập là cấp cứu nha khoa: cầm phần thân răng, cắm lại hoặc ngâm vào sữa và đến nha sĩ ngay.
- Sâu răng do bú bình
Sâu răng do bú bình (sâu răng sớm ở trẻ nhỏ) hay gặp khi con ngủ với bình sữa trong miệng, ngậm sữa lâu, bú đêm nhiều lần sau khi đã mọc răng mà không được làm sạch răng, hoặc uống nước trái cây, sữa có đường bằng bình. Dấu hiệu sớm nhất là vệt trắng đục ở mặt ngoài răng cửa hàm trên, sát lợi; sau đó răng ngả vàng nâu, đen, mủn và vỡ dần. Không cho con ngủ với bình, bình chỉ đựng sữa hoặc nước lọc, lau hoặc chải răng sau cữ bú cuối, tập cho con uống bằng cốc từ khoảng 1 tuổi và khám răng trước 1 tuổi. Mặt con sưng to lan nhanh, kèm sốt, khó nuốt hay khó thở thì đến cấp cứu ngay.
- Đồ ngọt, nước ngọt, trà sữa
Tổ chức Y tế Thế giới khuyên đường tự do (đường thêm vào đồ ăn, đồ uống, cả đường trong mật ong và nước ép) dưới 10% năng lượng mỗi ngày, tốt nhất dưới 5%. Bộ Y tế khuyên học sinh tiểu học dùng dưới 15 g đường mỗi ngày, học sinh THCS và THPT dưới 25 g; một lon nước ngọt hay một cốc trà sữa có thể đã vượt mức này. Trẻ dưới 2 tuổi không nên ăn uống đồ có thêm đường. Nếu con khát nhiều, đi tiểu nhiều, sụt cân, rồi nôn, đau bụng, thở nhanh sâu hoặc li bì, hãy đưa con đi cấp cứu ngay.
- Trẻ đau răng, sưng má
Trẻ đau răng tự nhiên, đau về đêm, đau nhói hay giật theo nhịp, kèm sưng lợi hoặc sưng má, thường là do sâu răng đã vào tủy (viêm tủy) hoặc đã thành áp xe, tức một túi mủ ở chân răng. Áp xe răng không tự khỏi, kể cả khi con bớt đau, nên cần nha sĩ khám sớm; con sưng má kèm sốt thì đi khám ngay trong ngày. Trong lúc chờ, cho con uống paracetamol theo cân nặng, ăn đồ mềm, không nhét gì vào lỗ sâu. Sưng lan nhanh, sưng lên gần mắt hoặc xuống cổ làm con khó nuốt, khó thở, không há được miệng thì đến cấp cứu ngay.
Chủ đề khác