Mắt, tai, răng

Trẻ thay răng sữa: mấy tuổi thay, răng lung lay và mọc hai hàng

Tham vấn y khoa: BS. Bùi Việt Hưng (Sức khỏe tổng quát) · Thẩm định ngày 22/11/2026 · Biên soạn: Ban biên tập Sức khỏe Aiducation

Mầm non · 1–5 tuổiTiểu học · 6–10 tuổi

Trả lời nhanh

Trẻ thường bắt đầu thay răng sữa khoảng 6 tuổi, thường từ hai răng cửa hàm dưới, và thay gần hết vào khoảng 11–12 tuổi; mỗi trẻ có thể sớm hoặc muộn hơn một chút. Răng hàm lớn mọc sau cùng lúc khoảng 6 tuổi là răng vĩnh viễn, không thay nữa. Cứ để răng sữa lung lay tự rụng; nếu răng mới đã mọc mà răng sữa vẫn chắc, hoặc răng sữa rụng sớm vì sâu hay va đập, hãy đưa con khám nha sĩ. Răng vĩnh viễn bị bật ra do ngã hay va đập là cấp cứu nha khoa: cầm phần thân răng, cắm lại hoặc ngâm vào sữa và đến nha sĩ ngay.

Khi nào cần đưa con đi khám

Gọi 115 hoặc 113, hoặc đến cấp cứu ngay khi

  • Một chiếc răng vĩnh viễn bị bật hẳn ra do ngã hay va đập: cầm phần thân răng, không chạm vào chân răng, rửa nhẹ bằng sữa hoặc nước muối sinh lý, cắm lại vào chỗ cũ nếu làm được, hoặc ngâm răng trong sữa, rồi đến nha sĩ ngay.
  • Sau cú va đập vào miệng, con li bì, nôn nhiều lần, nói lẫn lộn hoặc chảy máu, dịch từ tai, mũi.
  • Con hít phải chiếc răng vừa rụng rồi ho sặc sụa, thở rít, khó thở hoặc tím tái: gọi 115 hoặc 113.
  • Chỗ răng vừa rụng hoặc vừa nhổ chảy máu nhiều, không cầm dù con đã cắn chặt miếng gạc sạch một lúc lâu.
  • Má, hàm hoặc dưới cằm sưng to lan nhanh, kèm sốt, khó nuốt hoặc khó há miệng.

Đưa con đi khám trong ngày khi

  • Răng vĩnh viễn đã mọc lên phía sau hoặc bên cạnh mà răng sữa vẫn chắc, không lung lay sau vài tuần.
  • Răng sữa rụng sớm vì sâu hoặc phải nhổ, hoặc bị va đập làm lung lay, đổi màu.
  • Một bên đã thay răng mà răng tương ứng bên kia vẫn chưa lung lay sau nhiều tháng.
  • Chỗ răng sữa đã rụng hơn nửa năm mà chưa thấy răng mới nhú lên.
  • Con đã khoảng 8 tuổi mà chưa thay chiếc răng nào.
  • Răng mới mọc có vệt trắng đục, vàng nâu, bị mẻ hoặc ê buốt; hoặc lợi quanh răng lung lay sưng đau, có mủ.

Lịch thay răng ở trẻ

Con có 20 răng sữa. Từ khoảng 6 tuổi, chân răng sữa tiêu dần vì răng vĩnh viễn bên dưới đẩy lên, răng sữa lung lay rồi rụng. Thường hai răng cửa giữa hàm dưới thay trước, rồi đến răng cửa hàm trên, răng cửa bên; răng nanh và các răng hàm sữa thay sau, ở khoảng tuổi cuối tiểu học. Giai đoạn trong miệng có cả răng sữa lẫn răng vĩnh viễn kéo dài từ khoảng 6 đến 11 tuổi.

Đến khoảng 11–12 tuổi, phần lớn trẻ đã thay xong răng sữa, và đến khoảng 11–14 tuổi các răng hàm lớn thứ hai mọc lên. Răng khôn, nếu có, mọc muộn hơn nhiều. Trẻ mọc răng sữa muộn thường cũng thay răng muộn hơn bạn; chênh vài tháng đến một năm thường vẫn bình thường.

Răng 6 tuổi không phải răng sữa

Khoảng 6–7 tuổi, phía sau chiếc răng hàm sữa cuối cùng, ở mỗi góc hàm mọc thêm một răng hàm lớn. Đây là răng vĩnh viễn đầu tiên, không thay thế răng sữa nào và sẽ không mọc lại nếu bị hỏng. Nhiều bố mẹ tưởng đây là răng sữa nên để sâu mà không chữa.

Răng 6 tuổi có nhiều rãnh sâu ở mặt nhai, dễ giắt thức ăn và sâu sớm. Khi răng này mọc lên, hỏi nha sĩ về trám bít hố rãnh, một lớp phủ mỏng giúp phòng sâu ở mặt nhai, làm lại cho các răng hàm vĩnh viễn mọc sau ở tuổi 11–14.

Khi răng sữa lung lay

  • Để răng tự rụng. Con có thể tự lắc nhẹ bằng lưỡi hoặc ngón tay sạch; răng thường rụng khi đã rất lỏng, ít đau và ít chảy máu.
  • Không giật răng bằng chỉ buộc vào cửa hay giật mạnh khi răng còn chắc: dễ đau, chảy máu nhiều, gãy chân răng sữa hoặc làm con sợ đi nha sĩ về sau.
  • Khi răng rụng, cho con cắn chặt một miếng gạc hoặc khăn sạch vào chỗ chảy máu vài phút cho cầm máu.
  • Vẫn chải răng như bình thường, chải nhẹ quanh chiếc răng lung lay; cho ăn đồ mềm nếu con thấy vướng, đau.
  • Nếu răng sữa lung lay lâu mà không rụng, hoặc làm con đau, khó ăn, hãy đưa con đến nha sĩ; nha sĩ có thể gây tê và nhổ nhẹ nhàng.

Răng mọc hai hàng, răng mới mọc lệch

Hay gặp nhất ở răng cửa hàm dưới: răng vĩnh viễn nhú lên phía sau, trong khi răng sữa phía trước chưa rụng, trông như hai hàng răng. Nếu răng sữa đã lung lay nhiều, nó thường tự rụng trong ít tuần và lưỡi sẽ đẩy dần răng mới ra trước. Nếu răng sữa vẫn chắc, hãy đưa con đến nha sĩ để nhổ, tránh răng mới mọc lệch lâu dài.

Lúc mới thay, răng cửa vĩnh viễn trông to, hơi vàng hơn răng sữa bên cạnh, bờ răng có răng cưa nhỏ, và các răng cửa dưới có thể hơi chen nhau. Nhiều trường hợp chen chúc nhẹ ở tuổi này giảm dần khi hàm lớn lên và các răng khác thay xong. Nha sĩ sẽ theo dõi qua các lần khám định kỳ và cho con khám chỉnh nha nếu răng mọc lệch nhiều, cắn ngược, hay hàm trên hàm dưới không khớp.

Răng sữa rụng sớm và răng sữa bị sâu

Răng sữa giữ chỗ cho răng vĩnh viễn mọc đúng vị trí. Nếu một răng sữa, nhất là răng hàm, mất sớm vì sâu hay va đập, các răng bên cạnh có thể xô vào chỗ trống, làm răng vĩnh viễn thiếu chỗ và mọc lệch. Nha sĩ có thể làm khí cụ giữ khoảng cho con.

Vì vậy răng sữa bị sâu vẫn cần được trám hoặc chữa, dù con sắp thay. Nếu răng sữa bị va đập mà rơi ra, không cắm lại vào lợi vì có thể làm hỏng mầm răng vĩnh viễn bên dưới; hãy giữ răng lại và đưa con đến nha sĩ để kiểm tra.

Chăm sóc con tại nhà

  • Cho con tự lắc nhẹ răng lung lay bằng lưỡi hoặc tay sạch, không giật răng khi răng còn chắc.
  • Khi răng rụng, cho con cắn chặt gạc sạch vài phút; không súc miệng mạnh ngay sau đó.
  • Chải răng cho con 2 lần mỗi ngày bằng kem có fluor; từ 7 tuổi dùng kem có hàm lượng fluor của người lớn, nhổ bọt sau khi chải, không cần súc lại nhiều nước. Vẫn kiểm tra lại cho con đến khoảng 7–8 tuổi.
  • Mỗi tháng nhìn kỹ miệng con dưới ánh sáng tốt: răng nào lung lay, răng mới nào nhú lên, có mọc hai hàng hay chấm đen sâu răng không.
  • Hạn chế đồ ngọt, nước ngọt giữa các bữa; răng vĩnh viễn mới mọc men còn non, dễ sâu.
  • Giữ lịch khám răng khoảng 6 tháng một lần, và hỏi nha sĩ về trám bít hố rãnh khi răng 6 tuổi mọc.
  • Nếu răng vĩnh viễn bị bật ra, ngâm ngay vào sữa và đưa con đến nha sĩ trong thời gian sớm nhất.

Hiểu lầm thường gặp

Răng sữa đằng nào cũng thay, sâu thì kệ không cần chữa.
Răng sữa sâu có thể đau, áp xe, ảnh hưởng mầm răng vĩnh viễn, và mất sớm làm răng vĩnh viễn mọc lệch. Răng sữa sâu vẫn cần được nha sĩ chữa.
Buộc chỉ giật răng sữa thật sớm thì răng mới mọc thẳng, mọc nhanh.
Giật răng khi còn chắc làm con đau, chảy máu, dễ gãy chân răng. Răng sữa tự rụng khi răng mới đẩy lên; khi cần nhổ, nha sĩ sẽ làm nhẹ nhàng.
Răng hàm lớn mọc lúc 6 tuổi là răng sữa, sau này còn thay.
Đây là răng vĩnh viễn đầu tiên, dùng suốt đời và không mọc lại nếu bị hỏng. Hãy chải kỹ và hỏi nha sĩ về trám bít hố rãnh.
Răng mới mọc hơi vàng, to và có răng cưa là răng xấu, phải đi tẩy trắng.
Răng vĩnh viễn thường trông vàng và to hơn răng sữa bên cạnh, bờ răng cửa có răng cưa nhỏ lúc mới mọc. Không tẩy trắng răng cho trẻ; chỉ đi khám nếu thấy vệt trắng đục, nâu, mẻ hay ê buốt.

Bố mẹ hay hỏi

+Trẻ mấy tuổi thì thay răng sữa?

Thường bắt đầu khoảng 6 tuổi và thay gần hết vào khoảng 11–12 tuổi. Có trẻ bắt đầu sớm từ 5 tuổi hoặc muộn đến 7 tuổi mà vẫn bình thường.

+Trẻ 7 tuổi chưa thay răng có sao không?

Thường không đáng lo, nhất là khi con mọc răng sữa muộn. Hãy kể với nha sĩ ở lần khám định kỳ; nếu khoảng 8 tuổi con vẫn chưa thay chiếc nào, nha sĩ có thể chụp phim để xem mầm răng vĩnh viễn.

+Răng mọc hai hàng phải làm sao?

Nếu răng sữa đã lung lay nhiều, thường nó sẽ tự rụng trong ít tuần. Nếu răng sữa vẫn chắc khi răng mới đã nhú lên, đưa con đến nha sĩ để nhổ.

+Có nên tự nhổ răng sữa cho con ở nhà không?

Chỉ khi răng đã rất lỏng, gần như tự rơi; con có thể tự lắc ra. Răng còn chắc thì để nha sĩ nhổ, không giật bằng chỉ hay kìm.

+Thay răng có làm trẻ sốt không?

Thay răng thường không gây sốt. Nếu con sốt, sưng lợi hay sưng má, hãy tìm nguyên nhân khác như răng sâu áp xe hay nhiễm trùng, và đưa con đi khám.

+Răng vĩnh viễn bị gãy hoặc rơi ra thì làm gì?

Đây là cấp cứu nha khoa. Tìm răng hoặc mảnh răng, cầm phần thân, rửa nhẹ bằng sữa hoặc nước muối, cắm lại hoặc ngâm vào sữa, rồi đến nha sĩ ngay; càng sớm càng có cơ hội giữ được răng.

Nguồn tham khảo

  1. Children's teeth — NHS (Anh)
  2. Knocked-out tooth — NHS (Anh)
  3. Management of the Developing Dentition and Occlusion in Pediatric Dentistry — Viện Hàn lâm Nha khoa Trẻ em Hoa Kỳ (AAPD)

Cập nhật 20/11/2026.

Thông tin trên trang dùng để bố mẹ hiểu và theo dõi con, không thay thế việc khám bệnh. Khi con có dấu hiệu nguy hiểm, hãy gọi 115 hoặc 113 (từ 1/11/2026 tổng đài 113 cũng tiếp nhận cấp cứu y tế), hoặc đưa con đến cơ sở y tế gần nhất. Cần người lắng nghe về chuyện của con: Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111, miễn phí, 24/7.

Bài liên quan

  • Trẻ bị sâu răng

    Sâu răng xảy ra khi vi khuẩn trong mảng bám dùng đường từ đồ ăn uống tạo ra axit làm mòn men răng; dấu hiệu sớm nhất là vệt trắng đục gần chân răng, sau đó thành chấm nâu đen, lỗ sâu và đau. Răng sữa bị sâu vẫn cần chữa vì nó giữ chỗ cho răng vĩnh viễn và giúp con ăn nhai, nói. Chải răng cho con 2 lần mỗi ngày bằng kem có fluor từ chiếc răng đầu tiên, không cho con ngậm bình sữa khi ngủ, cho con khám răng từ trước 1 tuổi, sau đó định kỳ theo hẹn của nha sĩ, thường 6 tháng một lần. Mặt con sưng to lan nhanh, sưng gần mắt hoặc dưới hàm làm khó nuốt, khó thở, kèm sốt thì đến cấp cứu ngay.

  • Tự nhổ răng sữa cho con

    Răng sữa đến tuổi thay, từ khoảng 6 tuổi, thường tự lung lay rồi tự rụng; bố mẹ chỉ cần để con tự lắc nhẹ bằng lưỡi hoặc tay sạch, không buộc chỉ giật, không dùng kìm hay giật răng khi răng còn chắc. Khi răng sữa cần nhổ, như răng sâu nặng, áp xe, răng vỡ do va đập, hay răng vĩnh viễn đã mọc mà răng sữa không chịu rụng, hãy đưa con đến nha sĩ, không bao giờ nhổ ở nhà. Nhổ ở nhà dễ làm gãy sót chân răng, nhiễm trùng, chảy máu khó cầm và có thể làm tổn thương mầm răng vĩnh viễn. Chảy máu không cầm sau khi răng rụng, sưng mặt lan nhanh kèm sốt, hoặc con ho sặc, khó thở vì hít phải răng thì đi cấp cứu ngay.

  • Răng mọc lệch khi chưa rụng răng sữa

    Răng vĩnh viễn nhú lên phía sau hoặc bên cạnh khi răng sữa chưa rụng, trông như hai hàng răng, rất hay gặp ở răng cửa hàm dưới lúc 6–7 tuổi. Nếu răng sữa đã lung lay, nó thường tự rụng trong ít tuần và lưỡi đẩy dần răng mới ra đúng chỗ. Nếu răng sữa vẫn chắc sau vài tuần, răng cửa trên mọc lệch vào trong, hoặc con đau, khó nhai, hãy đưa con đến nha sĩ; nha sĩ có thể nhổ răng sữa để răng mới có chỗ. Nên cho con khám chỉnh nha lần đầu vào khoảng 7 tuổi, sớm hơn nếu bố mẹ thấy răng mọc bất thường.

  • Niềng răng cho con

    Nên cho con khám chỉnh nha lần đầu vào khoảng 7 tuổi, khi răng hàm vĩnh viễn và răng cửa vĩnh viễn đã mọc, để bác sĩ phát hiện sớm những lệch lạc cần can thiệp như cắn ngược (móm), cắn chéo, răng hô nhiều, hay thói quen mút tay, đẩy lưỡi. Phần lớn trẻ chỉ cần niềng cố định khi đã thay gần hết răng vĩnh viễn, nhiều trẻ bắt đầu trong khoảng 9–16 tuổi, mất khoảng 1–2 năm, và sau đó phải đeo hàm duy trì để răng không xô lại. Không phải trẻ nào cũng cần niềng sớm; hãy để bác sĩ chuyên khoa chỉnh nha khám, chụp phim và giải thích trước khi quyết định.

  • Trám bít hố rãnh

    Trám bít hố rãnh là phủ một lớp vật liệu mỏng lên mặt nhai của răng hàm để thức ăn và vi khuẩn không đọng lại trong các rãnh sâu, nơi bàn chải khó làm sạch. Nha sĩ thường làm khi răng hàm vĩnh viễn đầu tiên mọc, khoảng 6–7 tuổi, và làm tiếp khi các răng hàm vĩnh viễn còn lại mọc, khoảng 11–14 tuổi. Lớp trám giữ được vài năm, thường đến khoảng 4 năm, nên cần được kiểm tra mỗi lần khám răng và trám lại khi bong. Trám bít chỉ bảo vệ mặt nhai, con vẫn cần chải răng bằng kem có fluor 2 lần mỗi ngày và ít ăn vặt đồ ngọt.

  • Gãy răng, rụng răng do ngã

    Răng vĩnh viễn bị văng ra là cấp cứu nha khoa: cầm phần thân răng, không chạm vào chân răng, nếu bẩn thì tráng nhẹ bằng sữa hoặc nước muối sinh lý, cắm lại vào ổ nếu làm được, không thì ngâm răng trong sữa, rồi đưa con đến nha sĩ ngay. Răng sữa bị văng ra thì không cắm lại vì có thể làm hỏng mầm răng vĩnh viễn bên dưới, nhưng vẫn cần cho nha sĩ kiểm tra. Răng mẻ, vỡ: giữ mảnh vỡ trong sữa và đi nha sĩ. Đến cấp cứu ngay nếu sau cú ngã con mất ý thức, nôn nhiều lần, li bì, hoặc miệng chảy máu không cầm sau 10 phút ép.

Chủ đề khác