Mắt, tai, răng

Trẻ có răng thừa: có nguy hiểm không, khi nào cần nhổ

Tham vấn y khoa: BS. Bùi Việt Hưng (Sức khỏe tổng quát) · Thẩm định ngày 22/11/2026 · Biên soạn: Ban biên tập Sức khỏe Aiducation

Mầm non · 1–5 tuổiTiểu học · 6–10 tuổi

Trả lời nhanh

Răng thừa là chiếc răng mọc ngoài số răng bình thường, hay gặp nhất ở giữa hai răng cửa hàm trên. Răng thừa ở bộ răng sữa thường tự mọc rồi tự rụng không gây chuyện gì; răng thừa ở bộ răng vĩnh viễn thì nhiều chiếc nằm ngầm dưới lợi và có thể làm răng cửa mọc chậm, mọc lệch hoặc thưa. Hãy đưa con đi nha sĩ khi thấy một chiếc răng lạ, khi một răng cửa vĩnh viễn mãi không mọc trong khi bên kia đã mọc, hoặc răng sữa quá lâu không rụng. Nha sĩ sẽ chụp phim để biết vị trí và quyết định có nhổ không, nhổ lúc nào.

Khi nào cần đưa con đi khám

Gọi 115 hoặc 113, hoặc đến cấp cứu ngay khi

  • Sưng đau lan rộng ở má, môi trên hoặc dưới mắt, kèm sốt.
  • Chảy máu không cầm sau khi ấn chặt 10 phút sau nhổ răng, hoặc sưng trong miệng làm con khó thở, khó nuốt.

Đưa con đi khám trong ngày khi

  • Con có một chiếc răng mọc thêm, nhất là ở giữa hai răng cửa trên hoặc phía vòm miệng.
  • Một răng cửa vĩnh viễn hàm trên đã mọc, chiếc bên kia mãi không thấy mọc, hoặc mọc lệch hẳn.
  • Răng sữa phía trước đã đến tuổi thay mà vẫn chắc, không lung lay, trong khi các bạn cùng tuổi đã thay.
  • Hai răng cửa trên thưa rộng bất thường, hoặc răng mọc xoay, chen chúc.
  • Lợi chỗ răng thừa sưng, đau, chảy mủ, hoặc con kêu cộm, cắn vào môi, lưỡi.

Răng thừa là gì, có hay gặp không

Răng thừa là răng mọc ngoài số răng bình thường: 20 răng sữa, và đến tuổi trưởng thành khoảng 32 răng vĩnh viễn. Răng thừa ít gặp: khoảng dưới 1 trong 100 trẻ ở tuổi răng sữa, và khoảng 1–2 trong 100 trẻ khi đã có răng vĩnh viễn. Răng thừa ở bộ răng vĩnh viễn hay gặp gấp nhiều lần ở bộ răng sữa.

Phần lớn răng thừa nằm ở hàm trên, khoảng một nửa ở vùng răng cửa, thường lệch về phía vòm miệng. Răng thừa nằm ngay giữa hai răng cửa trên được gọi là răng giữa (mesiodens). Răng thừa có thể nhỏ, hình nón, hoặc giống hệt răng bình thường.

Trẻ đã có răng thừa ở bộ răng sữa thì khoảng một phần ba sẽ có răng thừa ở bộ răng vĩnh viễn, nên cần được nha sĩ theo dõi khi đến tuổi thay răng.

Phân biệt với răng mọc hai hàng khi thay răng

Nhiều bố mẹ gọi là răng thừa khi thấy răng vĩnh viễn nhú lên sau răng sữa chưa rụng, trông như hai hàng răng, nhất là răng cửa hàm dưới lúc 6–7 tuổi. Đó là răng sữa chậm rụng, không phải răng thừa; nếu răng sữa vẫn chắc sau vài tuần, nha sĩ có thể nhổ răng sữa để răng mới có chỗ.

Răng thừa thật thì vẫn còn lại sau khi răng sữa đã rụng và răng vĩnh viễn đã mọc đủ. Chỉ nha sĩ, có khi cần phim chụp, mới phân biệt chắc chắn được.

Răng thừa gây ra chuyện gì

  • Răng thừa ở bộ răng sữa thường mọc lên, xếp vào cung răng và tự rụng như các răng khác, ít khi gây chuyện.
  • Răng thừa ở bộ răng vĩnh viễn: lúc 6–8 tuổi, phần lớn còn nằm ngầm dưới lợi, và chỉ khoảng một phần tư răng giữa tự mọc ra được.
  • Răng ngầm có thể chặn đường mọc của răng cửa vĩnh viễn, làm răng mọc chậm, mọc lệch, xoay hoặc làm hai răng cửa thưa ra.
  • Ít gặp hơn, răng thừa làm cong hoặc tiêu chân răng bên cạnh, hoặc tạo nang quanh răng ngầm.
  • Răng thừa đã mọc ra làm răng chen chúc, khó chải sạch, dễ sâu và viêm lợi.

Nha sĩ sẽ làm gì

Nha sĩ khám và thường chụp phim răng để biết có răng thừa không, nằm ở đâu, có chèn răng bên cạnh không. Có khi cần chụp hai phim ở góc khác nhau hoặc chụp phim ba chiều để định vị chính xác trước khi mổ.

Không phải chiếc răng thừa nào cũng phải nhổ ngay. Răng thừa ở bộ răng sữa thường để tự rụng, vì mổ lấy răng thừa ngầm quá sớm ở tuổi răng sữa có thể làm lệch hoặc tổn thương mầm răng cửa vĩnh viễn bên dưới. Ở tuổi thay răng, nếu răng thừa cản răng cửa mọc, lấy nó ra vào khoảng 6–7 tuổi thường giúp răng cửa vĩnh viễn tự mọc lên; để quá muộn thì răng cửa khó tự mọc hơn.

Sau khi nhổ, con được hẹn khám lại khoảng 6 tháng để xem răng cửa có mọc lên không. Nếu sau 6–12 tháng răng vẫn chưa mọc, nha sĩ có thể bộc lộ răng và kéo bằng khí cụ chỉnh nha. Thời điểm và cách làm do nha sĩ, bác sĩ phẫu thuật miệng quyết định với từng trẻ.

Chăm sóc trước và sau nhổ răng thừa

  • Chải răng 2 lần mỗi ngày bằng kem có fluor đúng lượng theo tuổi, chải kỹ chỗ răng chen chúc.
  • Sau nhổ răng, cho con cắn chặt miếng gạc như nha sĩ dặn; nếu còn rỉ máu, ấn chặt gạc sạch thêm 10 phút.
  • Vài ngày đầu cho con ăn đồ mềm, không ăn uống đồ quá nóng; làm theo lời dặn súc miệng của nha sĩ.
  • Nếu con đau, có thể dùng paracetamol 10–15 mg/kg/lần, cách nhau 4–6 giờ; không dùng aspirin cho trẻ dưới 16 tuổi.
  • Đưa con tái khám đúng hẹn để theo dõi răng vĩnh viễn mọc lên.

Chăm sóc con tại nhà

  • Khi con 6–8 tuổi, thỉnh thoảng nhìn răng cửa trên của con: hai bên có mọc đều nhau không, có răng lạ không.
  • Chụp ảnh răng con khi thấy điều bất thường để nha sĩ so sánh qua các lần khám.
  • Cho con khám răng định kỳ theo hẹn của nha sĩ, thường 6 tháng một lần.
  • Chải kỹ những chỗ răng chen chúc, chải giúp con đến ít nhất 7–8 tuổi.
  • Không tự nhổ hay lay chiếc răng thừa ở nhà.
  • Nếu cần mổ răng ngầm, hỏi nha sĩ cách chuẩn bị, ăn uống và chăm sóc sau mổ.

Hiểu lầm thường gặp

Răng thừa thì nhổ càng sớm càng tốt.
Mổ lấy răng thừa ngầm quá sớm ở tuổi răng sữa có thể làm hại mầm răng vĩnh viễn. Thời điểm nhổ do nha sĩ chọn sau khi xem phim, thường quanh 6–7 tuổi nếu răng thừa cản răng cửa mọc.
Răng mọc hai hàng lúc thay răng là răng thừa.
Phần lớn đó là răng sữa chậm rụng trong khi răng vĩnh viễn đã nhú. Răng thừa thật là chiếc răng còn lại ngoài số răng bình thường.
Răng thừa nằm trong xương, không thấy thì không cần quan tâm.
Răng thừa ngầm không gây đau nhưng có thể làm răng cửa không mọc, mọc lệch. Nếu răng cửa vĩnh viễn mọc chậm hơn hẳn bên kia, hãy cho con đi nha sĩ để chụp phim.

Bố mẹ hay hỏi

+Trẻ có răng thừa có phải do thiếu chất không?

Chưa có bằng chứng cho thấy răng thừa do ăn uống hay thiếu chất. Răng thừa đến từ một mầm răng hình thành thêm từ rất sớm, khi răng còn đang phát triển trong xương hàm.

+Răng thừa ở bộ răng sữa có cần nhổ không?

Thường không. Răng thừa ở bộ răng sữa hay tự mọc và tự rụng như các răng khác; nha sĩ chỉ can thiệp khi nó gây vướng, sâu hoặc cản răng khác.

+Chụp phim răng cho trẻ có hại không?

Nha sĩ chỉ chụp phim khi có lý do lâm sàng, không chụp tràn lan. Phim chụp giúp biết chính xác răng thừa nằm ở đâu, tránh nhổ nhầm hoặc làm hại răng bên cạnh.

+Nhổ răng thừa xong răng cửa có tự mọc không?

Nhiều trường hợp có, nhất là khi nhổ đúng lúc quanh 6–7 tuổi. Nếu sau 6–12 tháng răng vẫn chưa mọc, nha sĩ có thể cần làm thêm thủ thuật và chỉnh nha để kéo răng xuống.

+Răng thừa có làm hai răng cửa bị thưa không?

Có thể. Răng thừa nằm giữa hai răng cửa trên là một nguyên nhân làm răng cửa thưa hoặc mọc lệch; nha sĩ sẽ khám, chụp phim để tìm đúng nguyên nhân.

Nguồn tham khảo

  1. Management of the Developing Dentition and Occlusion in Pediatric Dentistry (Best Practices) — Viện Hàn lâm Nha khoa Trẻ em Hoa Kỳ (AAPD)
  2. Taking care of children's teeth — NHS (Anh)
  3. Paracetamol for children — NHS (Anh)

Cập nhật 20/11/2026.

Thông tin trên trang dùng để bố mẹ hiểu và theo dõi con, không thay thế việc khám bệnh. Khi con có dấu hiệu nguy hiểm, hãy gọi 115 hoặc 113 (từ 1/11/2026 tổng đài 113 cũng tiếp nhận cấp cứu y tế), hoặc đưa con đến cơ sở y tế gần nhất. Cần người lắng nghe về chuyện của con: Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111, miễn phí, 24/7.

Bài liên quan

  • Trẻ thay răng sữa

    Trẻ thường bắt đầu thay răng sữa khoảng 6 tuổi, thường từ hai răng cửa hàm dưới, và thay gần hết vào khoảng 11–12 tuổi; mỗi trẻ có thể sớm hoặc muộn hơn một chút. Răng hàm lớn mọc sau cùng lúc khoảng 6 tuổi là răng vĩnh viễn, không thay nữa. Cứ để răng sữa lung lay tự rụng; nếu răng mới đã mọc mà răng sữa vẫn chắc, hoặc răng sữa rụng sớm vì sâu hay va đập, hãy đưa con khám nha sĩ. Răng vĩnh viễn bị bật ra do ngã hay va đập là cấp cứu nha khoa: cầm phần thân răng, cắm lại hoặc ngâm vào sữa và đến nha sĩ ngay.

  • Răng mọc lệch khi chưa rụng răng sữa

    Răng vĩnh viễn nhú lên phía sau hoặc bên cạnh khi răng sữa chưa rụng, trông như hai hàng răng, rất hay gặp ở răng cửa hàm dưới lúc 6–7 tuổi. Nếu răng sữa đã lung lay, nó thường tự rụng trong ít tuần và lưỡi đẩy dần răng mới ra đúng chỗ. Nếu răng sữa vẫn chắc sau vài tuần, răng cửa trên mọc lệch vào trong, hoặc con đau, khó nhai, hãy đưa con đến nha sĩ; nha sĩ có thể nhổ răng sữa để răng mới có chỗ. Nên cho con khám chỉnh nha lần đầu vào khoảng 7 tuổi, sớm hơn nếu bố mẹ thấy răng mọc bất thường.

  • Tự nhổ răng sữa cho con

    Răng sữa đến tuổi thay, từ khoảng 6 tuổi, thường tự lung lay rồi tự rụng; bố mẹ chỉ cần để con tự lắc nhẹ bằng lưỡi hoặc tay sạch, không buộc chỉ giật, không dùng kìm hay giật răng khi răng còn chắc. Khi răng sữa cần nhổ, như răng sâu nặng, áp xe, răng vỡ do va đập, hay răng vĩnh viễn đã mọc mà răng sữa không chịu rụng, hãy đưa con đến nha sĩ, không bao giờ nhổ ở nhà. Nhổ ở nhà dễ làm gãy sót chân răng, nhiễm trùng, chảy máu khó cầm và có thể làm tổn thương mầm răng vĩnh viễn. Chảy máu không cầm sau khi răng rụng, sưng mặt lan nhanh kèm sốt, hoặc con ho sặc, khó thở vì hít phải răng thì đi cấp cứu ngay.

  • Niềng răng cho con

    Nên cho con khám chỉnh nha lần đầu vào khoảng 7 tuổi, khi răng hàm vĩnh viễn và răng cửa vĩnh viễn đã mọc, để bác sĩ phát hiện sớm những lệch lạc cần can thiệp như cắn ngược (móm), cắn chéo, răng hô nhiều, hay thói quen mút tay, đẩy lưỡi. Phần lớn trẻ chỉ cần niềng cố định khi đã thay gần hết răng vĩnh viễn, nhiều trẻ bắt đầu trong khoảng 9–16 tuổi, mất khoảng 1–2 năm, và sau đó phải đeo hàm duy trì để răng không xô lại. Không phải trẻ nào cũng cần niềng sớm; hãy để bác sĩ chuyên khoa chỉnh nha khám, chụp phim và giải thích trước khi quyết định.

  • Trẻ chậm mọc răng

    Phần lớn trẻ mọc chiếc răng đầu tiên khoảng 6 tháng tuổi, nhưng có bé mọc từ trước 4 tháng và có bé sau sinh nhật đầu tiên mới mọc mà vẫn hoàn toàn bình thường; thời điểm mọc răng thường giống người trong gia đình. Đến khoảng 2–3 tuổi, con có đủ 20 răng sữa. Nếu con đã 1 tuổi mà chưa có răng nào, hãy nói với bác sĩ hoặc nha sĩ khi đưa con đi khám định kỳ; nếu 18 tháng vẫn chưa có răng nào, đưa con đi khám để tìm nguyên nhân. Không tự cho con uống canxi hay vitamin D liều cao để răng mọc nhanh.

  • Đánh răng cho trẻ

    Bắt đầu chải răng cho con ngay khi chiếc răng sữa đầu tiên nhú lên, thường khoảng 6 tháng tuổi, 2 lần mỗi ngày, mỗi lần khoảng 2 phút, trong đó có một lần ngay trước khi ngủ. Dùng kem đánh răng có fluor: trẻ dưới 3 tuổi chỉ một lớp mỏng bằng hạt gạo, trẻ 3–6 tuổi lượng bằng hạt đậu; chải xong cho con nhổ bọt, không súc lại nhiều nước. Bố mẹ chải cho con, rồi chải giúp và trông con chải đến ít nhất 7–8 tuổi. Cho con khám răng lần đầu khi mọc răng và trước 1 tuổi.

Chủ đề khác