Mắt, tai, răng

Mắt trẻ có nhiều ghèn: khi nào bình thường, khi nào cần đi khám

Tham vấn y khoa: BS. Bùi Việt Hưng (Sức khỏe tổng quát) · Thẩm định ngày 22/11/2026 · Biên soạn: Ban biên tập Sức khỏe Aiducation

Sơ sinh và dưới 1 tuổi · 0–12 thángMầm non · 1–5 tuổi

Trả lời nhanh

Một ít ghèn khô màu trắng đục ở khóe mắt khi con ngủ dậy thường là bình thường, chỉ cần lau sạch bằng bông thấm nước ấm. Ở trẻ vài tuần tuổi, mắt luôn ngấn nước kèm ghèn mà lòng trắng không đỏ thường do tắc ống lệ mũi, phần lớn tự thông trong năm đầu. Ghèn vàng xanh đặc, lau xong lại ra nhiều, dính chặt mi khi ngủ dậy thường là nhiễm khuẩn và cần đưa con đi khám trong vòng 24 giờ. Trẻ dưới 1 tháng tuổi bị đỏ mắt có ghèn, hoặc mi mắt sưng đỏ, con đau mắt, nhìn mờ thì cần đi khám ngay.

Khi nào cần đưa con đi khám

Gọi 115 hoặc 113, hoặc đến cấp cứu ngay khi

  • Trẻ dưới 1 tháng tuổi bị đỏ mắt, chảy ghèn nhiều hoặc sưng mi.
  • Mi mắt sưng đỏ, nóng, căng, có khi sưng kín mắt, nhất là kèm sốt hoặc con lừ đừ.
  • Bé dưới 3 tháng tuổi có nhiệt độ từ 38°C trở lên; không tự cho uống thuốc hạ sốt trước khi được khám.
  • Con kêu đau mắt nhiều, nhìn mờ đi, hoặc rất sợ ánh sáng, nhắm nghiền mắt.
  • Góc mắt sát sống mũi sưng thành cục đỏ, nóng, đau.

Đưa con đi khám trong ngày khi

  • Ghèn vàng hoặc xanh, đặc, lau đi lại ra trong ngày, dính chặt hai mi khi ngủ dậy: khám trong vòng 24 giờ.
  • Đã nhỏ thuốc theo đơn hơn 3 ngày mà vẫn còn mủ, hoặc mắt đỏ kéo dài hơn một tuần.
  • Con kêu cộm như có cát, chảy nước mắt một bên đột ngột sau khi chơi cát, bụi, có thể có dị vật trong mắt.
  • Bé luôn chảy nước mắt kèm sợ ánh sáng, chớp mắt nhiều, lòng đen đục mờ hoặc một mắt trông to hơn mắt kia.
  • Sau 12 tháng tuổi bé vẫn chảy nước mắt, ghèn nhiều ở một bên.

Ghèn mắt từ đâu ra

Mắt luôn tiết ra nước mắt và một ít chất nhầy để giữ ẩm. Khi ngủ, chớp mắt ít đi nên chất nhầy cùng bụi bẩn đọng lại ở khóe mắt, khô thành ghèn. Một chút ghèn khô màu trắng, kem hay hơi vàng ở khóe mắt buổi sáng, lau đi là sạch, mắt không đỏ: đó là bình thường.

Khi con bị cảm, sổ mũi, ghèn có thể nhiều hơn một chút và hơi dính. Nếu lau xong không ra lại nhiều trong ngày, mắt không đỏ, con vẫn chơi bình thường thì chỉ cần lau sạch và theo dõi.

Ở trẻ sơ sinh và dưới 1 tuổi

Nhiều bé từ vài tuần tuổi có một mắt luôn ngấn nước, chảy nước mắt cả khi không khóc, lông mi có ghèn, sáng dậy hai mi dính lại, nhưng lòng trắng không đỏ và bé vẫn bú tốt. Đây thường là tắc ống lệ mũi bẩm sinh (dân gian gọi là tắc tuyến lệ), gặp ở khoảng 1 trong 10 trẻ. Phần lớn tự thông trước khi bé tròn 1 tuổi. Bố mẹ lau mắt sạch cho bé và đi khám nếu ghèn chuyển vàng xanh nhiều, góc mắt sưng đỏ hoặc sau 12 tháng vẫn chảy nước mắt.

Khác với tắc ống lệ, trẻ dưới 1 tháng tuổi mà lòng trắng mắt đỏ, mi sưng và có ghèn thì có thể là nhiễm khuẩn mắt sơ sinh, có khi lây từ đường sinh lúc đẻ. Bé cần được bác sĩ khám ngay trong ngày để được điều trị sớm, không tự nhỏ thuốc ở nhà rồi chờ.

Nếu bé chảy nước mắt kèm rất sợ ánh sáng, nhắm nghiền mắt, lòng đen đục hoặc một mắt to hơn mắt kia, đó có thể là tăng nhãn áp bẩm sinh. Bệnh hiếm nhưng có thể gây mù, cần khám mắt sớm.

Ở trẻ lớn hơn: ghèn nào là nhiễm khuẩn

  • Nhiễm khuẩn: nhiều ghèn vàng hoặc xanh, đặc, lau đi lại ra trong ngày, hai mi dính chặt khi ngủ dậy, mi thường hơi sưng; lòng trắng có thể đỏ hoặc không. Hay đi kèm cảm lạnh. Thường cần thuốc nhỏ mắt kháng sinh do bác sĩ kê.
  • Do virus: lòng trắng đỏ hồng, chảy nhiều nước mắt, ghèn ít và loãng, thường cả hai mắt, có thể kèm sốt nhẹ, đau họng. Kháng sinh không có tác dụng.
  • Do dị ứng: ngứa là nổi bật, thường cả hai mắt, đỏ và chảy nước, kèm hắt hơi, sổ mũi. Không lây.
  • Dị vật: một mắt đột ngột chảy nước, đỏ, cộm sau khi chơi cát, bụi; nếu để lâu mắt có thể ra mủ.
  • Viêm mô tế bào quanh mắt: mi sưng đỏ, nóng, rất đau, có khi sưng kín mắt, thường một bên. Cần đi khám ngay.

Lau ghèn đúng cách

Rửa tay sạch trước và sau khi lau. Dùng bông hoặc gạc sạch thấm nước đun sôi để nguội còn ấm, hoặc nước muối sinh lý 0,9%, lau nhẹ từ góc trong ra góc ngoài mắt. Mỗi lần lau dùng một miếng bông mới, mỗi mắt một miếng riêng, để không mang ghèn từ mắt này sang mắt kia.

Ghèn khô dính chặt thì đặt miếng bông ấm lên mi một lúc cho mềm rồi mới lau, không cạy. Lau sạch ghèn trước mỗi lần nhỏ thuốc theo đơn, vì thuốc không ngấm được qua lớp mủ. Ghèn mủ có thể lây, nên vứt bông đã dùng, giặt khăn riêng của con và không dùng chung khăn mặt.

Chăm sóc con tại nhà

  • Lau ghèn bằng bông thấm nước đun sôi để nguội còn ấm hoặc nước muối sinh lý 0,9%, từ góc trong ra góc ngoài, mỗi mắt một miếng bông.
  • Rửa tay trước và sau khi lau mắt cho con, vứt bông đã dùng.
  • Mỗi người một khăn mặt, giặt khăn, vỏ gối của con bằng nước nóng khi con có ghèn mủ.
  • Cắt ngắn móng tay, nhắc con không dụi mắt.
  • Chỉ dùng thuốc nhỏ mắt do bác sĩ kê cho đúng lần bệnh này; không dùng lại lọ cũ, lọ của người khác.
  • Theo dõi: ghèn có ra lại nhiều trong ngày không, lòng trắng có đỏ không, mi có sưng không, con có sốt không.

Hiểu lầm thường gặp

Nhỏ sữa mẹ vào mắt cho bé là hết ghèn.
Sữa mẹ không vô khuẩn và có thể làm nhiễm khuẩn nặng hơn. Chỉ lau sạch bằng nước đun sôi để nguội hoặc nước muối sinh lý, và đi khám khi ghèn vàng xanh nhiều.
Đắp lá trầu, lá dâu hay nước lá lên mắt để sạch ghèn.
Lá cây và nước lá không vô khuẩn, dễ làm mắt nhiễm trùng hoặc kích ứng thêm. Không đắp gì lên mắt con ngoài bông sạch thấm nước sạch.
Mắt có ghèn là do con bị nóng trong, cần uống nước mát.
Ghèn do chất nhầy đọng lại khi ngủ, do tắc ống lệ, nhiễm khuẩn, virus hay dị ứng. Ăn uống không gây ra hay chữa được ghèn; nhìn màu ghèn và mắt có đỏ không mới giúp biết khi nào cần đi khám.
Tự mua thuốc nhỏ mắt kháng sinh hay có corticoid về nhỏ cho nhanh khỏi.
Nhiều trường hợp ghèn không cần kháng sinh, còn thuốc có corticoid dùng sai có thể làm hại giác mạc. Để bác sĩ khám rồi mới kê thuốc.

Bố mẹ hay hỏi

+Trẻ sơ sinh có ghèn mắt có sao không?

Một chút ghèn khi ngủ dậy, mắt không đỏ là bình thường. Ghèn kèm mắt luôn ngấn nước thường do tắc ống lệ. Nhưng trẻ dưới 1 tháng bị đỏ mắt có ghèn thì cần khám ngay trong ngày.

+Mắt bé có ghèn vàng thì có phải bị nhiễm trùng không?

Ghèn vàng xanh đặc, lau đi lại ra nhiều trong ngày, dính chặt mi khi ngủ dậy thường là nhiễm khuẩn và cần đi khám trong vòng 24 giờ. Một ít ghèn hơi vàng chỉ có buổi sáng thường không đáng lo.

+Lau ghèn mắt cho trẻ bằng gì?

Bông hoặc gạc sạch thấm nước đun sôi để nguội còn ấm hoặc nước muối sinh lý 0,9%, lau từ góc trong ra ngoài, mỗi mắt một miếng.

+Con có ghèn mắt có phải nghỉ học không?

Nếu bác sĩ nói là nhiễm khuẩn, con thường đi học lại sau khi đã nhỏ thuốc kháng sinh được 24 giờ và ghèn đã ít. Làm theo quy định của trường và hướng dẫn của bác sĩ.

+Bé bị tắc tuyến lệ có tự khỏi không?

Phần lớn tự thông trước 1 tuổi. Nếu sau 12 tháng vẫn chảy nước mắt, hoặc bé hay bị nhiễm trùng, bác sĩ mắt có thể làm thủ thuật thông lệ đạo.

Nguồn tham khảo

  1. Eye - Pus or Discharge — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)
  2. Conjunctivitis — NHS (Anh)
  3. Eyelid problems — NHS (Anh)
  4. Eye Problems in Children & How They're Treated — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)

Cập nhật 20/11/2026.

Thông tin trên trang dùng để bố mẹ hiểu và theo dõi con, không thay thế việc khám bệnh. Khi con có dấu hiệu nguy hiểm, hãy gọi 115 hoặc 113 (từ 1/11/2026 tổng đài 113 cũng tiếp nhận cấp cứu y tế), hoặc đưa con đến cơ sở y tế gần nhất. Cần người lắng nghe về chuyện của con: Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111, miễn phí, 24/7.

Bài liên quan

  • Tắc tuyến lệ ở trẻ sơ sinh

    Tắc tuyến lệ (tắc ống lệ mũi) là khi đường dẫn nước mắt từ góc mắt xuống mũi chưa thông, khiến mắt bé luôn ngấn nước, chảy nước mắt dù không khóc, hay có ghèn, thường ở một mắt. Bệnh khá thường gặp và phần lớn tự thông trong năm đầu; bố mẹ chỉ cần lau sạch mắt cho bé và có thể xoa nhẹ góc mắt nếu bác sĩ hướng dẫn. Đưa bé đi khám nếu có ghèn vàng xanh nhiều, góc mắt sát mũi sưng đỏ, hoặc sau 12 tháng vẫn chảy nước mắt. Đi khám ngay nếu bé dưới 1 tháng bị đỏ mắt có ghèn, bé rất sợ ánh sáng, giác mạc đục hoặc mắt to bất thường, hoặc bé dưới 3 tháng bị sốt.

  • Đau mắt đỏ

    Đau mắt đỏ (viêm kết mạc) ở trẻ phần lớn do virus, lây rất nhanh qua tay và đồ dùng chung, thường tự khỏi sau 1–2 tuần. Chăm sóc tại nhà là lau mắt bằng nước muối sinh lý, rửa tay thường xuyên, dùng khăn riêng và cho con nghỉ học. Không nhỏ sữa mẹ, không đắp lá, không tự mua thuốc nhỏ mắt có corticoid. Đưa con đi khám ngay nếu con đau mắt nhiều, nhìn mờ, sợ ánh sáng, mi mắt sưng đỏ kèm sốt, hoặc trẻ dưới 1 tháng tuổi bị đỏ mắt có ghèn.

  • Viêm kết mạc dị ứng

    Trẻ ngứa mắt, dụi mắt nhiều, hai mắt đỏ, chảy nước mắt, mi hơi sưng, thường kèm hắt hơi, sổ mũi, hay gặp nhất là viêm kết mạc dị ứng. Bệnh không lây, do mắt phản ứng với bụi nhà, mạt bụi, nấm mốc, lông chó mèo, phấn hoa hay khói. Rửa mặt, chườm mát, nhỏ nước mắt nhân tạo và tránh thứ gây dị ứng giúp con đỡ nhiều; thuốc nhỏ mắt chống dị ứng dùng theo tư vấn của bác sĩ hoặc dược sĩ, không tự dùng thuốc có corticoid. Đưa con đi khám ngay nếu con đau mắt, nhìn mờ, sợ ánh sáng, hoặc chỉ một mắt đỏ nhiều.

  • Trẻ sơ sinh mấy tháng nhìn rõ

    Trẻ sơ sinh đã nhìn thấy ánh sáng, hình khối và khuôn mặt, nhưng nhìn rõ nhất ở khoảng cách 20–30 cm, đúng tầm mặt mẹ khi bế con bú. Khoảng 2–3 tháng con bắt đầu nhìn theo đồ vật di chuyển và tập trung vào mặt người; khoảng 5 tháng con nhìn màu và xa gần tốt hơn nhiều; đến 3–5 tuổi thị lực mới gần bằng người lớn. Mắt thỉnh thoảng lệch trong vài tháng đầu là bình thường. Hãy báo bác sĩ nếu 3 tháng con chưa nhìn theo đồ vật hay chưa nhìn vào mắt bố mẹ, sau 4 tháng mắt vẫn hay lệch, và cho con đi khám mắt sớm nếu thấy ánh trắng trong con ngươi.

  • Dị vật vào mắt

    Bụi, cát, lông mi bay vào mắt thường tự trôi ra khi con chớp mắt và chảy nước mắt; nếu chưa ra, rửa mắt cho con bằng nhiều nước sạch, không để con dụi mắt. Nếu hóa chất, vôi, xi măng bắn vào mắt, rửa ngay dưới vòi nước sạch ít nhất 20 phút rồi đi cấp cứu. Vật đâm vào mắt thì không rút ra, che nhẹ mắt và gọi 115 hoặc 113; con nhìn mờ, đau nhiều, không mở được mắt cũng cần đi cấp cứu ngay.

  • Chắp mắt

    Chắp mắt là một cục cứng, thường ít hoặc không đau, nằm trong mi mắt do một tuyến dầu ở mi bị tắc. Chắp không do nhiễm khuẩn như lẹo, lớn chậm và nhiều khi tự xẹp sau vài tuần đến vài tháng. Chườm ấm 10–15 phút, 3–5 lần mỗi ngày và xoa nhẹ quanh cục chắp giúp tuyến dầu thông ra; không nặn, không chích tại nhà. Đưa con đi khám nếu chắp to, đè làm mờ mắt, tái đi tái lại, và đi cấp cứu ngay nếu cả mi mắt sưng đỏ, nóng lan rộng kèm sốt hoặc con đau khi đưa mắt.

Chủ đề khác