Mắt, tai, răng

Trẻ bị chắp mắt: chườm ấm thế nào, khi nào cần đi khám

Tham vấn y khoa: BS. Bùi Việt Hưng (Sức khỏe tổng quát) · Thẩm định ngày 22/11/2026 · Biên soạn: Ban biên tập Sức khỏe Aiducation

Mầm non · 1–5 tuổiTiểu học · 6–10 tuổiTHCS · 11–14 tuổi

Trả lời nhanh

Chắp mắt là một cục cứng, thường ít hoặc không đau, nằm trong mi mắt do một tuyến dầu ở mi bị tắc. Chắp không do nhiễm khuẩn như lẹo, lớn chậm và nhiều khi tự xẹp sau vài tuần đến vài tháng. Chườm ấm 10–15 phút, 3–5 lần mỗi ngày và xoa nhẹ quanh cục chắp giúp tuyến dầu thông ra; không nặn, không chích tại nhà. Đưa con đi khám nếu chắp to, đè làm mờ mắt, tái đi tái lại, và đi cấp cứu ngay nếu cả mi mắt sưng đỏ, nóng lan rộng kèm sốt hoặc con đau khi đưa mắt.

Khi nào cần đưa con đi khám

Gọi 115 hoặc 113, hoặc đến cấp cứu ngay khi

  • Cả mi mắt và vùng quanh mắt sưng đỏ, nóng, căng, lan rộng nhanh, nhất là kèm sốt hoặc con mệt.
  • Mắt lồi ra, con đau khi đưa mắt sang các phía, hoặc không đưa mắt được bình thường.
  • Con nhìn mờ đi rõ, nhìn đôi, hoặc rất sợ ánh sáng.
  • Sưng đỏ quanh mắt kèm đau đầu dữ dội, nôn, lơ mơ hoặc lú lẫn.

Đưa con đi khám trong ngày khi

  • Cục chắp to dần, đè lên mắt làm con nhìn mờ, hoặc làm mi sụp che một phần con ngươi.
  • Chắp đỏ lên, đau nhiều, có mủ, hoặc sưng lan ra cả mi.
  • Chườm ấm đều đặn vài tuần mà cục chắp không nhỏ đi.
  • Chắp mọc đi mọc lại, nhất là ở cùng một chỗ, hoặc bờ mi luôn đỏ, đóng vảy.
  • Trẻ dưới 1 tuổi có cục sưng ở mi mắt.

Chắp mắt là gì

Trong mi mắt có nhiều tuyến dầu nhỏ, tiết chất dầu giúp nước mắt không bay hơi quá nhanh. Khi miệng một tuyến bị tắc, dầu ứ lại và tạo thành một cục tròn, chắc trong mi: đó là chắp mắt. Chắp thường nằm sâu hơn lẹo, cách bờ mi một chút, có khi ở mi trên, có khi ở mi dưới.

Lúc đầu cục chắp nhỏ và hầu như không đau, nhiều bố mẹ chỉ phát hiện khi thấy mi con gồ lên. Cục chắp có thể hơi đỏ hoặc hơi đau khi mới hình thành, rồi lớn chậm trong vài tuần. Chắp không lây sang người khác, con vẫn đi học bình thường.

Chắp hay lẹo, hay bệnh khác

  • Lẹo: nốt đỏ, đau rõ, thường ở ngay bờ mi gần chân lông mi, có thể có đầu mủ vàng, lên nhanh trong 1–2 ngày, do nhiễm khuẩn. Một lẹo ở mặt trong mi đôi khi để lại cục chắp sau khi hết viêm.
  • Chắp: cục cứng, ít hoặc không đau, nằm sâu trong mi, lớn chậm, có thể tồn tại nhiều tuần.
  • Viêm bờ mi: bờ mi đỏ, ngứa, có vảy ở chân lông mi. Trẻ bị viêm bờ mi dễ bị chắp và lẹo hơn.
  • Viêm mô tế bào quanh mắt: cả mi và vùng quanh mắt sưng đỏ, nóng, thường kèm sốt. Đây là nhiễm trùng cần đi khám ngay.

Chăm sóc tại nhà

Chườm ấm là cách chính. Nhúng khăn sạch vào nước ấm, thử trên cổ tay của bố mẹ trước để chắc không nóng rát, vắt bớt rồi đặt lên mi đang nhắm của con 10–15 phút, làm 3–5 lần mỗi ngày. Khăn nguội thì nhúng lại cho ấm. Hơi ấm làm mềm chất dầu đang ứ, giúp tuyến mở ra và cục chắp xẹp dần.

Sau khi chườm, rửa tay sạch rồi dùng đầu ngón tay sạch xoa thật nhẹ quanh cục chắp. Không nặn, không chích, không lấy kim hay vật nhọn khều: làm vậy dễ gây nhiễm trùng lan rộng ra mi. Con tuổi teen đeo kính áp tròng hay trang điểm mắt thì tạm ngừng cho đến khi chắp lành.

Chắp thường cần vài tuần chườm đều mới thấy nhỏ đi, có cục lâu hơn. Hãy kiên trì, nhất là với trẻ nhỏ chưa hợp tác: có thể chườm khi con đang ngủ hoặc đang xem truyện.

Bác sĩ sẽ làm gì

Bác sĩ mắt khám để chắc đó là chắp, không phải lẹo hay một khối khác ở mi. Phần lớn chỉ cần tiếp tục chườm ấm và vệ sinh mi. Nếu có viêm bờ mi đi kèm, bác sĩ sẽ hướng dẫn vệ sinh bờ mi hằng ngày hoặc kê thuốc khi cần; loại thuốc do bác sĩ quyết định.

Khi cục chắp to, kéo dài, gây vướng hoặc đè lên mắt, bác sĩ có thể tiêm thuốc giảm sưng vào cục chắp, hoặc rạch nạo chắp tại phòng khám dưới gây tê, với trẻ nhỏ có khi cần gây mê ngắn. Ở trẻ nhỏ, cục chắp lớn đè lâu lên nhãn cầu có thể làm mắt nhìn mờ, nên đừng để quá lâu mà không khám. Chắp tái đi tái lại ở cùng một chỗ cần được bác sĩ xem kỹ, đôi khi lấy mẫu mô để xét nghiệm.

Phòng chắp tái lại

Dạy con rửa tay trước khi chạm vào mắt và không dụi mắt. Nếu con hay bị chắp, lẹo hoặc bờ mi hay đỏ, đóng vảy, hãy chườm ấm và lau sạch bờ mi hằng ngày theo hướng dẫn của bác sĩ, kể cả khi đã hết cục chắp. Trẻ có gàu nhiều hoặc bệnh da ở mặt nên được điều trị cả bệnh da. Con tuổi teen cần tẩy trang mắt trước khi ngủ và không dùng chung đồ trang điểm mắt.

Chăm sóc con tại nhà

  • Chườm khăn ấm lên mi đang nhắm 10–15 phút, 3–5 lần mỗi ngày; thử độ ấm trên cổ tay bố mẹ trước.
  • Sau khi chườm, rửa tay sạch rồi xoa thật nhẹ quanh cục chắp.
  • Dùng khăn sạch cho mỗi lần chườm, mỗi người một khăn mặt riêng.
  • Không nặn, không chích, không khều cục chắp; không bôi thuốc mỡ hay thuốc nhỏ mắt tự mua.
  • Tạm ngừng kính áp tròng và trang điểm mắt cho đến khi lành.
  • Ghi lại kích thước cục chắp, chụp ảnh mỗi tuần để biết nó nhỏ đi hay to lên khi đi khám.

Hiểu lầm thường gặp

Chắp mắt là do nóng trong, phải kiêng đồ cay, uống nước mát.
Chắp là do một tuyến dầu ở mi bị tắc. Không có món ăn nào gây ra hay chữa được chắp; chườm ấm và giữ bờ mi sạch mới có ích.
Nặn hoặc lấy kim chích cho cục chắp xẹp nhanh.
Nặn, chích tại nhà dễ gây nhiễm trùng lan rộng ra cả mi và để lại sẹo. Nếu cần lấy chắp, bác sĩ mắt sẽ làm với dụng cụ vô khuẩn.
Lăn trứng gà luộc còn nóng lên mắt cho tan chắp.
Trứng nóng dễ làm bỏng da mi rất mỏng của trẻ. Một chiếc khăn sạch nhúng nước ấm vừa phải là đủ và an toàn hơn.
Cứ để đó, chắp nào cũng tự hết, không cần đi khám.
Nhiều cục chắp tự xẹp, nhưng chắp to đè lên mắt, kéo dài hoặc tái lại cần bác sĩ xem, vì ở trẻ nhỏ có thể ảnh hưởng thị lực.

Bố mẹ hay hỏi

+Chắp mắt bao lâu thì hết?

Nhiều cục chắp nhỏ đi sau vài tuần chườm ấm đều đặn, có cục kéo dài vài tháng. Nếu không đỡ sau vài tuần, hoặc to lên, hãy đưa con đi khám mắt.

+Chắp mắt có lây không, con có phải nghỉ học không?

Chắp không lây. Con vẫn đi học bình thường nếu thấy khỏe.

+Trẻ bị chắp có cần uống kháng sinh không?

Thường không cần, vì chắp do tắc tuyến dầu, không phải nhiễm khuẩn. Bác sĩ chỉ kê thuốc khi có nhiễm trùng hoặc bệnh bờ mi đi kèm.

+Khi nào thì phải mổ chắp?

Khi cục chắp to, kéo dài, gây vướng hoặc ảnh hưởng nhìn mà chườm ấm không đỡ. Bác sĩ mắt sẽ quyết định và làm tại phòng khám.

+Chắp mắt hay bị lại thì làm sao?

Vệ sinh và chườm ấm bờ mi hằng ngày, điều trị viêm bờ mi hay bệnh da đi kèm, và cho con đi khám nếu chắp hay mọc lại ở cùng một chỗ.

Nguồn tham khảo

  1. What Is the Difference Between a Stye and a Chalazion? — Viện Hàn lâm Nhãn khoa Hoa Kỳ (AAO)
  2. Eyelid problems — NHS (Anh)
  3. Eye Problems in Children & How They're Treated — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)
  4. Periorbital cellulitis — NHS Manchester University (Anh)

Cập nhật 20/11/2026.

Thông tin trên trang dùng để bố mẹ hiểu và theo dõi con, không thay thế việc khám bệnh. Khi con có dấu hiệu nguy hiểm, hãy gọi 115 hoặc 113 (từ 1/11/2026 tổng đài 113 cũng tiếp nhận cấp cứu y tế), hoặc đưa con đến cơ sở y tế gần nhất. Cần người lắng nghe về chuyện của con: Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111, miễn phí, 24/7.

Bài liên quan

  • Con bị lẹo mắt

    Lẹo mắt là một nốt nhỏ sưng đỏ, đau ở bờ mi hoặc mặt trong mi, thường do vi khuẩn nhiễm vào chân lông mi hoặc tuyến dầu ở mi, và phần lớn tự khỏi trong khoảng một tuần. Chườm ấm bằng khăn sạch 5–10 phút, 2–4 lần mỗi ngày giúp lẹo mau vỡ và lành; không nặn, không chích lẹo tại nhà. Đưa con đi khám nếu lẹo rất đau, sưng to, ảnh hưởng nhìn, hoặc không đỡ sau 1–2 tuần. Đi cấp cứu ngay nếu cả mi mắt sưng đỏ lan rộng kèm sốt, mắt lồi ra, đau khi đưa mắt hoặc nhìn mờ.

  • Viêm bờ mi

    Viêm bờ mi là tình trạng bờ mi đỏ, ngứa, rát, có vảy hoặc gỉ bám ở chân lông mi, mi dính vào nhau khi mới ngủ dậy. Bệnh không lây, thường không nguy hiểm nhưng hay tái lại, và chăm sóc chính là vệ sinh mi mắt mỗi ngày: chườm ấm 5–10 phút, xoa nhẹ bờ mi rồi lau sạch vảy dọc chân lông mi, ngày 2 lần, kể cả khi đã đỡ. Đưa con đi khám ngay nếu con đau mắt, nhìn mờ đi, mắt rất đỏ, hoặc mi mắt sưng đỏ lan rộng kèm sốt.

  • Đau mắt đỏ

    Đau mắt đỏ (viêm kết mạc) ở trẻ phần lớn do virus, lây rất nhanh qua tay và đồ dùng chung, thường tự khỏi sau 1–2 tuần. Chăm sóc tại nhà là lau mắt bằng nước muối sinh lý, rửa tay thường xuyên, dùng khăn riêng và cho con nghỉ học. Không nhỏ sữa mẹ, không đắp lá, không tự mua thuốc nhỏ mắt có corticoid. Đưa con đi khám ngay nếu con đau mắt nhiều, nhìn mờ, sợ ánh sáng, mi mắt sưng đỏ kèm sốt, hoặc trẻ dưới 1 tháng tuổi bị đỏ mắt có ghèn.

  • Nhược thị ở trẻ

    Nhược thị (mắt lười) là khi thị lực của một mắt, ít khi cả hai mắt, không phát triển bình thường trong thời thơ ấu vì não quen dùng mắt kia, thường do lác mắt, hai mắt chênh độ kính nhiều hoặc có gì che mắt như sụp mi, đục thủy tinh thể. Nhiều trẻ không có dấu hiệu gì và chỉ phát hiện khi khám mắt, nên trẻ cần được kiểm tra mắt từ nhỏ và khám mắt đầy đủ trước khi vào lớp 1. Nhược thị chữa được bằng kính đúng độ, dán che mắt tốt hoặc thuốc nhỏ làm mờ mắt tốt, và cho kết quả tốt nhất khi bắt đầu trước khoảng 7 tuổi; để muộn, mắt yếu có thể kém suốt đời. Đi khám mắt ngay nếu thấy ánh trắng trong con ngươi hoặc con đột nhiên nhìn mờ, nhìn đôi.

  • Mắt trẻ có nhiều ghèn

    Một ít ghèn khô màu trắng đục ở khóe mắt khi con ngủ dậy thường là bình thường, chỉ cần lau sạch bằng bông thấm nước ấm. Ở trẻ vài tuần tuổi, mắt luôn ngấn nước kèm ghèn mà lòng trắng không đỏ thường do tắc ống lệ mũi, phần lớn tự thông trong năm đầu. Ghèn vàng xanh đặc, lau xong lại ra nhiều, dính chặt mi khi ngủ dậy thường là nhiễm khuẩn và cần đưa con đi khám trong vòng 24 giờ. Trẻ dưới 1 tháng tuổi bị đỏ mắt có ghèn, hoặc mi mắt sưng đỏ, con đau mắt, nhìn mờ thì cần đi khám ngay.

Chủ đề khác