Mắt, tai, răng

Lấy ráy tai (mỏ tai) cho trẻ: có cần không và vệ sinh tai thế nào

Tham vấn y khoa: BS. Bùi Việt Hưng (Sức khỏe tổng quát) · Thẩm định ngày 22/11/2026 · Biên soạn: Ban biên tập Sức khỏe Aiducation

Sơ sinh và dưới 1 tuổi · 0–12 thángMầm non · 1–5 tuổi

Trả lời nhanh

Ráy tai (mỏ tai) là chất bảo vệ ống tai và tự đẩy ra ngoài, nên phần lớn trẻ không cần lấy ráy tai. Bố mẹ chỉ cần lau vành tai và phía sau tai bằng khăn mềm ẩm, không đưa tăm bông, que, kẹp hay bất cứ thứ gì vào trong ống tai, vì dễ đẩy ráy vào sâu hơn, làm xước ống tai hoặc thủng màng nhĩ. Khi con đau tai, tai chảy dịch, nghe kém hoặc ráy bít kín tai, hãy để bác sĩ lấy. Con nhét pin cúc áo vào tai, hoặc chảy máu tai kèm đau dữ dội, chóng mặt sau khi ngoáy tai thì đi khám cấp cứu ngay.

Khi nào cần đưa con đi khám

Gọi 115 hoặc 113, hoặc đến cấp cứu ngay khi

  • Con nhét pin cúc áo (pin tròn dẹt) hoặc nam châm nhỏ vào tai, kể cả khi con chưa kêu đau.
  • Sau khi ngoáy tai hoặc bị vật nhọn chọc vào, tai chảy máu, con đau dữ dội, chóng mặt, nôn, đi loạng choạng hoặc nghe kém hẳn.
  • Vùng sau tai sưng, đỏ, đau, đẩy vành tai vểnh ra phía trước, kèm sốt.
  • Đau tai kèm cổ cứng, li bì, hoặc một bên mặt bị xệ, méo miệng.

Đưa con đi khám trong ngày khi

  • Con đau tai, hay kéo, dụi tai, quấy khóc khi nằm.
  • Tai chảy dịch, mủ, có mùi hôi, hoặc ống tai đỏ, sưng, ngứa nhiều.
  • Con nghe kém hơn, hay hỏi lại, xem tivi để tiếng to, hoặc chậm nói so với bạn cùng tuổi.
  • Thấy ráy tai bít kín lỗ tai, hoặc con kêu tai bị ù, bị bít sau khi tắm, đi bơi.
  • Con nhét hạt, hạt cườm, giấy, đồ chơi nhỏ vào tai, hoặc có côn trùng chui vào tai.

Ráy tai là gì, vì sao không cần lấy

Ráy tai do các tuyến ở phần ngoài ống tai tiết ra, cùng với tế bào da bong ra. Nó giữ bụi bẩn, giữ ẩm cho da ống tai và có chất giúp hạn chế vi khuẩn, nấm. Màu ráy tai có thể từ vàng nhạt đến nâu, ướt hoặc khô tùy từng người, đều bình thường.

Ống tai có cơ chế tự làm sạch: da trong ống tai di chuyển dần ra ngoài, cộng với cử động hàm khi bú, nhai, nói, đẩy ráy tai ra cửa tai rồi rơi ra. Vì vậy hầu hết trẻ không bao giờ cần ai lấy ráy tai. Ngoáy tai thường xuyên lại làm mất lớp bảo vệ này, da ống tai bị xước, ngứa và dễ viêm.

Vệ sinh tai cho con đúng cách

  • Khi tắm hoặc sau khi tắm, dùng khăn mềm ẩm lau vành tai, các nếp gấp của vành tai và phía sau tai.
  • Chỉ lau phần ráy tai đã ra đến cửa tai. Không đưa tăm bông, đầu khăn xoắn, que lấy ráy, kẹp, ngón tay hay bất cứ vật gì vào trong ống tai.
  • Nước vào tai khi tắm, bơi thường tự chảy ra. Nghiêng đầu con sang bên đó, lau khô vành tai, không cần ngoáy.
  • Không nhỏ dầu, rượu, oxy già, nước lá hay thuốc vào tai con khi bác sĩ chưa khám.
  • Không đưa trẻ đi ngoáy tai, lấy ráy tai ở tiệm cắt tóc hay người lấy ráy tai dạo: dụng cụ dùng chung dễ lây nhiễm và chọc sâu dễ thủng màng nhĩ.

Khi nào ráy tai cần được lấy ra

Ở một số trẻ, ráy tai tích lại thành nút ráy, nhất là trẻ có ống tai hẹp, hay ngoáy tai bằng tăm bông, hay đeo nút tai, máy trợ thính. Nút ráy bít kín có thể làm con ù tai, nghe kém, đau tai, ngứa, đôi khi chóng mặt.

Lúc đó hãy đưa con khám tai mũi họng hoặc bác sĩ nhi. Bác sĩ soi tai để xem ráy tai, ống tai và màng nhĩ, rồi lấy ráy bằng dụng cụ nhỏ, hút, hoặc bơm rửa nhẹ nếu màng nhĩ lành. Với ráy khô cứng, bác sĩ có thể hướng dẫn nhỏ thuốc làm mềm ráy hoặc vài giọt dầu trong vài ngày trước khi lấy. Chỉ nhỏ khi bác sĩ đã xác định màng nhĩ của con không thủng.

Bác sĩ cũng có thể cần lấy bớt ráy tai khi khám vì con sốt, đau tai, để nhìn được màng nhĩ. Đây là việc bình thường, không có nghĩa là bố mẹ vệ sinh tai cho con kém.

Dị vật và côn trùng trong tai

  • Trẻ mầm non hay nhét hạt, hạt cườm, giấy, tẩy, đồ chơi nhỏ vào tai. Không tự gắp, vì vật tròn dễ bị đẩy sâu hơn; đưa con đi khám.
  • Pin cúc áo trong tai có thể gây bỏng ống tai và màng nhĩ chỉ sau vài giờ: đưa con đi khám cấp cứu ngay.
  • Côn trùng chui vào tai làm con hoảng sợ, đau. Giữ con bình tĩnh, nghiêng tai đó lên trên, không chọc vào tai, và đưa con đi khám để lấy ra.
  • Cất pin, nam châm, hạt nhỏ xa tầm tay trẻ dưới 4 tuổi.

Ráy tai và nghe kém ở trẻ nhỏ

Nút ráy tai cả hai bên, hoặc dịch đọng sau màng nhĩ sau viêm tai giữa, có thể làm trẻ nghe kém nhẹ trong một thời gian. Ở tuổi tập nói, nghe kém kéo dài có thể làm con chậm nói.

Nếu con hay hỏi lại, không quay về phía tiếng gọi, xem tivi to tiếng, hoặc nói ít hơn bạn cùng tuổi, đưa con khám tai và đo thính lực. Đừng tự kết luận là do ráy tai rồi tìm cách lấy ở nhà.

Chăm sóc con tại nhà

  • Lau vành tai và sau tai cho con bằng khăn mềm ẩm khi tắm; chỉ lau phần ở ngoài cửa tai.
  • Cất tăm bông, que lấy ráy tai xa tầm tay con; trẻ hay bắt chước người lớn ngoáy tai.
  • Sau khi tắm, gội đầu hoặc đi bơi, nghiêng đầu cho nước chảy ra và lau khô vành tai.
  • Nếu con đau tai, có thể dùng paracetamol 10–15 mg/kg/lần, cách nhau 4–6 giờ, và đưa con đi khám.
  • Chỉ nhỏ thuốc làm mềm ráy hay dầu vào tai khi bác sĩ đã khám và hướng dẫn.
  • Cho con khám tai định kỳ khi đi khám sức khỏe, nhất là nếu con từng có nút ráy tai.

Hiểu lầm thường gặp

Phải lấy ráy tai thường xuyên cho trẻ thì tai mới sạch, mới nghe rõ.
Ráy tai tự ra ngoài và có vai trò bảo vệ tai. Lấy thường xuyên làm xước ống tai, dễ viêm và dễ đẩy ráy vào sâu thành nút.
Dùng tăm bông thì an toàn hơn que lấy ráy.
Tăm bông vẫn đẩy ráy vào sâu và có thể chọc thủng màng nhĩ khi con giật mình. Không đưa tăm bông vào trong ống tai của trẻ.
Xông nến tai giúp hút sạch ráy tai.
Không có bằng chứng xông nến tai lấy được ráy tai. Lửa và sáp nóng sát mặt con còn có nguy cơ gây bỏng.
Lấy ráy tai ở tiệm cắt tóc nhanh và tiện.
Dụng cụ dùng chung có thể lây nấm và vi khuẩn, và chọc sâu khi trẻ cử động dễ gây thủng màng nhĩ. Khi cần lấy ráy tai, hãy để bác sĩ làm.

Bố mẹ hay hỏi

+Có cần lấy ráy tai cho trẻ sơ sinh không?

Không. Chỉ lau vành tai và sau tai bằng khăn mềm ẩm. Ráy tai trong ống tai sẽ tự ra ngoài.

+Ráy tai của con nhiều, màu nâu đen có sao không?

Ráy tai có thể vàng, nâu hoặc sẫm màu, đều bình thường. Đưa con đi khám nếu ráy kèm mủ, máu, mùi hôi, hoặc con đau tai, nghe kém.

+Có nên nhỏ nước muối để làm mềm ráy tai cho bé không?

Chỉ khi bác sĩ đã khám và hướng dẫn. Nếu màng nhĩ đang thủng, nhỏ bất cứ thứ gì vào tai đều có thể gây viêm tai giữa.

+Con bị nước vào tai khi bơi có cần lấy ra không?

Thường nước tự chảy ra khi con nghiêng đầu, nhảy nhẹ một chân. Không ngoáy tai. Nếu sau một hai ngày con vẫn ù tai, đau tai hoặc ngứa, đỏ ống tai, đưa con đi khám.

+Bao lâu nên cho con khám tai một lần?

Không cần khám riêng chỉ để lấy ráy tai. Bác sĩ thường soi tai khi khám sức khỏe định kỳ hoặc khi con ốm; đi khám sớm hơn nếu con đau tai, chảy dịch hay nghe kém.

Nguồn tham khảo

  1. Earwax build-up — NHS (Anh)
  2. Earwax Buildup — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)

Cập nhật 20/11/2026.

Thông tin trên trang dùng để bố mẹ hiểu và theo dõi con, không thay thế việc khám bệnh. Khi con có dấu hiệu nguy hiểm, hãy gọi 115 hoặc 113 (từ 1/11/2026 tổng đài 113 cũng tiếp nhận cấp cứu y tế), hoặc đưa con đến cơ sở y tế gần nhất. Cần người lắng nghe về chuyện của con: Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111, miễn phí, 24/7.

Bài liên quan

  • Trẻ bị viêm tai giữa

    Viêm tai giữa rất hay gặp ở trẻ dưới 3 tuổi, thường xuất hiện sau vài ngày sổ mũi: con sốt, quấy khóc nhiều về đêm, kéo hoặc dụi tai. Nhiều trường hợp tự đỡ trong 3 ngày; bác sĩ sẽ quyết định cần kháng sinh ngay hay theo dõi thêm, còn bố mẹ có thể giảm đau cho con bằng paracetamol. Trẻ dưới 1 tuổi nghi viêm tai, đau cả hai tai, hoặc tai chảy mủ, cần đi khám sớm. Sưng đỏ sau tai làm vành tai vểnh ra, cổ cứng, li bì hay méo mặt thì đến cấp cứu ngay.

  • Viêm tai ngoài sau đi bơi

    Viêm tai ngoài là viêm da ống tai, hay gặp sau khi con bơi nhiều hoặc hay ngoáy tai. Con thấy ngứa tai, rồi đau tai, đau tăng khi kéo vành tai hoặc ấn vào mấu nhỏ phía trước lỗ tai, tai bị ù, có thể chảy dịch; thường không kèm sổ mũi hay sốt. Bác sĩ thường cho thuốc nhỏ tai, con đỡ sau khoảng 3 ngày và khỏi trong khoảng 7 ngày; ở nhà giảm đau bằng paracetamol, giữ tai khô, tạm nghỉ bơi, không ngoáy và không tự nhỏ gì vào tai. Vành tai và vùng quanh tai sưng đỏ lan ra, sưng sau tai, sốt cao hay con mệt lả thì đi khám ngay.

  • Dị vật vào tai

    Khi con có dị vật trong tai, không dùng tăm bông, nhíp, kẹp tóc hay que để khều, vì dễ đẩy vật vào sâu và làm thủng màng nhĩ. Có thể nghiêng đầu con về bên tai đó để vật tự rơi ra; với côn trùng còn sống, cho bên tai đó hướng lên trên để côn trùng tự bò ra. Nếu con nhét pin cúc áo (pin đồng hồ, pin điều khiển) vào tai, phải đi cấp cứu ngay; các trường hợp còn lại không lấy ra được thì đưa con đi khám tai mũi họng trong ngày.

  • Dấu hiệu trẻ nghe kém

    Trẻ nghe kém vẫn có thể giật mình với tiếng rất to, nên bố mẹ dễ bỏ sót. Hãy để ý: 1 tháng tuổi con không giật mình khi có tiếng động lớn, 3–4 tháng không quay về phía tiếng động, 12–15 tháng chưa nói được "ba", "mẹ", 2 tuổi chưa ghép được 2–3 từ; trẻ lớn hay hỏi lại, gọi không thưa, mở tivi to. Mọi trẻ nên được đo thính lực sơ sinh trước khi ra viện hoặc trong tháng đầu; chưa đạt thì đo lại đúng hẹn để có chẩn đoán trước 3 tháng và can thiệp trước 6 tháng tuổi. Con đột ngột nghe kém, nhất là kèm chóng mặt, cần đi khám ngay trong ngày.

  • Trẻ sổ mũi, nghẹt mũi

    Sổ mũi, nghẹt mũi ở trẻ phần lớn do cảm lạnh, thường đỡ sau 7–10 ngày, có khi tới 2 tuần. Nước mũi chuyển vàng, xanh trong vài ngày là bình thường. Chăm ở nhà bằng nước muối sinh lý 0,9% nhỏ trước khi bú và trước khi ngủ; không dùng thuốc cảm, thuốc nhỏ mũi co mạch cho trẻ nhỏ khi bác sĩ chưa kê. Trẻ nghẹt mũi đến mức không bú được, thở rút lõm lồng ngực, tím tái, hoặc trẻ dưới 3 tháng sốt từ 38°C cần đi khám ngay.

Chủ đề khác