Trẻ mọc răng sưng lợi, quấy khóc: cách dỗ an toàn, khi nào đi khám
Tham vấn y khoa: BS. Bùi Việt Hưng (Sức khỏe tổng quát) · Thẩm định ngày 22/11/2026 · Biên soạn: Ban biên tập Sức khỏe Aiducation
Sơ sinh và dưới 1 tuổi · 0–12 tháng
Trả lời nhanh
Khi răng sắp nhú, lợi chỗ đó có thể đỏ, sưng, con chảy nhiều dãi, hay gặm cắn đồ vật, quấy hơn và ngủ kém trong vài ngày; nhiều bé mọc răng mà không có dấu hiệu gì. Dỗ con bằng vòng gặm làm mát trong ngăn mát tủ lạnh, xoa nhẹ lợi bằng ngón tay sạch, và dùng paracetamol theo cân nặng khi con đau. Không bôi gel gây tê, không đeo vòng hổ phách hay vòng cổ cho con, không rạch lợi. Mọc răng không gây sốt cao, tiêu chảy hay khóc dữ dội kéo dài; nếu có, đó là bệnh khác cần khám, và trẻ dưới 3 tháng có nhiệt độ từ 38°C phải đi khám ngay.
Khi nào cần đưa con đi khám
Gọi 115 hoặc 113, hoặc đến cấp cứu ngay khi
- Con dưới 3 tháng tuổi và có nhiệt độ từ 38°C trở lên.
- Con co giật, hoặc li bì, gọi hỏi khó đánh thức, mềm nhũn.
- Con thở nhanh, thở rít, rút lõm lồng ngực, môi tím tái.
- Con bỏ bú, nôn tất cả, thóp lõm, hoặc hơn 6 giờ không có tã ướt.
- Con khóc thét the thé khác hẳn mọi ngày, không dỗ được, hoặc thóp phồng căng khi con nằm yên.
- Con bị dây vòng quấn cổ, hoặc hóc hạt vòng, mảnh đồ gặm rồi ho sặc, khó thở, tím tái: gọi 115 hoặc 113 và sơ cứu hóc dị vật ngay.
Đưa con đi khám trong ngày khi
- Con từ 3 đến 6 tháng tuổi bị sốt từ 39°C, hoặc con ở bất kỳ tuổi nào sốt quá 3 ngày, sốt cao liên tục từ 2 ngày.
- Con tiêu chảy quá 1 ngày, đi nhiều lần trong ngày, phân có máu, hoặc nôn nhiều.
- Trong miệng có nhiều vết loét, mụn nước, cả hàm lợi sưng đỏ, dễ chảy máu, kèm sốt, hoặc nổi bóng nước ở tay chân.
- Con kéo tai kèm sốt, quấy khóc nhiều về đêm, hoặc chảy dịch tai.
- Lợi có một chỗ sưng to, đau, có mủ, chảy máu, hoặc một bọc màu xanh tím trên chỗ răng sắp mọc to dần.
- Con khóc nhiều hơn hẳn mọi khi, bỏ bú, ít tã ướt hơn, dù đã thử các cách dỗ dưới đây.
Dấu hiệu mọc răng thường gặp
- Lợi chỗ răng sắp nhú đỏ, hơi sưng, con thích được chạm vào.
- Chảy nhiều dãi hơn, có thể nổi mẩn đỏ ở cằm, quanh miệng vì dãi.
- Hay cho tay, đồ chơi vào miệng gặm, cắn.
- Má đỏ một bên, hay dụi tai bên đó.
- Quấy hơn, ngủ kém hơn trong vài ngày.
- Người hơi ấm, nhưng nhiệt độ vẫn dưới 38°C.
Những điều mọc răng không gây ra
Các nghiên cứu lớn cho thấy mọc răng không gây sốt từ 38°C, tiêu chảy, hăm tã, ho, sổ mũi hay khóc dữ dội kéo dài. Em bé ở tuổi mọc răng cũng là tuổi hay cho mọi thứ vào miệng và bắt đầu nhiễm các virus thông thường, nên dễ trùng thời điểm.
Vì vậy khi con sốt, tiêu chảy hay khóc nhiều khác thường, đừng vội nghĩ do mọc răng mà bỏ qua một bệnh cần được khám. Hãy đo nhiệt độ bằng nhiệt kế điện tử ở nách và theo dõi con như mọi lần con ốm.
Khi nào con mọc răng
Phần lớn trẻ mọc chiếc răng đầu tiên khoảng 6 tháng tuổi, có bé từ trước 4 tháng, có bé sau 12 tháng mới mọc mà vẫn bình thường. Thường hai răng cửa hàm dưới mọc trước, đến khoảng 2–3 tuổi con có đủ 20 răng sữa.
Răng hàm mọc khoảng 12 tháng và 24 tháng tuổi thường to, có thể làm con khó chịu hơn răng cửa. Đôi khi trên chỗ răng sắp nhú có một bọc nhỏ màu xanh tím chứa dịch hoặc máu; bọc thường tự xẹp khi răng mọc lên, nhưng nên cho bác sĩ hoặc nha sĩ xem.
Những cách dỗ có thể gây hại
- Gel, thuốc bôi gây tê lợi (có benzocain, lidocain): ít tác dụng vì trôi theo dãi, và có thể gây biến chứng nặng như tím tái do thiếu oxy trong máu, co giật. Không dùng cho trẻ dưới 2 tuổi khi chưa có chỉ định của bác sĩ.
- Vòng hổ phách, vòng gỗ, vòng hạt, vòng bạc đeo cổ, đeo tay hay buộc vào người con: có nguy cơ hóc và siết cổ, đã có trẻ tử vong. Không buộc vòng gặm vào cổ con.
- Xoa lợi bằng rượu, nước chanh, muối; xoa mật ong cho trẻ dưới 1 tuổi.
- Thuốc, viên ngậm, bột vi lượng đồng căn chữa mọc răng không rõ thành phần.
- Đồ gặm có chứa nước bên trong, dễ rách, chảy nước bẩn và có cạnh sắc; đồ gặm cứng đông đá để trong ngăn đá.
- Tự rạch, chích lợi để răng nhú nhanh: dễ nhiễm trùng, chảy máu và không làm răng mọc nhanh hơn.
Chăm răng mới mọc
Từ chiếc răng đầu tiên, chải răng cho con 2 lần mỗi ngày bằng bàn chải mềm cho em bé và một lớp kem có fluor mỏng bằng hạt gạo, lần cuối ngay trước khi ngủ. Trước khi có răng, có thể lau lợi bằng gạc mềm thấm nước sạch.
Cho con khám răng lần đầu khi mọc chiếc răng đầu tiên và trước 1 tuổi. Không cho con ngủ với bình sữa và không chấm ti giả vào đường hay mật ong.
Chăm sóc con tại nhà
- Cho con gặm vòng gặm bằng cao su đặc, sạch; có thể để vòng trong ngăn mát tủ lạnh cho mát, không để ngăn đá.
- Rửa tay sạch rồi xoa nhẹ lên chỗ lợi sưng bằng đầu ngón tay trong vài phút.
- Trẻ từ 6 tháng đã ăn dặm có thể gặm miếng rau quả mềm, mát; luôn có người lớn ngồi cạnh khi con ăn để phòng hóc. Tránh bánh quy, bánh ăn dặm có đường.
- Khi con đau, dùng paracetamol 10–15 mg cho mỗi kg cân nặng một lần, cách nhau 4–6 giờ, tính theo cân nặng của con. Ibuprofen chỉ dùng cho trẻ từ 6 tháng, theo hướng dẫn của bác sĩ, và không dùng khi chưa loại trừ sốt xuất huyết.
- Lau dãi quanh miệng, cằm con nhẹ nhàng bằng khăn mềm để đỡ mẩn đỏ.
- Cho con bú nhiều lần hơn nếu con bú ít mỗi lần; theo dõi số tã ướt mỗi ngày.
- Ôm ấp, chơi với con, giữ giờ ngủ đều để con dễ chịu hơn.
Hiểu lầm thường gặp
- Mọc răng thì sốt cao, tiêu chảy là bình thường, không cần đi khám.
- Mọc răng chỉ làm con hơi ấm người, dưới 38°C, và không gây tiêu chảy. Con sốt từ 38°C hay tiêu chảy là do bệnh khác, cần theo dõi và đi khám như mọi lần ốm.
- Đeo vòng hổ phách, vòng bạc giúp con đỡ đau khi mọc răng.
- Không có bằng chứng vòng giảm đau, mà vòng đeo cổ, đeo tay có thể làm con hóc hoặc bị siết cổ. Không đeo vòng cho em bé.
- Rơ lợi bằng mật ong, chanh hay lá cây giúp răng mau mọc.
- Không có cách nào làm răng mọc nhanh hơn. Mật ong không được dùng cho trẻ dưới 1 tuổi, chanh làm xót lợi, rơ mạnh dễ làm trầy lợi và nhiễm trùng.
- Gel bôi lợi của người lớn dùng được cho em bé.
- Gel gây tê dùng cho miệng người lớn có thể gây biến chứng nặng ở trẻ nhỏ. Thử vòng gặm và paracetamol trước; hỏi bác sĩ trước khi bôi bất cứ thuốc gì lên lợi con.
Bố mẹ hay hỏi
+Trẻ mọc răng quấy khóc mấy ngày?
Thường chỉ vài ngày quanh lúc răng nhú lên, và nhiều bé không quấy chút nào. Nếu con khóc nhiều hơn hẳn mọi khi, kéo dài hoặc kèm sốt, bỏ bú, hãy cho con đi khám.
+Trẻ mọc răng có sốt không?
Mọc răng có thể làm con hơi ấm người nhưng nhiệt độ dưới 38°C. Từ 38°C trở lên là sốt và thường do một bệnh khác đi kèm; trẻ dưới 3 tháng sốt thì đi khám ngay.
+Trẻ mọc răng có nên uống thuốc giảm đau không?
Khi con đau, quấy nhiều, có thể dùng paracetamol theo cân nặng, cách nhau 4–6 giờ. Không cần dùng nếu con vẫn chơi, bú và ngủ được.
+Trẻ mọc răng bỏ bú phải làm sao?
Con có thể bú ít hơn vài cữ vì đau lợi; cho bú nhiều lần hơn, mỗi lần ít, và theo dõi tã ướt. Nếu con bỏ bú hẳn, hơn 6 giờ không có tã ướt, hoặc li bì, đi khám ngay.
+Trên lợi con có cục xanh tím chỗ răng sắp mọc có sao không?
Đó thường là một bọc chứa dịch hoặc máu phía trên chiếc răng đang lên và hay tự xẹp khi răng nhú. Không tự chích; cho bác sĩ hoặc nha sĩ xem, nhất là khi bọc to dần, đau hoặc có mủ.
Nguồn tham khảo
- Baby teething symptoms — NHS (Anh)
- Tips for helping your teething baby — NHS (Anh)
- Teething Pain Relief: How to Soothe Your Baby's Discomfort — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)
- Perinatal and Infant Oral Health Care — Viện Hàn lâm Nha khoa Nhi Hoa Kỳ (AAPD)
Cập nhật 20/11/2026.
Thông tin trên trang dùng để bố mẹ hiểu và theo dõi con, không thay thế việc khám bệnh. Khi con có dấu hiệu nguy hiểm, hãy gọi 115 hoặc 113 (từ 1/11/2026 tổng đài 113 cũng tiếp nhận cấp cứu y tế), hoặc đưa con đến cơ sở y tế gần nhất. Cần người lắng nghe về chuyện của con: Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111, miễn phí, 24/7.
Bài liên quan
- Mọc răng và sốt
Mọc răng có thể làm con hơi ấm người, nhưng nhiệt độ thường dưới 38°C. Nếu con sốt từ 38°C trở lên, đừng vội nghĩ do mọc răng: phần lớn là do nhiễm virus hoặc bệnh khác mà con mắc cùng lúc, cần được theo dõi như mọi cơn sốt. Trẻ dưới 3 tháng có nhiệt độ từ 38°C, hoặc con sốt kèm li bì, bỏ bú, khó thở, co giật, nổi chấm đỏ tím trên da, cần đi khám ngay. Chiếc răng đầu tiên thường mọc khoảng 6 tháng tuổi, có trẻ sớm từ 4 tháng hoặc muộn sau 12 tháng.
- Trẻ chậm mọc răng
Phần lớn trẻ mọc chiếc răng đầu tiên khoảng 6 tháng tuổi, nhưng có bé mọc từ trước 4 tháng và có bé sau sinh nhật đầu tiên mới mọc mà vẫn hoàn toàn bình thường; thời điểm mọc răng thường giống người trong gia đình. Đến khoảng 2–3 tuổi, con có đủ 20 răng sữa. Nếu con đã 1 tuổi mà chưa có răng nào, hãy nói với bác sĩ hoặc nha sĩ khi đưa con đi khám định kỳ; nếu 18 tháng vẫn chưa có răng nào, đưa con đi khám để tìm nguyên nhân. Không tự cho con uống canxi hay vitamin D liều cao để răng mọc nhanh.
- Đánh răng cho trẻ
Bắt đầu chải răng cho con ngay khi chiếc răng sữa đầu tiên nhú lên, thường khoảng 6 tháng tuổi, 2 lần mỗi ngày, mỗi lần khoảng 2 phút, trong đó có một lần ngay trước khi ngủ. Dùng kem đánh răng có fluor: trẻ dưới 3 tuổi chỉ một lớp mỏng bằng hạt gạo, trẻ 3–6 tuổi lượng bằng hạt đậu; chải xong cho con nhổ bọt, không súc lại nhiều nước. Bố mẹ chải cho con, rồi chải giúp và trông con chải đến ít nhất 7–8 tuổi. Cho con khám răng lần đầu khi mọc răng và trước 1 tuổi.
- Con bị sốt
Trẻ được coi là sốt khi nhiệt độ từ 38°C trở lên. Phần lớn cơn sốt ở trẻ do virus và tự hết sau 2–3 ngày; điều quan trọng là theo dõi xem con có tỉnh táo, ăn uống và đi tiểu được không, chứ không chỉ nhìn con số trên nhiệt kế. Trẻ dưới 3 tháng tuổi sốt từ 38°C, hoặc trẻ ở bất kỳ tuổi nào sốt kèm li bì, khó thở, co giật hay nổi chấm đỏ trên da, cần đi khám ngay.
- Mật ong cho trẻ dưới 1 tuổi
Không. Trẻ dưới 1 tuổi không được ăn mật ong dưới bất kỳ dạng nào, dù chỉ một chút: không rơ lưỡi, không chấm núm vú, không pha nước chanh, không ngâm hoa đu đủ hay quất trị ho. Mật ong có thể chứa bào tử vi khuẩn gây ngộ độc botulinum ở trẻ nhỏ, một bệnh hiếm nhưng có thể làm bé yếu cơ và ngừng thở. Từ 1 tuổi bé ăn được mật ong. Nếu bé dưới 1 tuổi bị táo bón, bú yếu, khóc yếu, sụp mí, mềm nhũn hay lả đầu, hãy gọi 115 hoặc 113 hoặc đưa bé đi cấp cứu ngay.
- Trẻ sơ sinh khóc nhiều
Trẻ sơ sinh khóc là chuyện bình thường; lượng khóc tăng dần từ khoảng 2 tuần tuổi, nhiều nhất lúc 6–8 tuần, có thể tới 2–3 giờ mỗi ngày, thường vào chiều tối, rồi giảm dần và đỡ hẳn vào khoảng 3–4 tháng. Trẻ khỏe mạnh, bú tốt, tăng cân mà khóc trên 3 giờ mỗi ngày, trên 3 ngày mỗi tuần thường là khóc dạ đề (colic). Đưa con đi khám ngay nếu con khóc thét the thé hoặc rên yếu, khác hẳn tiếng khóc thường ngày, kèm sốt, bỏ bú, nôn xanh, li bì hay khó thở. Không bao giờ được lắc con; khi quá mệt, hãy đặt con nằm ngửa an toàn trong cũi và ra ngoài vài phút.
Chủ đề khác