Trẻ sơ sinh khóc nhiều: vì sao, cách dỗ và khi nào cần đi khám
Tham vấn y khoa: BS. Bùi Việt Hưng (Sức khỏe tổng quát) · Thẩm định ngày 22/11/2026 · Biên soạn: Ban biên tập Sức khỏe Aiducation
Sơ sinh và dưới 1 tuổi · 0–12 tháng
Trả lời nhanh
Trẻ sơ sinh khóc là chuyện bình thường; lượng khóc tăng dần từ khoảng 2 tuần tuổi, nhiều nhất lúc 6–8 tuần, có thể tới 2–3 giờ mỗi ngày, thường vào chiều tối, rồi giảm dần và đỡ hẳn vào khoảng 3–4 tháng. Trẻ khỏe mạnh, bú tốt, tăng cân mà khóc trên 3 giờ mỗi ngày, trên 3 ngày mỗi tuần thường là khóc dạ đề (colic). Đưa con đi khám ngay nếu con khóc thét the thé hoặc rên yếu, khác hẳn tiếng khóc thường ngày, kèm sốt, bỏ bú, nôn xanh, li bì hay khó thở. Không bao giờ được lắc con; khi quá mệt, hãy đặt con nằm ngửa an toàn trong cũi và ra ngoài vài phút.
Khi nào cần đưa con đi khám
Gọi 115 hoặc 113, hoặc đến cấp cứu ngay khi
- Con khóc thét the thé, khóc rên yếu ớt, hoặc tiếng khóc khác hẳn mọi ngày.
- Con dưới 3 tháng có nhiệt độ từ 38°C trở lên, hoặc người lạnh dưới 36°C.
- Con li bì, khó đánh thức, mềm nhũn, hoặc bỏ bú.
- Con thở nhanh, thở rên, rút lõm lồng ngực, môi tím tái, hoặc co giật.
- Con nôn ra dịch màu xanh lá, nôn liên tục, bụng chướng căng, hoặc đi ngoài phân có máu.
- Thóp phồng căng khi con nằm yên, hoặc con đã bị ngã, va đập, bị lắc mạnh.
Đưa con đi khám trong ngày khi
- Con khóc liên tục trên 2 giờ, dỗ cách nào cũng không nín, và khác với những ngày trước.
- Con khóc mỗi lần bú, ưỡn người, bỏ dở cữ bú, hoặc chậm tăng cân.
- Con khóc khi được chạm vào một tay, một chân, hoặc tay chân đó ít cử động.
- Bé trai có bìu sưng, đỏ; hoặc thấy khối phồng ở bẹn, ở rốn cứng và con đau khi chạm.
- Có sợi tóc hay sợi chỉ quấn chặt ngón tay, ngón chân làm ngón sưng đỏ.
- Khóc dạ đề vẫn kéo dài sau 4 tháng tuổi, hoặc bố mẹ thấy mình không còn chịu đựng được.
Vì sao trẻ sơ sinh khóc
Khóc là cách duy nhất con có để báo hiệu. Những lý do hay gặp: đói, tã bẩn hay ướt, buồn ngủ mà không tự ngủ được, nóng hoặc lạnh, đầy hơi, muốn được bế, hoặc quá nhiều tiếng ồn, ánh sáng, người bế qua lại.
Ở những tuần đầu, nhiều trẻ có một khoảng quấy khóc vào chiều tối mà không rõ lý do, kể cả khi đã được ăn no, thay tã. Đây là một phần của sự phát triển bình thường, không có nghĩa bố mẹ chăm sai.
Khóc dạ đề (colic) là gì
Khóc dạ đề là khi một trẻ khỏe mạnh khóc rất nhiều, thường trên 3 giờ mỗi ngày, trên 3 ngày mỗi tuần, mà không tìm thấy nguyên nhân. Con hay khóc dữ dội vào cùng một khoảng giờ chiều tối, mặt đỏ, nắm chặt tay, co chân lên bụng hoặc ưỡn người, khó dỗ.
Nguyên nhân chưa rõ. Khóc dạ đề thường bắt đầu từ vài tuần tuổi và tự hết vào khoảng 3–4 tháng, không để lại hậu quả gì cho con. Các loại thuốc nhỏ chống đầy hơi, men vi sinh, thảo dược chưa được chứng minh là có ích, nên không cần mua dùng khi chưa hỏi bác sĩ.
Bác sĩ chỉ kết luận khóc dạ đề sau khi đã khám và không thấy bệnh khác. Một số nguyên nhân cần được loại trừ: trào ngược gây đau, dị ứng đạm sữa bò, nhiễm trùng tiểu, thoát vị bẹn nghẹt, gãy xương, sợi tóc quấn ngón.
Cách dỗ con
- Kiểm tra lần lượt: con có đói không, tã có ướt không, có nóng quá hay lạnh quá không, có sợi tóc quấn ngón tay chân không.
- Bế con áp sát vào người, đung đưa nhẹ nhàng, hoặc bế con nằm sấp dọc theo cẳng tay bố mẹ khi con đang thức.
- Quấn con bằng khăn mỏng, để hông và chân con co duỗi được. Ngừng quấn khi con bắt đầu có dấu hiệu tập lẫy.
- Tiếng ồn đều đều như tiếng quạt, tiếng máy sấy, tiếng suỵt suỵt nhẹ bên tai có thể giúp con dịu lại.
- Cho con bú, cho ợ hơi trong và sau cữ bú. Bế con thẳng người khi bú để con ít nuốt hơi.
- Tắm nước ấm, xoa nhẹ bụng và lưng, hoặc đưa con đi dạo bằng xe đẩy.
- Giảm kích thích: phòng tối hơn, ít người hơn, ít chuyền tay nhau bế. Mỗi lần thử một cách và cho con vài phút để quen.
Không bao giờ được lắc con
Lắc mạnh một em bé, dù chỉ vài giây, có thể làm não con bị chảy máu và tổn thương vĩnh viễn: mù, chậm phát triển, co giật, bại não, thậm chí tử vong. Đây gọi là hội chứng em bé bị lắc (chấn thương đầu do bạo hành). Đầu trẻ sơ sinh nặng so với cơ cổ còn yếu, nên não va đi va lại trong hộp sọ.
Tiếng khóc kéo dài là lý do hay gặp nhất khiến một người lớn đang kiệt sức lắc em bé. Hãy dặn cả ông bà, người giúp việc và người trông trẻ: không lắc, không tung hứng, không xốc con lên cao chơi trò máy bay, không đưa võng hay lắc nôi thật mạnh để dỗ con ngủ. Đung đưa nhẹ nhàng trong vòng tay thì không sao.
Nếu con bị lắc, kể cả khi con có vẻ vẫn bình thường, hãy đưa con đi cấp cứu ngay và nói rõ với bác sĩ chuyện gì đã xảy ra. Những dấu hiệu có thể xuất hiện ngay hoặc vài giờ sau: con lờ đờ, li bì, nôn, bỏ bú, thở bất thường, co giật, thóp phồng. Điều trị sớm có thể giảm tổn thương.
Khi bố mẹ thấy quá sức
- Nghe con khóc hàng giờ khiến bất kỳ ai cũng có thể mệt mỏi, bực bội, muốn khóc theo. Cảm giác đó là bình thường và không làm bạn thành bố mẹ tồi.
- Khi thấy mình sắp mất bình tĩnh: đặt con nằm ngửa trong cũi hoặc nôi an toàn, không gối, không chăn dày, rồi ra khỏi phòng 10–15 phút. Con khóc một lúc trong chỗ an toàn không làm con bị hại.
- Hít thở chậm, uống cốc nước, gọi điện cho người thân. Khi đã bình tĩnh, quay lại xem con.
- Thay phiên với vợ hoặc chồng, nhờ ông bà, người thân trông con để mình ngủ vài tiếng.
- Nếu bạn thấy buồn bã, mất hứng thú, lo âu kéo dài trên 2 tuần, khó gắn bó với con, hãy nói với bác sĩ; trầm cảm sau sinh gặp ở cả mẹ và bố, và điều trị được.
- Nếu bạn có ý nghĩ làm hại con hoặc làm hại bản thân, hãy đặt con vào chỗ an toàn, gọi ngay một người thân đến ở cùng, và gọi 115 hoặc 113, hoặc đến cơ sở y tế gần nhất.
Chăm sóc con tại nhà
- Ghi lại vài ngày: giờ con khóc, khóc bao lâu, giờ bú, giờ ngủ. Tờ ghi chép giúp bố mẹ nhận ra quy luật và giúp bác sĩ khi đi khám.
- Giữ nếp sinh hoạt đều: bú, chơi, ngủ theo một nhịp giống nhau mỗi ngày.
- Cho con ngủ khi con có dấu hiệu buồn ngủ (ngáp, dụi mắt, nhìn xa xăm), trước khi con quá mệt.
- Luôn đặt con nằm ngửa khi ngủ, kể cả khi đang quấn khăn, trong cũi hoặc nôi riêng; không ngủ chung giường với người lớn. Không cho con ngủ trên võng, sofa hay trên ngực người lớn đang buồn ngủ.
- Mẹ cho con bú vẫn ăn uống bình thường; không cần kiêng khem trừ khi bác sĩ nghi con dị ứng đạm sữa bò.
- Không tự cho con uống thuốc an thần, siro ho, thuốc nam, nước đường hay mật ong để con ngủ.
Hiểu lầm thường gặp
- Bế nhiều thì con quen hơi, hư, càng khóc nhiều hơn.
- Trẻ dưới 3–4 tháng không thể bị chiều hư. Được bế, dỗ khi khóc giúp con thấy an toàn và thường khóc ít hơn về sau.
- Trẻ khóc đêm là do bị vía, phải cúng hoặc treo vật trừ tà.
- Khóc chiều tối ở trẻ sơ sinh rất hay gặp và tự giảm theo tuổi. Nếu gia đình làm theo phong tục thì không sao, nhưng đừng treo dây, vòng quanh cổ con hay để vật nhỏ trong nôi, và vẫn đưa con đi khám khi có dấu hiệu bất thường.
- Trẻ khóc đêm là do thiếu canxi, phải cho uống canxi.
- Các hướng dẫn chính thức không coi thiếu canxi là nguyên nhân của khóc dạ đề, nên không tự cho con uống canxi. Trẻ bú mẹ thường được khuyên bổ sung vitamin D hằng ngày từ khi sinh, theo liều bác sĩ hướng dẫn.
- Cho trẻ uống chút mật ong hay nước đường sẽ hết khóc.
- Trẻ dưới 1 tuổi không được ăn mật ong vì nguy cơ ngộ độc thịt (botulism). Trẻ dưới 6 tháng chỉ cần sữa mẹ hoặc sữa công thức.
Bố mẹ hay hỏi
+Trẻ sơ sinh khóc bao nhiêu là bình thường?
Trong 3 tháng đầu, nhiều trẻ khỏe mạnh khóc tổng cộng 1–3 giờ mỗi ngày, nhiều nhất lúc 6–8 tuần tuổi. Điều quan trọng hơn con số là con có bú tốt, tăng cân và dỗ được vào những lúc khác không.
+Khóc dạ đề kéo dài đến khi nào?
Thường bắt đầu từ vài tuần tuổi và giảm rõ vào khoảng 3–4 tháng tuổi. Nếu kéo dài sau 4 tháng hoặc kèm chậm tăng cân, nôn nhiều, đưa con đi khám.
+Có nên đổi sữa khi con khóc nhiều không?
Không nên tự đổi sữa liên tục. Chỉ khi bác sĩ nghi con dị ứng đạm sữa bò, bác sĩ mới hướng dẫn đổi sang loại sữa đặc biệt hoặc mẹ kiêng sữa bò.
+Để con khóc một lúc có sao không?
Nếu con đã được kiểm tra no, sạch, không ốm, và bố mẹ cần vài phút để bình tĩnh, để con nằm ngửa trong cũi an toàn và khóc một lúc không gây hại. Điều nguy hiểm là lắc con khi đang mất bình tĩnh.
+Trẻ sơ sinh khóc nhiều có bị thoát vị rốn không?
Khóc làm khối thoát vị rốn có sẵn phồng to hơn nhưng không gây ra thoát vị. Thoát vị rốn mềm, ấn vào được thường tự khỏi; nếu khối phồng cứng, đỏ, con đau thì đi khám ngay.
Nguồn tham khảo
- Colic — NHS (Anh)
- Soothing a crying baby — NHS (Anh)
- Shaken Baby Syndrome: Protect Your Infant from Abusive Head Trauma — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)
- Colic Relief Tips for Parents — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)
Cập nhật 20/11/2026.
Thông tin trên trang dùng để bố mẹ hiểu và theo dõi con, không thay thế việc khám bệnh. Khi con có dấu hiệu nguy hiểm, hãy gọi 115 hoặc 113 (từ 1/11/2026 tổng đài 113 cũng tiếp nhận cấp cứu y tế), hoặc đưa con đến cơ sở y tế gần nhất. Cần người lắng nghe về chuyện của con: Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111, miễn phí, 24/7.
Bài liên quan
- Vàng da sơ sinh
Rất nhiều trẻ sơ sinh bị vàng da trong tuần đầu. Vàng da sinh lý thường xuất hiện sau 24 giờ tuổi, rõ nhất vào ngày 3–5, chủ yếu ở mặt và ngực, con vẫn bú tốt, và hết trong khoảng 2 tuần. Đưa con đi khám ngay khi vàng da xuất hiện trong 24 giờ đầu sau sinh, vàng lan xuống bụng, chân hay lòng bàn tay bàn chân, con bú kém, li bì, hoặc phân bạc màu như phấn, như đất sét. Không phơi nắng để chữa vàng da.
- Trẻ sơ sinh nôn trớ
Ọc sữa, trớ sữa sau khi bú (trào ngược sinh lý) gặp ở khoảng một nửa số trẻ dưới 3 tháng, thường bắt đầu trước 8 tuần tuổi, nhiều nhất khoảng 4 tháng và hết dần trước 1 tuổi. Nếu con vẫn vui vẻ, bú tốt và tăng cân đều thì không cần điều trị. Đưa con đi khám ngay nếu con nôn ra dịch màu xanh lá hoặc vàng xanh, nôn ra máu, nôn vọt mạnh sau nhiều cữ bú liền, bụng chướng, li bì, bỏ bú, có dấu hiệu mất nước, hoặc sặc sữa rồi tím tái, ngừng thở.
- Lịch khám trẻ sơ sinh
Ngoài lần khám trước khi ra viện, trẻ sơ sinh nên được khám lại trong vòng 2–3 ngày sau khi ra viện (nhất là khi ra viện trước 72 giờ tuổi), rồi khoảng 1–2 tuần, 1 tháng và 6 tuần tuổi; sau đó khám theo các mốc tiêm chủng và lúc 6, 9, 12, 18, 24 tháng. Lịch cụ thể theo hẹn của nơi sinh và trạm y tế. Không chờ đến lịch hẹn nếu con dưới 3 tháng mà sốt từ 38°C hoặc người lạnh dưới 36°C, bú kém hay bỏ bú, li bì, thở nhanh, tím tái, co giật, hoặc vàng da lan xuống lòng bàn tay, bàn chân: đưa con đi cấp cứu ngay.
- Trẻ cần ngủ bao nhiêu tiếng
Theo Viện Hàn lâm Y học Giấc ngủ Hoa Kỳ và Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ, mỗi ngày (tính cả giấc trưa) trẻ 4–12 tháng cần 12–16 giờ, 1–2 tuổi 11–14 giờ, 3–5 tuổi 10–13 giờ, 6–12 tuổi 9–12 giờ, và tuổi 13–18 cần 8–10 giờ. Trẻ sơ sinh dưới 4 tháng ngủ rất khác nhau, thường khoảng 14–17 giờ chia nhiều giấc. Con ngủ đủ khi sáng dậy được, ban ngày tỉnh táo, ít cáu gắt. Trẻ nhỏ ngủ có lúc ngừng thở kèm tím tái, hoặc trẻ sơ sinh li bì khó đánh thức, bỏ bú, cần đi cấp cứu ngay.
- Trẻ giật mình khóc đêm
Trẻ sơ sinh giật mình khi ngủ là phản xạ bình thường (phản xạ Moro), rõ nhất trong tháng đầu và bắt đầu mất dần từ khoảng 2 tháng tuổi. Phần lớn trẻ khóc đêm vì đói, nóng, ướt bỉm, mọc răng, cơn khóc kéo dài ở trẻ 2 tuần đến 4 tháng, sợ xa bố mẹ, hoặc ở trẻ lớn hơn là ác mộng và hoảng sợ ban đêm. Những dấu hiệu như ra mồ hôi trộm, rụng tóc vành khăn không đủ để kết luận con thiếu canxi hay vitamin D. Hãy đưa con đi cấp cứu ngay nếu con khóc thét từng cơn kèm nôn, phân có máu, sốt khi dưới 3 tháng tuổi, li bì, bỏ bú, co giật hoặc khó thở.
- Địu trẻ sơ sinh
Địu đúng cách là để con ở tư thế thẳng đứng, áp ngực vào bố mẹ, đủ cao để bố mẹ cúi xuống hôn được đỉnh đầu con, địu ôm sát người, mặt con luôn nhìn thấy được, mũi miệng không bị vải hay ngực bố mẹ che, và cằm con không gập vào ngực. Hai chân con nên dạng ra hai bên người bố mẹ theo tư thế chân ếch, đầu gối ngang hoặc cao hơn mông, để háng phát triển tốt. Trẻ dưới 4 tháng, trẻ sinh non hay có bệnh dễ bị ngạt trong địu hơn, nên hỏi bác sĩ trước khi dùng và kiểm tra con thường xuyên. Nếu con ngủ trong địu, đặt con nằm ngửa trên mặt phẳng chắc ngay khi có thể; nếu con tím tái, ngừng thở hay mềm nhũn, gọi 115 hoặc 113 và bắt đầu cấp cứu.
Chủ đề khác