Giấc ngủ

Trẻ giật mình, khóc đêm: nguyên nhân thường gặp và dấu hiệu cần đi khám

Tham vấn y khoa: BS. Bùi Việt Hưng (Sức khỏe tổng quát) · Thẩm định ngày 22/11/2026 · Biên soạn: Ban biên tập Sức khỏe Aiducation

Sơ sinh và dưới 1 tuổi · 0–12 thángMầm non · 1–5 tuổi

Trả lời nhanh

Trẻ sơ sinh giật mình khi ngủ là phản xạ bình thường (phản xạ Moro), rõ nhất trong tháng đầu và bắt đầu mất dần từ khoảng 2 tháng tuổi. Phần lớn trẻ khóc đêm vì đói, nóng, ướt bỉm, mọc răng, cơn khóc kéo dài ở trẻ 2 tuần đến 4 tháng, sợ xa bố mẹ, hoặc ở trẻ lớn hơn là ác mộng và hoảng sợ ban đêm. Những dấu hiệu như ra mồ hôi trộm, rụng tóc vành khăn không đủ để kết luận con thiếu canxi hay vitamin D. Hãy đưa con đi cấp cứu ngay nếu con khóc thét từng cơn kèm nôn, phân có máu, sốt khi dưới 3 tháng tuổi, li bì, bỏ bú, co giật hoặc khó thở.

Khi nào cần đưa con đi khám

Gọi 115 hoặc 113, hoặc đến cấp cứu ngay khi

  • Bé dưới 3 tháng tuổi có nhiệt độ từ 38°C trở lên.
  • Bé khóc thét từng cơn, co chân lên bụng, xen giữa là lả đi, kèm nôn hoặc đi ngoài phân có máu lẫn nhầy.
  • Bé li bì, khó đánh thức, mềm nhũn, bỏ bú, khóc yếu hoặc rên rỉ.
  • Bé co giật: tay chân giật nhịp nhàng khi thức, không dừng khi bố mẹ giữ nhẹ, kèm mắt trợn, môi tím hoặc không đáp ứng.
  • Bé thở nhanh, thở rít, rút lõm lồng ngực, môi hoặc da tím tái, có quãng ngừng thở.
  • Thóp phồng căng, nôn vọt, hoặc bé bị ngã, va đầu rồi khóc không dỗ được.

Đưa con đi khám trong ngày khi

  • Bé khóc nhiều kèm bú kém, chậm tăng cân, nôn trớ nhiều, chàm da, hoặc phân có máu, nhầy: có thể do trào ngược hoặc dị ứng đạm sữa bò, cần bác sĩ khám.
  • Bé khóc dỗ không nín nhiều giờ liền, khác hẳn mọi ngày, kể cả khi không sốt.
  • Bé có sốt, ho, chảy mũi, kéo tai, hoặc nổi mẩn kèm quấy khóc đêm.
  • Trẻ lớn hoảng sợ ban đêm nhiều lần mỗi tuần, kèm ngáy to, ngừng thở khi ngủ, hoặc cơn xảy ra cùng giờ với cử động lặp đi lặp lại.
  • Bố mẹ quá mệt, bế tắc, thấy mình có thể mất kiểm soát với con, hoặc mẹ buồn bã, khóc nhiều sau sinh.

Giật mình khi ngủ ở trẻ nhỏ là bình thường

Trẻ sơ sinh có phản xạ Moro: khi nghe tiếng động hoặc có cảm giác bị rơi, bé dang hai tay, ưỡn người rồi co tay lại, có khi khóc. Phản xạ này rõ nhất trong tháng đầu và bắt đầu mất dần từ khoảng 2 tháng tuổi. Phản xạ ở hai bên người nên giống nhau; nếu bé chỉ dang một tay hoặc một bên cử động kém hơn, hãy báo bác sĩ.

Nhiều trẻ còn giật nhẹ tay chân hoặc giật cả người khi vừa thiu thiu ngủ, rung cằm, nhăn mặt, cười trong giấc ngủ nông. Nếu các cử động dừng lại khi bé thức dậy, bé vẫn bú tốt, chơi tốt khi thức, thì thường là bình thường.

Giấc ngủ của trẻ nhỏ chia thành nhiều chu kỳ ngắn khoảng 50–60 phút, nhiều giấc ngủ nông hơn người lớn. Bé hay cựa, kêu, thức giữa các chu kỳ là chuyện thường.

Vì sao con khóc đêm theo từng độ tuổi

  • Dưới 3 tháng: đói (trẻ sơ sinh cần bú cả đêm), nóng hoặc lạnh, ướt bỉm, đầy hơi, cần được bế ấp. Nhiều bé có cơn khóc kéo dài vào chiều tối từ khoảng 2 tuần tuổi, khóc trên 3 giờ mỗi ngày, trên 3 ngày mỗi tuần, rồi tự đỡ vào khoảng 3–4 tháng.
  • 4–12 tháng: mọc răng, ốm vặt, bé quen được bế hoặc bú mới ngủ lại được, thay đổi giờ giấc, bắt đầu sợ xa bố mẹ từ khoảng 8 tháng.
  • 1–3 tuổi: sợ xa bố mẹ, quá mệt vì ngủ muộn, ngủ trưa quá dài, căng thẳng khi đi nhà trẻ, có em mới.
  • Từ khoảng 3 tuổi: ác mộng và hoảng sợ ban đêm, sợ bóng tối, xem phim hoạt hình đáng sợ hoặc dùng điện thoại sát giờ ngủ.
  • Ở mọi tuổi: sốt, viêm tai, nghẹt mũi, ngứa do chàm hoặc muỗi đốt, giun kim gây ngứa hậu môn về đêm.

Ác mộng hay hoảng sợ ban đêm

Ác mộng thường xảy ra vào nửa sau của đêm. Con tỉnh dậy, sợ hãi, nhận ra bố mẹ, kể được mình mơ gì và cần được ôm, dỗ.

Hoảng sợ ban đêm (night terror) hay gặp ở trẻ 3–8 tuổi, thường xảy ra trong phần đầu của đêm. Con đột ngột ngồi bật dậy, la hét, mắt mở, vã mồ hôi, thở nhanh nhưng không tỉnh hẳn, không nhận ra bố mẹ, gạt tay khi bị ôm. Cơn kéo dài vài phút rồi con ngủ lại, sáng ra không nhớ gì. Đừng cố đánh thức con; chỉ ở bên cạnh, giữ con an toàn khỏi té ngã, chờ cơn qua. Trẻ ngủ đủ giấc thường ít bị hơn. Nếu cơn xảy ra cùng một giờ mỗi đêm, có thể đánh thức nhẹ con khoảng 15 phút trước giờ đó, làm mỗi đêm trong khoảng 2 tuần.

Ngủ an toàn khi dỗ con ban đêm

  • Cho bé ngủ cùng phòng với bố mẹ nhưng trên cũi hoặc giường riêng, ít nhất 6 tháng đầu và tốt nhất đến 1 tuổi. Không ngủ chung giường với bé, nhất là khi bé sinh non, nhẹ cân, hoặc bố mẹ hút thuốc, đã uống rượu bia hay đang rất mệt.
  • Luôn đặt trẻ dưới 1 tuổi nằm ngửa khi ngủ, trên mặt phẳng chắc, không gối, không chăn dày, không thú bông hay quây đệm trong cũi.
  • Nếu quấn chũn, quấn lỏng ở hông, không trùm đầu, và ngừng quấn khi bé bắt đầu có dấu hiệu tập lẫy.
  • Không để bé ngủ trên sofa, ghế, hoặc ngủ trên ngực người lớn đang buồn ngủ.
  • Không đeo vòng cổ, vòng hổ phách, dây bùa hay vòng dâu tằm ở cổ khi bé ngủ: nguy cơ thắt cổ và hóc.
  • Không bao giờ lắc con, dù con khóc mãi không nín. Khi thấy mình sắp mất bình tĩnh, hãy đặt con nằm ngửa ở chỗ an toàn, ra ngoài vài phút hoặc gọi người thân giúp.

Chăm sóc con tại nhà

  • Khi con giật mình, chờ vài giây xem con có tự ngủ lại không trước khi bế, cho bú hay bật đèn.
  • Giữ phòng tối, yên tĩnh, thoáng mát, không để con quá nóng; nếu bật điều hòa, không để gió thổi thẳng vào con. Mặc cho con vừa đủ ấm: sờ gáy hoặc ngực con thấy ấm, không ướt mồ hôi là được; tay chân hơi mát là bình thường.
  • Đặt giờ ngủ đều đặn với vài việc lặp lại mỗi tối: tắm, thay đồ, bú hoặc uống sữa, đọc sách, hát ru.
  • Đặt con vào giường khi con buồn ngủ nhưng còn thức để con học cách tự ngủ.
  • Tắt ti vi, điện thoại ít nhất 1 giờ trước giờ ngủ của trẻ lớn; tránh phim, truyện đáng sợ buổi tối.
  • Ghi lại giờ khóc, kéo dài bao lâu, con ăn ngủ thế nào trong vài ngày để kể với bác sĩ nếu cần.
  • Bố mẹ thay phiên nhau trực đêm, nhờ ông bà giúp, và tự chăm cho giấc ngủ của mình.

Hiểu lầm thường gặp

Con hay giật mình, khóc đêm, ra mồ hôi trộm là thiếu canxi, phải cho uống canxi.
Giật mình và mồ hôi đầu khi ngủ rất hay gặp ở trẻ khỏe mạnh; rụng tóc vành khăn thường do bé nằm ngửa cọ đầu. Không tự cho con uống canxi hay vitamin D liều cao; hãy để bác sĩ khám và quyết định.
Con khóc đêm là do vía nặng, bị người lạ trêu, phải đặt dao kéo dưới gối.
Khóc đêm có lý do thực tế như đói, mọc răng, ốm, sợ xa bố mẹ. Để dao kéo trong giường của trẻ rất nguy hiểm.
Cho uống siro, thuốc chống dị ứng hoặc thuốc an thần cho con dễ ngủ.
Những thuốc này không được dùng để giúp trẻ ngủ, có thể gây khó thở hoặc làm con kích thích hơn. Chỉ dùng thuốc khi bác sĩ chỉ định để chữa bệnh.
Để con khóc một mình là làm con hư, hoặc ngược lại, bế ngay mỗi lần con kêu là chiều hư.
Trẻ dưới 6 tháng cần được dỗ và cho bú khi khóc. Lớn hơn, chờ một chút khi con cựa quậy giúp con học tự ngủ lại, nhưng con khóc thật thì bố mẹ vẫn đến dỗ.

Bố mẹ hay hỏi

+Trẻ sơ sinh hay giật mình khi ngủ có sao không?

Thường là phản xạ Moro bình thường, rõ nhất trong tháng đầu và mất dần từ khoảng 2 tháng tuổi. Hãy đi khám nếu bé giật kéo dài, nhịp đều, xảy ra cả khi thức, không dừng khi giữ nhẹ, hoặc kèm bỏ bú, li bì.

+Bé khóc đêm có phải do mọc răng không?

Mọc răng có thể làm bé quấy vài đêm, nhưng không gây sốt, tiêu chảy hay khóc kéo dài nhiều tuần. Nếu bé sốt từ 38°C hoặc khóc kèm dấu hiệu khác, hãy tìm nguyên nhân khác và hỏi bác sĩ.

+Trẻ 2 tuổi đang ngủ ngồi dậy la hét là bị gì?

Có thể là hoảng sợ ban đêm, gặp ở trẻ mầm non, thường lành tính và hết dần khi lớn. Đừng cố đánh thức, giữ con an toàn đến khi con ngủ lại; nếu cơn xảy ra rất thường xuyên hoặc kèm ngáy to, ngừng thở, hãy đưa con đi khám.

+Cho bé nằm gối chặn, gối đậu xanh có giúp bé đỡ giật mình không?

Không nên. Trẻ dưới 1 tuổi không cần gối, và gối chặn hay gối đậu trong chỗ ngủ làm tăng nguy cơ ngạt. Quấn chũn lỏng hông có thể giúp bé nhỏ đỡ giật mình cho đến khi bé tập lẫy.

+Bé khóc đêm có cần cho uống vitamin D không?

Khóc đêm không phải dấu hiệu đặc hiệu của thiếu vitamin D. Trẻ bú mẹ hoàn toàn có thể được bác sĩ khuyên dùng vitamin D liều dự phòng hằng ngày; hãy hỏi khi đi khám thay vì tự mua liều cao.

Nguồn tham khảo

  1. Soothing a crying baby — NHS (Anh)
  2. Night terrors and nightmares — NHS (Anh)
  3. Newborn Reflexes — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)
  4. Safe Sleep: 9 Ways to Reduce a Baby's Risk of SIDS & Suffocation — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)

Cập nhật 20/11/2026.

Thông tin trên trang dùng để bố mẹ hiểu và theo dõi con, không thay thế việc khám bệnh. Khi con có dấu hiệu nguy hiểm, hãy gọi 115 hoặc 113 (từ 1/11/2026 tổng đài 113 cũng tiếp nhận cấp cứu y tế), hoặc đưa con đến cơ sở y tế gần nhất. Cần người lắng nghe về chuyện của con: Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111, miễn phí, 24/7.

Bài liên quan

  • Trẻ cần ngủ bao nhiêu tiếng

    Theo Viện Hàn lâm Y học Giấc ngủ Hoa Kỳ và Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ, mỗi ngày (tính cả giấc trưa) trẻ 4–12 tháng cần 12–16 giờ, 1–2 tuổi 11–14 giờ, 3–5 tuổi 10–13 giờ, 6–12 tuổi 9–12 giờ, và tuổi 13–18 cần 8–10 giờ. Trẻ sơ sinh dưới 4 tháng ngủ rất khác nhau, thường khoảng 14–17 giờ chia nhiều giấc. Con ngủ đủ khi sáng dậy được, ban ngày tỉnh táo, ít cáu gắt. Trẻ nhỏ ngủ có lúc ngừng thở kèm tím tái, hoặc trẻ sơ sinh li bì khó đánh thức, bỏ bú, cần đi cấp cứu ngay.

  • Con bị sốt

    Trẻ được coi là sốt khi nhiệt độ từ 38°C trở lên. Phần lớn cơn sốt ở trẻ do virus và tự hết sau 2–3 ngày; điều quan trọng là theo dõi xem con có tỉnh táo, ăn uống và đi tiểu được không, chứ không chỉ nhìn con số trên nhiệt kế. Trẻ dưới 3 tháng tuổi sốt từ 38°C, hoặc trẻ ở bất kỳ tuổi nào sốt kèm li bì, khó thở, co giật hay nổi chấm đỏ trên da, cần đi khám ngay.

  • Có nên cho trẻ uống vitamin

    Trẻ khỏe mạnh, ăn đa dạng thịt cá trứng, rau quả, sữa thường không cần uống vitamin tổng hợp hằng ngày. Những trường hợp có lý do rõ: trẻ 6–36 tháng uống vitamin A liều cao 2 đợt mỗi năm tại trạm y tế, trẻ bú mẹ cần vitamin D hằng ngày theo hướng dẫn quốc tế, trẻ tiêu chảy uống kẽm, trẻ ăn chay cần vitamin B12, trẻ được xét nghiệm thiếu sắt thì uống sắt theo đơn. Vitamin A, D và sắt dùng quá liều có thể gây ngộ độc. Nếu con lỡ nuốt nhiều viên vitamin hay viên sắt, hãy đưa con đi cấp cứu ngay và mang theo vỏ lọ.

  • Trẻ ngủ ngáy

    Trẻ ngáy nhẹ vài đêm khi bị cảm, nghẹt mũi thường không đáng lo. Con nên đi khám khi ngáy từ 3 đêm mỗi tuần trở lên, ngáy to, hoặc kèm ngừng thở, thở hổn hển, há miệng thở, đái dầm, ban ngày buồn ngủ hay quấy, kém tập trung; đây có thể là ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn, hay gặp nhất ở trẻ 2–6 tuổi có VA và amidan to. Nếu con ngừng thở lâu kèm môi tím, khó thở, rút lõm lồng ngực ngay cả khi thức, hoặc không nuốt được nước bọt, hãy gọi 115 hoặc 113.

  • Trẻ sơ sinh khóc nhiều

    Trẻ sơ sinh khóc là chuyện bình thường; lượng khóc tăng dần từ khoảng 2 tuần tuổi, nhiều nhất lúc 6–8 tuần, có thể tới 2–3 giờ mỗi ngày, thường vào chiều tối, rồi giảm dần và đỡ hẳn vào khoảng 3–4 tháng. Trẻ khỏe mạnh, bú tốt, tăng cân mà khóc trên 3 giờ mỗi ngày, trên 3 ngày mỗi tuần thường là khóc dạ đề (colic). Đưa con đi khám ngay nếu con khóc thét the thé hoặc rên yếu, khác hẳn tiếng khóc thường ngày, kèm sốt, bỏ bú, nôn xanh, li bì hay khó thở. Không bao giờ được lắc con; khi quá mệt, hãy đặt con nằm ngửa an toàn trong cũi và ra ngoài vài phút.

  • Ngủ an toàn, phòng đột tử ở trẻ sơ sinh

    Để giảm nguy cơ đột tử khi ngủ, luôn đặt bé nằm ngửa cho mọi giấc ngủ đến 1 tuổi, trên nôi hoặc cũi riêng có mặt nệm phẳng, chắc, đặt trong phòng bố mẹ ít nhất 6 tháng đầu. Trong chỗ ngủ không có gì mềm: không gối, chăn, thú bông, gối chặn, quây đệm. Không ngủ chung giường với bé, không để bé ngủ trên ghế sofa, ghế bành hay võng, không ủ bé quá ấm và không hút thuốc gần bé. Nếu bé ngừng thở, tím tái hoặc mềm nhũn, gọi 115 hoặc 113 ngay và bắt đầu cấp cứu.

Chủ đề khác