Trẻ sơ sinh cần đi khám khi nào: lịch khám định kỳ và dấu hiệu đi ngay
Tham vấn y khoa: BS. Bùi Việt Hưng (Sức khỏe tổng quát) · Thẩm định ngày 22/11/2026 · Biên soạn: Ban biên tập Sức khỏe Aiducation
Sơ sinh và dưới 1 tuổi · 0–12 tháng
Trả lời nhanh
Ngoài lần khám trước khi ra viện, trẻ sơ sinh nên được khám lại trong vòng 2–3 ngày sau khi ra viện (nhất là khi ra viện trước 72 giờ tuổi), rồi khoảng 1–2 tuần, 1 tháng và 6 tuần tuổi; sau đó khám theo các mốc tiêm chủng và lúc 6, 9, 12, 18, 24 tháng. Lịch cụ thể theo hẹn của nơi sinh và trạm y tế. Không chờ đến lịch hẹn nếu con dưới 3 tháng mà sốt từ 38°C hoặc người lạnh dưới 36°C, bú kém hay bỏ bú, li bì, thở nhanh, tím tái, co giật, hoặc vàng da lan xuống lòng bàn tay, bàn chân: đưa con đi cấp cứu ngay.
Khi nào cần đưa con đi khám
Gọi 115 hoặc 113, hoặc đến cấp cứu ngay khi
- Con có nhiệt độ từ 38°C trở lên, hoặc người lạnh dưới 36°C dù đã ủ ấm.
- Con bú kém, bỏ bú, hoặc li bì, khó đánh thức, mềm nhũn.
- Con thở nhanh từ 60 lần mỗi phút trở lên khi nằm yên, thở rên, rút lõm lồng ngực, môi hoặc da tím tái, có cơn ngừng thở.
- Con co giật, hoặc có những cử động giật lặp đi lặp lại, mắt nhìn trợn ngược.
- Vàng da xuất hiện trong 24 giờ đầu, hoặc lan tới cẳng chân, lòng bàn tay, lòng bàn chân.
- Con nôn ra dịch màu xanh lá, nôn ra máu, bụng chướng căng.
- Thóp phồng căng khi con nằm yên không khóc, hoặc thóp lõm kèm môi khô, ít tã ướt.
- Rốn tấy đỏ lan ra vùng da xung quanh, chảy mủ, có mùi hôi, kèm sốt hoặc bú kém.
Đưa con đi khám trong ngày khi
- Con ra viện trước 72 giờ tuổi mà chưa được hẹn khám lại, hoặc chưa được lấy máu gót chân sàng lọc.
- Con sụt quá 10% cân nặng lúc sinh, đến 2 tuần tuổi vẫn chưa lấy lại cân nặng lúc sinh, hoặc bố mẹ lo con bú không đủ.
- Từ ngày thứ 5, con có ít hơn 6 tã ướt mỗi ngày, nước tiểu vàng sẫm.
- Phân con nhạt màu như phấn, như đất sét, hoặc vàng da còn sau 2 tuần tuổi.
- Mắt con đỏ, sưng, đổ ghèn nhiều; miệng có mảng trắng khó lau; rốn chảy nước, rỉ máu kéo dài.
- Con nôn trớ nhiều sau mọi cữ bú, nôn vọt mạnh, hoặc quấy khóc khác hẳn mọi ngày.
Lịch khám gợi ý cho trẻ sơ sinh và dưới 1 tuổi
- Trước khi ra viện: khám toàn thân, tiêm vitamin K1, tiêm viêm gan B trong 24 giờ đầu. Bộ Y tế khuyến khích sàng lọc sơ sinh cho mọi trẻ: kiểm tra thính lực, sàng lọc tim bẩm sinh (thường bằng đo nồng độ oxy trong máu) và lấy máu gót chân để tìm suy giáp bẩm sinh, tăng sản thượng thận bẩm sinh, thiếu men G6PD và một số bệnh chuyển hóa.
- 2–3 ngày sau khi ra viện, khoảng ngày thứ 3–5 sau sinh: kiểm tra vàng da, cân nặng, cách bú, tã ướt. Rất quan trọng nếu con ra viện trước 72 giờ tuổi.
- Khoảng 1–2 tuần tuổi: xem con đã lấy lại cân nặng lúc sinh chưa, rốn đã khô và rụng chưa, vàng da đã giảm chưa.
- Trong tháng đầu: tiêm lao (BCG) nếu chưa tiêm.
- Khoảng 6 tuần tuổi: khám cho cả mẹ và bé sau sinh. Bé được khám tim, mắt, khớp háng, thóp, bé trai được khám tinh hoàn; đo cân nặng, chiều dài, vòng đầu.
- 2, 3, 4 tháng tuổi: đi tiêm theo lịch tiêm chủng, kết hợp cân đo và hỏi về phát triển.
- 6, 9, 12 tháng tuổi, rồi 18 và 24 tháng: khám sức khỏe, đánh giá các mốc phát triển, dinh dưỡng, răng miệng, kết hợp các mũi tiêm.
Vì sao những lần khám đầu quan trọng
Tuần đầu là lúc nhiều vấn đề hay xuất hiện: vàng da tăng cao nhất vào ngày 3–5, mẹ chưa đủ sữa, con sụt cân nhiều, nhiễm trùng rốn. Trẻ ra viện sớm thì đỉnh vàng da thường xảy ra khi đã ở nhà, nên lần khám lại 2–3 ngày sau ra viện giúp bác sĩ phát hiện sớm.
Trẻ sơ sinh thường sụt cân trong 3–4 ngày đầu, thường không quá 10% cân nặng lúc sinh, rồi tăng lại; phần lớn trẻ lấy lại cân nặng lúc sinh trong khoảng 2 tuần, có bé đến 3 tuần. Cân con ở những lần khám này cho biết con có bú đủ hay không, rõ hơn mọi cảm nhận của bố mẹ.
Một số bệnh bẩm sinh như suy giáp, thiếu men G6PD, trật khớp háng, đục thủy tinh thể, tim bẩm sinh, giảm thính lực không có biểu hiện rõ lúc đầu. Phát hiện trong những tuần đầu thì điều trị hiệu quả hơn nhiều.
Mỗi lần khám, bác sĩ thường làm gì
Bác sĩ cân, đo chiều dài, vòng đầu và chấm lên biểu đồ tăng trưởng trong sổ theo dõi sức khỏe của con. Bác sĩ khám da (vàng da), thóp, mắt, tim phổi, bụng, rốn, bộ phận sinh dục, khớp háng, phản xạ và trương lực cơ.
Bác sĩ hỏi về cách bú, số cữ bú, số tã ướt, màu phân, giấc ngủ, và hỏi cả về sức khỏe, tâm trạng của mẹ. Đây cũng là lúc bố mẹ hỏi về tiêm chủng, vitamin D, cách tắm, chăm rốn, và ngủ an toàn.
Chuẩn bị cho mỗi lần khám
- Mang sổ theo dõi sức khỏe bà mẹ trẻ em, sổ hoặc ứng dụng tiêm chủng, giấy ra viện và kết quả sàng lọc của con.
- Ghi trước những câu hỏi muốn hỏi, vì lúc khám bố mẹ dễ quên.
- Ghi lại vài ngày gần nhất: số cữ bú, số tã ướt, số lần đi ngoài và màu phân. Chụp ảnh phân nếu thấy lạ.
- Mang thêm tã, khăn, bộ quần áo thay, sữa nếu con bú bình.
- Hỏi lại kết quả sàng lọc máu gót chân và thính lực nếu chưa được báo.
Chăm sóc con tại nhà
- Đánh dấu lịch khám và lịch tiêm của con lên điện thoại, đặt nhắc trước 1–2 ngày.
- Cho con bú mẹ theo nhu cầu, thường 8–12 lần mỗi ngày trong những tuần đầu.
- Mỗi ngày xem màu da con dưới ánh sáng ban ngày, đếm tã ướt, để ý màu phân.
- Giữ rốn khô, sạch, để hở rốn, không băng kín, không bôi thuốc lá, nghệ, bột lên rốn.
- Luôn đặt con nằm ngửa khi ngủ, trên mặt phẳng chắc, không gối, chăn dày hay thú bông. Con ngủ cùng phòng với bố mẹ nhưng trong cũi hoặc nôi riêng, không ngủ chung giường.
- Có nhiệt kế điện tử ở nhà; khi thấy con nóng hoặc lạnh người thì đo ở nách, không chỉ sờ trán.
Hiểu lầm thường gặp
- Trong tháng ở cữ phải kiêng không đưa con ra khỏi nhà, kể cả đi khám.
- Đưa con đi khám đúng lịch và khi con có dấu hiệu bất thường là an toàn. Chỉ cần mặc ấm vừa đủ, che nắng gió, tránh chỗ đông người khi không cần.
- Con bú, ngủ được là khỏe, không cần đi khám định kỳ.
- Một số bệnh bẩm sinh không có biểu hiện ở những tuần đầu, chỉ phát hiện được khi bác sĩ khám và làm sàng lọc.
- Trẻ sơ sinh sốt nhẹ thì cứ theo dõi ở nhà vài ngày.
- Trẻ dưới 3 tháng có nhiệt độ từ 38°C trở lên cần đi khám ngay, vì nhiễm trùng ở tuổi này có thể nặng lên rất nhanh.
Bố mẹ hay hỏi
+Trẻ sơ sinh ra viện bao lâu thì đi khám lại?
Thường trong vòng 2–3 ngày sau khi ra viện, nhất là khi con ra viện trước 72 giờ tuổi, để kiểm tra vàng da, cân nặng và cách bú. Hãy theo đúng lịch hẹn nơi con sinh đưa ra.
+Lấy máu gót chân cho trẻ sơ sinh để làm gì?
Đây là xét nghiệm sàng lọc một số bệnh bẩm sinh như suy giáp, thiếu men G6PD, thường lấy trong vài ngày đầu sau sinh, theo hẹn của nơi sinh. Phát hiện sớm giúp điều trị trước khi bệnh gây hại cho con.
+Trẻ sơ sinh có cần khám mỗi tháng không?
Trong năm đầu, con thường được cân đo và hỏi về phát triển ở mỗi lần đi tiêm chủng. Ngoài ra nên có các lần khám sức khỏe lúc khoảng 1 tháng, 6 tuần, 6, 9 và 12 tháng tuổi.
+Trẻ sinh non có lịch khám khác không?
Có. Trẻ sinh non thường cần khám dày hơn, có thêm khám mắt sàng lọc bệnh võng mạc và theo dõi phát triển theo tuổi hiệu chỉnh. Bác sĩ sơ sinh sẽ hẹn cụ thể.
+Sau sinh mẹ có cần đi khám cùng con không?
Nên. Lần khám khoảng 6 tuần sau sinh dành cho cả mẹ và bé: mẹ được kiểm tra vết khâu, sản dịch, huyết áp, tâm trạng và tư vấn tránh thai.
Nguồn tham khảo
- Recommendations for Preventive Pediatric Health Care (Bright Futures periodicity schedule) — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (AAP)
- WHO recommendations on maternal and newborn care for a positive postnatal experience (2022) — WHO
- Thông tư 12/2026/TT-BYT quy định Danh mục bệnh bẩm sinh cần sàng lọc trước sinh và sơ sinh — Bộ Y tế
- Your baby's health and development reviews — NHS (Anh)
Cập nhật 20/11/2026.
Thông tin trên trang dùng để bố mẹ hiểu và theo dõi con, không thay thế việc khám bệnh. Khi con có dấu hiệu nguy hiểm, hãy gọi 115 hoặc 113 (từ 1/11/2026 tổng đài 113 cũng tiếp nhận cấp cứu y tế), hoặc đưa con đến cơ sở y tế gần nhất. Cần người lắng nghe về chuyện của con: Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111, miễn phí, 24/7.
Bài liên quan
- Vàng da sơ sinh
Rất nhiều trẻ sơ sinh bị vàng da trong tuần đầu. Vàng da sinh lý thường xuất hiện sau 24 giờ tuổi, rõ nhất vào ngày 3–5, chủ yếu ở mặt và ngực, con vẫn bú tốt, và hết trong khoảng 2 tuần. Đưa con đi khám ngay khi vàng da xuất hiện trong 24 giờ đầu sau sinh, vàng lan xuống bụng, chân hay lòng bàn tay bàn chân, con bú kém, li bì, hoặc phân bạc màu như phấn, như đất sét. Không phơi nắng để chữa vàng da.
- Sàng lọc sơ sinh
Sàng lọc sơ sinh là các kiểm tra làm cho trẻ trông khỏe mạnh trong những ngày đầu, để tìm sớm một số bệnh bẩm sinh chưa có biểu hiện. Theo hướng dẫn của Bộ Y tế, máu gót chân thường được lấy từ 24 đến 72 giờ sau sinh, tốt nhất khi con đủ 48 giờ tuổi; kèm theo là đo thính lực và đo nồng độ oxy trong máu để sàng lọc tim bẩm sinh. Thông tư 12/2026/TT-BYT khuyến khích sàng lọc cho mọi trẻ, trong đó có suy giáp bẩm sinh, tăng sản thượng thận bẩm sinh, thiếu men G6PD và nhiều rối loạn chuyển hóa. Kết quả nguy cơ cao chưa phải là chẩn đoán, nhưng cần đưa con đi làm xét nghiệm khẳng định ngay theo hẹn.
- Lịch tiêm chủng
Trẻ ở Việt Nam được tiêm miễn phí các vắc xin trong chương trình tiêm chủng mở rộng tại trạm y tế, bắt đầu từ mũi viêm gan B trong 24 giờ đầu sau sinh, tiếp theo là các mũi lúc 2, 3, 4, 5 tháng, 9 tháng, 12 tháng và 18 tháng; chương trình nay có cả vắc xin rota, còn phế cầu và HPV đang được triển khai dần theo từng địa phương. Bố mẹ có thể tiêm thêm các vắc xin dịch vụ như cúm, thủy đậu, viêm gan A, não mô cầu, sởi-quai bị-rubella. Lịch cụ thể của con hãy theo sổ tiêm chủng hoặc ứng dụng tiêm chủng và lịch hẹn của trạm y tế. Lỡ mũi nào thì đi tiêm bù càng sớm càng tốt, không cần tiêm lại từ đầu.
- Các mốc phát triển của trẻ
Mỗi trẻ phát triển theo nhịp riêng, nhưng phần lớn trẻ biết cười đáp lại lúc khoảng 2 tháng, giữ đầu vững lúc 4 tháng, ngồi không cần đỡ lúc 9 tháng, đứng vịn và vẫy tay lúc 12 tháng, tự đi lúc 18 tháng, nói cụm 2 từ lúc 2 tuổi. Nên đưa con đi khám sớm nếu con mất một kỹ năng đã từng làm được, ở bất kỳ tuổi nào, hoặc 12 tháng chưa bập bẹ, chưa chỉ tay, 16 tháng chưa nói được từ nào, 18 tháng chưa tự đi, 2 tuổi chưa nói cụm 2 từ. Phát hiện và can thiệp sớm giúp con tiến bộ tốt hơn nhiều so với chờ đợi.
- Trẻ sơ sinh tăng cân
Trẻ sơ sinh thường sụt cân trong 3–4 ngày đầu, không quá 10% cân nặng lúc sinh, và phần lớn lấy lại cân nặng lúc sinh trong khoảng 2 tuần, có bé đến 3 tuần. Theo chuẩn tăng trưởng của WHO, mức tăng trung bình là khoảng 0,9–1 kg trong tháng đầu, 1–1,2 kg trong tháng thứ hai, 0,7–0,8 kg trong tháng thứ ba, rồi chậm dần còn khoảng 0,4–0,5 kg mỗi tháng lúc 5–6 tháng và 0,25–0,35 kg mỗi tháng ở nửa sau năm đầu. Điều quan trọng hơn con số của một tháng là đường cân nặng của con đi đều trên biểu đồ; con sụt quá 10%, chưa lấy lại cân nặng lúc sinh sau 2 tuần, hoặc đường cân tụt qua 2 vạch thì đưa con đi khám.
- Con bị sốt
Trẻ được coi là sốt khi nhiệt độ từ 38°C trở lên. Phần lớn cơn sốt ở trẻ do virus và tự hết sau 2–3 ngày; điều quan trọng là theo dõi xem con có tỉnh táo, ăn uống và đi tiểu được không, chứ không chỉ nhìn con số trên nhiệt kế. Trẻ dưới 3 tháng tuổi sốt từ 38°C, hoặc trẻ ở bất kỳ tuổi nào sốt kèm li bì, khó thở, co giật hay nổi chấm đỏ trên da, cần đi khám ngay.
Chủ đề khác