Trẻ sơ sinh

Cách vỗ ợ hơi cho trẻ sơ sinh: 3 tư thế, khi nào vỗ, vỗ bao lâu

Tham vấn y khoa: BS. Bùi Việt Hưng (Sức khỏe tổng quát) · Thẩm định ngày 22/11/2026 · Biên soạn: Ban biên tập Sức khỏe Aiducation

Sơ sinh và dưới 1 tuổi · 0–12 tháng

Trả lời nhanh

Cho con ợ hơi giữa cữ bú và sau khi bú giúp con bớt nuốt hơi, bớt quấy và bớt trớ. Trẻ bú bình nên được cho ợ hơi sau mỗi 60–90 ml; trẻ bú mẹ cho ợ khi đổi bên vú và khi bú xong. Bế con tựa vai, ngồi trên đùi hoặc nằm sấp trên đùi, đỡ đầu con, rồi vỗ hoặc xoa nhẹ lưng vài phút. Nếu con không ợ cũng không sao; không phải lần nào con cũng ợ. Sau bú giữ con thẳng người một lúc, và luôn đặt con nằm ngửa khi ngủ.

Khi nào cần đưa con đi khám

Gọi 115 hoặc 113, hoặc đến cấp cứu ngay khi

  • Con sặc sữa rồi không ho ra tiếng, không khóc được, tím tái hoặc ngừng thở: gọi 115 hoặc 113 và sơ cứu như hóc dị vật ở trẻ dưới 1 tuổi.
  • Con nôn ra dịch màu xanh lá, nôn ra máu, hoặc bụng chướng căng, cứng.
  • Con li bì, khó đánh thức, bỏ bú, hoặc dưới 3 tháng mà có nhiệt độ từ 38°C trở lên.

Đưa con đi khám trong ngày khi

  • Con nôn vọt mạnh, sữa bắn ra xa sau nhiều cữ bú liền.
  • Con khóc thét, ưỡn người, bỏ dở cữ bú gần như mỗi lần bú.
  • Con chậm tăng cân, ít tã ướt hơn bình thường.
  • Con khóc nhiều, khó dỗ, hơn 3 giờ mỗi ngày, nhiều ngày trong tuần.
  • Con hay ho, khò khè hoặc sặc khi bú.

Vì sao cần cho con ợ hơi

Khi bú, nhất là bú bình hoặc bú vội, con nuốt cả không khí. Hơi trong dạ dày làm con căng bụng, khó chịu, quấy, bỏ dở cữ bú hoặc trớ sữa. Dừng lại giữa chừng và đổi tư thế để con ợ giúp con bú chậm lại và đẩy bớt hơi ra.

Trẻ bú mẹ thường nuốt ít hơi hơn trẻ bú bình, nên có bé bú mẹ hầu như không cần ợ. Mỗi bé mỗi khác; bố mẹ thử vài lần sẽ biết con cần ợ nhiều hay ít.

Ba tư thế vỗ ợ hơi

  • Tựa vai: bế con thẳng người, cằm con tựa lên vai bố mẹ, một tay đỡ mông và lưng con, tay kia vỗ nhẹ hoặc xoa lưng con. Lót một chiếc khăn trên vai phòng con trớ.
  • Ngồi trên đùi: đặt con ngồi trên đùi, hơi nghiêng người về phía trước. Một bàn tay đỡ ngực con, các ngón tay đỡ nhẹ cằm và hàm, không bóp vào cổ. Tay kia vỗ hoặc xoa lưng.
  • Nằm sấp trên đùi: đặt con nằm sấp ngang đùi bố mẹ, đầu cao hơn ngực, một tay giữ con, tay kia vỗ nhẹ hoặc xoa tròn trên lưng. Chỉ dùng tư thế này lúc con thức và có người giữ, không để con ngủ như vậy.

Vỗ thế nào cho đúng

  • Khum bàn tay, vỗ nhẹ nhàng, đều tay vào giữa lưng con; hoặc xoa tròn từ dưới lên. Không vỗ mạnh như khi sơ cứu hóc.
  • Luôn đỡ đầu và cổ con, vì trẻ sơ sinh chưa giữ được đầu.
  • Vỗ khoảng vài phút. Nếu con chưa ợ, cho con bú tiếp hoặc thử đổi tư thế khác; con không ợ lần nào cũng không sao.
  • Trẻ bú bình: cho ợ sau mỗi 60–90 ml sữa và khi bú xong. Trẻ bú mẹ: cho ợ khi đổi bên vú và khi bú xong.
  • Nếu con quấy, ưỡn người giữa cữ bú, dừng lại cho con ợ trước rồi mới bú tiếp, thay vì để con vừa khóc vừa bú.

Sau khi ợ hơi

Giữ con thẳng người khoảng 10–15 phút sau bú; với trẻ hay trớ, khoảng 20–30 phút. Tránh nắn bụng, tung hứng, cho chơi đùa mạnh ngay sau ăn.

Nếu con đã ngủ trên vai, bố mẹ có thể xoa nhẹ lưng một lúc. Khi đặt con xuống ngủ, luôn đặt nằm ngửa trên mặt phẳng chắc trong cũi hoặc nôi riêng, không kê gối, không cho nằm sấp hay nằm nghiêng dù con chưa ợ.

Chăm sóc con tại nhà

  • Cho con bú ở tư thế đầu cao hơn bụng; với bú bình, nghiêng bình cho sữa luôn đầy núm để con ít nuốt hơi.
  • Chọn núm bình có lỗ vừa phải; pha sữa xong để bình yên một lúc cho bọt lắng bớt.
  • Cho con bú khi con mới có dấu hiệu đói, trước khi con đói quá và khóc to.
  • Nếu con đầy hơi, khi con thức có thể cho con nằm ngửa và co duỗi chân nhẹ như đạp xe, hoặc cho con nằm sấp chơi có người trông.
  • Không tự cho con uống thuốc chống đầy hơi, men vi sinh hay thuốc nam khi chưa hỏi bác sĩ.
  • Không xoa dầu nóng lên bụng con để chữa đầy hơi.

Hiểu lầm thường gặp

Phải vỗ đến khi con ợ được mới thôi, dù mất bao lâu.
Không phải lần nào con cũng ợ, nhất là trẻ bú mẹ. Vỗ vài phút không thấy ợ thì cho bú tiếp hoặc giữ con thẳng người một lúc là được.
Con chưa ợ hơi thì cho nằm sấp hoặc nằm nghiêng ngủ cho đỡ trớ.
Nằm ngửa là tư thế ngủ an toàn nhất cho trẻ dưới 1 tuổi, kể cả khi con chưa ợ hay hay trớ. Nằm sấp, nằm nghiêng làm tăng nguy cơ đột tử.
Vỗ mạnh thì con mới ợ nhanh.
Vỗ mạnh làm con giật mình, khó chịu và dễ trớ. Vỗ nhẹ, đều tay hoặc xoa lưng là đủ.
Xoa dầu gió vào bụng giúp con hết đầy hơi.
Da trẻ sơ sinh rất mỏng; dầu nóng dễ gây bỏng, kích ứng và nguy hiểm nếu dính vào mắt, mũi. Cho con ợ hơi và bú đúng cách giúp con bớt đầy hơi.

Bố mẹ hay hỏi

+Trẻ sơ sinh bú xong không ợ hơi có sao không?

Thường không sao. Nhiều bé, nhất là bé bú mẹ, nuốt ít hơi nên không cần ợ. Giữ con thẳng người một lúc rồi đặt con nằm ngửa ngủ.

+Vỗ ợ hơi cho trẻ bao lâu là đủ?

Vài phút mỗi lần. Nếu con chưa ợ, đổi tư thế hoặc cho bú tiếp; không cần cố vỗ quá lâu.

+Bao nhiêu tháng thì không cần vỗ ợ hơi?

Khi con lớn hơn, bú khéo hơn và ngồi được, con nuốt ít hơi và ít cần ợ. Không có một tuổi cố định; nếu con bú xong vẫn thoải mái, không quấy, không trớ nhiều thì bố mẹ có thể thôi vỗ.

+Con ngủ say trong lúc bú có cần bế dậy cho ợ không?

Không cần đánh thức con. Có thể bế con tựa vai xoa lưng nhẹ một lúc; nếu con không ợ, đặt con nằm ngửa trong cũi hoặc nôi riêng.

+Con ợ hơi ra sữa có phải là trớ không?

Đúng, một ít sữa trào ra khi ợ là trớ sinh lý, rất hay gặp. Chỉ đáng lo khi con nôn vọt mạnh, nôn ra dịch xanh hay có máu, hoặc chậm tăng cân.

Nguồn tham khảo

  1. Baby Burping, Hiccups & Spit-Up — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)
  2. Gas Relief for Babies — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)
  3. Colic — NHS (Anh)
  4. Why Babies Spit Up — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)

Cập nhật 20/11/2026.

Thông tin trên trang dùng để bố mẹ hiểu và theo dõi con, không thay thế việc khám bệnh. Khi con có dấu hiệu nguy hiểm, hãy gọi 115 hoặc 113 (từ 1/11/2026 tổng đài 113 cũng tiếp nhận cấp cứu y tế), hoặc đưa con đến cơ sở y tế gần nhất. Cần người lắng nghe về chuyện của con: Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111, miễn phí, 24/7.

Bài liên quan

  • Trẻ sơ sinh nôn trớ

    Ọc sữa, trớ sữa sau khi bú (trào ngược sinh lý) gặp ở khoảng một nửa số trẻ dưới 3 tháng, thường bắt đầu trước 8 tuần tuổi, nhiều nhất khoảng 4 tháng và hết dần trước 1 tuổi. Nếu con vẫn vui vẻ, bú tốt và tăng cân đều thì không cần điều trị. Đưa con đi khám ngay nếu con nôn ra dịch màu xanh lá hoặc vàng xanh, nôn ra máu, nôn vọt mạnh sau nhiều cữ bú liền, bụng chướng, li bì, bỏ bú, có dấu hiệu mất nước, hoặc sặc sữa rồi tím tái, ngừng thở.

  • Trẻ sơ sinh nấc cụt

    Nấc cụt rất hay gặp ở trẻ sơ sinh và thường vô hại; con ít khi khó chịu vì nấc bằng bố mẹ lo. Nếu con nấc khi đang bú, hãy dừng lại, bế con thẳng người, cho con ợ hơi và dỗ con bình tĩnh; phần lớn cơn nấc tự hết trong vài phút. Không làm con giật mình, không cho trẻ dưới 6 tháng uống nước, không bóp mũi hay kéo lưỡi. Đưa con đi khám nếu con nấc kèm nôn nhiều, bỏ bú, khóc ưỡn người, ho, khó thở, hoặc nấc kéo dài làm con không bú, không ngủ được.

  • Trẻ sơ sinh sặc sữa

    Phần lớn lần sặc sữa là nhẹ: con ho, đỏ mặt, sữa trào ra miệng mũi rồi tự thở lại. Lúc này dừng cho bú, bế con nghiêng người, mặt hơi cúi xuống cho sữa chảy ra, lau sạch miệng mũi và để con tự ho, ở sát bên con. Nếu con không ho, không khóc ra tiếng, không thở được, tím tái hoặc mềm nhũn: gọi 115 hoặc 113 ngay, vỗ lưng 5 lần rồi ấn ngực 5 lần, lặp lại; con bất tỉnh thì bắt đầu thổi ngạt và ép tim.

  • Trẻ sơ sinh khóc nhiều

    Trẻ sơ sinh khóc là chuyện bình thường; lượng khóc tăng dần từ khoảng 2 tuần tuổi, nhiều nhất lúc 6–8 tuần, có thể tới 2–3 giờ mỗi ngày, thường vào chiều tối, rồi giảm dần và đỡ hẳn vào khoảng 3–4 tháng. Trẻ khỏe mạnh, bú tốt, tăng cân mà khóc trên 3 giờ mỗi ngày, trên 3 ngày mỗi tuần thường là khóc dạ đề (colic). Đưa con đi khám ngay nếu con khóc thét the thé hoặc rên yếu, khác hẳn tiếng khóc thường ngày, kèm sốt, bỏ bú, nôn xanh, li bì hay khó thở. Không bao giờ được lắc con; khi quá mệt, hãy đặt con nằm ngửa an toàn trong cũi và ra ngoài vài phút.

  • Trào ngược dạ dày ở trẻ

    Trẻ dưới 1 tuổi hay bị trớ sữa vì van giữa thực quản và dạ dày chưa khép chặt; nếu con vẫn bú tốt, tăng cân đều và không quấy khóc nhiều thì đó là bình thường, thường đỡ nhiều sau 6 tháng khi con ngồi được và hết ở phần lớn trẻ khoảng 1 tuổi. Trẻ lớn và học sinh có thể bị ợ chua, nóng rát sau xương ức, hay nặng lên khi ăn khuya, ăn no rồi nằm, uống cà phê, nước tăng lực mùa thi. Đưa con đi khám ngay khi con nôn ra dịch xanh hoặc máu, nôn vọt mạnh sau mỗi cữ bú, bỏ bú, không tăng cân, hoặc có cơn ngừng thở, tím tái khi trớ.

  • Ngủ an toàn, phòng đột tử ở trẻ sơ sinh

    Để giảm nguy cơ đột tử khi ngủ, luôn đặt bé nằm ngửa cho mọi giấc ngủ đến 1 tuổi, trên nôi hoặc cũi riêng có mặt nệm phẳng, chắc, đặt trong phòng bố mẹ ít nhất 6 tháng đầu. Trong chỗ ngủ không có gì mềm: không gối, chăn, thú bông, gối chặn, quây đệm. Không ngủ chung giường với bé, không để bé ngủ trên ghế sofa, ghế bành hay võng, không ủ bé quá ấm và không hút thuốc gần bé. Nếu bé ngừng thở, tím tái hoặc mềm nhũn, gọi 115 hoặc 113 ngay và bắt đầu cấp cứu.

Chủ đề khác