Con bắt nạt bạn khác: vì sao và bố mẹ nên làm gì
Tham vấn y khoa: BS. Bùi Việt Hưng (Sức khỏe tổng quát) · Thẩm định ngày 22/11/2026 · Biên soạn: Ban biên tập Sức khỏe Aiducation
Tiểu học · 6–10 tuổiTHCS · 11–14 tuổi
Trả lời nhanh
Bắt nạt là khi con cố ý làm tổn thương một bạn yếu thế hơn nhiều lần, bằng đánh, chửi, chế giễu, cô lập hoặc qua mạng. Khi biết con bắt nạt bạn, hãy hành động ngay nhưng bình tĩnh: nghe hết sự việc, nói rõ hành vi đó không được chấp nhận, giúp con hiểu bạn kia cảm thấy thế nào, cho con hậu quả không dùng bạo lực và cách sửa lỗi, đồng thời làm việc với nhà trường. Trẻ bắt nạt bạn không phải là đứa trẻ xấu; nhiều em đang muốn được chú ý, muốn hòa nhóm, đang bị bắt nạt hoặc chứng kiến bạo lực ở nhà. Nếu bạn kia bị thương nặng, hoặc con dùng hung khí, gọi 115 hoặc 113; Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111 (miễn phí, 24/7) tư vấn cho bố mẹ.
Khi nào cần đưa con đi khám
Gọi 115 hoặc 113, hoặc đến cấp cứu ngay khi
- Bạn bị con hoặc nhóm của con đánh, có chấn thương đầu, nôn, lơ mơ, co giật, hoặc vết thương chảy máu nhiều: gọi 115 hoặc 113.
- Con mang theo hoặc dùng dao, kéo, vật cứng để đe dọa, tấn công bạn: cất vật đó, tách con ra, gọi 113 nếu không kiểm soát được.
- Con nói muốn chết, muốn biến mất, hoặc tự làm đau bản thân, kể cả sau khi bị phát hiện bắt nạt bạn: ở bên con, cất vật nguy hiểm, gọi 115 hoặc 113 nếu con không an toàn.
- Con quay, phát tán ảnh hoặc clip nhạy cảm của bạn, hoặc bố mẹ phát hiện con đang bị người lớn xâm hại, đánh đập: gỡ nội dung, giữ bằng chứng, báo công an (113) và gọi 111.
Đưa con đi khám trong ngày khi
- Nhà trường báo con bắt nạt bạn nhiều lần, hoặc con bị kỷ luật vì đánh nhau.
- Con hay nổi nóng, đánh em, đánh bạn, đập phá đồ khi không được như ý, kéo dài nhiều tuần.
- Con thích làm người khác sợ, chế giễu, đặt biệt danh, hoặc tỏ ra không quan tâm khi bạn đau, khóc.
- Con hành hạ con vật, hoặc phá đồ của người khác.
- Con vừa bắt nạt bạn vừa bị bắt nạt, buồn bã, thu mình, có tiền hay đồ lạ không giải thích được.
- Con nhắn tin, lập nhóm chat nói xấu, đăng ảnh chế giễu bạn trên mạng.
Thế nào là bắt nạt
Bắt nạt có ba đặc điểm: cố ý, lặp lại, và có sự chênh lệch sức mạnh, như to hơn, lớn hơn, đông hơn hoặc được nhiều bạn theo hơn. Một lần cãi nhau hay xô xát giữa hai bạn ngang nhau thường là mâu thuẫn, vẫn cần giải quyết nhưng khác với bắt nạt.
Bắt nạt có nhiều dạng: đánh, xô đẩy, giấu hay phá đồ của bạn; chửi, đặt biệt danh, chê ngoại hình; rủ cả lớp không chơi với một bạn, tung tin đồn; và qua mạng như nhắn tin đe dọa, lập nhóm chat nói xấu, đăng ảnh chế. Con có thể nghĩ mình chỉ đang đùa, nhưng nếu bạn kia sợ hãi, xấu hổ và việc đó lặp lại, đó là bắt nạt.
Vì sao con bắt nạt bạn
- Muốn thấy mình mạnh, được chú ý, được nể, nhất là khi ở những chỗ khác con thấy mình kém cỏi.
- Muốn hòa nhập với một nhóm đang bắt nạt, hoặc sợ chính mình bị bắt nạt nếu không theo.
- Đang hoặc từng bị bắt nạt, và bắt nạt bạn khác để lấy lại cảm giác kiểm soát.
- Học theo những gì con thấy: bị đánh mắng ở nhà, chứng kiến bố mẹ cãi nhau, đánh nhau, hay xem nhiều nội dung bạo lực.
- Chưa biết kiểm soát cơn giận, nóng tính, khó hiểu cảm xúc của người khác.
- Đôi khi có khó khăn khác cần bác sĩ đánh giá, như tăng động giảm chú ý, lo âu, trầm cảm, hoặc đã trải qua sang chấn.
Khi nhà trường báo con bắt nạt bạn
Giữ bình tĩnh, cảm ơn thầy cô đã báo, và hỏi rõ chuyện gì đã xảy ra, bao nhiêu lần, ai liên quan. Đừng vội bênh con hay đổ lỗi cho bạn kia, cũng đừng hứa trừng phạt con ngay trước mặt mọi người.
Nói chuyện với con khi cả hai đã bình tĩnh. Để con kể theo cách của con, rồi nói rõ: "Bố mẹ thương con, nhưng việc làm bạn đau, làm bạn sợ là không được chấp nhận." Hỏi con: "Nếu là con, con sẽ thấy thế nào", để con hiểu cảm giác của bạn kia.
Cùng nhà trường thống nhất hậu quả tương xứng với việc con làm, áp dụng sớm, không dùng bạo lực, không làm con bẽ mặt. Ví dụ bớt thời gian dùng mạng xã hội, game, hoặc những buổi đi chơi gắn với việc bắt nạt. Khuyến khích con xin lỗi bạn và tìm cách sửa lỗi, như trả lại đồ, gỡ bài đăng, rủ bạn chơi cùng.
Nếu trường có chuyên viên tư vấn tâm lý, nhờ họ gặp riêng con vài lần. Giữ liên lạc với giáo viên chủ nhiệm trong những tuần sau để biết con đã thay đổi chưa, và khen con khi con cư xử tử tế.
Nhìn lại trong nhà
Trẻ hay bắt chước cách người lớn quanh mình giải quyết mâu thuẫn. Nếu trong nhà có quát tháo, đánh con, chê bai, hoặc bố mẹ đối xử thô bạo với nhau, con dễ cho rằng người mạnh được quyền làm đau người yếu. Bố mẹ hãy thành thật nhìn lại cách mình nói và làm.
Đòn roi không dạy con thôi bắt nạt; nó dạy con rằng làm đau người khác là cách để được việc. Thay vào đó, đặt giới hạn rõ ràng, nhất quán, và cho con thấy cách nói ra cơn giận mà không làm đau ai.
Nếu con vẫn bắt nạt dù đã có hậu quả rõ, hay nổi nóng dữ dội, hoặc vừa bắt nạt vừa bị bắt nạt, hãy đưa con gặp bác sĩ hoặc chuyên gia tâm lý. Những em vừa bị bắt nạt vừa đi bắt nạt bạn là nhóm dễ lo âu, trầm cảm và có ý nghĩ tự làm hại nhất. Nhiều em cần được giúp chuyên môn để thay đổi một thói quen đã thành nếp.
Nếu em đang đọc bài này
Nếu em từng trêu chọc, đánh, cô lập hay nói xấu một bạn trên mạng, em vẫn có thể thay đổi. Thử nghĩ xem lúc đó em đang thấy gì: giận, buồn, muốn được nhóm bạn chấp nhận. Xin lỗi bạn, gỡ bài đăng, và tìm một người lớn em tin để nói chuyện.
Nếu chính em đang bị bắt nạt, bị đánh ở nhà, hay đang rất buồn, em có thể gọi Tổng đài 111, miễn phí, cả ngày lẫn đêm.
Chăm sóc con tại nhà
- Đặt luật rõ ràng trong nhà: không đánh, không chửi, không chế giễu ai, và áp dụng với cả người lớn.
- Khi con giận, dạy con dừng lại, hít thở, nói ra "con đang rất bực" hoặc bỏ đi chỗ khác, thay vì ra tay.
- Hỏi chuyện con về bạn bè, nhóm chơi, và những gì con làm trên mạng; biết con ở nhóm chat nào.
- Khen cụ thể khi con giúp bạn, nhường em, cư xử tử tế.
- Giúp con có hoạt động để thấy mình giỏi và xả năng lượng: thể thao đồng đội, câu lạc bộ, âm nhạc.
- Hạn chế nội dung, game bạo lực không hợp với tuổi của con, và xem cùng con khi có thể.
Hiểu lầm thường gặp
- Con trai nghịch, đánh nhau với bạn là chuyện bình thường.
- Bắt nạt hại cả hai bên: trẻ bị bắt nạt và trẻ đi bắt nạt đều dễ học kém, bỏ học, lo âu, trầm cảm về sau. Người lớn cần can thiệp sớm.
- Đánh cho con một trận là con chừa.
- Đòn roi dạy con rằng người mạnh được làm đau người yếu, nên thường làm mọi chuyện tệ hơn. Hậu quả không bạo lực và việc sửa lỗi hiệu quả hơn.
- Con bắt nạt bạn là con hư, bản chất xấu.
- Trẻ bắt nạt bạn không phải là đứa trẻ xấu. Nhiều em đang gặp khó khăn riêng và cần được giúp học cách cư xử khác.
- Chỉ là trêu trên mạng, không đánh ai thì không sao.
- Bắt nạt qua mạng lan nhanh, theo bạn kia về đến nhà và để lại dấu vết lâu dài. Nó có thể gây tổn thương sâu như bắt nạt trực tiếp.
Bố mẹ hay hỏi
+Nhà trường báo con bắt nạt bạn, bố mẹ nên làm gì đầu tiên?
Nghe hết sự việc từ thầy cô, rồi nói chuyện riêng với con khi đã bình tĩnh. Nói rõ hành vi đó không được chấp nhận, cùng trường thống nhất hậu quả không bạo lực và cách con sửa lỗi với bạn.
+Có nên bắt con xin lỗi bạn không?
Nên khuyến khích con xin lỗi và sửa lỗi, nhưng giúp con hiểu vì sao trước, để lời xin lỗi là thật. Bàn với thầy cô về cách xin lỗi để bạn kia không thấy bị ép gặp lại con.
+Có nên gặp bố mẹ của bạn bị bắt nạt không?
Nên để nhà trường làm cầu nối. Nếu gặp, hãy đến để xin lỗi và lắng nghe, không bào chữa cho con.
+Con bắt nạt bạn trên mạng thì xử lý thế nào?
Cùng con gỡ bài đăng, rời hoặc giải tán nhóm chat nói xấu, xin lỗi bạn. Tạm bớt thời gian dùng mạng xã hội như một hậu quả, và nói với con rằng lời nói trên mạng vẫn làm người thật đau.
+Khi nào cần đưa con đi khám tâm lý?
Khi con vẫn bắt nạt dù đã có hậu quả rõ, hay nổi nóng dữ dội, hành hạ con vật, vừa bắt nạt vừa bị bắt nạt, hoặc buồn bã, thu mình. Bố mẹ có thể gọi 111 để được tư vấn nơi tìm chuyên gia.
Nguồn tham khảo
- Why Bullying Hurts All Children—and What Parents Can Do About It — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)
- Bullying: What is it and how to stop it — UNICEF
- How to talk to your child's school about bullying — UNICEF
- Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111 — Tổng đài 111
Cập nhật 20/11/2026.
Thông tin trên trang dùng để bố mẹ hiểu và theo dõi con, không thay thế việc khám bệnh. Khi con có dấu hiệu nguy hiểm, hãy gọi 115 hoặc 113 (từ 1/11/2026 tổng đài 113 cũng tiếp nhận cấp cứu y tế), hoặc đưa con đến cơ sở y tế gần nhất. Cần người lắng nghe về chuyện của con: Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111, miễn phí, 24/7.
Bài liên quan
- Con bị bắt nạt ở trường
Bắt nạt là khi một hoặc nhiều bạn cố ý làm tổn thương con nhiều lần, bằng đánh, chửi, cô lập, chế giễu hoặc qua mạng. Trẻ bị bắt nạt thường không kể, nên bố mẹ cần để ý những thay đổi như sợ đi học, hay kêu đau bụng buổi sáng, đồ dùng bị mất, ít bạn hẳn đi. Khi con kể, hãy tin con, khen con đã nói ra, ghi lại sự việc và làm việc với nhà trường. Nếu con bị thương, nói đến chuyện tự làm hại bản thân, hoặc bị đe dọa tính mạng, gọi 115 hoặc 113; Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111 (miễn phí, 24/7) tư vấn và hỗ trợ can thiệp.
- Con bị bắt nạt trên mạng
Bắt nạt trên mạng là khi con bị nhắn tin chửi bới, đe dọa, bị đăng ảnh chế, tung tin đồn, bị lập nhóm nói xấu hay bị cô lập trên mạng xã hội, game, ứng dụng nhắn tin. Khi con kể, hãy cảm ơn con, không tịch thu điện thoại, chụp màn hình giữ bằng chứng, rồi chặn và báo cáo tài khoản, báo nhà trường nếu là bạn cùng trường. Nếu con bị đe dọa đánh, giết, bị tống tiền bằng ảnh nhạy cảm, hoặc nói muốn chết, hãy hành động ngay: báo công an (113), gọi 115 hoặc 113 khi con gặp nguy hiểm trước mắt, và Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111 (miễn phí, 24/7) tư vấn và hỗ trợ can thiệp.
- Trẻ hay đánh bạn
Trẻ 1–4 tuổi đánh, đẩy, cắn bạn khi tức giận là chuyện thường gặp, vì con chưa đủ lời và chưa biết kiềm chế. Bố mẹ cần dừng ngay hành vi đó, tách con ra cho đến khi con bình tĩnh, nói rõ không được làm đau bạn, rồi dạy con cách khác như nói ra, bỏ đi, nhờ cô. Không đánh lại con, vì đánh làm trẻ hung hăng hơn. Nên gặp bác sĩ hoặc chuyên gia tâm lý khi con đánh nhiều và dữ dội kéo dài hơn vài tuần, làm bạn bị thương, đánh cả người lớn, hoặc bị trường cho về.
- Có nên đánh con
Không nên. Tổ chức Y tế Thế giới và Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ đều kết luận đánh con, kể cả đánh nhẹ, không giúp trẻ ngoan hơn mà làm tăng nguy cơ trẻ hung hăng, chống đối, lo âu và tổn thương; quát mắng, sỉ nhục cũng gây hại tương tự. Ở Việt Nam, Luật Trẻ em 2016 nghiêm cấm bạo lực với trẻ em, trong đó có đánh đập, lăng mạ, xúc phạm. Thay vào đó, bố mẹ dùng quy tắc rõ ràng, lời khen đúng lúc và hậu quả nhẹ, nhất quán. Khi con bị thương ở đầu, nôn, lơ mơ sau khi bị đánh hay bị lắc, gọi 115 hoặc 113 ngay; khi lo trẻ bị bạo lực, gọi Tổng đài 111 (miễn phí, 24/7).
- Kỷ luật tích cực
Kỷ luật tích cực là dạy con biết cư xử đúng dựa trên một mối quan hệ gần gũi, quy tắc rõ ràng và hậu quả bình tĩnh, nhất quán, thay cho đánh, quát hay làm con xấu hổ. Cốt lõi gồm: nói cụ thể điều con cần làm, khen ngay khi con làm tốt, cho hậu quả hợp lý khi con vi phạm, và dành thời gian riêng cho con mỗi ngày. Tổ chức Y tế Thế giới và Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ kết luận đánh, quát mắng không giúp trẻ ngoan hơn mà gây hại lâu dài; Luật Trẻ em 2016 nghiêm cấm bạo lực với trẻ. Khi bố mẹ thấy mình sắp mất kiểm soát, hãy dừng lại, ra khỏi phòng vài phút, hoặc gọi Tổng đài 111 (miễn phí, 24/7).
- Trẻ xem nội dung bạo lực trên mạng
Xem nhiều nội dung bạo lực, dù là phim, game, video kinh dị hay clip đánh nhau, tai nạn thật, có thể làm trẻ có suy nghĩ và hành vi hung hăng hơn, quen dần với bạo lực, sợ hãi, gặp ác mộng. Một video không làm con thành bạo lực; điều quan trọng là con xem bao nhiêu, mức độ nặng thế nào và có ai cùng con nói về nó. Bố mẹ nên chọn nội dung theo tuổi, cài kiểm soát của phụ huynh, xem cùng con, hỏi con cảm thấy gì, và để ý những gì thuật toán gợi ý cho con. Nếu con nói muốn tự làm hại mình, bắt chước thử thách nguy hiểm, hoặc dọa làm hại người khác, hãy hành động ngay: gọi 115 hoặc 113 khi có nguy hiểm, và Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111 (miễn phí, 24/7) tư vấn cho cả con và bố mẹ.
Chủ đề khác