Trẻ sơ sinh

Hạ đường huyết ở trẻ sơ sinh: bé nào dễ bị, dấu hiệu và cách phòng

Tham vấn y khoa: BS. Bùi Việt Hưng (Sức khỏe tổng quát) · Thẩm định ngày 22/11/2026 · Biên soạn: Ban biên tập Sức khỏe Aiducation

Sơ sinh và dưới 1 tuổi · 0–12 tháng

Trả lời nhanh

Hạ đường huyết sơ sinh là khi lượng đường trong máu của bé xuống thấp trong những giờ, những ngày đầu sau sinh, hay gặp ở bé sinh non, bé nhẹ cân hoặc quá to so với tuổi thai, bé có mẹ bị tiểu đường, bé bị ốm hay ngạt lúc sinh. Bé có nguy cơ sẽ được nhân viên y tế lấy máu gót chân để thử đường; phần lớn đỡ nhanh khi được cho bú sớm, bú đủ và giữ ấm, thường trong 24–48 giờ. Da kề da và cho bú trong giờ đầu sau sinh giúp phòng bệnh. Gọi 115 hoặc 113 hoặc đến cấp cứu ngay nếu bé co giật, mềm nhũn, khó đánh thức, bỏ bú, tím tái, ngừng thở từng cơn hoặc lạnh người.

Khi nào cần đưa con đi khám

Gọi 115 hoặc 113, hoặc đến cấp cứu ngay khi

  • Bé co giật, hoặc có những cử động giật mạnh lặp đi lặp lại.
  • Bé mềm nhũn, li bì, khó đánh thức hoặc không phản ứng khi được bế, gọi.
  • Môi, lưỡi tím tái hoặc da tái nhợt, xám.
  • Bé ngừng thở từng lúc, thở rên, thở nhanh liên tục hơn 60 lần mỗi phút, cánh mũi phập phồng.
  • Bé bỏ bú, bú rất yếu hoặc nôn hết các cữ.
  • Bé lạnh người, nhiệt độ dưới 36°C dù đã được giữ ấm.
  • Sau 48 giờ đầu, hơn 6 giờ không có tã ướt.

Đưa con đi khám trong ngày khi

  • Bé run tay chân, vã mồ hôi, quấy khóc khác thường hoặc bú kém hơn trước.
  • Bé ngủ li bì, phải đánh thức nhiều lần mới chịu bú.
  • Bé có nguy cơ (sinh non, nhẹ cân, mẹ tiểu đường) mà bố mẹ không chắc bé bú đủ sau khi về nhà.
  • Bé vàng da kèm buồn ngủ nhiều, bú kém.
  • Bố mẹ thấy bé khác hẳn bình thường dù không nói được vì sao.

Hạ đường huyết sơ sinh là gì

Đường (glucose) là nguồn năng lượng chính của bé, phần lớn dùng cho não. Trước khi sinh, bé nhận đường từ mẹ qua nhau thai. Sau khi sinh, bé lấy đường từ sữa mẹ hoặc sữa công thức, và gan bé tự làm ra một phần.

Đường huyết của bé có thể tụt khi bé không bú đủ, khi cơ thể bé dùng đường nhanh hơn lượng làm ra, khi trong máu có quá nhiều insulin, hoặc khi bé chưa tự tạo đủ đường. Trẻ bị lạnh dùng đường nhanh hơn để giữ ấm, nên giữ ấm là một phần của việc phòng bệnh.

Bé nào dễ bị

  • Bé sinh non.
  • Bé nhẹ cân hoặc to hơn so với tuổi thai, bé chậm lớn trong bụng mẹ.
  • Bé có mẹ bị tiểu đường, kể cả tiểu đường thai kỳ.
  • Bé bị ngạt, cần thở oxy lúc sinh, hoặc bị nhiễm trùng nặng.
  • Bé có mẹ dùng một số thuốc trong thai kỳ, như thuốc chẹn beta trị huyết áp.
  • Bé bị lạnh hoặc bú kém trong những giờ đầu.

Dấu hiệu và cách bác sĩ phát hiện

Nhiều bé hạ đường huyết không có dấu hiệu gì. Vì vậy với bé có nguy cơ, nhân viên y tế sẽ lấy một giọt máu ở gót chân để thử đường, thường trước cữ bú thứ hai, khoảng 2–4 giờ sau sinh, và thử lại đến khi đường huyết ổn định. Bố mẹ có thể bế bé, cho bé da kề da trong lúc lấy máu.

Khi có dấu hiệu, bé có thể run, vã mồ hôi, bú kém hoặc nôn, quấy khóc hoặc lừ đừ, mềm người, khó giữ ấm, da tái hoặc tím, thở nhanh, thở rên, ngừng thở từng lúc, nặng hơn là co giật. Những dấu hiệu này cũng gặp ở nhiều bệnh khác của trẻ sơ sinh như nhiễm trùng, nên bé cần được khám ngay, không tự xử trí ở nhà.

Bé được điều trị thế nào

Thường bé được cho bú thêm sữa mẹ, sữa non vắt ra, hoặc sữa công thức khi mẹ chưa đủ sữa. Có nơi dùng gel đường bôi vào má trong của bé rồi cho bú. Nếu bé không bú được, đường huyết rất thấp hoặc không lên sau khi bú, bé được truyền đường qua tĩnh mạch ở đơn nguyên sơ sinh. Ngưỡng đường huyết cần điều trị và cách điều trị do bác sĩ quyết định.

Phần lớn bé đỡ nhanh trong 24–48 giờ và không để lại vấn đề gì. Hạ đường huyết rất nặng hoặc kéo dài có thể ảnh hưởng đến não, vì vậy bé có nguy cơ cần được theo dõi sát ở nơi sinh. Bé sinh non, nhẹ cân hay có mẹ tiểu đường có thể cần theo dõi lâu hơn.

Phòng hạ đường huyết từ những giờ đầu

  • Da kề da ngay sau sinh: đặt bé trần trên ngực mẹ, đội mũ, đóng bỉm, đắp khăn ấm sau lưng; da kề da giúp bé ấm, đỡ mất sức và dễ bắt đầu bú.
  • Cho bé bú càng sớm càng tốt, trong giờ đầu sau sinh.
  • Cho bú theo nhu cầu, mỗi khi bé có dấu hiệu đói như mút tay, chép miệng, quay đầu tìm vú; đừng chờ bé khóc.
  • Bé có nguy cơ: làm theo đúng lịch bú của nhân viên y tế, thường không để quá 3 giờ giữa hai cữ cho đến khi đường huyết ổn định.
  • Mẹ bị tiểu đường có thể hỏi bác sĩ về việc vắt sữa non từ cuối thai kỳ để dành cho bé.
  • Mẹ bị tiểu đường trong thai kỳ giữ đường huyết ổn định theo hướng dẫn của bác sĩ.

Khi bé đã về nhà

Khi đường huyết đã ổn định và bé bú tốt, bé được về nhà và không cần chăm sóc gì đặc biệt hơn trẻ khác. Trong những tuần đầu, cho bé bú ít nhất 8 cữ mỗi 24 giờ; nếu bé ngủ quá 4 giờ thì đánh thức bé dậy bú, trừ khi bác sĩ dặn khoảng cách khác.

Để ý bé có bú tốt, đủ tã ướt, hồng hào, tỉnh táo khi thức và ấm người không. Nếu bé lừ đừ, bú kém, mềm người hay lạnh, đưa bé đi khám ngay, đừng chờ.

Chăm sóc con tại nhà

  • Cho bé bú mẹ thường xuyên, ít nhất 8 cữ mỗi 24 giờ; bé ngủ quá 4 giờ thì đánh thức dậy bú.
  • Giữ bé ấm vừa phải: phòng kín gió, mặc đủ ấm, da kề da khi có thể; không ủ quá nhiều lớp, không đội mũ cho bé khi ngủ trong nhà.
  • Ghi lại giờ bú, số tã ướt, tã bẩn mỗi ngày để báo bác sĩ khi đi khám.
  • Không tự cho bé uống nước đường, nước lọc, mật ong hay nước cháo thay cho cữ bú.
  • Đi tái khám đúng hẹn, nhất là bé sinh non, nhẹ cân hoặc có mẹ bị tiểu đường.
  • Chưa chắc bé bú đủ hay bé có biểu hiện lạ: gọi cơ sở y tế nơi sinh hoặc đưa bé đi khám trong ngày.

Hiểu lầm thường gặp

Bé hạ đường thì cho uống nước đường hoặc chấm mật ong vào miệng.
Bé có dấu hiệu hạ đường huyết cần được khám và xử trí ở cơ sở y tế. Mật ong không bao giờ dùng cho trẻ dưới 1 tuổi, và nước đường không thay được cữ bú.
Bé ngủ nhiều là bé ngoan, không cần đánh thức dậy bú.
Trẻ sơ sinh ngủ quá dài có thể bỏ cữ và tụt đường huyết. Những tuần đầu, bé ngủ quá 4 giờ thì nên đánh thức dậy bú.
Phải ủ bé thật kín, nhiều lớp mới không bị lạnh.
Bé cần ấm vừa phải: da kề da, mặc đủ ấm, phòng kín gió. Ủ quá nhiều làm bé nóng, ra mồ hôi và không an toàn khi ngủ.
Mẹ chưa có sữa thì phải đợi về sữa mới cho bú.
Sữa non tiết ra ngay từ đầu, ít nhưng rất quý. Cho bé bú sớm và thường xuyên giúp bé có đường và giúp mẹ về sữa.

Bố mẹ hay hỏi

+Hạ đường huyết sơ sinh có nguy hiểm không?

Phần lớn bé đỡ nhanh khi được phát hiện và cho bú đủ, giữ ấm. Hạ đường huyết rất nặng hoặc kéo dài có thể ảnh hưởng đến não, nên bé có nguy cơ cần được theo dõi sát sau sinh.

+Mẹ bị tiểu đường thai kỳ thì con có bị hạ đường huyết không?

Bé có nguy cơ cao hơn trong những giờ đầu, nên sẽ được thử đường máu gót chân và cho bú sớm. Mẹ giữ đường huyết tốt trong thai kỳ giúp giảm nguy cơ.

+Bé bị hạ đường huyết có phải bú sữa công thức không?

Sữa mẹ, sữa non vắt ra vẫn là lựa chọn đầu tiên. Sữa công thức được dùng thêm khi mẹ chưa đủ sữa và đường huyết của bé chưa lên, theo hướng dẫn của nhân viên y tế.

+Bé về nhà rồi có bị hạ đường huyết lại không?

Ít gặp khi bé đã ổn định và bú tốt. Cứ cho bé bú đủ cữ, giữ ấm và đưa bé đi khám ngay nếu bé lừ đừ, bú kém, mềm người hoặc co giật.

+Có cần mua máy đo đường huyết cho bé ở nhà không?

Không cần với bé khỏe đã ổn định. Việc thử đường máu cho trẻ sơ sinh do nhân viên y tế làm và đọc kết quả; ở nhà, bố mẹ theo dõi bé bú, ngủ, tã ướt và các dấu hiệu nguy hiểm.

Nguồn tham khảo

  1. Neonatal hypoglycemia — MedlinePlus (Thư viện Y khoa Quốc gia Hoa Kỳ)
  2. Increased risk of low blood sugars after birth: information for parents — NHS (Cambridge University Hospitals)
  3. Guideline: protecting, promoting and supporting breastfeeding in facilities providing maternity and newborn services — WHO
  4. Warning Signs of Breastfeeding Problems — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)

Cập nhật 20/11/2026.

Thông tin trên trang dùng để bố mẹ hiểu và theo dõi con, không thay thế việc khám bệnh. Khi con có dấu hiệu nguy hiểm, hãy gọi 115 hoặc 113 (từ 1/11/2026 tổng đài 113 cũng tiếp nhận cấp cứu y tế), hoặc đưa con đến cơ sở y tế gần nhất. Cần người lắng nghe về chuyện của con: Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111, miễn phí, 24/7.

Bài liên quan

  • Trẻ sơ sinh ngủ nhiều, ít thức

    Trẻ sơ sinh ngủ nhiều hơn thức là bình thường; nhiều bé ngủ tổng cộng tới khoảng 18 giờ mỗi ngày, chia thành nhiều giấc ngắn cả ngày lẫn đêm. Con ổn khi tự thức hoặc dễ đánh thức để bú, bú ít nhất 8 cữ mỗi 24 giờ, có những lúc tỉnh táo, đủ tã ướt và tăng cân đều. Trong những tuần đầu, nếu con ngủ quá 4 giờ liền thì đánh thức con dậy bú. Đưa con đi cấp cứu ngay nếu con khó đánh thức, đánh thức rồi vẫn lơ mơ, quá buồn ngủ để bú, mềm nhũn, hoặc kèm sốt, vàng da lan rộng, thở bất thường.

  • Chăm sóc trẻ sinh non tại nhà

    Trẻ sinh non (sinh trước 37 tuần) về nhà cần được giữ ấm, ôm da kề da càng nhiều giờ càng tốt, bú mẹ thường xuyên hơn trẻ đủ tháng, ngủ ngửa trong cũi hoặc nôi riêng, và đi tái khám đúng hẹn, kể cả khám mắt và nghe. Phát triển của con được tính theo tuổi hiệu chỉnh đến khoảng 2 tuổi. Đưa con đi cấp cứu ngay nếu con có lúc ngừng thở, tím tái, li bì, bỏ bú, sốt từ 38°C hoặc người lạnh dưới 36°C dù đã ủ ấm.

  • Dấu hiệu bé bú đủ sữa

    Bé bú đủ khi từ ngày thứ 5 có ít nhất 6 tã ướt nặng mỗi 24 giờ, nước tiểu trong hoặc vàng nhạt; phân chuyển sang vàng, mềm từ khoảng ngày thứ 4–5, ít nhất 2 lần mỗi ngày trong những tuần đầu; con lấy lại cân nặng lúc sinh trước 2 tuần tuổi rồi tăng đều. Trong cữ bú, bố mẹ nghe và thấy con nuốt, sau bú con thả lỏng, thỏa mãn. Đưa con đi khám ngay nếu con li bì, bú yếu, sau 48 giờ đầu mà hơn 6 giờ không có tã ướt, hoặc vàng da lan rộng.

  • Vàng da sơ sinh

    Rất nhiều trẻ sơ sinh bị vàng da trong tuần đầu. Vàng da sinh lý thường xuất hiện sau 24 giờ tuổi, rõ nhất vào ngày 3–5, chủ yếu ở mặt và ngực, con vẫn bú tốt, và hết trong khoảng 2 tuần. Đưa con đi khám ngay khi vàng da xuất hiện trong 24 giờ đầu sau sinh, vàng lan xuống bụng, chân hay lòng bàn tay bàn chân, con bú kém, li bì, hoặc phân bạc màu như phấn, như đất sét. Không phơi nắng để chữa vàng da.

  • Trẻ sơ sinh đi tiểu ít, tã có vệt đỏ cam

    Trong 48 giờ đầu, trẻ sơ sinh thường chỉ có 2–3 tã ướt vì mẹ còn ít sữa non; từ ngày thứ 5, con nên có ít nhất 6 tã ướt nặng mỗi 24 giờ, nước tiểu trong hoặc vàng nhạt. Vệt hồng, đỏ cam hay đỏ gạch trên tã trong vài ngày đầu thường là nước tiểu cô đặc, chưa đáng lo, nhưng nếu vẫn còn sau những ngày đầu thì con có thể chưa bú đủ và cần được khám. Sau 48 giờ đầu, nếu con hơn 6 giờ không có tã ướt, hoặc đi tiểu ít kèm bú yếu, li bì, môi khô, thóp lõm, hãy đưa con đi khám ngay.

  • Trẻ bị hạ đường huyết

    Hạ đường huyết là khi đường trong máu xuống quá thấp, thường là dưới 4 mmol/L. Con có thể đói, run, vã mồ hôi, tái, cáu gắt, lừ đừ hoặc lú lẫn; nặng hơn là co giật, mê. Nếu con còn tỉnh và nuốt được, cho con uống ngay một cốc nhỏ nước hoa quả, nước ngọt có đường hoặc nước đường, đợi 10–15 phút rồi cho ăn thêm. Nếu con không tỉnh, co giật hoặc không nuốt được, tuyệt đối không cho gì vào miệng, đặt con nằm nghiêng an toàn và gọi 115 hoặc 113 ngay. Trẻ không bị tiểu đường mà hạ đường huyết luôn cần được bác sĩ tìm nguyên nhân.

Chủ đề khác