Trẻ 4 tháng tuổi biết làm gì: mốc phát triển và khi nào cần đi khám
Tham vấn y khoa: BS. Bùi Việt Hưng (Sức khỏe tổng quát) · Thẩm định ngày 22/11/2026 · Biên soạn: Ban biên tập Sức khỏe Aiducation
Sơ sinh và dưới 1 tuổi · 0–12 tháng
Trả lời nhanh
Phần lớn trẻ 4 tháng tuổi đã giữ đầu vững khi được bế, chống khuỷu tay hoặc cẳng tay khi nằm sấp, cầm được đồ chơi đặt vào tay, vung tay về phía đồ chơi, đưa tay lên miệng, tự cười để gây chú ý, cười khúc khích, ê a đáp lại và quay đầu về phía giọng nói của bố mẹ. Nhiều bé bắt đầu tập lẫy, nhưng lẫy được thường đến trong khoảng 4–6 tháng. Nên đưa con đi khám sớm nếu đến 4 tháng con chưa giữ đầu vững, đầu vẫn ngả hẳn ra sau khi kéo ngồi dậy, không quay về phía tiếng động, khó đưa đồ lên miệng, người quá mềm hoặc quá cứng, hoặc mất kỹ năng đã có.
Khi nào cần đưa con đi khám
Gọi 115 hoặc 113, hoặc đến cấp cứu ngay khi
- Con có những cơn gập người, giật đầu và hai tay lặp lại thành chuỗi, hay xảy ra lúc mới ngủ dậy: đi khám ngay trong ngày, quay video cơn cho bác sĩ xem.
- Con co giật, li bì, khó đánh thức, mềm nhũn, khóc yếu hoặc khóc thét liên tục.
- Thóp phồng căng, đầu to lên nhanh, nôn nhiều, mắt hay nhìn xuống dưới.
- Con thở rút lõm lồng ngực, thở rên, có lúc ngừng thở, môi tím.
- Con bú kém hẳn hoặc bỏ bú, nôn tất cả, hoặc hơn 6 giờ không có tã ướt.
- Con bị ngã từ giường, sofa, bàn thay tã và có u, sưng ở đầu, hoặc khóc thét không dỗ được.
Đưa con đi khám trong ngày khi
- 4 tháng con chưa giữ đầu vững khi được bế, hoặc khi kéo hai tay cho ngồi dậy, đầu vẫn ngả hẳn ra sau.
- Con không quay đầu về phía tiếng động hay giọng nói, không giật mình với tiếng động lớn.
- Con khó đưa đồ vật hay tay lên miệng, chỉ dùng một tay, hoặc một bên người cử động ít hơn bên kia.
- Con người mềm oặt như búp bê vải hoặc cứng đờ, cơ căng cứng.
- Một bên hoặc cả hai mắt luôn lệch vào trong hay ra ngoài, mắt chảy nước, có ghèn kéo dài hoặc rất sợ ánh sáng.
- Con mất kỹ năng đã từng có, không thích được ôm, hầu như không cười, không tỏ ra quấn quýt người chăm mình; hoặc con từ 3 đến 6 tháng tuổi bị sốt từ 39°C.
Vận động: đầu vững, tay bắt đầu với và cầm
- Bé giữ đầu vững khi được bế mà không cần đỡ.
- Khi nằm sấp, bé chống khuỷu tay hoặc cẳng tay để nâng ngực, có bé chống thẳng tay, ưỡn lưng, đạp chân như bơi.
- Bé cầm được đồ chơi đặt vào tay, vung tay về phía đồ chơi treo trước mặt và dễ dàng đưa đồ vật lên miệng.
- Bé ngắm nghía tay mình, đưa tay lên miệng mút.
- Khi được đỡ đứng trên đùi bố mẹ, bé có thể dồn một ít sức lên chân và thích nhún.
- Nhiều bé bắt đầu lẫy từ sấp sang ngửa; lẫy được cả hai chiều thường đến trong khoảng 4–7 tháng.
Nhìn, nghe và giao tiếp
- Bé nhìn được xa hơn nhiều, thấy đủ các màu, thích những hình tròn, xoắn và khuôn mặt người.
- Bé ê a những âm như 'u u', 'a a', phát ra âm thanh đáp lại khi bố mẹ nói chuyện, và quay đầu về phía giọng nói.
- Bé tự cười để gây chú ý, cười khúc khích khi bố mẹ chọc cười, dù chưa cười thành tiếng to.
- Bé nhìn bố mẹ, cử động hoặc phát ra tiếng để được chú ý và giữ sự chú ý.
- Khi đói, bé há miệng khi thấy vú mẹ hoặc bình sữa.
- Quanh 3–4 tháng, bé bắt đầu thích thú với các trẻ khác, nhất là anh chị trong nhà.
Hiểu đúng về các mốc
Các mốc trên là những việc phần lớn trẻ làm được lúc 4 tháng. Có bé làm sớm hơn, có bé muộn hơn vài tuần mà vẫn bình thường. Điều đáng lo là con chậm ở nhiều mốc cùng lúc, chậm rõ so với mốc, hoặc mất kỹ năng đã có.
Với trẻ sinh non, tính mốc theo tuổi hiệu chỉnh: lấy tuổi thật trừ đi số tuần sinh sớm, cho đến khoảng 2 tuổi. Bé 4 tháng sinh sớm 1 tháng thì so với mốc của trẻ 3 tháng.
Từ 1 đến 4 tháng, bé thường tăng khoảng 0,7–0,9 kg và dài thêm 2,5–4 cm mỗi tháng, vòng đầu to thêm khoảng 1,25 cm mỗi tháng. Bé chảy nhiều dãi, hay thổi bong bóng nước bọt ở tuổi này là bình thường và không nhất thiết là sắp mọc răng.
Chơi với bé 4 tháng mỗi ngày
- Cho bé nằm sấp chơi trên sàn sạch, chắc chắn nhiều lần mỗi ngày khi bé thức và có người lớn trông; đặt đồ chơi xa một chút để bé tập với và lẫy.
- Trò chuyện, nhại lại tiếng ê a của bé rồi chờ bé 'đáp'; đọc sách vải, sách tranh màu sắc cho bé nghe.
- Cho bé chơi xúc xắc trong suốt, gương nhựa không vỡ, bóng mềm, đồ chơi có nhiều chất liệu, phát ra tiếng nhẹ.
- Đồ chơi phải to, không có chi tiết nhỏ rời ra, vì bé đưa mọi thứ lên miệng.
- Hạn chế để bé ngồi lâu trong ghế rung, ghế nhún, xe đẩy, không bị gò bó quá 1 giờ mỗi lần; không cho bé xem màn hình, trừ gọi video với người thân.
Ăn, tiêm chủng và an toàn ở tháng này
Bé 4 tháng vẫn chỉ cần sữa mẹ hoặc sữa công thức. Ăn dặm nên bắt đầu khi bé tròn khoảng 6 tháng, và không cho ăn dặm trước 4 tháng tuổi. Bé bú mẹ hoàn toàn không cần uống thêm nước; bé sinh non, nhẹ cân hay bú mẹ hoàn toàn gần 6 tháng có thể được bác sĩ cho sắt dự phòng, đừng tự mua cho con.
Theo lịch Tiêm chủng mở rộng, mũi 2 và mũi 3 vắc xin phối hợp có thành phần bạch hầu, ho gà, uốn ván, viêm gan B cách mũi trước ít nhất 1 tháng, nên nhiều bé tiêm mũi 3 và uống lần 3 vắc xin bại liệt quanh 4 tháng. Vắc xin rota lần 2 phải uống xong trước khi bé đủ 6 tháng; phế cầu mũi 2 cách mũi 1 ít nhất 2 tháng ở nơi đã triển khai; vắc xin bại liệt tiêm (IPV) mũi 1 lúc 5 tháng. Xem lịch cụ thể trong sổ tiêm của con.
Bé có thể lẫy bất ngờ: không bao giờ để bé một mình trên giường, sofa hay bàn thay tã. Thôi quấn chũn khi bé tập lẫy. Luôn đặt bé nằm ngửa khi ngủ, trong cũi hoặc nôi riêng không có gối, chăn dày, thú bông, không ngủ chung giường. Cất vật nhỏ, pin cúc áo, nam châm ngoài tầm với; không dùng xe tập đi.
Chăm sóc con tại nhà
- Ghi các mốc con đạt được vào sổ theo dõi sức khỏe bà mẹ trẻ em hoặc điện thoại, kèm ngày tháng.
- Quay video ngắn khi con làm được kỹ năng mới, hoặc khi thấy điều gì khiến bố mẹ lo, để cho bác sĩ xem.
- Cho bé nằm sấp chơi trên sàn mỗi ngày khi bé thức, có người lớn trông.
- Trò chuyện, đọc sách và đáp lại tiếng ê a của bé nhiều lần trong ngày.
- Tiêm đúng lịch và đi khám định kỳ; mỗi lần đi, hỏi bác sĩ về các mốc của con.
- Nếu lo, đưa con đi khám sớm, không chờ vì nghe nói 'lớn lên tự khắc biết'.
Hiểu lầm thường gặp
- Bé 4 tháng chưa lẫy là chậm phát triển.
- Nhiều bé bắt đầu tập lẫy quanh 4 tháng, và phần lớn lẫy được trong khoảng 4–6 tháng. Chưa lẫy lúc 4 tháng chưa phải điều đáng lo nếu các mốc khác vẫn tốt.
- Bé chảy dãi nhiều, gặm tay là sắp mọc răng, có thể sốt mọc răng.
- Chảy dãi và đưa tay lên miệng là mốc bình thường ở 4 tháng, phần lớn bé mọc chiếc răng đầu tiên quanh 6 tháng. Mọc răng không gây sốt cao; bé sốt thì tìm nguyên nhân khác.
- Bé 4 tháng hay đói đêm là bú sữa không đủ no, nên cho ăn bột sớm.
- Ăn dặm trước 4 tháng không giúp bé ngủ ngon hay lớn nhanh hơn. Đến khoảng 6 tháng mới bắt đầu ăn dặm; nếu lo bé chậm tăng cân, hãy hỏi bác sĩ.
- Cho bé ngồi tựa gối sớm thì bé cứng lưng, biết ngồi sớm.
- Ép bé ngồi sớm không làm bé ngồi được sớm hơn. Nằm sấp chơi, lẫy, với đồ chơi trên sàn giúp cơ cổ, lưng, vai khỏe dần để bé tự ngồi vào khoảng 6–9 tháng.
Bố mẹ hay hỏi
+Trẻ 4 tháng đã biết lẫy chưa?
Nhiều bé bắt đầu lẫy từ sấp sang ngửa quanh 4 tháng, phần lớn lẫy được trong khoảng 4–6 tháng. Đến 6 tháng chưa lẫy được chiều nào thì nên đưa con đi khám.
+Trẻ 4 tháng chưa cứng cổ có sao không?
Đến 4 tháng phần lớn bé đã giữ đầu vững khi được bế. Nếu đầu con vẫn lắc lư, hoặc ngả hẳn ra sau khi kéo con ngồi dậy, hãy đưa con đi khám.
+Trẻ 4 tháng đã biết cười thành tiếng chưa?
Lúc 4 tháng bé thường cười khúc khích khi được chọc cười, chưa cười thành tiếng to. Cười thành tiếng rõ và ré lên thường đến quanh 6 tháng.
+Trẻ 4 tháng có ăn dặm được chưa?
Chưa nên. Ăn dặm nên bắt đầu khi bé tròn khoảng 6 tháng, ngồi được có đỡ, giữ đầu vững và chịu nuốt thức ăn; không cho ăn dặm trước 4 tháng tuổi.
+Trẻ 4 tháng có cần uống thêm nước không?
Bé bú mẹ hoàn toàn không cần uống thêm nước, kể cả khi trời nóng; bé có thể đòi bú nhiều hơn. Bé bú sữa công thức pha đúng hướng dẫn có thể cần vài ngụm nước đun sôi để nguội khi trời nóng; hỏi bác sĩ nếu chưa chắc.
Nguồn tham khảo
- Developmental Milestones: 1-4 Months Old — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)
- Movement Milestones: Babies 4 to 7 Months — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)
- Developmental Milestones: 7 Months — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)
- Thông tư 52/2025/TT-BYT: danh mục bệnh và lịch tiêm chủng trong Tiêm chủng mở rộng — Bộ Y tế
Cập nhật 20/11/2026.
Thông tin trên trang dùng để bố mẹ hiểu và theo dõi con, không thay thế việc khám bệnh. Khi con có dấu hiệu nguy hiểm, hãy gọi 115 hoặc 113 (từ 1/11/2026 tổng đài 113 cũng tiếp nhận cấp cứu y tế), hoặc đưa con đến cơ sở y tế gần nhất. Cần người lắng nghe về chuyện của con: Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111, miễn phí, 24/7.
Bài liên quan
- Các mốc phát triển của trẻ
Mỗi trẻ phát triển theo nhịp riêng, nhưng phần lớn trẻ biết cười đáp lại lúc khoảng 2 tháng, giữ đầu vững lúc 4 tháng, ngồi không cần đỡ lúc 9 tháng, đứng vịn và vẫy tay lúc 12 tháng, tự đi lúc 18 tháng, nói cụm 2 từ lúc 2 tuổi. Nên đưa con đi khám sớm nếu con mất một kỹ năng đã từng làm được, ở bất kỳ tuổi nào, hoặc 12 tháng chưa bập bẹ, chưa chỉ tay, 16 tháng chưa nói được từ nào, 18 tháng chưa tự đi, 2 tuổi chưa nói cụm 2 từ. Phát hiện và can thiệp sớm giúp con tiến bộ tốt hơn nhiều so với chờ đợi.
- Trẻ 3 tháng tuổi biết làm gì
Bé 3 tháng tuổi thường đã ngẩng được đầu khi nằm sấp, cười khi được bố mẹ nói chuyện, ê a đáp lại, nhìn theo đồ vật di chuyển, mở bàn tay, đưa tay lên miệng và vung tay về phía đồ chơi; đến khoảng 4 tháng, bé giữ đầu vững khi được bế và cầm được đồ chơi đặt vào tay. Mỗi bé có nhịp riêng, chậm vài tuần ở một kỹ năng thường vẫn bình thường. Nên đưa con đi khám sớm nếu con mất kỹ năng đã có, không giật mình với tiếng động lớn, mắt không nhìn theo đồ vật, người quá mềm hoặc quá cứng, hay chỉ cử động một bên người.
- Trẻ 6 tháng tuổi biết làm gì
Phần lớn trẻ 6 tháng tuổi nhận ra người quen, cười thành tiếng, ê a, ré lên và thích 'nói chuyện' qua lại với bố mẹ, với tay lấy đồ chơi mình thích, đưa đồ vào miệng, lẫy từ sấp sang ngửa, chống thẳng tay khi nằm sấp và chống tay khi được đặt ngồi. Nên đưa con đi khám nếu đến 6 tháng con chưa lẫy được chiều nào, chưa ngồi được dù có người đỡ, chưa cười thành tiếng, không với lấy đồ vật, không quay về phía tiếng động, hoặc 4 tháng mà đầu vẫn chưa vững. Con mất một kỹ năng đã từng làm được, ở bất kỳ tuổi nào, là lý do đi khám sớm. Trẻ sinh non tính theo tuổi hiệu chỉnh.
- Trẻ mấy tháng biết lẫy
Nhiều bé bắt đầu tập lẫy từ khoảng 3–4 tháng, thường lẫy từ sấp sang ngửa trước, và phần lớn trẻ lẫy được lúc khoảng 6 tháng. Lẫy từ ngửa sang sấp thường đến muộn hơn một chút, nhiều bé lẫy được cả hai chiều trong khoảng 4–7 tháng. Nên đưa con đi khám nếu đến 6 tháng con chưa lẫy được chiều nào, 4 tháng chưa giữ đầu vững, hoặc con mất kỹ năng đã có. Trẻ sinh non tính theo tuổi hiệu chỉnh.
- Ăn dặm cho bé
Tổ chức Y tế Thế giới và Viện Dinh dưỡng khuyên bắt đầu ăn dặm khi bé tròn khoảng 6 tháng, lúc bé ngồi vững có đỡ, giữ được đầu và chịu nuốt thức ăn, đồng thời vẫn cho bú mẹ đến 2 tuổi hoặc lâu hơn. Bắt đầu bằng cháo, bột nghiền mịn, sớm có thịt, cá, trứng; tăng dần độ thô để khoảng 1 tuổi bé ăn được đồ ăn của gia đình đã cắt nhỏ. Trẻ dưới 1 tuổi không ăn mật ong, không nêm muối, nước mắm, hạt nêm hay đường. Nếu bé bị hóc không ho, không khóc được, hoặc sưng môi, khó thở sau khi ăn, hãy sơ cứu và gọi 115 hoặc 113 ngay.
- Lịch tiêm chủng
Trẻ ở Việt Nam được tiêm miễn phí các vắc xin trong chương trình tiêm chủng mở rộng tại trạm y tế, bắt đầu từ mũi viêm gan B trong 24 giờ đầu sau sinh, tiếp theo là các mũi lúc 2, 3, 4, 5 tháng, 9 tháng, 12 tháng và 18 tháng; chương trình nay có cả vắc xin rota, còn phế cầu và HPV đang được triển khai dần theo từng địa phương. Bố mẹ có thể tiêm thêm các vắc xin dịch vụ như cúm, thủy đậu, viêm gan A, não mô cầu, sởi-quai bị-rubella. Lịch cụ thể của con hãy theo sổ tiêm chủng hoặc ứng dụng tiêm chủng và lịch hẹn của trạm y tế. Lỡ mũi nào thì đi tiêm bù càng sớm càng tốt, không cần tiêm lại từ đầu.
Chủ đề khác