Chọn sữa tắm, kem dưỡng, khăn ướt cho trẻ sơ sinh: dùng gì, tránh gì
Tham vấn y khoa: BS. Bùi Việt Hưng (Sức khỏe tổng quát) · Thẩm định ngày 22/11/2026 · Biên soạn: Ban biên tập Sức khỏe Aiducation
Sơ sinh và dưới 1 tuổi · 0–12 tháng
Trả lời nhanh
Với da trẻ sơ sinh, càng ít sản phẩm càng tốt. Trong tháng đầu chỉ cần nước ấm sạch và bông hoặc khăn mềm; sau đó nếu cần, dùng một ít sữa tắm dịu nhẹ, không mùi, không cồn ở chỗ bẩn và tráng sạch ngay. Da khỏe không cần bôi kem; khi da khô, có thể bôi một lớp mỏng kem dưỡng ẩm không mùi, nhưng nếu da nứt, đỏ hay bong nhiều thì hỏi bác sĩ. Khăn ướt chỉ nên dùng sau tháng đầu, chọn loại không mùi, không cồn; tránh phấn rôm, tinh dầu, dầu nóng và sản phẩm có hương liệu. Ngừng sản phẩm và đưa con đi khám nếu da đỏ rát, phồng rộp, chảy dịch; gọi 115 hoặc 113 nếu con sưng môi, mặt hoặc khó thở.
Khi nào cần đưa con đi khám
Gọi 115 hoặc 113, hoặc đến cấp cứu ngay khi
- Sau khi bôi, tắm một sản phẩm mới, con sưng môi, mặt, mí mắt, khó thở, khò khè, môi tím tái.
- Con hít hoặc nuốt phải phấn rôm, tinh dầu, dầu nóng, dầu có long não hay bạc hà, rồi ho sặc, thở nhanh, khó thở, lơ mơ hoặc co giật.
- Trẻ dưới 3 tháng tuổi có nhiệt độ từ 38°C trở lên, kể cả khi đang có ban trên da.
Đưa con đi khám trong ngày khi
- Da đỏ rát, nổi mẩn, phồng rộp hoặc chảy dịch ở chỗ vừa bôi hay lau sản phẩm mới.
- Da khô, nứt, đỏ ở má, trán, khuỷu tay, con ngứa, cọ mặt nhiều: có thể là chàm.
- Hăm tã không đỡ sau 2–3 ngày chăm đúng cách, có mụn mủ, phỏng nước, vảy vàng, hoặc mảng đỏ rực có nốt rải rác quanh viền.
- Da con vàng, hoặc có nốt mủ, vùng đỏ quanh rốn.
- Bố mẹ không chắc một sản phẩm có dùng được cho con không: hỏi bác sĩ, nữ hộ sinh hoặc dược sĩ trước khi dùng.
Vì sao da sơ sinh cần ít sản phẩm
Da trẻ sơ sinh mỏng và lớp bảo vệ ngoài cùng còn đang hoàn thiện trong vài tuần đầu. Lớp chất gây trắng trên da lúc mới sinh giúp giữ ẩm và bảo vệ da; cứ để nó tự thấm đi. Da hay bong tróc trong vài tuần đầu, nhất là ở cổ tay, cổ chân; lớp da mới bên dưới vẫn khỏe và không cần bôi gì.
Cho da tiếp xúc sớm với nhiều sản phẩm, nhất là loại có hương liệu, có thể làm da kích ứng, dị ứng. Vì vậy trong tháng đầu, nước ấm sạch là đủ. Trẻ sinh non có lớp bảo vệ da hoàn thiện chậm hơn; nhiều nơi khuyên chờ 6–8 tuần mới dùng sản phẩm, và bố mẹ nên hỏi bác sĩ theo dõi con.
Sữa tắm, dầu gội
- Tháng đầu: chỉ cần nước ấm. Tóc có vảy thì dùng lược mềm chải nhẹ sau khi làm ướt.
- Sau tháng đầu, nếu cần: một ít sữa tắm hoặc dầu gội dịu nhẹ, không mùi, không xà phòng, độ pH trung tính, dành cho trẻ nhỏ. Chỉ dùng ở chỗ bẩn như vùng tã, nếp gấp, rồi tráng sạch ngay.
- Không cần dùng sữa tắm mỗi lần tắm. Xà phòng, sữa tắm tạo nhiều bọt và bồn tắm bọt dễ làm da khô.
- Không dùng xà phòng diệt khuẩn, sữa tắm người lớn, nước lá hay dung dịch sát khuẩn để tắm cho con.
Kem dưỡng, dầu bôi
- Da khỏe, mịn: không cần bôi gì.
- Da hơi khô sau tháng đầu: có thể bôi một lớp mỏng kem dưỡng ẩm không mùi, không cồn, không phẩm màu, ngay sau khi tắm và thấm khô.
- Da khô nứt, đỏ, ngứa, hoặc trong nhà có người bị chàm, hen, dị ứng: hỏi bác sĩ loại kem phù hợp và cách bôi, vì con có thể cần được theo dõi chàm.
- Không tự bôi kem có corticoid, kem trộn, kem kháng sinh cho con.
- Tinh dầu, dầu tràm: hỏi bác sĩ trước; không bao giờ bôi lên mặt, mũi, ngực, không cho con hít, không dùng để massage cho bé. Dầu, cao có long não hoặc bạc hà không dùng cho trẻ dưới 2 tuổi.
- Không dùng phấn rôm: bé có thể hít bột phấn vào phổi, gây tổn thương phổi nặng.
Khăn ướt và chăm vùng tã
Trong tháng đầu, lau vùng tã bằng bông hoặc khăn mềm nhúng nước ấm là tốt nhất. Khi con lớn hơn, khăn ướt tiện khi ra ngoài; chọn loại không mùi, không cồn, và ngừng ngay nếu da con đỏ sau khi lau. Hương liệu và chất bảo quản trong khăn ướt là những thứ hay gây kích ứng hoặc dị ứng da vùng tã.
Thay tã ngay khi ướt hoặc bẩn, thấm khô nhẹ, để da thoáng một lúc mỗi ngày. Có thể bôi một lớp kem bảo vệ có kẽm oxit hoặc vaseline khi da vùng tã đỏ hoặc để phòng hăm. Khi da đang trợt, dội nước ấm nhẹ thay vì lau.
Đọc nhãn sản phẩm
- Ưu tiên ít thành phần, ghi rõ không mùi, không cồn, không phẩm màu.
- Tránh những sản phẩm có ghi "hương liệu", "fragrance", "parfum", tinh dầu, cồn trong thành phần.
- Chữ "cho em bé", "tự nhiên", "hữu cơ", "thảo dược" không có nghĩa là không gây kích ứng; tinh dầu thiên nhiên cũng là chất hay gây dị ứng.
- Chọn sản phẩm có nhãn tiếng Việt, nguồn gốc rõ ràng, còn hạn dùng; không mua sản phẩm tự pha, không nhãn trên mạng.
- Mỗi lần chỉ thêm một sản phẩm mới và theo dõi da con vài ngày.
- Giặt quần áo, khăn của con bằng bột giặt dịu nhẹ không mùi, xả sạch, không dùng nước xả vải.
Chăm sóc con tại nhà
- Tháng đầu: tắm và lau con bằng nước ấm sạch, không cần sữa tắm hay kem.
- Khi bắt đầu dùng sữa tắm, chọn loại dịu nhẹ, không mùi, dùng một ít ở chỗ bẩn và tráng sạch ngay.
- Thấm khô nhẹ các nếp da sau khi tắm; chỉ bôi kem dưỡng không mùi khi da khô.
- Lau vùng tã bằng bông nhúng nước ấm; khi con lớn hơn, dùng khăn ướt không mùi, không cồn.
- Bôi kem kẽm oxit hoặc vaseline khi vùng tã đỏ.
- Cất phấn rôm, tinh dầu, dầu nóng, dầu gió ra xa chỗ để đồ của con.
- Thử mỗi lần một sản phẩm mới; ngừng ngay nếu da đỏ rát.
Hiểu lầm thường gặp
- Rắc phấn rôm sau khi tắm cho da con khô thoáng, đỡ hăm.
- Trẻ nhỏ có thể hít bột phấn vào phổi và bị tổn thương phổi nặng. Thấm khô kỹ các nếp da và mặc thoáng là đủ.
- Sản phẩm ghi "thiên nhiên", có tinh dầu thì lành cho da bé.
- Tinh dầu và hương liệu, kể cả từ thiên nhiên, là chất hay gây kích ứng, dị ứng da. Loại không mùi thường an toàn hơn cho da sơ sinh.
- Phải bôi kem dưỡng hằng ngày cho da bé mềm mịn.
- Da trẻ sơ sinh khỏe không cần bôi kem. Chỉ bôi một lớp mỏng loại không mùi khi da khô; da nứt, đỏ thì hỏi bác sĩ.
- Xoa dầu tràm, dầu nóng khắp người sau khi tắm cho bé khỏi lạnh.
- Dầu nóng, dầu có long não, bạc hà có thể làm bỏng da non và nguy hiểm nếu bé hít phải. Giữ ấm bằng khăn khô, quần áo và mũ.
Bố mẹ hay hỏi
+Trẻ sơ sinh mấy tuần thì dùng được sữa tắm?
Trong tháng đầu chỉ cần nước ấm. Sau đó, nếu cần, dùng một ít sữa tắm dịu nhẹ, không mùi ở chỗ bẩn và tráng sạch; trẻ sinh non nên chờ lâu hơn và hỏi bác sĩ.
+Có cần bôi kem dưỡng cho trẻ sơ sinh mỗi ngày không?
Không cần nếu da con khỏe. Khi da khô, bôi một lớp mỏng kem không mùi sau khi tắm; da nứt, đỏ, ngứa thì hỏi bác sĩ.
+Trẻ sơ sinh dùng khăn ướt được không?
Trong tháng đầu nên dùng bông hoặc khăn mềm nhúng nước ấm. Sau đó có thể dùng khăn ướt không mùi, không cồn, và ngừng nếu da con đỏ.
+Da trẻ sơ sinh bong tróc có phải bôi kem không?
Bong tróc trong vài tuần đầu là bình thường, lớp da mới bên dưới vẫn khỏe và không cần bôi kem. Nếu da nứt sâu, chảy máu hay đỏ, hãy hỏi bác sĩ.
+Nên chọn sữa tắm có độ pH bao nhiêu?
Chọn loại dịu nhẹ, không xà phòng, pH trung tính, không mùi. Quan trọng hơn con số pH là dùng ít, chỉ ở chỗ bẩn và tráng sạch.
Nguồn tham khảo
- Washing and bathing your baby — NHS (Anh)
- Nappy rash — NHS (Anh)
- Skincare for newborn babies — NHS (Anh) – Northern Lincolnshire and Goole NHS Foundation Trust
- Diaper Rash — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)
Cập nhật 20/11/2026.
Thông tin trên trang dùng để bố mẹ hiểu và theo dõi con, không thay thế việc khám bệnh. Khi con có dấu hiệu nguy hiểm, hãy gọi 115 hoặc 113 (từ 1/11/2026 tổng đài 113 cũng tiếp nhận cấp cứu y tế), hoặc đưa con đến cơ sở y tế gần nhất. Cần người lắng nghe về chuyện của con: Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111, miễn phí, 24/7.
Bài liên quan
- Tắm cho trẻ sơ sinh
Lần tắm đầu tiên nên để sau sinh ít nhất 24 giờ. Ở nhà, trẻ sơ sinh không bắt buộc phải tắm mỗi ngày; 2–3 lần mỗi tuần, xen kẽ lau mặt, cổ, tay và vùng tã là đủ, trời nóng có thể tắm thường hơn. Tắm trong phòng ấm, kín gió, nước ấm thử bằng cổ tay hoặc khuỷu tay, chỉ dùng nước sạch trong tháng đầu, tắm nhanh, không ngâm rốn khi rốn chưa rụng. Không bao giờ để con một mình trong chậu tắm, dù chỉ vài giây.
- Trẻ bị hăm tã
Hăm tã là da vùng mặc tã bị đỏ, rát, có khi trợt hoặc nổi nốt, chủ yếu do da tiếp xúc lâu với nước tiểu, phân và bị tã cọ xát. Phần lớn đỡ sau vài ngày nếu thay tã ngay khi ướt hoặc bẩn, rửa nhẹ bằng nước ấm, để da khô thoáng và bôi một lớp dày kem bảo vệ có kẽm oxit hoặc vaseline mỗi lần thay. Không rắc phấn rôm, không tắm hay đắp lá, không dùng xà phòng, và không tự bôi kem có corticoid hay thuốc mỡ kháng sinh. Đưa con đi khám nếu sau 2–3 ngày không đỡ, có mụn mủ, phỏng nước, vảy vàng, mảng đỏ rực có nốt rải rác quanh viền, hoặc con sốt; trẻ dưới 3 tháng sốt từ 38°C cần đi khám ngay.
- Chàm sữa, viêm da cơ địa
Chàm sữa (lác sữa) là tên dân gian của viêm da cơ địa ở trẻ nhỏ: da khô, đỏ, ráp, rất ngứa, hay bắt đầu ở má, trán, da đầu ngay từ những tháng đầu đời, lớn hơn thì ở khuỷu tay, khoeo chân, cổ. Bệnh lúc đỡ lúc bùng, không lây, nhiều trẻ đỡ dần khi lớn. Việc quan trọng nhất là bôi kem dưỡng ẩm nhiều và đều mỗi ngày, kể cả khi da đã đẹp; khi da viêm đỏ, bác sĩ có thể kê thuốc bôi chống viêm dùng trong thời gian ngắn. Không tự bôi kem có corticoid, kem trộn, không đắp lá lên da con; đi khám ngay nếu vùng chàm đau, nặng lên nhanh, có nhiều mụn nước hoặc vết loét nhỏ tròn kèm sốt.
- Da sơ sinh bong tróc
Da trẻ sơ sinh bong tróc trong vài tuần đầu là bình thường, gặp ở cả trẻ đủ tháng, sinh non hay sinh muộn; trẻ sinh sau ngày dự sinh thường bong nhiều hơn, nhất là ở cổ tay, cổ chân, bàn tay, bàn chân. Da tự hết bong, không cần bôi thuốc hay bóc da. Trong tháng đầu chỉ cần tắm nước ấm sạch, tắm nhanh, không cần dầu hay kem. Đưa con đi viện ngay nếu da đỏ, phồng rộp, bong thành mảng lớn để lộ da đỏ ướt, hoặc con sốt từ 38°C, bú kém, li bì.
- Trẻ bị rôm sảy
Rôm sảy là những nốt đỏ li ti hoặc mụn nước nhỏ ở cổ, gáy, lưng, ngực, nách và các nếp gấp, xuất hiện khi con bị nóng và ra nhiều mồ hôi. Cách chữa chính là làm mát cho con: mặc thoáng, tắm nước mát, để phòng thông gió; rôm thường lặn sau vài ngày mà không cần thuốc. Không đắp lá, không bôi kem có corticoid hay kem không rõ nguồn gốc lên da con. Đưa con đi khám nếu nốt mưng mủ, vùng da sưng nóng đau, con sốt, hoặc rôm không đỡ sau 3–4 ngày dù đã giữ mát; trẻ dưới 3 tháng sốt từ 38°C cần đi khám ngay.
- Tinh dầu cho trẻ nhỏ
Không bôi tinh dầu lên da trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ, không nhỏ vào mũi, không cho vào nước tắm hay nồi xông của bé. Với trẻ dưới 2 tuổi, tuyệt đối không dùng sản phẩm có bạc hà (menthol) hay long não (camphor), vì có thể gây co thắt đường thở; dầu tràm, dầu khuynh diệp cũng là tinh dầu mạnh, hỏi bác sĩ trước khi dùng cho trẻ sơ sinh. Tinh dầu nuốt phải dù chỉ một ngụm nhỏ có thể gây co giật, nên cất lọ trên cao, có nắp chắc. Nếu con nuốt phải tinh dầu, hoặc sau khi bôi, hít con thở rít, khó thở, co giật, hãy đưa con đi cấp cứu ngay, mang theo lọ, không gây nôn.
Chủ đề khác