Cách tắm cho trẻ sơ sinh an toàn: từng bước và những điều cần tránh
Tham vấn y khoa: BS. Bùi Việt Hưng (Sức khỏe tổng quát) · Thẩm định ngày 22/11/2026 · Biên soạn: Ban biên tập Sức khỏe Aiducation
Sơ sinh và dưới 1 tuổi · 0–12 tháng
Trả lời nhanh
Lần tắm đầu tiên nên để sau sinh ít nhất 24 giờ. Ở nhà, trẻ sơ sinh không bắt buộc phải tắm mỗi ngày; 2–3 lần mỗi tuần, xen kẽ lau mặt, cổ, tay và vùng tã là đủ, trời nóng có thể tắm thường hơn. Tắm trong phòng ấm, kín gió, nước ấm thử bằng cổ tay hoặc khuỷu tay, chỉ dùng nước sạch trong tháng đầu, tắm nhanh, không ngâm rốn khi rốn chưa rụng. Không bao giờ để con một mình trong chậu tắm, dù chỉ vài giây.
Khi nào cần đưa con đi khám
Gọi 115 hoặc 113, hoặc đến cấp cứu ngay khi
- Con bị sặc nước rồi không thở, không khóc, tím tái hoặc mềm nhũn: gọi 115 hoặc 113 và bắt đầu thổi ngạt, ép tim ngay.
- Con bị bỏng nước nóng: xả nước mát lên vết bỏng khoảng 20 phút, giữ ấm phần người còn lại, rồi đưa con đi cấp cứu.
- Sau khi tắm con người lạnh dưới 36°C, tay chân tím, li bì, bú yếu dù đã lau khô, mặc ấm và ủ ấm.
- Con có nhiệt độ từ 38°C trở lên khi dưới 3 tháng tuổi.
Đưa con đi khám trong ngày khi
- Da quanh rốn đỏ, sưng, rốn rỉ dịch hôi hoặc mủ.
- Da con nổi mẩn đỏ, khô nứt, bong vảy nhiều, hoặc nổi mụn mủ sau khi tắm.
- Vùng tã đỏ rát, trợt loét, nổi mụn nước, không đỡ sau 2–3 ngày giữ khô sạch.
- Mắt con đỏ, sưng, nhiều ghèn; tai chảy dịch.
Khi nào tắm lần đầu, tắm bao lâu một lần
Tổ chức Y tế Thế giới khuyên chờ ít nhất 24 giờ sau sinh mới tắm lần đầu cho trẻ đủ tháng, khỏe mạnh. Tắm quá sớm dễ làm con mất nhiệt, hạ đường huyết và gián đoạn việc da kề da, bú mẹ sớm. Lớp chất gây màu trắng trên da con lúc mới sinh giúp giữ ẩm và bảo vệ da, cứ để nó tự thấm đi.
Ở nhà, con không bắt buộc phải tắm mỗi ngày. Trẻ sơ sinh ít ra mồ hôi, tắm 2–3 lần mỗi tuần, các ngày khác lau mặt, cổ, nách, tay và vùng tã là đủ sạch. Mùa hè nóng, nếu con thích tắm và da không khô thì tắm hằng ngày cũng được. Tắm quá nhiều, nhất là với sữa tắm, dễ làm da con khô.
Chuẩn bị trước khi tắm
- Chọn lúc con tỉnh, không đói và không vừa bú no. Tránh tắm ngay sau cữ bú.
- Đóng cửa, tắt quạt, điều hòa hướng vào chỗ tắm; phòng ấm, kín gió.
- Để sẵn trong tầm tay: chậu tắm sạch, 2 khăn bông mềm, khăn nhỏ hoặc bông lau mặt, tã, quần áo, mũ, và nước ấm.
- Cho nước lạnh vào trước, rồi thêm nước nóng, khuấy đều cho khỏi có chỗ nóng. Thử nước bằng mặt trong cổ tay hoặc khuỷu tay: thấy ấm dễ chịu, không nóng. Nếu có nhiệt kế nước, khoảng 37–38°C.
- Nước chỉ sâu khoảng 5 cm, đủ để con nằm mà đầu, mặt và phần lớn người ở trên mặt nước. Không tắm con dưới vòi nước đang chảy, vì nhiệt độ có thể thay đổi đột ngột.
Tắm cho con từng bước
- Bọc con trong khăn, chỉ để hở đầu. Lau mắt bằng bông sạch nhúng nước ấm, từ khóe trong ra ngoài, mỗi mắt một miếng bông riêng. Lau mặt, sau tai, vành tai; không ngoáy trong lỗ tai, không dùng tăm bông.
- Gội đầu: một tay đỡ gáy và lưng con, kẹp nhẹ người con dọc cẳng tay, vốc nước làm ướt tóc, xoa nhẹ cả vùng thóp, rồi lau khô tóc ngay.
- Cởi tã, lau sạch vùng tã trước. Nhẹ nhàng đặt con vào chậu, chân xuống trước. Một tay luôn đỡ đầu và vai con, tay kia vốc nước lên người con.
- Rửa cổ, nách, tay, bẹn và các nếp gấp da, cuối cùng là vùng tã. Bé gái lau từ trước ra sau.
- Tắm nhanh, khoảng 5–10 phút. Nhấc con ra, quấn ngay vào khăn khô, thấm khô từng nếp da, rốn và sau tai.
- Mặc tã, quần áo và đội mũ cho con ngay. Đổ nước tắm đi sau khi tắm xong.
Khi rốn chưa rụng
Cho đến khi cuống rốn rụng và chỗ rốn khô hẳn, cách an toàn nhất là lau người cho con: đặt con trên khăn, dùng khăn ấm lau từng phần, chỉ mở phần đang lau, phần còn lại quấn khăn cho ấm. Nếu bố mẹ tắm chậu, hãy tắm nhanh, không ngâm rốn trong nước, và thấm thật khô rốn ngay sau đó.
Không cần bôi cồn hay thuốc gì lên rốn sau khi tắm nếu nơi sinh không dặn. Gấp mép tã dưới rốn để rốn thoáng.
Giữ an toàn trong lúc tắm
- Không bao giờ rời con, kể cả vài giây để nghe điện thoại hay lấy đồ. Nếu phải đi, quấn con vào khăn và bế theo. Trẻ có thể chết đuối chỉ trong vài centimet nước, không kêu, không vùng vẫy.
- Không giao việc trông con tắm cho anh chị nhỏ tuổi.
- Không dùng ghế ngồi tắm, phao đỡ cổ cho trẻ sơ sinh; chúng có thể lật, tuột và không thay được tay người lớn.
- Không đổ thêm nước nóng khi con đang ở trong chậu.
- Khi đặt con lên bàn hay giường để lau, luôn giữ một tay trên người con để con không lăn ngã.
Chăm sóc con tại nhà
- Trong tháng đầu chỉ cần nước sạch. Sau đó nếu cần, dùng một ít sữa tắm dịu nhẹ, không mùi cho trẻ em ở chỗ bẩn và tráng sạch ngay.
- Không cần bôi kem dưỡng hay dầu cho da trẻ khỏe mạnh. Nếu da con khô, nứt, hỏi bác sĩ loại kem phù hợp.
- Cắt móng tay cho con khi con ngủ hoặc vừa tắm xong, bằng kéo đầu tròn hoặc bấm móng dành cho trẻ nhỏ.
- Ngày không tắm, lau mặt, cổ, nách, tay và vùng tã bằng khăn ấm, thấm khô các nếp da.
- Mặc cho con ấm vừa đủ sau khi tắm; không ủ nhiều lớp chăn khiến con ra mồ hôi, nổi rôm.
- Nếu con sợ và khóc khi tắm, có thể quay lại lau người vài ngày rồi thử lại; nói chuyện, hát nhỏ giúp con bình tĩnh.
Hiểu lầm thường gặp
- Trẻ sơ sinh trong tháng cữ phải kiêng tắm, kiêng nước.
- Con cần được giữ sạch để tránh hăm, rôm và nhiễm trùng da. Tắm nhanh trong phòng kín gió, lau khô, mặc ấm ngay là an toàn.
- Tắm nước lá (chè xanh, trầu không, mướp đắng) giúp con sạch da, khỏi rôm.
- Da trẻ sơ sinh rất mỏng. Lá có thể dính bụi, thuốc trừ sâu, vi khuẩn, gây kích ứng, dị ứng hoặc nhiễm trùng. Nước sạch là đủ.
- Rắc phấn rôm sau khi tắm cho da con khô thoáng.
- Trẻ nhỏ có thể hít bột phấn vào phổi. Thấm khô kỹ các nếp da và mặc thoáng là đủ.
- Không được chạm vào thóp khi gội đầu cho con.
- Thóp được một lớp màng dai che chắn. Xoa nhẹ khi gội đầu là an toàn và giúp sạch vảy da đầu.
- Phải xoa dầu nóng khắp người con sau khi tắm cho khỏi nhiễm lạnh.
- Dầu nóng dễ làm bỏng, kích ứng da non và nguy hiểm nếu dính vào mắt, mũi con. Giữ ấm bằng khăn khô, quần áo và mũ.
Bố mẹ hay hỏi
+Trẻ sơ sinh nên tắm mấy lần một tuần?
2–3 lần mỗi tuần là đủ, những ngày khác lau mặt, tay và vùng tã. Trời nóng, nếu con thích và da không khô, tắm hằng ngày cũng được.
+Nước tắm cho trẻ sơ sinh bao nhiêu độ là vừa?
Nước ấm, thử bằng cổ tay hoặc khuỷu tay thấy dễ chịu, không nóng; nếu đo, khoảng 37–38°C. Luôn cho nước lạnh vào trước rồi mới thêm nước nóng và khuấy đều.
+Có nên tắm cho trẻ sơ sinh vào buổi tối không?
Được. Chọn lúc phòng ấm, con tỉnh và không đói. Nhiều bé tắm xong ngủ ngon hơn.
+Trẻ sơ sinh có cần dùng sữa tắm không?
Trong tháng đầu chỉ cần nước sạch. Sau đó có thể dùng ít sữa tắm dịu nhẹ, không mùi ở vùng bẩn và tráng sạch ngay.
+Con đang sốt hoặc vừa tiêm có tắm được không?
Được. Tắm nhanh bằng nước ấm trong phòng kín gió, lau khô và mặc thoáng. Trẻ dưới 3 tháng sốt từ 38°C thì đưa đi khám ngay.
Nguồn tham khảo
- Washing and bathing your baby — NHS (Anh)
- Bathing Your Baby — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)
- Getting to know your newborn — NHS (Anh)
- WHO recommendations on maternal and newborn care for a positive postnatal experience (2022) — Tổ chức Y tế Thế giới (WHO)
Cập nhật 20/11/2026.
Thông tin trên trang dùng để bố mẹ hiểu và theo dõi con, không thay thế việc khám bệnh. Khi con có dấu hiệu nguy hiểm, hãy gọi 115 hoặc 113 (từ 1/11/2026 tổng đài 113 cũng tiếp nhận cấp cứu y tế), hoặc đưa con đến cơ sở y tế gần nhất. Cần người lắng nghe về chuyện của con: Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111, miễn phí, 24/7.
Bài liên quan
- Chăm sóc rốn sơ sinh
Cuống rốn thường khô và tự rụng khi con được khoảng 1–2 tuần tuổi, có bé sớm hơn hoặc muộn tới 3 tuần. Cách chăm tốt nhất là giữ rốn sạch và khô, để hở, không băng kín, không bôi gì lên rốn khi bác sĩ không dặn. Đưa con đi cấp cứu ngay nếu vùng da quanh rốn tấy đỏ lan rộng, sưng, chảy mủ hôi, rốn chảy máu không cầm, hoặc con sốt, lạnh người, bỏ bú, li bì.
- Trẻ bị rôm sảy
Rôm sảy là những nốt đỏ li ti hoặc mụn nước nhỏ ở cổ, gáy, lưng, ngực, nách và các nếp gấp, xuất hiện khi con bị nóng và ra nhiều mồ hôi. Cách chữa chính là làm mát cho con: mặc thoáng, tắm nước mát, để phòng thông gió; rôm thường lặn sau vài ngày mà không cần thuốc. Không đắp lá, không bôi kem có corticoid hay kem không rõ nguồn gốc lên da con. Đưa con đi khám nếu nốt mưng mủ, vùng da sưng nóng đau, con sốt, hoặc rôm không đỡ sau 3–4 ngày dù đã giữ mát; trẻ dưới 3 tháng sốt từ 38°C cần đi khám ngay.
- Chàm sữa, viêm da cơ địa
Chàm sữa (lác sữa) là tên dân gian của viêm da cơ địa ở trẻ nhỏ: da khô, đỏ, ráp, rất ngứa, hay bắt đầu ở má, trán, da đầu ngay từ những tháng đầu đời, lớn hơn thì ở khuỷu tay, khoeo chân, cổ. Bệnh lúc đỡ lúc bùng, không lây, nhiều trẻ đỡ dần khi lớn. Việc quan trọng nhất là bôi kem dưỡng ẩm nhiều và đều mỗi ngày, kể cả khi da đã đẹp; khi da viêm đỏ, bác sĩ có thể kê thuốc bôi chống viêm dùng trong thời gian ngắn. Không tự bôi kem có corticoid, kem trộn, không đắp lá lên da con; đi khám ngay nếu vùng chàm đau, nặng lên nhanh, có nhiều mụn nước hoặc vết loét nhỏ tròn kèm sốt.
- Bỏng ở trẻ
Khi con bị bỏng, việc quan trọng nhất là làm mát vết bỏng bằng nước sạch mát đang chảy trong khoảng 20 phút, càng sớm càng tốt, đồng thời giữ ấm phần còn lại của cơ thể con. Không bôi kem đánh răng, nước mắm, mỡ, lòng trắng trứng, không chườm đá và không chọc vỡ bọng nước. Bỏng rộng hơn lòng bàn tay của con, bỏng sâu, bỏng ở mặt, bàn tay, bàn chân, bộ phận sinh dục, bỏng điện, bỏng hóa chất cần đến cấp cứu ngay.
- Đuối nước
Khi trẻ bị đuối nước, điều gây nguy hiểm là thiếu oxy, nên việc cần làm ngay là đưa con lên bờ an toàn, gọi 115 hoặc 113 và, nếu con không thở hoặc thở không bình thường, thổi ngạt 5 lần rồi ép tim thổi ngạt liên tục cho đến khi con thở lại hoặc nhân viên y tế đến. Không dốc ngược, không vác chạy vòng, không ấn bụng để tống nước ra, vì làm vậy mất thời gian vàng và dễ khiến con hít sặc. Mọi trẻ đã bị chìm và phải cứu lên đều cần được đưa đến cơ sở y tế, kể cả khi trông đã tỉnh.
- Kiêng cữ sau sinh cho mẹ và bé
Nhiều điều kiêng cữ sau sinh xuất phát từ mong muốn giữ cho mẹ và bé khỏe, nhưng một số không có cơ sở và có thể gây hại. Mẹ sau sinh được tắm, gội đầu bằng nước ấm, nhanh, trong phòng kín gió rồi lau khô ngay; ăn đa dạng, uống đủ nước, không cần kiêng rau, hoa quả; đi lại nhẹ nhàng sớm. Bé được tắm hoặc lau người thường xuyên, mặc hơn người lớn khoảng một lớp, ở phòng thoáng mát, được mở cửa sổ; không ủ kín, không đốt than sưởi trong phòng. Bé dưới 6 tháng tránh nắng chiếu trực tiếp, không cần tắm nắng.
Chủ đề khác