Trẻ bị rôm sảy: chăm sóc tại nhà và khi nào cần đi khám
Tham vấn y khoa: BS. Bùi Việt Hưng (Sức khỏe tổng quát) · Thẩm định ngày 22/11/2026 · Biên soạn: Ban biên tập Sức khỏe Aiducation
Sơ sinh và dưới 1 tuổi · 0–12 thángMầm non · 1–5 tuổi
Trả lời nhanh
Rôm sảy là những nốt đỏ li ti hoặc mụn nước nhỏ ở cổ, gáy, lưng, ngực, nách và các nếp gấp, xuất hiện khi con bị nóng và ra nhiều mồ hôi. Cách chữa chính là làm mát cho con: mặc thoáng, tắm nước mát, để phòng thông gió; rôm thường lặn sau vài ngày mà không cần thuốc. Không đắp lá, không bôi kem có corticoid hay kem không rõ nguồn gốc lên da con. Đưa con đi khám nếu nốt mưng mủ, vùng da sưng nóng đau, con sốt, hoặc rôm không đỡ sau 3–4 ngày dù đã giữ mát; trẻ dưới 3 tháng sốt từ 38°C cần đi khám ngay.
Khi nào cần đưa con đi khám
Gọi 115 hoặc 113, hoặc đến cấp cứu ngay khi
- Con dưới 3 tháng tuổi và có nhiệt độ từ 38°C trở lên.
- Con nóng ran, da khô đỏ, li bì, nôn, co giật hoặc khó đánh thức sau khi ở nơi nắng nóng, ngột ngạt.
- Nốt hoặc mảng đỏ tím trên da kèm sốt, ấn cốc thủy tinh lên vẫn không mất màu.
- Một vùng da đỏ, sưng, nóng lan rộng nhanh, kèm sốt cao, con mệt lả.
- Sưng môi, mặt, lưỡi hoặc khó thở sau khi bôi, tắm hay ăn một thứ gì mới.
Đưa con đi khám trong ngày khi
- Rôm không đỡ sau 3–4 ngày dù đã giữ con mát, hoặc ngày càng lan rộng.
- Nốt có mủ trắng vàng, đóng vảy vàng, hoặc vùng da quanh nốt sưng đỏ, đau khi chạm.
- Con sốt kèm nổi ban, nhất là vào mùa sốt xuất huyết hoặc mùa tay chân miệng.
- Có nốt hoặc loét ở lòng bàn tay, bàn chân, trong miệng.
- Vùng mặc tã đỏ rực, có nốt nhỏ rải rác xung quanh mảng đỏ, không đỡ khi thay tã thường xuyên.
- Con ngứa nhiều về đêm, người khác trong nhà cũng ngứa.
Rôm sảy là gì, trông thế nào
Rôm sảy (bác sĩ gọi là phát ban nhiệt) xảy ra khi các ống dẫn mồ hôi bị tắc, mồ hôi đọng lại dưới da và làm da viêm nhẹ. Ở trẻ nhỏ, ống mồ hôi chưa hoàn chỉnh nên dễ tắc hơn người lớn.
Thể nhẹ nhất là những mụn nước rất nhỏ, trong như giọt sương, vỡ khi lau, không ngứa. Thể hay gặp hơn là rôm đỏ: nốt đỏ li ti mọc dày ở cổ, gáy, lưng, ngực, nách, bẹn, chỗ quần áo cọ vào, con ngứa, châm chích, hay quấy. Khi con được làm mát, nốt rôm thường nhạt dần trong vài ngày.
Vì sao con hay bị rôm sảy
Nguyên nhân chính là con bị nóng: thời tiết oi bức (miền Bắc khoảng tháng 5 đến tháng 9, miền Nam gần như quanh năm), phòng kín không thông gió, mặc nhiều lớp, quấn chăn, đội mũ trong nhà. Nhiều gia đình giữ con trong phòng kín vì sợ gió, nhất là trẻ sơ sinh và trẻ trong tháng, nên rôm sảy rất hay gặp cả khi trời không quá nóng.
Trẻ đang sốt, nằm lâu một tư thế, bôi kem hoặc dầu đặc lên da cũng dễ bị rôm vì da không thoát được mồ hôi. Rôm sảy không lây và không phải do con bẩn hay do sữa mẹ nóng.
Phân biệt với những loại nốt khác
- Mụn sữa ở trẻ sơ sinh: nốt trắng nhỏ ở mũi, má, tự hết sau vài tuần, không liên quan đến nóng.
- Chàm, viêm da cơ địa: da khô, ráp, đỏ, rất ngứa ở má, trán, khuỷu tay, khoeo chân, kéo dài nhiều tuần, đỡ rồi lại bùng.
- Hăm tã do nấm: mảng đỏ rực ở vùng tã, có nốt nhỏ rải rác quanh viền, ở cả trong các nếp bẹn.
- Chốc lở: nốt mủ hoặc mảng trợt, đóng vảy màu vàng như mật ong, dễ lây.
- Tay chân miệng, thủy đậu, sốt phát ban: thường kèm sốt; nốt có ở lòng bàn tay chân, miệng, hoặc mọc khắp người.
- Nếu không chắc, chụp ảnh nốt dưới ánh sáng tự nhiên để cho bác sĩ xem.
Giữ con mát mà không bị lạnh
Cách thử đơn giản là sờ gáy hoặc ngực con: ấm và khô là vừa, ẩm mồ hôi là con đang nóng, lạnh là cần thêm áo. Tay chân hơi mát là bình thường ở trẻ nhỏ, không dùng để đánh giá.
Trời nóng, cho con mặc một lớp vải cotton mỏng, rộng, hoặc chỉ mặc tã khi ở trong nhà mát. Dùng quạt hoặc điều hòa để phòng thoáng mát, không để gió thổi thẳng vào con. Khi con ngủ, không đội mũ, không quấn chặt, không đắp chăn dày.
Chăm sóc con tại nhà
- Tắm cho con hằng ngày bằng nước mát hoặc ấm, có thể tắm thêm khi con ra nhiều mồ hôi; thấm khô nhẹ, không chà xát.
- Cởi bớt quần áo, chọn đồ cotton rộng, thay ngay khi áo ướt mồ hôi.
- Giữ phòng thông thoáng, quạt hoặc điều hòa để mát vừa phải, gió không thổi thẳng vào con.
- Cho con bú mẹ hoặc bú sữa nhiều lần hơn trong ngày nóng. Trẻ dưới 6 tháng bú mẹ hoàn toàn chỉ cần bú mẹ, không cần uống nước; trẻ bú sữa công thức có thể uống thêm vài ngụm nước đun sôi để nguội khi trời nóng. Không cho trẻ nhỏ uống nước thanh nhiệt.
- Cắt ngắn móng tay để con không gãi trầy da.
- Không bôi kem đặc, dầu, phấn rôm lên vùng rôm; không đắp lá, không tắm nước lá đặc, không bôi kem có corticoid khi chưa có bác sĩ kê.
Hiểu lầm thường gặp
- Trẻ bị rôm sảy phải kiêng tắm, kiêng gió.
- Tắm nước mát và để con ở nơi thoáng gió là cách chữa rôm sảy. Kiêng tắm, đóng kín cửa làm con nóng hơn và rôm lan rộng hơn.
- Tắm nước lá chè xanh, mướp đắng, lá khế hay đắp lá giã nát sẽ hết rôm.
- Da trẻ nhỏ mỏng và dễ kích ứng. Lá có thể dính bụi, thuốc trừ sâu, vi khuẩn, gây dị ứng hoặc nhiễm trùng, nhất là khi da đã trầy. Nước sạch là đủ.
- Rôm sảy là do con nóng trong, phải uống nước sắn dây, nước rau má, nước mát gan.
- Rôm sảy do nóng bên ngoài làm tắc ống mồ hôi, không phải do nóng gan. Trẻ dưới 6 tháng chỉ cần sữa (trẻ bú sữa công thức có thể thêm vài ngụm nước đun sôi để nguội khi trời nóng); trẻ lớn hơn chỉ cần uống đủ nước lọc.
- Rắc phấn rôm cho con sẽ khô da, hết rôm.
- Trẻ nhỏ có thể hít bột phấn vào phổi. Phấn trộn mồ hôi còn làm bít da thêm. Giữ con mát và khô là cách tốt hơn.
- Bôi kem trộn hay kem có corticoid cho rôm lặn nhanh.
- Kem có corticoid dùng không đúng làm da trẻ mỏng đi, dễ nhiễm nấm và vi khuẩn. Rôm sảy thường không cần thuốc; nếu cần, bác sĩ sẽ kê.
Bố mẹ hay hỏi
+Rôm sảy ở trẻ bao lâu thì khỏi?
Thường vài ngày sau khi con được làm mát và không còn ra nhiều mồ hôi. Nếu sau 3–4 ngày không đỡ, hãy cho con đi khám để xem có phải bệnh da khác không.
+Trẻ bị rôm sảy có nên tắm hằng ngày không?
Có. Tắm nước mát hoặc ấm mỗi ngày, thêm một lần khi con ra nhiều mồ hôi, giúp thông ống mồ hôi và giảm ngứa.
+Trẻ sơ sinh bị rôm sảy có được bật điều hòa không?
Được. Để phòng mát vừa phải, sờ gáy con thấy ấm và khô là ổn, không để hơi lạnh thổi thẳng vào con.
+Rôm sảy có mủ phải làm sao?
Nốt có mủ, vảy vàng hoặc da quanh nốt sưng đỏ đau có thể đã nhiễm khuẩn. Đưa con đi khám để bác sĩ quyết định có cần thuốc bôi hay uống không, không tự nặn.
+Trẻ bị rôm sảy bôi gì?
Phần lớn không cần bôi gì. Với trẻ lớn hơn ngứa nhiều, có thể hỏi dược sĩ về dung dịch calamine; không bôi kem đặc, dầu, kem có corticoid khi chưa có bác sĩ kê.
Nguồn tham khảo
- Heat rash (prickly heat) — NHS (Anh)
- Skin rashes in children — NHS (Anh)
- Heat exhaustion and heatstroke — NHS (Anh)
- Drinks and cups for babies and young children — NHS (Anh)
Cập nhật 20/11/2026.
Thông tin trên trang dùng để bố mẹ hiểu và theo dõi con, không thay thế việc khám bệnh. Khi con có dấu hiệu nguy hiểm, hãy gọi 115 hoặc 113 (từ 1/11/2026 tổng đài 113 cũng tiếp nhận cấp cứu y tế), hoặc đưa con đến cơ sở y tế gần nhất. Cần người lắng nghe về chuyện của con: Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111, miễn phí, 24/7.
Bài liên quan
- Trẻ bị nổi mẩn ngứa
Nổi mẩn ngứa ở trẻ hay gặp nhất là mày đay: những nốt, mảng sưng đỏ gồ lên, rất ngứa, lặn chỗ này mọc chỗ khác, thường do virus, thức ăn, thuốc hoặc côn trùng đốt, và tự hết trong vài ngày. Đi cấp cứu ngay nếu con sưng môi, mặt, lưỡi, khó thở, khò khè, khàn giọng, nôn nhiều hoặc lả đi, vì đó có thể là sốc phản vệ. Mẩn đỏ kèm sốt mà ấn cốc thủy tinh lên vẫn không mất màu cũng cần đi cấp cứu ngay.
- Chàm sữa, viêm da cơ địa
Chàm sữa (lác sữa) là tên dân gian của viêm da cơ địa ở trẻ nhỏ: da khô, đỏ, ráp, rất ngứa, hay bắt đầu ở má, trán, da đầu ngay từ những tháng đầu đời, lớn hơn thì ở khuỷu tay, khoeo chân, cổ. Bệnh lúc đỡ lúc bùng, không lây, nhiều trẻ đỡ dần khi lớn. Việc quan trọng nhất là bôi kem dưỡng ẩm nhiều và đều mỗi ngày, kể cả khi da đã đẹp; khi da viêm đỏ, bác sĩ có thể kê thuốc bôi chống viêm dùng trong thời gian ngắn. Không tự bôi kem có corticoid, kem trộn, không đắp lá lên da con; đi khám ngay nếu vùng chàm đau, nặng lên nhanh, có nhiều mụn nước hoặc vết loét nhỏ tròn kèm sốt.
- Con bị sốt
Trẻ được coi là sốt khi nhiệt độ từ 38°C trở lên. Phần lớn cơn sốt ở trẻ do virus và tự hết sau 2–3 ngày; điều quan trọng là theo dõi xem con có tỉnh táo, ăn uống và đi tiểu được không, chứ không chỉ nhìn con số trên nhiệt kế. Trẻ dưới 3 tháng tuổi sốt từ 38°C, hoặc trẻ ở bất kỳ tuổi nào sốt kèm li bì, khó thở, co giật hay nổi chấm đỏ trên da, cần đi khám ngay.
- Tay chân miệng
Tay chân miệng do virus đường ruột gây ra, hay gặp ở trẻ dưới 5 tuổi, với sốt, loét miệng và phỏng nước ở lòng bàn tay, lòng bàn chân, mông, gối. Phần lớn trẻ tự khỏi sau 7–10 ngày, nhưng một số trẻ chuyển nặng rất nhanh, thường trong 3–5 ngày đầu. Đưa con đi viện ngay nếu con giật mình chới với, sốt cao từ 39°C khó hạ hoặc sốt quá 2 ngày, nôn nhiều, li bì, quấy khóc liên tục, đi loạng choạng, run chân tay hay thở bất thường.
- Nấm da, hắc lào
Hắc lào là bệnh nấm da: mảng tròn hoặc bầu dục, viền đỏ hơi gồ có vảy, giữa nhạt hơn, ngứa, lan rộng dần ra ngoài. Bệnh lây qua tiếp xúc da, dùng chung khăn, quần áo, mũ, lược, và từ chó mèo bị nấm. Mảng nhỏ trên thân mình, tay chân thường khỏi với kem chống nấm bán ở hiệu thuốc, bôi đều mỗi ngày, thường trong 2–4 tuần, và không ngừng ngay khi mảng vừa nhạt. Nấm da đầu (rụng tóc thành mảng có vảy) phải đi khám vì cần thuốc uống; không bôi kem có corticoid hay kem trộn vì làm nấm lan rộng.
Chủ đề khác