Da

Trẻ bị nổi mẩn ngứa: nguyên nhân, chăm sóc và khi nào cần đi khám

Tham vấn y khoa: BS. Bùi Việt Hưng (Sức khỏe tổng quát) · Thẩm định ngày 22/11/2026 · Biên soạn: Ban biên tập Sức khỏe Aiducation

Mầm non · 1–5 tuổiTiểu học · 6–10 tuổi

Trả lời nhanh

Nổi mẩn ngứa ở trẻ hay gặp nhất là mày đay: những nốt, mảng sưng đỏ gồ lên, rất ngứa, lặn chỗ này mọc chỗ khác, thường do virus, thức ăn, thuốc hoặc côn trùng đốt, và tự hết trong vài ngày. Đi cấp cứu ngay nếu con sưng môi, mặt, lưỡi, khó thở, khò khè, khàn giọng, nôn nhiều hoặc lả đi, vì đó có thể là sốc phản vệ. Mẩn đỏ kèm sốt mà ấn cốc thủy tinh lên vẫn không mất màu cũng cần đi cấp cứu ngay.

Khi nào cần đưa con đi khám

Gọi 115 hoặc 113, hoặc đến cấp cứu ngay khi

  • Sưng môi, mí mắt, mặt hoặc lưỡi, nhất là xuất hiện nhanh sau khi ăn, uống thuốc hoặc bị ong đốt.
  • Khó thở, thở rít, khò khè, khàn giọng, ho liên tục, hoặc khó nuốt.
  • Con nôn nhiều, đau bụng dữ dội, choáng, da tái lạnh, lả đi sau khi nổi mẩn.
  • Nốt hoặc mảng đỏ tím trên da kèm sốt, ấn cốc thủy tinh lên vẫn không mất màu.
  • Da phồng rộp, bong tróc từng mảng, hoặc loét miệng, mắt đỏ sau khi dùng thuốc.

Đưa con đi khám trong ngày khi

  • Nổi mẩn sau khi bắt đầu một loại thuốc mới, hoặc sau khi ăn lạc, hải sản, trứng mà chưa có dấu hiệu khó thở; ngừng thứ nghi ngờ và đi khám ngay trong ngày.
  • Sốt kèm phát ban, nhất là vào mùa sốt xuất huyết, hoặc ban kèm mắt đỏ, ho, sổ mũi.
  • Sốt từ 5 ngày trở lên kèm phát ban, mắt đỏ, môi đỏ nứt, bàn tay bàn chân sưng đỏ.
  • Trẻ dưới 1 tuổi nổi mày đay khắp người; hoặc mẩn ngứa không đỡ sau 2 ngày, lan rộng, mọc đi mọc lại.
  • Vùng da sưng nóng, đau, chảy mủ, hoặc vết đỏ lan rộng nhanh.
  • Ngứa nhiều về đêm, cả nhà cùng ngứa, có đường hang nhỏ ở kẽ ngón tay.

Mày đay là gì

Mày đay là những nốt hoặc mảng sưng gồ, màu đỏ hoặc hồng, giữa có thể nhạt màu, rất ngứa. Đặc điểm dễ nhận ra là các nốt hay thay đổi hình dạng và vị trí, chỗ này lặn thì chỗ khác mọc, không để lại vết.

Ở trẻ nhỏ, mày đay hay do virus, kể cả cảm cúm thông thường. Ngoài ra là do thức ăn như trứng, sữa, hải sản, lạc, do thuốc, côn trùng đốt, hoặc tiếp xúc nóng lạnh. Nhiều khi không tìm được nguyên nhân, và con vẫn hết sau vài ngày.

Những loại mẩn ngứa khác bố mẹ hay gặp

  • Rôm sảy: nốt đỏ li ti ở cổ, lưng, ngực khi trời nóng, con ra nhiều mồ hôi.
  • Chàm, viêm da cơ địa: da khô, đỏ, ngứa dai dẳng ở má, khuỷu tay, khoeo chân, hay tái đi tái lại.
  • Côn trùng đốt: nốt sưng đỏ, có điểm chích ở giữa, ở vùng da hở.
  • Phát ban do virus: ban hồng nhỏ khắp người, thường xuất hiện khi sốt hoặc vừa hết sốt.
  • Thủy đậu, tay chân miệng: mụn nước kèm sốt; tay chân miệng có nốt ở lòng bàn tay, bàn chân và loét miệng.
  • Ghẻ: ngứa nhiều về đêm, nốt ở kẽ ngón tay, cổ tay, nách, người trong nhà cùng bị.

Khi nào mẩn ngứa là dị ứng nặng

Sốc phản vệ là phản ứng dị ứng toàn thân, xảy ra nhanh, có khi chỉ vài phút sau khi ăn, uống thuốc hoặc bị ong đốt. Ngoài mẩn ngứa, con có thể sưng môi lưỡi, khó thở, khò khè, nôn, đau bụng, choáng hoặc lả đi.

Khi thấy những dấu hiệu này, gọi 115 hoặc 113, hoặc đưa con đến cơ sở y tế gần nhất ngay. Nếu con đã từng bị phản vệ và được bác sĩ kê bút tiêm adrenalin, dùng ngay theo hướng dẫn rồi vẫn gọi 115 hoặc 113. Không chờ xem có tự đỡ không.

Trong lúc chờ, nếu con choáng, da tái, cho con nằm và kê cao chân; nếu con khó thở, để con ngồi dậy từ từ ở tư thế con thấy dễ thở. Không để con đứng dậy hay đi lại, kể cả khi con có vẻ đã đỡ. Thuốc chống dị ứng dạng uống không chữa được phản vệ và không thay được việc đi cấp cứu. Triệu chứng thường bắt đầu trong vài phút đến khoảng nửa giờ sau khi tiếp xúc; với ong đốt, con có thể trụy chỉ sau 10–15 phút.

Bác sĩ sẽ làm gì

Bác sĩ hỏi con đã ăn gì, dùng thuốc gì, tiếp xúc gì trong một hai ngày trước, rồi xem kỹ hình dạng nốt. Phần lớn chẩn đoán dựa vào khám, không cần xét nghiệm. Với mày đay, bác sĩ hoặc dược sĩ có thể khuyên một loại thuốc kháng histamin phù hợp với tuổi của con để giảm ngứa.

Nếu nghi dị ứng thức ăn, con có thể được hẹn làm thêm xét nghiệm dị ứng. Thuốc bôi hay uống có corticoid chỉ dùng khi bác sĩ kê, đúng thời gian.

Chăm sóc con tại nhà

  • Cắt móng tay cho con, nhắc con không gãi mạnh để tránh trầy xước, nhiễm trùng.
  • Tắm cho con bằng nước mát hoặc ấm, không dùng nước quá nóng; lau khô nhẹ nhàng.
  • Chườm mát lên vùng ngứa trong vài phút giúp con đỡ khó chịu (nếu con nổi mẩn mỗi khi gặp lạnh, như khi đi bơi hay tắm nước lạnh, thì không chườm mát mà giữ ấm cho con và đi khám).
  • Mặc quần áo cotton rộng, mỏng; giữ phòng thoáng mát.
  • Nếu nghi do một thức ăn hay thuốc mới, tạm ngừng và báo bác sĩ; chụp ảnh nốt mẩn để cho bác sĩ xem vì mày đay hay lặn trước khi đi khám.
  • Không tự bôi các loại kem có corticoid, dầu gió, cồn, kem không rõ nguồn gốc lên da con.

Hiểu lầm thường gặp

Nổi mẩn ngứa thì phải kiêng gió, kiêng tắm.
Tắm nước mát giúp con đỡ ngứa và giữ da sạch, giảm nguy cơ nhiễm trùng. Không cần kiêng tắm.
Tắm lá, đắp lá cho con là hết mẩn.
Nhiều loại lá có thể gây kích ứng, dị ứng thêm hoặc nhiễm trùng da. Nếu muốn, chỉ tắm nước sạch.
Con nổi mẩn là do nóng gan, cần uống nước mát gan.
Mẩn ngứa thường do virus, dị ứng hoặc côn trùng, không liên quan đến gan. Các loại nước thanh nhiệt không điều trị được.
Đã một lần nổi mẩn thì phải kiêng hết tôm cua, trứng, sữa.
Phần lớn mày đay ở trẻ do virus. Chỉ kiêng một thức ăn khi bác sĩ xác định con dị ứng với nó, để con không thiếu chất.

Bố mẹ hay hỏi

+Trẻ bị nổi mẩn ngứa nên kiêng gì?

Chỉ cần tránh thứ đã gây mẩn nếu bố mẹ biết rõ, như một thức ăn hay thuốc mới. Không cần kiêng tắm, kiêng gió hay kiêng tràn lan đồ ăn.

+Mẩn ngứa ở trẻ bao lâu thì hết?

Mày đay cấp thường hết trong vài ngày. Nếu sau 2 ngày không đỡ, mẩn lan rộng, kéo dài quá 1 tuần hoặc mọc đi mọc lại, nên đưa con đi khám.

+Trẻ nổi mẩn ngứa kèm sốt có nguy hiểm không?

Nhiều trường hợp chỉ là phát ban do virus. Nhưng ban kèm sốt cần đi khám trong ngày để loại trừ sốt xuất huyết, sởi và các bệnh khác, và đi cấp cứu ngay nếu ban không mất màu khi ấn.

+Có nên cho trẻ uống thuốc chống ngứa không?

Thuốc kháng histamin giúp giảm ngứa do mày đay, nhưng nên hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ để chọn loại và liều phù hợp với tuổi, cân nặng của con. Một số loại gây buồn ngủ.

+Trẻ nổi mẩn đỏ sau khi uống kháng sinh phải làm sao?

Tạm ngừng thuốc và gọi hoặc đưa con đến bác sĩ trong ngày. Đi cấp cứu ngay nếu con sưng môi mặt, khó thở, hoặc da phồng rộp, bong tróc.

Nguồn tham khảo

  1. Hives — NHS (Anh)
  2. Skin rashes in children — NHS (Anh)
  3. Anaphylaxis — NHS (Anh)
  4. Emergency treatment of anaphylaxis: guidelines for healthcare providers — Resuscitation Council UK

Cập nhật 20/11/2026.

Thông tin trên trang dùng để bố mẹ hiểu và theo dõi con, không thay thế việc khám bệnh. Khi con có dấu hiệu nguy hiểm, hãy gọi 115 hoặc 113 (từ 1/11/2026 tổng đài 113 cũng tiếp nhận cấp cứu y tế), hoặc đưa con đến cơ sở y tế gần nhất. Cần người lắng nghe về chuyện của con: Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111, miễn phí, 24/7.

Bài liên quan

  • Trẻ dị ứng thức ăn

    Dị ứng thức ăn là khi hệ miễn dịch của con phản ứng với một thức ăn, hay gặp nhất với sữa bò, trứng, lạc, các loại hạt, tôm cua, cá, đậu nành, lúa mì và vừng. Phản ứng thường xảy ra trong vài phút đến 2 giờ sau khi ăn: mẩn ngứa, mày đay, sưng môi mắt, nôn, đau bụng. Gọi 115 hoặc 113 ngay nếu con khó thở, khò khè, khàn tiếng, sưng lưỡi, choáng hoặc lả đi, vì đó có thể là sốc phản vệ. Không tự kiêng tràn lan; đưa con đi khám để bác sĩ xác định đúng thức ăn cần tránh.

  • Trẻ bị côn trùng đốt

    Phần lớn vết muỗi, kiến, bọ đốt chỉ sưng đỏ, ngứa vài ngày và chăm được ở nhà: rửa bằng xà phòng, chườm lạnh, cắt ngắn móng tay để con không gãi. Gọi 115 hoặc 113 ngay nếu sau khi bị đốt con sưng môi, mặt, lưỡi, khó thở, khò khè, nôn nhiều, choáng hoặc lả đi, hoặc con bị ong vò vẽ, ong bắp cày đốt nhiều nốt hay đốt vào miệng, họng. Với kiến ba khoang, không đập hay miết lên da; gạt nhẹ con kiến đi rồi rửa ngay bằng xà phòng và nhiều nước.

  • Trẻ bị rôm sảy

    Rôm sảy là những nốt đỏ li ti hoặc mụn nước nhỏ ở cổ, gáy, lưng, ngực, nách và các nếp gấp, xuất hiện khi con bị nóng và ra nhiều mồ hôi. Cách chữa chính là làm mát cho con: mặc thoáng, tắm nước mát, để phòng thông gió; rôm thường lặn sau vài ngày mà không cần thuốc. Không đắp lá, không bôi kem có corticoid hay kem không rõ nguồn gốc lên da con. Đưa con đi khám nếu nốt mưng mủ, vùng da sưng nóng đau, con sốt, hoặc rôm không đỡ sau 3–4 ngày dù đã giữ mát; trẻ dưới 3 tháng sốt từ 38°C cần đi khám ngay.

  • Chàm sữa, viêm da cơ địa

    Chàm sữa (lác sữa) là tên dân gian của viêm da cơ địa ở trẻ nhỏ: da khô, đỏ, ráp, rất ngứa, hay bắt đầu ở má, trán, da đầu ngay từ những tháng đầu đời, lớn hơn thì ở khuỷu tay, khoeo chân, cổ. Bệnh lúc đỡ lúc bùng, không lây, nhiều trẻ đỡ dần khi lớn. Việc quan trọng nhất là bôi kem dưỡng ẩm nhiều và đều mỗi ngày, kể cả khi da đã đẹp; khi da viêm đỏ, bác sĩ có thể kê thuốc bôi chống viêm dùng trong thời gian ngắn. Không tự bôi kem có corticoid, kem trộn, không đắp lá lên da con; đi khám ngay nếu vùng chàm đau, nặng lên nhanh, có nhiều mụn nước hoặc vết loét nhỏ tròn kèm sốt.

  • Trẻ sốt phát ban

    Sốt phát ban hay gặp ở trẻ 6 tháng đến 2 tuổi, thường do virus herpes 6 hoặc 7: con sốt cao đột ngột, thường 3–5 ngày, nhưng vẫn khá tỉnh, rồi khi hết sốt thì nổi ban hồng nhỏ ở ngực, lưng, bụng, không ngứa, tự bay sau 1–2 ngày. Bệnh tự khỏi, chỉ cần hạ sốt bằng paracetamol và cho uống đủ nước. Trẻ dưới 3 tháng sốt từ 38°C, trẻ co giật, li bì, hoặc có ban tím đỏ ấn không mất màu cần đi cấp cứu ngay; ban kèm sốt mà chưa được khám nên đi khám trong ngày để loại trừ sởi và sốt xuất huyết.

  • Sốt xuất huyết

    Sốt xuất huyết thường bắt đầu bằng sốt cao đột ngột 2–7 ngày, kèm đau đầu, đau người, mệt. Giai đoạn nguy hiểm nhất là từ ngày thứ 3 đến ngày thứ 7, thường đúng lúc con bắt đầu hạ sốt, nên hết sốt chưa có nghĩa là đã khỏi. Chỉ dùng paracetamol để hạ sốt, không dùng ibuprofen hay aspirin. Đưa con đến bệnh viện ngay nếu con li bì hoặc vật vã, đau bụng, nôn nhiều, chảy máu cam, chảy máu chân răng, tay chân lạnh, hoặc đi tiểu ít.

Chủ đề khác