Sơ cứu và an toàn

Dạy con khi bị lạc: con cần nhớ gì, bố mẹ làm gì trước tiên

Tham vấn y khoa: BS. Bùi Việt Hưng (Sức khỏe tổng quát) · Thẩm định ngày 22/11/2026 · Biên soạn: Ban biên tập Sức khỏe Aiducation

Mầm non · 1–5 tuổiTiểu học · 6–10 tuổi

Trả lời nhanh

Phần lớn trẻ bị lạc là do tự đi theo thứ con tò mò ở chỗ đông người, không phải do bị bắt cóc. Hãy dạy con thuộc họ tên mình, tên bố mẹ và ít nhất một số điện thoại của bố mẹ; khi lạc thì đứng yên tại chỗ, nhờ nhân viên mặc đồng phục, công an hoặc một người mẹ đang đi cùng con nhỏ, và không đi theo ai ra khỏi nơi đó. Khi không thấy con, bố mẹ tìm ngay ở chỗ nguy hiểm nhất trước (ao hồ, bể bơi, đường xe chạy, ô tô), báo ngay cho bảo vệ nơi đó và gọi 113 nếu chưa tìm thấy con sau vài phút.

Khi nào cần đưa con đi khám

Gọi 115 hoặc 113, hoặc đến cấp cứu ngay khi

  • Không thấy con ở gần ao, hồ, sông, biển, bể bơi: tìm ngay dưới nước trước và gọi người xung quanh giúp.
  • Tìm quanh khu vực vài phút không thấy con: gọi 113 ngay, không chờ thêm.
  • Con bị một người lạ dẫn đi, kéo lên xe, hoặc con kể có người dụ đi theo: gọi 113.
  • Tìm thấy con trong ô tô đóng kín, dưới nước, hoặc con lơ mơ, bị thương nặng: gọi 115 hoặc 113 và sơ cứu.
  • Con có bệnh cần thuốc thường xuyên (hen, tiểu đường, động kinh) hoặc là trẻ tự kỷ, khó giao tiếp mà bị lạc: báo ngay cho 113 và người quản lý nơi đó.

Đưa con đi khám trong ngày khi

  • Sau khi tìm thấy, con đã ở ngoài nắng hoặc ngoài trời lạnh lâu, mệt, khát, đi tiểu ít.
  • Con có vết thương, vết trầy bẩn, hoặc bị chó, mèo cắn trong lúc đi lạc.
  • Con kể có người lạ chạm vào người, chụp ảnh con, hoặc con thay đổi hẳn sau chuyện đó.
  • Vài tuần sau, con vẫn sợ hãi, bám bố mẹ, gặp ác mộng, không chịu đến chỗ đông người.
  • Con hay tự đi ra khỏi nhà hoặc lớp học mà không ai biết: hỏi bác sĩ về kế hoạch giữ an toàn cho con.

Điều con cần thuộc lòng

  • Họ tên đầy đủ của con, không chỉ tên ở nhà.
  • Họ tên bố mẹ (không chỉ là bố, mẹ).
  • Ít nhất một số điện thoại của bố hoặc mẹ. Tập như một bài hát, hỏi bất chợt để con đọc lại. Khi con chưa nhớ được, viết số điện thoại vào vòng tay, thẻ đeo hoặc mặt trong áo của con.
  • Với trẻ lớn hơn: địa chỉ nhà, tên trường, tên lớp.
  • Dạy con không nói những thông tin này với người lạ trên mạng, chỉ nói khi con bị lạc và cần nhờ giúp.

Khi bị lạc, con làm gì

  • Dừng lại, đứng yên ở chỗ vừa thấy bố mẹ hoặc ở chỗ gặp nhau đã hẹn trước. Bố mẹ sẽ quay lại tìm con.
  • Gọi to tên bố mẹ.
  • Nếu cần nhờ, chọn người an toàn: nhân viên mặc đồng phục ở quầy thu ngân, bảo vệ, công an, hoặc một người mẹ đang đi cùng con nhỏ. Con đến nhờ họ, đừng đi theo người tự đến gần con.
  • Đọc tên mình và số điện thoại của bố mẹ cho người đó gọi.
  • Không đi theo bất kỳ ai ra khỏi nơi đó, ra bãi xe hay lên xe, kể cả khi người đó nói bố mẹ nhờ đến đón hay rủ đi tìm con cún bị lạc.
  • Nếu ai đó cố kéo con đi, con hét to: Đây không phải bố mẹ cháu, cứu cháu với, rồi chạy về phía đông người.

Chuẩn bị trước khi đến chỗ đông người

  • Chụp một tấm ảnh con trong bộ quần áo hôm đó trước khi ra khỏi nhà. Cho con mặc đồ màu sáng, dễ nhận ra.
  • Hẹn sẵn với con một điểm gặp nhau dễ thấy: quầy thông tin, cổng chính, quầy thu ngân.
  • Ở siêu thị, lễ hội, khu vui chơi, bến xe, nhìn con liên tục. Trẻ hay chạy đi thì nắm tay con suốt.
  • Mỗi người lớn biết rõ lúc nào ai đang trông con, nhất là khi cả nhà đi đông.
  • Ở nhà, giữ một tấm ảnh mới của con cùng chiều cao, cân nặng, để đưa cho công an nếu cần.

Khi không thấy con, bố mẹ làm gì trước tiên

Bình tĩnh và tìm ngay. Nếu gần nơi có nước, tìm dưới nước trước tiên: ao, hồ, bể bơi, bể chứa. Sau đó xem chỗ có xe chạy và trong các ô tô, cả cốp xe, vì trẻ có thể tự trèo vào rồi không ra được. Ở nhà, xem cả những chỗ con hay trốn: gầm giường, tủ quần áo, máy giặt.

Báo ngay cho bảo vệ hoặc quản lý nơi đó để họ phát loa và canh các lối ra. Đưa cho họ tấm ảnh vừa chụp, tả quần áo của con. Một người đứng lại ở chỗ vừa lạc con, người kia đi tìm. Nếu sau vài phút vẫn chưa thấy, gọi 113. Không cần chờ đủ 24 giờ mới báo công an khi trẻ nhỏ bị lạc.

Trẻ tự kỷ, khó giao tiếp dễ đi lạc hơn

Trẻ tự kỷ hoặc chậm nói có thể tự đi khỏi nhà, lớp học mà không biết nguy hiểm, không quay lại khi được gọi tên và không biết đường về. Nhiều trẻ bị thu hút bởi nước, đường lớn, đường tàu.

Với những trẻ này, nên cho con đeo vòng tay hoặc thẻ có tên và số điện thoại, viết tên vào trong quần áo, gắn chuông hoặc khóa cao ở cửa ra vào. Hãy trao đổi với bác sĩ và nhà trường để có một kế hoạch cụ thể khi con đi lạc.

Chăm sóc con tại nhà

  • Chơi trò đóng vai ở nhà: bố mẹ là người lạ, con tập nói không, chạy đi và kêu to; rồi tập nhờ một nhân viên bán hàng giúp.
  • Hỏi con số điện thoại của bố mẹ vài lần mỗi tuần, khi đi đường hay lúc ăn cơm.
  • Khi tìm thấy con sau khi lạc, ôm con trước, chưa mắng. Con cần biết lần sau bị lạc thì tìm đến bố mẹ là an toàn.
  • Dặn con luôn kể với bố mẹ nếu có người lạ bắt chuyện, cho quà, hay bảo con giữ bí mật; hứa con sẽ không bị mắng.
  • Ở trường, hỏi rõ ai được phép đón con, và báo cho cô khi có người khác đón thay.

Hiểu lầm thường gặp

Dặn con tuyệt đối không nói chuyện với người lạ là đủ.
Khi bị lạc, con lại cần nhờ người lạ giúp. Hãy dạy con chọn người an toàn để nhờ, và không đi theo ai ra khỏi chỗ đó.
Phải đủ 24 giờ mới được báo công an.
Trẻ nhỏ bị lạc cần được tìm ngay. Hãy gọi 113 khi đã tìm quanh vài phút mà không thấy con.
Trẻ đi lạc phần lớn là do bị bắt cóc.
Bắt cóc trẻ bởi người lạ là hiếm. Phần lớn trẻ đi lạc vì tự đi theo thứ con thích mà không nhận ra nguy hiểm.

Bố mẹ hay hỏi

+Mấy tuổi thì con nhớ được số điện thoại của bố mẹ?

Nhiều trẻ từ khoảng 4–5 tuổi đã thuộc được nếu tập như một bài hát. Trước đó, viết số điện thoại lên vòng tay hoặc trong áo con khi đến chỗ đông người.

+Có nên cho con nhỏ đeo đồng hồ định vị không?

Đồng hồ định vị có thể giúp, nhất là với trẻ hay đi lạc, nhưng không thay được việc trông con và dạy con cách nhờ giúp. Không chia sẻ vị trí của con với người ngoài gia đình.

+Con bị lạc ở siêu thị thì nên đứng yên hay đi tìm bố mẹ?

Đứng yên ở chỗ vừa lạc hoặc đến quầy thu ngân gần nhất để nhờ giúp. Nếu cả con và bố mẹ cùng đi tìm, hai bên dễ đi lạc nhau lâu hơn.

+Khi nào cần gọi 113 lúc con bị lạc?

Khi đã tìm quanh khu vực vài phút mà không thấy con, hoặc ngay lập tức nếu con có thể đã bị ai đó dẫn đi, hoặc ở gần sông hồ, đường lớn.

+Con kể có người lạ rủ đi theo thì làm sao?

Khen con vì đã kể với bố mẹ. Hỏi rõ chuyện xảy ra ở đâu, người đó trông thế nào, báo cho nhà trường và công an phường, xã nơi đó.

Nguồn tham khảo

  1. Help Prevent Your Child from Going Missing: Safety Tips from the AAP — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)
  2. Prevent Child Deaths in Hot Cars (mục tìm trẻ mất tích) — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)
  3. Drowning Prevention for Curious Toddlers — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)

Cập nhật 20/11/2026.

Thông tin trên trang dùng để bố mẹ hiểu và theo dõi con, không thay thế việc khám bệnh. Khi con có dấu hiệu nguy hiểm, hãy gọi 115 hoặc 113 (từ 1/11/2026 tổng đài 113 cũng tiếp nhận cấp cứu y tế), hoặc đưa con đến cơ sở y tế gần nhất. Cần người lắng nghe về chuyện của con: Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111, miễn phí, 24/7.

Bài liên quan

  • Đuối nước

    Khi trẻ bị đuối nước, điều gây nguy hiểm là thiếu oxy, nên việc cần làm ngay là đưa con lên bờ an toàn, gọi 115 hoặc 113 và, nếu con không thở hoặc thở không bình thường, thổi ngạt 5 lần rồi ép tim thổi ngạt liên tục cho đến khi con thở lại hoặc nhân viên y tế đến. Không dốc ngược, không vác chạy vòng, không ấn bụng để tống nước ra, vì làm vậy mất thời gian vàng và dễ khiến con hít sặc. Mọi trẻ đã bị chìm và phải cứu lên đều cần được đưa đến cơ sở y tế, kể cả khi trông đã tỉnh.

  • Trẻ bị bỏ quên trong ô tô

    Ô tô đóng kín dưới nắng nóng lên rất nhanh, và cơ thể trẻ nóng lên nhanh gấp 3 đến 5 lần người lớn, nên trẻ bị bỏ quên trong xe có thể bị sốc nhiệt và tử vong chỉ sau một thời gian ngắn. Thấy trẻ một mình trong xe đóng kín, gọi 115 hoặc 113 ngay. Nếu con lơ mơ, không trả lời, co giật hay mệt lả, đưa con ra khỏi xe ngay, kể cả phải phá cửa kính, rồi làm mát bằng nước mát và quạt trong lúc chờ cấp cứu. Mọi trẻ bị bỏ quên trong xe nóng đều cần được đưa đến cơ sở y tế, kể cả khi con có vẻ đã ổn.

  • Trẻ bị xâm hại tình dục

    Kẻ xâm hại tình dục trẻ em thường là người con quen biết, và nhiều trẻ bị xâm hại không có dấu hiệu rõ ràng. Bố mẹ cần để ý khi con đột nhiên sợ một người hay một nơi, gặp ác mộng, đái dầm trở lại, có hành vi hoặc hiểu biết về tình dục không hợp tuổi, hoặc đau, chảy máu vùng kín. Nếu con kể, hãy tin con, nói rằng đó không phải lỗi của con, giữ con tránh xa người bị nghi và gọi Tổng đài 111 hoặc công an 113. Nếu việc xâm hại vừa xảy ra, đưa con đến cơ sở y tế ngay, tốt nhất trong vòng 72 giờ.

  • Dấu hiệu tự kỷ ở trẻ

    Tự kỷ (rối loạn phổ tự kỷ) là khác biệt trong phát triển của não, ảnh hưởng đến cách con giao tiếp, chơi với người khác và có những hành vi, sở thích lặp đi lặp lại. Dấu hiệu sớm thường thấy trong 2 năm đầu: con ít nhìn mắt, không quay lại khi gọi tên, 12 tháng chưa bập bẹ hay chỉ tay, 16 tháng chưa nói từ nào, 2 tuổi chưa tự nói câu hai từ. Con mất đi kỹ năng nói hoặc giao tiếp đã có ở bất kỳ tuổi nào là lý do đi khám sớm. Can thiệp càng sớm, con càng có nhiều cơ hội tiến bộ.

  • Trẻ nhỏ bị căng thẳng

    Trẻ mầm non và tiểu học cũng bị căng thẳng: khi chuyển lớp, có em bé, bố mẹ cãi nhau, bị bạn trêu, học nhiều. Trẻ nhỏ ít khi nói ra mà thể hiện qua cơ thể và hành vi: đau bụng, đau đầu, khó ngủ, gặp ác mộng, ăn kém, hay khóc, ăn vạ, cáu gắt hoặc quay lại thói quen của tuổi nhỏ hơn như tè dầm, mút tay. Bố mẹ giúp được nhiều nhất bằng nếp sinh hoạt đều, thời gian riêng với con và bình tĩnh nghe con kể. Nên gặp bác sĩ khi các dấu hiệu kéo dài hơn 2 tuần hoặc làm con không đi học, không chơi được; nếu con bị đánh, bị xâm hại hoặc nói muốn chết, gọi 115 hoặc 113 khi nguy hiểm trước mắt, hoặc Tổng đài 111 (miễn phí, 24/7).

Chủ đề khác