Dầu ăn, mỡ trong bữa ăn dặm: cho bé bao nhiêu, loại nào
Tham vấn y khoa: BS. Bùi Việt Hưng (Sức khỏe tổng quát) · Thẩm định ngày 22/11/2026 · Biên soạn: Ban biên tập Sức khỏe Aiducation
Sơ sinh và dưới 1 tuổi · 0–12 tháng
Trả lời nhanh
Bé ăn dặm cần chất béo: trẻ quanh 1 tuổi lấy khoảng một nửa năng lượng từ chất béo, cần cho sự phát triển và để hấp thu các vitamin A, D, E, K. Mỗi bữa cháo, bột của bé nên có một ít dầu ăn hoặc mỡ, thường khoảng 1 thìa cà phê khi bé ăn được nửa bát, cho vào sau khi nấu chín; dùng xen kẽ dầu thực vật và mỡ động vật, cùng cá, trứng, thịt. Không cắt chất béo hay cho trẻ dưới 2 tuổi uống sữa ít béo khi bác sĩ chưa dặn. Nếu bé sưng môi, khó thở sau khi ăn một món mới, hãy gọi 115 hoặc 113 ngay.
Khi nào cần đưa con đi khám
Gọi 115 hoặc 113, hoặc đến cấp cứu ngay khi
- Sau khi ăn một món mới (như dầu lạc, dầu vừng, cá, trứng), bé sưng môi, mặt, lưỡi, khò khè, khó thở, nổi mề đay khắp người hoặc li bì.
- Bé bị dầu mỡ nóng bắn hoặc đổ vào người: xả nước mát đang chảy lên vết bỏng khoảng 20 phút rồi đưa đi khám ngay nếu bỏng rộng, phồng rộp, hoặc ở mặt, tay, bộ phận sinh dục.
- Bé hóc khi ăn: không ho, không khóc, không thở được. Sơ cứu ngay và gọi 115 hoặc 113.
- Bé nôn hết mọi thứ, tiêu chảy nhiều, hơn 6 giờ không ướt bỉm.
Đưa con đi khám trong ngày khi
- Bé chậm tăng cân hoặc đứng cân 2 tháng liền dù đã ăn dặm.
- Bé đi ngoài phân nhạt màu, bóng mỡ, rất hôi kéo dài, kèm chậm lớn.
- Bé tiêu chảy, đầy bụng mỗi lần thêm dầu mỡ.
- Bé bị chàm nặng hoặc đã từng dị ứng thức ăn: hỏi bác sĩ trước khi cho thử dầu lạc, dầu vừng và các món dễ dị ứng.
Vì sao bé cần chất béo
Chất béo là nguồn năng lượng đậm đặc nhất. Dạ dày của bé rất nhỏ, nên bát cháo có thêm một ít dầu mỡ giúp bé đủ năng lượng mà không phải ăn quá nhiều. Chất béo còn làm thức ăn mềm, dễ nuốt hơn.
Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ cho biết trẻ nhỏ và trẻ mới biết đi nên lấy khoảng một nửa năng lượng từ chất béo, vì chất béo rất quan trọng cho sự lớn lên và phát triển ở tuổi này. Viện Dinh dưỡng xếp dầu, bơ, mỡ vào một trong bốn nhóm thực phẩm của bữa ăn bổ sung, giúp bé hấp thu các vitamin tan trong dầu như A, D, E, K.
Cho bao nhiêu dầu mỡ
- Hướng dẫn của Viện Dinh dưỡng cho bột, cháo ăn dặm là nấu chín bột với thịt hoặc cá rồi cho dầu ăn hoặc mỡ vào khuấy đều, sau đó mới cho rau.
- Lượng thường dùng: khoảng 1 thìa cà phê (chừng 5 ml) cho mỗi bữa khi bé ăn được khoảng nửa bát 250 ml.
- Khi bé mới bắt đầu, chỉ ăn 2–3 thìa mỗi bữa, cho ít dầu hơn và tăng dần theo lượng bé ăn.
- Khoảng 1 tuổi, bé ăn cơm nát và món của gia đình nấu nhạt: món xào, món kho của nhà đã có dầu mỡ thì không cần thêm riêng.
- Bé chậm tăng cân: bác sĩ có thể khuyên tăng dầu mỡ hoặc món giàu béo; làm theo hướng dẫn riêng cho bé.
- Không cần đong từng giọt; điều quan trọng là bữa nào cũng có một ít chất béo.
Chọn loại nào
- Dầu thực vật thông dụng như dầu đậu nành, dầu lạc, dầu vừng, dầu cải, dầu ô liu đều dùng được. Nên ưu tiên dầu nhiều chất béo không bão hòa.
- Mỡ lợn, mỡ gà cũng dùng được; Viện Dinh dưỡng ghi có thể thay dầu ăn bằng mỡ. Dùng xen kẽ dầu và mỡ trong tuần.
- Chất béo từ thức ăn: cá, nhất là cá béo, lòng đỏ trứng, thịt, quả bơ, sữa mẹ, sữa chua và phô mai nguyên kem.
- Dầu lạc, dầu vừng: lạc và vừng là thức ăn dễ gây dị ứng, nên cho thử lượng ít vào ban ngày và theo dõi.
- Không có loại dầu đắt tiền nào bắt buộc phải mua cho bé. Dầu ăn của gia đình, còn hạn, đậy kín là được.
- Không dùng dầu đã chiên rán nhiều lần, dầu có mùi khét, mùi ôi.
- Hạn chế đồ chiên rán, bánh quy, bánh ngọt công nghiệp và đồ ăn nhanh; chất béo trong các món này kém lành mạnh và thường đi kèm muối, đường.
Chất béo và sữa sau 1 tuổi
Trẻ 1–2 tuổi uống sữa nguyên kem. Sữa tách béo hoặc sữa 1% không dùng làm đồ uống chính cho trẻ dưới 5 tuổi vì không đủ năng lượng. Không tự cắt chất béo trong bữa ăn của trẻ dưới 2 tuổi khi bác sĩ chưa dặn.
Từ khoảng 2 tuổi, nếu con ăn tốt và lớn đều, gia đình có thể giảm dần chất béo: nấu luộc, hấp, nướng nhiều hơn chiên, chọn thịt nạc, dùng dầu thực vật.
An toàn khi nấu
- Để bé xa bếp và chảo dầu nóng; quay cán chảo vào trong.
- Bị dầu nóng bắn vào: xả nước mát đang chảy lên vết bỏng khoảng 20 phút; không bôi mỡ, kem đánh răng, nước mắm.
- Không chiên rán cho bé dưới 1 tuổi; nếu bé ăn món chiên của nhà, bỏ phần cháy giòn, cứng dễ hóc.
- Không nêm muối, nước mắm, hạt nêm, đường cho bé dưới 1 tuổi.
Chăm sóc con tại nhà
- Cho dầu hoặc mỡ vào bát cháo, bột sau khi đã nấu chín, khuấy đều rồi cho bé ăn.
- Đổi loại dầu, mỡ và đổi món đạm (thịt, cá, tôm, trứng) trong tuần.
- Cho bé ăn cá vài lần mỗi tuần, gỡ hết xương.
- Đậy kín chai dầu, để nơi mát, tránh nắng, dùng trước hạn.
- Không dùng dầu đã chiên rán để nấu cháo cho bé.
- Theo dõi cân nặng của bé theo lịch khám.
Hiểu lầm thường gặp
- Cho dầu mỡ vào cháo làm bé khó tiêu, đi ngoài.
- Một lượng vừa phải là phù hợp với bé. Nếu bé đi ngoài phân lỏng nhiều, giảm bớt và đưa bé đi khám nếu kéo dài.
- Mỡ động vật có hại, chỉ được dùng loại dầu đắt tiền.
- Viện Dinh dưỡng cho dùng cả dầu và mỡ. Dầu ăn thông thường như dầu đậu nành, dầu lạc vẫn tốt; không loại dầu nào là bắt buộc.
- Bé mũm mĩm thì nên bỏ dầu mỡ, cho uống sữa tách béo.
- Trẻ dưới 2 tuổi cần chất béo để lớn. Không tự cắt chất béo hay đổi sang sữa tách béo khi bác sĩ chưa dặn.
Bố mẹ hay hỏi
+Bé 6 tháng ăn dặm cho bao nhiêu dầu?
Khi bé mới ăn 2–3 thìa mỗi bữa, chỉ cần vài giọt đến nửa thìa cà phê. Khi bé ăn được khoảng nửa bát mỗi bữa, dùng khoảng 1 thìa cà phê dầu hoặc mỡ.
+Nên cho dầu vào lúc nào?
Sau khi bột, cháo đã chín, cho dầu hoặc mỡ vào khuấy đều. Không cần phi dầu hay chiên trước.
+Có cần mua dầu ăn dặm riêng cho bé không?
Không bắt buộc. Dầu ăn của gia đình còn hạn, mỡ lợn, mỡ gà đều dùng được; đổi loại trong tuần là tốt.
+Bé dưới 1 tuổi ăn dầu lạc, dầu vừng được không?
Được nếu bé không bị dị ứng. Cho thử ít vào ban ngày, theo dõi vài ngày. Bé chàm nặng hoặc đã từng dị ứng thức ăn thì hỏi bác sĩ trước.
+Bé táo bón có nên cho thêm dầu không?
Thêm dầu không phải là cách chữa táo bón. Hãy cho bé ăn đủ rau quả nghiền, uống vài ngụm nước bằng cốc trong bữa, và đi khám nếu bé đi ngoài đau, phân cứng kéo dài.
Nguồn tham khảo
- Feeding and Nutrition Tips: Your 1-Year-Old — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)
- What to feed young children — NHS (Anh)
- Tài liệu tư vấn nuôi dưỡng trẻ từ 0–24 tháng tuổi — Viện Dinh dưỡng
- Burns and scalds — NHS (Anh)
Cập nhật 20/11/2026.
Thông tin trên trang dùng để bố mẹ hiểu và theo dõi con, không thay thế việc khám bệnh. Khi con có dấu hiệu nguy hiểm, hãy gọi 115 hoặc 113 (từ 1/11/2026 tổng đài 113 cũng tiếp nhận cấp cứu y tế), hoặc đưa con đến cơ sở y tế gần nhất. Cần người lắng nghe về chuyện của con: Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111, miễn phí, 24/7.
Bài liên quan
- Ăn dặm cho bé
Tổ chức Y tế Thế giới và Viện Dinh dưỡng khuyên bắt đầu ăn dặm khi bé tròn khoảng 6 tháng, lúc bé ngồi vững có đỡ, giữ được đầu và chịu nuốt thức ăn, đồng thời vẫn cho bú mẹ đến 2 tuổi hoặc lâu hơn. Bắt đầu bằng cháo, bột nghiền mịn, sớm có thịt, cá, trứng; tăng dần độ thô để khoảng 1 tuổi bé ăn được đồ ăn của gia đình đã cắt nhỏ. Trẻ dưới 1 tuổi không ăn mật ong, không nêm muối, nước mắm, hạt nêm hay đường. Nếu bé bị hóc không ho, không khóc được, hoặc sưng môi, khó thở sau khi ăn, hãy sơ cứu và gọi 115 hoặc 113 ngay.
- Nêm muối, đường cho bé ăn dặm
Bé dưới 1 tuổi không cần nêm gì: không muối, nước mắm, hạt nêm, bột ngọt, xì dầu, và không thêm đường. Sữa và thức ăn tự nhiên đã đủ muối cho bé, thận của bé còn non, cả ngày bé chỉ nên có dưới 1 g muối. Từ 1 tuổi có thể nêm thật nhạt, trẻ 1–3 tuổi không quá 2 g muối mỗi ngày, và vẫn hạn chế đường. Nếu bé ăn phải đồ quá mặn hay uống oresol pha đặc rồi li bì, nôn nhiều, co giật, hãy đưa bé đi cấp cứu ngay.
- Trẻ thấp còi, chậm tăng cân
Trẻ thấp còi khi chiều cao theo tuổi nằm dưới đường -2 độ lệch chuẩn trên biểu đồ tăng trưởng của Tổ chức Y tế Thế giới; chậm tăng cân khi cân nặng đứng yên hoặc tụt dần khỏi đường tăng trưởng của chính con. Cách biết chắc là cân đo đều đặn và chấm lên biểu đồ, không so với con nhà hàng xóm. Con nên đi khám khi đứng cân 2–3 tháng, sụt cân, hoặc trước tuổi dậy thì cao chưa tới 4 cm mỗi năm. Nếu con gầy rộc kèm phù hai chân, li bì, không ăn uống được, hãy đưa con đi cấp cứu ngay.
- Trẻ dị ứng thức ăn
Dị ứng thức ăn là khi hệ miễn dịch của con phản ứng với một thức ăn, hay gặp nhất với sữa bò, trứng, lạc, các loại hạt, tôm cua, cá, đậu nành, lúa mì và vừng. Phản ứng thường xảy ra trong vài phút đến 2 giờ sau khi ăn: mẩn ngứa, mày đay, sưng môi mắt, nôn, đau bụng. Gọi 115 hoặc 113 ngay nếu con khó thở, khò khè, khàn tiếng, sưng lưỡi, choáng hoặc lả đi, vì đó có thể là sốc phản vệ. Không tự kiêng tràn lan; đưa con đi khám để bác sĩ xác định đúng thức ăn cần tránh.
- Bỏng ở trẻ
Khi con bị bỏng, việc quan trọng nhất là làm mát vết bỏng bằng nước sạch mát đang chảy trong khoảng 20 phút, càng sớm càng tốt, đồng thời giữ ấm phần còn lại của cơ thể con. Không bôi kem đánh răng, nước mắm, mỡ, lòng trắng trứng, không chườm đá và không chọc vỡ bọng nước. Bỏng rộng hơn lòng bàn tay của con, bỏng sâu, bỏng ở mặt, bàn tay, bàn chân, bộ phận sinh dục, bỏng điện, bỏng hóa chất cần đến cấp cứu ngay.
- Ăn uống khi trẻ táo bón
Trẻ táo bón nên ăn thêm rau, trái cây cả miếng, ngũ cốc nguyên hạt, khoai, đậu và uống đủ nước lọc; trẻ trên 1 tuổi không nên uống quá nhiều sữa bò (khoảng 500 ml ở 1–2 tuổi, không quá khoảng 700 ml ở 2–5 tuổi). Bé dưới 6 tháng bú mẹ không cần nước hay nước ép; bé uống sữa công thức thì pha đúng tỷ lệ và hỏi bác sĩ trước khi cho thêm nước hay đổi sữa. Táo bón lâu ngày thường cần cả thuốc làm mềm phân do bác sĩ kê. Đi khám ngay nếu con nôn dịch xanh, bụng chướng căng hoặc đau bụng dữ dội.
Chủ đề khác