Dinh dưỡng và chiều cao

Trẻ táo bón nên ăn gì, uống gì: hướng dẫn theo từng tuổi

Tham vấn y khoa: BS. Bùi Việt Hưng (Sức khỏe tổng quát) · Thẩm định ngày 22/11/2026 · Biên soạn: Ban biên tập Sức khỏe Aiducation

Sơ sinh và dưới 1 tuổi · 0–12 thángMầm non · 1–5 tuổiTiểu học · 6–10 tuổi

Trả lời nhanh

Trẻ táo bón nên ăn thêm rau, trái cây cả miếng, ngũ cốc nguyên hạt, khoai, đậu và uống đủ nước lọc; trẻ trên 1 tuổi không nên uống quá nhiều sữa bò (khoảng 500 ml ở 1–2 tuổi, không quá khoảng 700 ml ở 2–5 tuổi). Bé dưới 6 tháng bú mẹ không cần nước hay nước ép; bé uống sữa công thức thì pha đúng tỷ lệ và hỏi bác sĩ trước khi cho thêm nước hay đổi sữa. Táo bón lâu ngày thường cần cả thuốc làm mềm phân do bác sĩ kê. Đi khám ngay nếu con nôn dịch xanh, bụng chướng căng hoặc đau bụng dữ dội.

Khi nào cần đưa con đi khám

Gọi 115 hoặc 113, hoặc đến cấp cứu ngay khi

  • Con nôn ra dịch màu xanh lá hoặc vàng xanh.
  • Bụng chướng căng, cứng, con đau dữ dội hoặc khóc thét từng cơn không dỗ được.
  • Con không đi ngoài và không đánh hơi được, kèm nôn liên tục.
  • Chảy nhiều máu tươi từ hậu môn.
  • Bé dưới 1 tuổi táo bón kèm bú yếu, khóc yếu, mềm nhũn, mí mắt sụp, nhất là khi bé đã lỡ ăn mật ong.

Đưa con đi khám trong ngày khi

  • Trẻ sơ sinh chậm đi phân su quá 48 giờ sau sinh, hoặc táo bón ngay từ những tuần đầu.
  • Đã thay đổi ăn uống và thói quen 1 tuần mà con vẫn không đỡ.
  • Táo bón kèm sụt cân, chậm lớn hoặc ăn rất kém.
  • Có máu trong phân, hậu môn nứt đau, hoặc con són phân ra quần.
  • Bé dưới 6 tháng bị táo bón: hỏi bác sĩ trước khi cho uống nước, nước ép hay đổi sữa.

Ăn uống giúp gì cho táo bón

Chất xơ trong rau, trái cây, đậu và ngũ cốc nguyên hạt giúp phân mềm và dễ đi hơn. Nước giúp chất xơ phát huy tác dụng; thiếu nước thì phân khô, cứng.

Ăn uống là nền tảng, nhưng không phải lúc nào cũng đủ. Táo bón đã lâu, con đau và nhịn đi ngoài, thường cần thêm thuốc làm mềm phân do bác sĩ kê và tập thói quen đi vệ sinh. Rau quả đi kèm chứ không thay được thuốc khi bác sĩ đã chỉ định.

Bé dưới 6 tháng

  • Bé bú mẹ hoàn toàn có thể vài ngày mới đi một lần; nếu phân mềm, bé bú tốt, tăng cân thì không phải táo bón.
  • Bé bú mẹ không cần nước, nước ép hay nước rau; cho bú nhiều lần hơn.
  • Bé uống sữa công thức: pha đúng tỷ lệ ghi trên hộp; pha thừa bột làm bé dễ táo bón và mất nước. Hỏi bác sĩ trước khi cho thêm nước đun sôi để nguội, nước ép hay đổi loại sữa.
  • Không tự cho bé uống thuốc nhuận tràng, mật ong, nước lá; không thụt, không nhét que vào hậu môn bé.

Bé ăn dặm (6–12 tháng)

  • Bữa nào cũng có rau củ nghiền: bí đỏ, khoai lang, rau ngót, mồng tơi, súp lơ, cà rốt.
  • Trái cây nghiền mềm ở bữa phụ: đu đủ chín, lê, mận, thanh long, kiwi.
  • Ngũ cốc: ngoài cháo gạo, khi bé đã quen có thể xen yến mạch, gạo lứt, ngô xay nhuyễn.
  • Cho bé uống vài ngụm nước đun sôi để nguội bằng cốc trong bữa ăn.
  • Vẫn cho một ít dầu hoặc mỡ vào bát cháo như bình thường.
  • Trẻ dưới 1 tuổi không uống nước ép trái cây, trừ khi bác sĩ khuyên dùng một lượng nhỏ để giúp đi ngoài.

Trẻ từ 1 tuổi đến tuổi tiểu học

  • Rau ở bữa trưa và bữa tối, trái cây ở bữa phụ; cố gắng để con ăn khoảng 5 phần rau quả mỗi ngày.
  • Thay một phần gạo trắng bằng khoai lang, ngô, gạo lứt, yến mạch, bánh mì nguyên cám.
  • Thêm đậu: đậu đen, đậu xanh, đậu phụ.
  • Ăn trái cây cả miếng thay vì uống nước ép: đu đủ, thanh long, lê, mận, ổi chín, kiwi, cam.
  • Nước lọc là đồ uống chính; uống đều trong ngày, uống thêm khi trời nóng và khi con chạy nhảy.
  • Giữ lượng sữa vừa phải: khoảng 500 ml ở trẻ 1–2 tuổi, không quá khoảng 700 ml ở trẻ 2–5 tuổi.
  • Hạn chế bánh quy, đồ chiên, đồ ăn nhanh, mì tôm, bánh kẹo; các món này ít chất xơ.
  • Tăng chất xơ từ từ trong vài ngày, kèm đủ nước, để con không đầy bụng.

Những thứ bố mẹ hay hỏi

  • Mật ong: không cho trẻ dưới 1 tuổi dưới bất kỳ dạng nào.
  • Nước luộc rau, nước lá, nước mát gan: không giải quyết được nguyên nhân; con cần ăn cả rau chứ không chỉ uống nước luộc.
  • Bột, cốm chất xơ: ưu tiên chất xơ từ thức ăn. Bột chất xơ uống không đủ nước có thể làm táo bón nặng hơn; hỏi bác sĩ trước khi dùng.
  • Đổi sữa công thức: hỏi bác sĩ trước; đổi liên tục thường không giúp được.
  • Thuốc nhuận tràng, thuốc thụt: chỉ dùng theo hướng dẫn của bác sĩ.

Chăm sóc con tại nhà

  • Tăng rau quả trong 1–2 tuần và ghi lại số lần đi ngoài, độ cứng của phân.
  • Cho con uống nước lọc đều trong ngày; để sẵn chai nước trong cặp khi đi học.
  • Cho con ngồi bô hoặc bồn cầu 5–10 phút sau bữa ăn, có ghế kê chân để đầu gối cao hơn hông.
  • Cho con chạy nhảy, vận động mỗi ngày.
  • Nấu một bữa chung cho cả nhà có rau, đậu; bố mẹ ăn rau cùng con.
  • Nếu bác sĩ đã kê thuốc làm mềm phân, dùng đủ thời gian cùng với thay đổi ăn uống.

Hiểu lầm thường gặp

Táo bón là do nóng trong, uống nước mát gan, nước rau má là khỏi.
Táo bón chủ yếu do ít chất xơ, ít nước và nhịn đi vệ sinh. Ăn rau quả, uống đủ nước và tập thói quen đi ngoài mới giải quyết được.
Con táo bón thì cho uống thật nhiều sữa cho mát ruột.
Uống quá nhiều sữa làm con no, ăn ít rau và có thể táo bón hơn. Giữ lượng sữa vừa phải theo tuổi.
Pha sữa đặc hơn cho con no lâu, rồi cho uống thêm nước.
Pha thừa bột làm bé dễ táo bón và mất nước. Luôn pha đúng tỷ lệ ghi trên hộp.

Bố mẹ hay hỏi

+Trẻ táo bón nên ăn trái cây gì?

Đu đủ chín, thanh long, lê, mận, kiwi, cam, ổi chín đều có nhiều chất xơ. Cho con ăn cả miếng, không chỉ uống nước ép.

+Bé ăn dặm bị táo bón nên ăn gì?

Thêm rau củ nghiền và trái cây nghiền như lê, mận, đu đủ vào bữa, cho uống vài ngụm nước bằng cốc trong bữa ăn và vẫn thêm dầu mỡ vào cháo. Nếu bé đi ngoài đau, phân cứng kéo dài quá 1 tuần, hãy đưa bé đi khám.

+Trẻ cần bao nhiêu chất xơ mỗi ngày?

Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ đưa ra cách ước là số tuổi cộng 5 gam, như trẻ 5 tuổi khoảng 10 gam; hướng dẫn dinh dưỡng học đường của Bộ Y tế đặt mức cao hơn cho học sinh từ 6 tuổi. Trên thực tế, nếu con ăn khoảng 5 phần rau quả mỗi ngày cùng ngũ cốc, đậu thì không cần đếm.

+Có nên cho trẻ uống nước ép để chữa táo bón không?

Trẻ dưới 1 tuổi không nên uống nước ép, trừ khi bác sĩ khuyên dùng một lượng nhỏ. Trẻ lớn hơn nên ăn trái cây cả miếng; nếu uống nước ép thì chỉ một lượng nhỏ.

+Ăn rau nhiều mà con vẫn táo bón thì sao?

Có thể con chưa uống đủ nước, uống quá nhiều sữa, hoặc đã nhịn đi ngoài lâu nên phân cứng tích lại. Lúc này thường cần bác sĩ khám và kê thuốc làm mềm phân.

Nguồn tham khảo

  1. Constipation in children — NHS (Anh)
  2. Constipation in Children — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)
  3. Infant Constipation — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)
  4. Making up baby formula — NHS (Anh)

Cập nhật 20/11/2026.

Thông tin trên trang dùng để bố mẹ hiểu và theo dõi con, không thay thế việc khám bệnh. Khi con có dấu hiệu nguy hiểm, hãy gọi 115 hoặc 113 (từ 1/11/2026 tổng đài 113 cũng tiếp nhận cấp cứu y tế), hoặc đưa con đến cơ sở y tế gần nhất. Cần người lắng nghe về chuyện của con: Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111, miễn phí, 24/7.

Bài liên quan

  • Trẻ bị táo bón

    Trẻ bị táo bón khi đi ngoài ít hơn 3 lần một tuần, phân cứng, to, khó đi hoặc đau khi đi. Phần lớn táo bón ở trẻ không do bệnh, mà do uống ít nước, ăn ít rau quả, hoặc con nhịn đi vệ sinh vì sợ đau, và cải thiện khi điều chỉnh ăn uống, thói quen đi vệ sinh. Cần đưa con đi khám ngay nếu con nôn ra dịch xanh, bụng chướng căng, đau bụng dữ dội, hoặc trẻ sơ sinh táo bón ngay từ những ngày đầu sau sinh.

  • Thuốc nhuận tràng, thụt hậu môn cho trẻ

    Thuốc nhuận tràng làm mềm phân an toàn cho trẻ và không làm ruột lười khi dùng theo hướng dẫn của bác sĩ, nhưng loại thuốc, liều và thời gian dùng do bác sĩ quyết định theo cân nặng và mức độ táo bón, thường kéo dài nhiều tuần. Thụt hoặc bơm thuốc vào hậu môn chỉ là cách xử lý một lần khi phân ứ lại, không dùng hằng ngày, và không tự dùng loại của người lớn cho trẻ. Không tự mua thuốc cho trẻ dưới 1 tuổi. Con nôn ra dịch xanh, bụng chướng căng, đau bụng dữ dội hoặc không đánh hơi được thì đi cấp cứu ngay.

  • Con nhịn đi vệ sinh ở trường

    Nhiều học sinh nhịn tiểu, nhịn đi ngoài cả buổi học vì nhà vệ sinh bẩn, thiếu riêng tư, giờ ra chơi ngắn hoặc ngại xin phép thầy cô, rồi uống thật ít nước cho đỡ phải đi. Nhịn thường xuyên dễ dẫn đến táo bón, són phân, són tiểu, nhiễm trùng đường tiểu. Cách giúp con là cho con uống đủ nước, đi vệ sinh theo giờ (trước khi đi học, giờ ra chơi, khi về nhà), chữa táo bón nếu có, và nói chuyện với nhà trường. Đưa con đi khám ngay nếu con sốt cao kèm đau lưng, nôn, hoặc bụng căng đau mà không tiểu được.

  • Ăn dặm cho bé

    Tổ chức Y tế Thế giới và Viện Dinh dưỡng khuyên bắt đầu ăn dặm khi bé tròn khoảng 6 tháng, lúc bé ngồi vững có đỡ, giữ được đầu và chịu nuốt thức ăn, đồng thời vẫn cho bú mẹ đến 2 tuổi hoặc lâu hơn. Bắt đầu bằng cháo, bột nghiền mịn, sớm có thịt, cá, trứng; tăng dần độ thô để khoảng 1 tuổi bé ăn được đồ ăn của gia đình đã cắt nhỏ. Trẻ dưới 1 tuổi không ăn mật ong, không nêm muối, nước mắm, hạt nêm hay đường. Nếu bé bị hóc không ho, không khóc được, hoặc sưng môi, khó thở sau khi ăn, hãy sơ cứu và gọi 115 hoặc 113 ngay.

  • Trẻ không chịu ăn rau

    Trẻ chê rau là chuyện rất thường gặp, nhất là từ 1 đến 5 tuổi, và thường qua đi khi bố mẹ kiên nhẫn. Con có thể phải được nếm một món rau 10 lần trở lên mới chịu ăn, nên cứ cho con thử từng chút, không ép, không mắng, không thưởng kẹo để đổi lấy rau. Nếu con vẫn lớn đều, có ăn trái cây và các nhóm thức ăn khác, bố mẹ chưa cần lo. Hãy đưa con đi khám khi con đứng cân, chậm lớn, táo bón kéo dài, hoặc số món con chịu ăn ngày càng ít.

  • Uống nhiều sữa, bỏ bữa

    Trẻ 1–2 tuổi chỉ cần khoảng 500 ml sữa mỗi ngày, trẻ 2–5 tuổi khoảng 500–700 ml (2–3 cốc); uống nhiều hơn làm con no, bỏ cơm, dễ thiếu sắt và táo bón. Cách sửa là giảm sữa từ từ, cho sữa sau bữa hoặc vào bữa phụ, chuyển từ bình sang cốc, bỏ cữ sữa đêm, chứ không ép con ăn. Đưa con đi khám nếu con đứng cân, xanh xao, mệt; gọi 115 hoặc 113 ngay nếu con khó thở, sưng môi mặt sau khi uống sữa.

Chủ đề khác