Thần kinh, xương khớp

Trẻ hay kêu đau khớp gối: nguyên nhân và khi nào cần đi khám

Tham vấn y khoa: BS. Bùi Việt Hưng (Sức khỏe tổng quát) · Thẩm định ngày 22/11/2026 · Biên soạn: Ban biên tập Sức khỏe Aiducation

Tiểu học · 6–10 tuổiTHCS · 11–14 tuổi

Trả lời nhanh

Trẻ đang lớn hay đau gối, thường do vận động nhiều: đau ở cục xương ngay dưới bánh chè (bệnh Osgood-Schlatter), đau quanh bánh chè khi leo cầu thang, ngồi xổm, hoặc bong gân nhẹ. Những kiểu đau này thường đỡ khi nghỉ bớt, chườm lạnh và tập giãn cơ. Đau gối cũng có thể đến từ khớp háng, nhất là ở trẻ tuổi dậy thì hay thừa cân, nên đau kéo dài cần được khám cả háng. Đưa con đi cấp cứu ngay nếu gối sưng nóng đỏ kèm sốt, con không đứng hay không dồn được sức nặng lên chân, hoặc đột ngột đau háng, đùi, gối sau khi ngã hay không rõ lý do.

Khi nào cần đưa con đi khám

Gọi 115 hoặc 113, hoặc đến cấp cứu ngay khi

  • Con sốt, hoặc người lúc nóng lúc rét, kèm gối sưng, nóng, đỏ, đau đến mức không cho ai chạm vào hay gập duỗi.
  • Con không đứng được, không dồn được sức nặng lên chân đau, dù ngã nhẹ hay không ngã.
  • Sau va chạm hay xoay người, gối biến dạng, bánh chè lệch hẳn sang một bên, gối sưng to rất nhanh, hoặc con nghe thấy tiếng rắc trong gối.
  • Con đột ngột đau ở háng, đùi hoặc gối và đi khập khiễng hay không đi được, nhất là trẻ đang tuổi dậy thì hoặc thừa cân.
  • Chân bên đau lạnh, tái nhợt, tím hoặc tê bì.
  • Con sốt, mệt lả, nổi chấm hoặc mảng đỏ tím không mất khi ấn cốc thủy tinh lên.

Đưa con đi khám trong ngày khi

  • Con đau gối quá 2–3 tuần mà không đỡ dù đã nghỉ bớt, hoặc đau tái đi tái lại.
  • Gối sưng mà không có chấn thương, hoặc cứng gối buổi sáng, phải một lúc mới đi lại bình thường.
  • Gối hay bị kẹt, khuỵu xuống, hoặc kêu lục cục kèm đau.
  • Con đau mỏi háng, đùi hoặc gối nhiều tuần, đi khập khiễng, bàn chân hay xoay ra ngoài.
  • Con đau về đêm làm thức giấc ở đúng một chỗ, kèm sụt cân, mệt, da xanh, hoặc sờ thấy khối u cục.
  • Nổi ban chấm đỏ tím ở cẳng chân, mông kèm đau sưng gối, cổ chân hoặc đau bụng, dù con vẫn chơi bình thường.

Những nguyên nhân hay gặp

  • Bệnh Osgood-Schlatter: đau và sưng ở cục xương ngay dưới bánh chè, nơi gân bánh chè bám vào xương chày. Hay gặp ở tuổi dậy thì, lúc con lớn nhanh, nhất là trẻ chạy nhảy, đá bóng, bóng rổ, cầu lông. Đau tăng khi chạy, nhảy, quỳ, đỡ khi nghỉ; cục xương có thể to lên rõ.
  • Đau quanh bánh chè (hội chứng đau bánh chè đùi): đau âm ỉ phía trước gối, tăng khi leo cầu thang, ngồi xổm, quỳ hay ngồi lâu gập gối. Hay gặp ở trẻ gái tuổi teen và trẻ tập luyện nhiều, tăng cường độ tập đột ngột.
  • Chấn thương: bong gân, đụng dập khi chơi thể thao; nặng hơn là rách dây chằng, sụn chêm hoặc trật bánh chè, khi gối sưng nhanh, khuỵu xuống, không duỗi thẳng được.
  • Đau tăng trưởng: nhức cả hai chân vào buổi tối hoặc ban đêm, sáng ra hết, ở trẻ khoảng 3–12 tuổi. Kiểu đau này không khu trú ở một khớp và không làm con khập khiễng.
  • Bệnh ở khớp háng (trượt chỏm xương đùi, bệnh Perthes): con chỉ kêu đau gối hoặc đùi, nhưng bệnh nằm ở háng.
  • Ít gặp hơn nhưng không được bỏ sót: viêm khớp nhiễm khuẩn (gối sưng nóng đỏ, sốt), viêm khớp thiếu niên (gối sưng, cứng buổi sáng kéo dài nhiều tuần), ban xuất huyết dạng thấp (ban đỏ tím ở chân kèm đau khớp), và hiếm hơn là khối u xương (đau đêm, sụt cân).

Đau gối có thể đến từ khớp háng

Dây thần kinh của khớp háng và khớp gối liên quan với nhau, nên trẻ bị bệnh ở háng thường chỉ kêu đau gối. Nhiều trẻ được chụp phim gối, kết quả bình thường, và bệnh ở háng bị phát hiện muộn.

Trượt chỏm xương đùi hay gặp ở tuổi dậy thì và ở trẻ thừa cân: con đau háng, đùi hoặc gối nhiều tuần, đi khập khiễng, bàn chân xoay ra ngoài. Khi đưa con đi khám vì đau gối, bố mẹ hãy nói rõ những điều này và hỏi bác sĩ có cần khám, chụp khớp háng không. Phát hiện sớm thì mổ cố định đơn giản hơn và kết quả lâu dài tốt hơn.

Phân biệt với đau tăng trưởng

Đau tăng trưởng thường ở cả hai chân, xuất hiện buổi tối hay ban đêm, sáng ra con chạy nhảy bình thường, và không có sưng, đỏ, khập khiễng. Xoa bóp nhẹ, chườm ấm giúp con dễ chịu.

Đau chỉ ở một gối, đau cả buổi sáng hoặc khi đi lại, gối sưng, con khập khiễng, hoặc có sốt, ban, mệt, sụt cân thì không còn là đau tăng trưởng. Những trường hợp này cần bác sĩ khám.

Bác sĩ sẽ làm gì

Bác sĩ hỏi con đau từ bao giờ, đau lúc nào, có chấn thương, sốt, ốm gần đây không, con chơi môn thể thao gì; rồi khám gối, ấn vào cục xương dưới bánh chè, khám khớp háng, xem con đi, ngồi xổm, nhảy.

Osgood-Schlatter và đau quanh bánh chè thường được chẩn đoán qua thăm khám, không cần chụp phim. Bác sĩ cho chụp X-quang, siêu âm, xét nghiệm máu hay chụp cộng hưởng từ khi nghi chấn thương trong khớp, bệnh ở háng, nhiễm trùng, viêm khớp hoặc nguyên nhân khác.

Con có được tiếp tục chơi thể thao không

Với Osgood-Schlatter, tiếp tục vận động không làm hỏng gối lâu dài; con có thể chơi trong mức chịu được. Mục tiêu là đau chỉ còn âm ỉ, không cản trở việc chơi và hết nhanh sau khi tập. Khi đau nhiều hoặc đi khập khiễng, con cần giảm tập một thời gian và tập giãn cơ đùi trước, đùi sau đều đặn. Cơn đau có thể kéo dài từng đợt cho đến khi con ngừng lớn.

Với đau quanh bánh chè, giảm bớt những động tác làm đau (nhảy, ngồi xổm, leo dốc), tăng mức tập từ từ, và tập khỏe cơ đùi, cơ hông theo hướng dẫn của bác sĩ hay chuyên viên vật lý trị liệu thường giúp đỡ đau sau vài tuần.

Chăm sóc con tại nhà

  • Cho con nghỉ bớt những động tác làm đau trong vài ngày; không cần nằm im, đi lại nhẹ nhàng vẫn tốt.
  • Chườm lạnh bằng túi đá bọc khăn, khoảng 20 phút mỗi lần, vài lần mỗi ngày, nhất là sau khi tập; không áp đá trực tiếp lên da.
  • Có thể cho paracetamol để giảm đau: 10–15 mg cho mỗi kg cân nặng một lần, cách ít nhất 4–6 giờ, không quá 4 lần trong 24 giờ.
  • Nhắc con tập giãn cơ đùi trước và đùi sau mỗi ngày, khởi động kỹ trước khi chơi thể thao, tăng thời gian tập từ từ.
  • Đo nhiệt độ cho con. Có sốt kèm gối sưng đau hay khập khiễng thì đi khám ngay, không chờ.
  • Không xoa bóp mạnh, nắn khớp, đắp lá hay bó thuốc lên gối đang sưng.
  • Ghi lại con đau từ khi nào, gối nào, đau lúc nào trong ngày, có sưng, sốt, ngã hay không, để kể cho bác sĩ.

Hiểu lầm thường gặp

Con đau gối là do thiếu canxi, cứ cho uống canxi là khỏi.
Những nguyên nhân hay gặp như Osgood-Schlatter hay đau quanh bánh chè liên quan đến vận động và giai đoạn lớn nhanh. Uống thêm canxi không chữa được các bệnh này; con chỉ cần đủ canxi từ bữa ăn hằng ngày, khoảng 1.000 mg mỗi ngày ở tuổi 10–19.
Cục xương nhô ra dưới đầu gối là xương mọc lệch, phải mổ.
Đó thường là dấu vết của Osgood-Schlatter. Cục xương có thể còn đó khi con lớn, nhưng phần lớn hết đau khi con ngừng lớn và rất hiếm khi cần mổ.
Đau gối thì phải bỏ hẳn thể thao.
Phần lớn trẻ chỉ cần giảm bớt mức tập và tập giãn cơ. Bỏ hẳn vận động làm cơ yếu đi và không giúp gối mau khỏi.
Con kêu đau gối thì chỉ cần chụp đầu gối.
Bệnh ở khớp háng hay gây đau xuống đùi và gối. Bác sĩ cần khám cả khớp háng, nhất là khi con đi khập khiễng, đang tuổi dậy thì hay thừa cân.

Bố mẹ hay hỏi

+Trẻ hay kêu đau đầu gối về đêm có sao không?

Nếu đau cả hai chân, chỉ về tối, sáng ra con chạy nhảy bình thường thì thường là đau tăng trưởng, vô hại. Nếu đau ở đúng một gối, đau làm con thức giấc nhiều đêm ở cùng một chỗ, hoặc kèm sưng, sốt, sụt cân, hãy đưa con đi khám.

+Bệnh Osgood-Schlatter bao lâu thì khỏi?

Đau thường lúc tăng lúc giảm trong nhiều tháng và hết hẳn khi con ngừng lớn. Nghỉ bớt khi đau nhiều, chườm lạnh sau tập và giãn cơ đùi đều đặn giúp con vẫn chơi thể thao được.

+Con đau gối có nên cho đi bơi không?

Bơi và đạp xe nhẹ thường ít làm đau gối hơn chạy nhảy, nên là cách tốt để con tiếp tục vận động trong lúc gối đang đau. Nếu bơi cũng làm con đau, hãy hỏi bác sĩ.

+Đau gối kèm sốt ở trẻ có nguy hiểm không?

Có thể. Sốt kèm gối sưng nóng đỏ hay không chịu đi có thể là nhiễm trùng khớp, cần đi cấp cứu ngay để được xét nghiệm và điều trị sớm.

+Con thừa cân hay kêu đau gối có cần đi khám không?

Nên đi khám, và nói rõ với bác sĩ con đau bao lâu, có khập khiễng không. Trẻ thừa cân tuổi dậy thì dễ bị trượt chỏm xương đùi, bệnh ở háng nhưng thường biểu hiện bằng đau gối.

Nguồn tham khảo

  1. Knee pain — NHS (Anh)
  2. Osgood-Schlatter Disease (Knee Pain) — Viện Hàn lâm Phẫu thuật Chỉnh hình Hoa Kỳ (OrthoInfo)
  3. Limping in children — NHS (Anh)
  4. Growing pains — NHS (Anh)

Cập nhật 20/11/2026.

Thông tin trên trang dùng để bố mẹ hiểu và theo dõi con, không thay thế việc khám bệnh. Khi con có dấu hiệu nguy hiểm, hãy gọi 115 hoặc 113 (từ 1/11/2026 tổng đài 113 cũng tiếp nhận cấp cứu y tế), hoặc đưa con đến cơ sở y tế gần nhất. Cần người lắng nghe về chuyện của con: Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111, miễn phí, 24/7.

Bài liên quan

  • Trẻ đột ngột đi khập khiễng

    Trẻ đi khập khiễng thường do một chấn thương nhỏ như bong gân, vết xước, gai đâm, hoặc viêm khớp háng thoáng qua sau cảm cúm, tự hết trong 1–2 tuần. Nhưng khập khiễng không rõ lý do luôn cần được bác sĩ khám. Đưa con đi cấp cứu ngay nếu con sốt hoặc mệt kèm khập khiễng, không chịu dồn sức nặng lên chân, đột ngột đau háng, đùi hay gối, chân biến dạng, hoặc đau bụng dưới dữ dội; đau gối ở trẻ có thể đến từ khớp háng.

  • Trẻ đau chân về đêm

    Đau tăng trưởng là kiểu đau mỏi hay nhức ở cả hai chân, xuất hiện buổi tối hoặc ban đêm và hết vào buổi sáng, hay gặp ở trẻ 3–12 tuổi; nó vô hại và tự hết, dù tên gọi vậy nhưng không do xương đang lớn. Xoa bóp nhẹ, chườm ấm và paracetamol theo cân nặng giúp con dễ chịu. Đưa con đi khám khi chỉ đau một chân hoặc một khớp, đau cả buổi sáng, đi khập khiễng, sưng, nổi ban, bầm tím lạ, sốt, mệt hay sụt cân; đi cấp cứu ngay nếu con sốt kèm không chịu đi hoặc không đứng được.

  • Bong gân khi chơi thể thao

    Bong gân là khi dây chằng quanh khớp bị giãn hoặc rách, hay gặp nhất ở cổ chân khi con bị lật chân lúc chạy, nhảy, đá bóng, bóng rổ. Trong 2–3 ngày đầu: cho khớp nghỉ, chườm lạnh 15–20 phút mỗi 2–3 giờ, băng ép vừa phải và kê cao; tránh xoa dầu nóng, rượu thuốc, xoa bóp. Đi khám ngay khi khớp biến dạng, tê lạnh hoặc tím chân tay, đau chói ngay trên xương, hoặc con không tự đi được bốn bước; ở tuổi đang lớn, chấn thương quanh khớp có thể là gãy xương hoặc tổn thương sụn tăng trưởng.

  • Trẻ thừa cân, béo phì

    Ở trẻ em, thừa cân được đánh giá bằng chỉ số BMI theo tuổi và giới, không dùng mốc của người lớn: theo chuẩn của Tổ chức Y tế Thế giới, trẻ từ 5 tuổi có BMI trên đường +1 độ lệch chuẩn là thừa cân, trên +2 là béo phì. Với trẻ đang lớn, mục tiêu thường là giữ cân hoặc tăng chậm lại trong khi con cao lên, không phải ăn kiêng giảm cân nhanh. Thay đổi hiệu quả nhất là cả nhà cùng làm: bớt nước ngọt, ăn đủ rau, vận động 60 phút mỗi ngày, ngủ đủ và giảm màn hình. Nếu con khát và đi tiểu rất nhiều, sụt cân nhanh, nôn, thở nhanh sâu hay li bì, hãy đưa con đi cấp cứu ngay.

  • Đau gối tuổi dậy thì (Osgood-Schlatter)

    Học sinh đang tuổi lớn, chơi nhiều môn chạy nhảy, đau và sưng ở chỗ xương nhô ngay dưới xương bánh chè thường bị bệnh Osgood-Schlatter: sụn tăng trưởng ở chỗ gân bánh chè bám vào xương chày bị kéo căng lặp đi lặp lại. Bệnh lành tính, thường hết khi con ngừng lớn, khoảng 14 tuổi ở nữ và 16 tuổi ở nam, dù cục xương nhô có thể còn lại. Chườm lạnh, kéo giãn cơ đùi, bớt chạy nhảy khi đau nhiều giúp con đỡ, và đa số vẫn chơi thể thao được. Đi khám ngay khi gối sưng nóng đỏ kèm sốt, con không đứng hay dồn sức nặng lên chân được, hoặc gối biến dạng sau chấn thương.

  • Viêm khớp tự phát thiếu niên

    Viêm khớp tự phát thiếu niên là bệnh viêm khớp kéo dài bắt đầu trước 16 tuổi, do hệ miễn dịch hoạt động quá mức chứ không do chấn thương. Dấu hiệu hay gặp là một hay nhiều khớp sưng, nóng, cứng, rõ nhất buổi sáng, con đi khập khiễng khi mới ngủ dậy; trẻ nhỏ thường không kêu đau. Bệnh có thể gây viêm mắt (viêm màng bồ đào) mà không có dấu hiệu gì, nên con cần khám mắt định kỳ dù mắt trông bình thường. Điều trị sớm với bác sĩ chuyên khoa giúp phần lớn trẻ kiểm soát được bệnh và vận động bình thường. Đi cấp cứu ngay nếu con sốt kèm một khớp sưng nóng đỏ, đau không cho chạm, hoặc đang dùng thuốc ức chế miễn dịch mà sốt cao mệt lả.

Chủ đề khác