Thần kinh, xương khớp

Trẻ đi nhón gót, kiễng chân: khi nào bình thường, khi nào cần khám

Tham vấn y khoa: BS. Bùi Việt Hưng (Sức khỏe tổng quát) · Thẩm định ngày 22/11/2026 · Biên soạn: Ban biên tập Sức khỏe Aiducation

Mầm non · 1–5 tuổi

Trả lời nhanh

Đi nhón gót lúc mới tập đi là bình thường; phần lớn trẻ đặt cả bàn chân xuống đất khi được khoảng 2 tuổi và đi kiểu gót chạm trước, mũi chân sau khi khoảng 3 tuổi. Trẻ khỏe mạnh, phát triển đúng tuổi, nhón cả hai chân nhưng vẫn đứng được cả bàn chân khi được nhắc, thường chỉ cần theo dõi và chơi những trò giúp hạ gót. Nên đưa con đi khám nếu con vẫn đi nhón phần lớn thời gian sau 2 tuổi, chỉ nhón một chân, không hạ được gót xuống, đang đi bình thường lại chuyển sang nhón, hoặc kèm chậm nói, chậm vận động, hay ngã.

Khi nào cần đưa con đi khám

Gọi 115 hoặc 113, hoặc đến cấp cứu ngay khi

  • Con đột ngột không chịu đặt gót hay cả bàn chân xuống, kèm sốt, sưng đau ở chân, gối hoặc háng.
  • Chỉ trong vài ngày, con yếu chân rõ, đi không vững, ngã liên tục, nhất là kèm đau đầu, nôn hay lơ mơ.
  • Sau một cú ngã, chân con biến dạng, sưng nhiều hoặc con không đứng được.

Đưa con đi khám trong ngày khi

  • Con vẫn đi nhón phần lớn thời gian sau 2 tuổi.
  • Con chỉ nhón một chân, hoặc hai chân cử động không đều nhau.
  • Con không hạ được gót chạm đất khi đứng yên, kể cả khi được nhắc; bắp chân cứng, khó gập cổ chân.
  • Con đang đi cả bàn chân bình thường rồi chuyển sang đi nhón.
  • Kèm chậm nói, ít nhìn mắt, ít giao tiếp, có động tác lặp lại như vẫy tay, xoay tròn.
  • Kèm chậm biết ngồi, biết đi, người quá cứng hoặc quá mềm, hay ngã, chạy và leo bậc kém các bạn, đứng dậy từ dưới sàn khó khăn, hoặc con kêu đau chân.

Khi nào đi nhón là bình thường

Lúc mới tập đi, trẻ thử nhiều cách đặt chân, và đi kiễng là một trong số đó. Thường chỉ vài tháng sau khi biết đi, con sẽ đặt cả bàn chân xuống; khoảng 2 tuổi phần lớn trẻ đi bằng cả bàn chân và khoảng 3 tuổi đi với gót chạm đất trước. Đi nhón kéo dài qua các mốc này gọi là tật đi nhón.

Đi nhón khá hay gặp, cứ 100 trẻ thì có khoảng 7 đến 24 trẻ từng đi nhón. Bé trai, trẻ sinh non và trẻ có bố mẹ, anh chị từng đi nhón hay gặp hơn.

Đi nhón do thói quen

Phần lớn trẻ đi nhón khỏe mạnh, phát triển bình thường và không tìm thấy bệnh gì; bác sĩ gọi là đi nhón vô căn. Con nhón cả hai chân, vẫn đứng và đi được cả bàn chân khi được nhắc, khi đi giày ít nhón hơn, và nhón nhiều hơn khi đi chân trần trên thảm, sàn lạnh, cỏ.

Nguyên nhân có thể là con nhạy cảm hơn với cảm giác ở lòng bàn chân, cơ thân mình còn yếu, hoặc đơn giản là đã quen. Kéo dài nhiều năm, việc đi nhón có thể làm cơ bắp chân và gân gót ngắn lại, khiến con càng khó hạ gót. Vì vậy dù vô hại, đi nhón sau 2 tuổi vẫn nên cho bác sĩ xem.

Khi đi nhón là dấu hiệu của vấn đề khác

  • Gân gót, cơ bắp chân ngắn từ nhỏ: con không gập được cổ chân để hạ gót.
  • Bại não: chậm mốc vận động, người cứng, cử động một bên ít hơn bên kia, đi nhón.
  • Rối loạn phổ tự kỷ: đi nhón kèm chậm nói, ít giao tiếp, hành vi lặp lại, rất nhạy cảm với cảm giác.
  • Loạn dưỡng cơ, hay gặp nhất là loạn dưỡng cơ Duchenne ở bé trai: con chậm biết đi, hay ngã, chạy nhảy, leo bậc kém dần, khó đứng dậy từ sàn.
  • Loạn sản khớp háng phát hiện muộn: đi khập khiễng, đi nhón hoặc lạch bạch, hai chân dài ngắn khác nhau.
  • Bệnh thần kinh khác: ít gặp, thường kèm yếu chân, đi nhón mới xuất hiện hoặc nặng dần.

Bác sĩ sẽ khám gì và điều trị ra sao

Bác sĩ xem con đứng, đi, chạy, kiểm tra độ gập cổ chân, sức cơ, phản xạ, khớp háng, cột sống và hỏi về các mốc phát triển. Phần lớn trẻ không cần xét nghiệm; con chỉ được làm thêm xét nghiệm máu, đo điện cơ hay đánh giá phát triển khi nghi có bệnh kèm theo.

Với đi nhón do thói quen ở trẻ nhỏ chưa bị căng gân gót, nhiều khi chỉ cần theo dõi. Nếu cơ đã căng, con được kỹ thuật viên vật lý trị liệu hướng dẫn bài kéo giãn, tăng sức cơ, trò chơi hạ gót và mang giày cổ cao buộc chắc. Trường hợp gân gót ngắn nhiều có thể cần bó bột từng đợt để kéo giãn dần, nẹp đeo ban đêm, và hiếm khi phẫu thuật. Khi có bệnh kèm theo, con được điều trị theo bệnh đó.

Chăm sóc con tại nhà

  • Quan sát con đi trên sàn, chân trần và khi đi giày; quay một đoạn video ngắn để mang cho bác sĩ xem.
  • Chơi những trò giúp hạ gót: đi như chim cánh cụt với gót chạm đất và mũi chân hếch lên, bò như gấu bằng cả hai tay hai chân, ngồi xổm nhặt đồ, nhảy ếch.
  • Cho con vận động đa dạng: bơi, đạp xe thăng bằng, xe đạp, xe trượt, leo trèo ở sân chơi.
  • Cho con đi giày vừa chân, buộc hoặc dán chắc, loại cổ cao qua mắt cá thường giúp con đặt chân tốt hơn.
  • Chỉ kéo giãn bắp chân cho con khi đã được hướng dẫn: giữ nhẹ nhàng 15–30 giây mỗi lần, không ép mạnh, dừng nếu con đau.
  • Theo dõi các mốc nói, giao tiếp, vận động của con và ghi lại những gì bố mẹ thấy chậm hoặc lạ.

Hiểu lầm thường gặp

Con đi nhón là khéo chân, sau này múa, chạy giỏi.
Đi nhón kéo dài có thể làm cơ bắp chân và gân gót ngắn lại, khiến con khó đi bằng cả bàn chân. Nếu con vẫn nhón sau 2 tuổi, hãy cho bác sĩ xem.
Cứ đi nhón là bị tự kỷ.
Phần lớn trẻ đi nhón phát triển hoàn toàn bình thường. Tự kỷ được nghĩ đến khi đi nhón đi kèm chậm nói, ít giao tiếp và hành vi lặp lại.
Đi nhón là thiếu canxi, uống thêm canxi sẽ hết.
Đi nhón liên quan đến cơ, gân, thần kinh và thói quen. Uống thêm canxi không sửa được dáng đi; cần khám và tập đúng cách.

Bố mẹ hay hỏi

+Trẻ 1 tuổi đi nhón chân có sao không?

Thường không sao. Trẻ mới tập đi hay đi kiễng và sẽ đặt cả bàn chân xuống trong vài tháng. Nên cho con đi khám nếu con chỉ nhón một chân, không hạ được gót, hoặc chậm các mốc vận động khác.

+Trẻ 3 tuổi vẫn đi nhón gót có phải bệnh không?

Nhiều trẻ đi nhón do thói quen và khỏe mạnh, nhưng ở tuổi này nên cho bác sĩ khám để xem gân gót có bị căng không và loại trừ nguyên nhân khác như tự kỷ, bại não, bệnh cơ.

+Đi nhón gót có tự hết không?

Nhiều trẻ tự hết, nhất là khi vẫn đứng được cả bàn chân khi được nhắc. Có trẻ tiếp tục nhón đến tuổi lớn, và cơ bắp chân căng dần; tập và theo dõi sớm giúp tránh điều này.

+Có nên mua giày chỉnh hình cho trẻ đi nhón không?

Không cần tự mua. Giày cổ cao, buộc chắc thường đủ; lót giày, nẹp hay bó bột chỉ dùng khi bác sĩ và kỹ thuật viên vật lý trị liệu thấy cần.

Nguồn tham khảo

  1. Toe walking (patient leaflet) — Royal Berkshire NHS Foundation Trust (Anh)
  2. Idiopathic toe walking — Gateshead Health NHS Foundation Trust (Anh)
  3. Cerebral palsy: symptoms — NHS (Anh)
  4. Muscular dystrophy — NHS (Anh)

Cập nhật 20/11/2026.

Thông tin trên trang dùng để bố mẹ hiểu và theo dõi con, không thay thế việc khám bệnh. Khi con có dấu hiệu nguy hiểm, hãy gọi 115 hoặc 113 (từ 1/11/2026 tổng đài 113 cũng tiếp nhận cấp cứu y tế), hoặc đưa con đến cơ sở y tế gần nhất. Cần người lắng nghe về chuyện của con: Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111, miễn phí, 24/7.

Bài liên quan

  • Dấu hiệu tự kỷ ở trẻ

    Tự kỷ (rối loạn phổ tự kỷ) là khác biệt trong phát triển của não, ảnh hưởng đến cách con giao tiếp, chơi với người khác và có những hành vi, sở thích lặp đi lặp lại. Dấu hiệu sớm thường thấy trong 2 năm đầu: con ít nhìn mắt, không quay lại khi gọi tên, 12 tháng chưa bập bẹ hay chỉ tay, 16 tháng chưa nói từ nào, 2 tuổi chưa tự nói câu hai từ. Con mất đi kỹ năng nói hoặc giao tiếp đã có ở bất kỳ tuổi nào là lý do đi khám sớm. Can thiệp càng sớm, con càng có nhiều cơ hội tiến bộ.

  • Bại não ở trẻ

    Bại não là nhóm bệnh kéo dài suốt đời ảnh hưởng đến vận động và phối hợp động tác, do não bị tổn thương hoặc phát triển bất thường trước, trong hoặc ngay sau khi sinh. Dấu hiệu thường lộ rõ trước 2 tuổi: chậm mốc vận động (chưa ngồi được lúc 8 tháng, chưa đi lúc 18 tháng), người quá cứng hoặc quá mềm, đi kiễng chân, cử động bất thường. Hiện chưa chữa khỏi được bại não, nhưng phục hồi chức năng sớm và đều đặn giúp con vận động, giao tiếp và tự lập tốt hơn nhiều. Gọi 115 hoặc 113 nếu con sặc nghẹn khó thở, tím tái, hoặc co giật quá 5 phút.

  • Chân vòng kiềng, chân chữ X

    Phần lớn trẻ dưới 2 tuổi có chân hơi vòng kiềng (chữ O), rồi chuyển sang chân chữ X từ khoảng 2 đến 6 tuổi, và chân thẳng dần, có khi đến 9–10 tuổi; đây là quá trình lớn bình thường và không cần nẹp, giày chỉnh hình hay bài tập. Nên đưa con đi khám khi chân cong rất nhiều, chỉ cong một bên, chân vòng kiềng nặng lên sau 2 tuổi hoặc còn rõ sau 3 tuổi, chân chữ X còn rõ sau 7 tuổi, hoặc con thấp hơn hẳn các bạn. Bác sĩ sẽ xem có còi xương hay bệnh ở sụn tăng trưởng không.

  • Trẻ bị bàn chân bẹt

    Hầu hết trẻ nhỏ có bàn chân bẹt, vì xương khớp còn mềm và có lớp mỡ che vòm bàn chân; vòm thường hình thành dần trong khoảng 3 đến 10 tuổi, và chỉ khoảng 1–2 trong 10 trẻ còn bàn chân bẹt khi trưởng thành. Bàn chân bẹt mềm, không đau không cần điều trị, con vẫn chơi thể thao bình thường, và lót giày không tạo ra vòm chân. Nên đưa con đi khám khi chân đau, cứng, khó cử động, chỉ bẹt một bên, mới bị bẹt, hay bị lật chân hoặc đi lại, giữ thăng bằng khó khăn.

  • Trẻ chậm phát triển vận động

    Phần lớn trẻ giữ đầu vững lúc khoảng 4 tháng, lẫy lúc 6 tháng, ngồi không cần đỡ lúc 9 tháng, đứng vịn lúc 12 tháng và tự đi trước 18 tháng; có trẻ sớm hơn hoặc muộn hơn vài tuần mà vẫn bình thường. Nên đưa con đi khám sớm nếu con chậm rõ so với các mốc này, người mềm oặt hoặc cứng đờ, một bên người cử động kém hơn, hoặc mất kỹ năng đã có. Phát hiện sớm và tập vật lý trị liệu sớm giúp con tiến bộ tốt hơn nhiều so với chờ đợi.

  • Loạn sản khớp háng ở trẻ

    Loạn sản khớp háng (còn gọi là trật khớp háng bẩm sinh) là khi chỏm xương đùi nằm lỏng trong ổ khớp và dễ trượt ra ngoài. Bệnh thường không đau nên bố mẹ khó tự nhận ra; bé được bác sĩ khám háng sau sinh và ở các lần khám định kỳ, bé có nguy cơ cao như sinh ngôi mông hay nhà có người bị nên được siêu âm háng. Phát hiện sớm thì đeo đai mềm vài tháng thường cho kết quả tốt; phát hiện muộn sau khi biết đi thì điều trị phức tạp hơn. Nếu quấn con, chỉ quấn phần thân để hông và chân con co, dạng tự do.

Chủ đề khác