Thần kinh, xương khớp

Trẻ bị bàn chân bẹt: có cần điều trị, có phải đi giày chỉnh hình

Tham vấn y khoa: BS. Bùi Việt Hưng (Sức khỏe tổng quát) · Thẩm định ngày 22/11/2026 · Biên soạn: Ban biên tập Sức khỏe Aiducation

Mầm non · 1–5 tuổiTiểu học · 6–10 tuổi

Trả lời nhanh

Hầu hết trẻ nhỏ có bàn chân bẹt, vì xương khớp còn mềm và có lớp mỡ che vòm bàn chân; vòm thường hình thành dần trong khoảng 3 đến 10 tuổi, và chỉ khoảng 1–2 trong 10 trẻ còn bàn chân bẹt khi trưởng thành. Bàn chân bẹt mềm, không đau không cần điều trị, con vẫn chơi thể thao bình thường, và lót giày không tạo ra vòm chân. Nên đưa con đi khám khi chân đau, cứng, khó cử động, chỉ bẹt một bên, mới bị bẹt, hay bị lật chân hoặc đi lại, giữ thăng bằng khó khăn.

Khi nào cần đưa con đi khám

Gọi 115 hoặc 113, hoặc đến cấp cứu ngay khi

  • Sau khi ngã hay lật chân, bàn chân biến dạng, sưng to nhanh hoặc con không thể đứng.
  • Bàn chân sưng, nóng, đỏ, đau nhiều kèm sốt.

Đưa con đi khám trong ngày khi

  • Bàn chân con đau, cứng, yếu hoặc tê.
  • Con khó nhón gót, khó xoay bàn chân sang hai bên hoặc gập cổ chân lên xuống.
  • Chỉ một bàn chân bẹt, hoặc trước đây chân có vòm mà nay mới bẹt.
  • Con hay bị lật cổ chân, chấn thương bàn chân, hoặc đi lại, giữ thăng bằng khó khăn, hay vấp ngã.
  • Mặt trong bàn chân có chỗ chai, trầy loét do cọ giày.
  • Con đau bắp chân, gót chân khi đi bộ, chạy, hoặc nhanh mỏi chân hơn các bạn rõ rệt.

Bàn chân bẹt ở trẻ là gì

Bàn chân bẹt là khi con đứng, mặt trong bàn chân áp gần như sát xuống đất, không thấy vòm cong. Ở trẻ nhỏ, đây là chuyện rất bình thường: dây chằng và khớp còn mềm, nên bàn chân xẹp xuống khi đứng, và trẻ dưới 2–3 tuổi còn có một lớp mỡ ở lòng bàn chân che mất vòm.

Vòm bàn chân thường hình thành dần trong khoảng 3 đến 10 tuổi; nhiều trẻ có vòm rõ vào khoảng 6 tuổi. Một số ít người giữ bàn chân bẹt suốt đời mà vẫn đi lại, chạy nhảy bình thường. Bàn chân bẹt đôi khi có tính gia đình.

Bàn chân bẹt mềm và bàn chân bẹt cứng

Bố mẹ có thể thử ở nhà: cho con nhón gót đứng bằng mũi chân. Nếu vòm bàn chân hiện ra khi nhón, đó là bàn chân bẹt mềm, loại hay gặp nhất và thường vô hại.

Bàn chân bẹt cứng hiếm gặp hơn: vòm không hiện ra khi nhón gót, bàn chân khó xoay, cổ chân khó gập, con có thể đau. Nguyên nhân có thể là các xương nhỏ ở bàn chân dính vào nhau (dính xương cổ chân), hay lộ ra ở tuổi thiếu niên, hoặc gân gót quá căng. Một số bệnh thần kinh cơ như bại não cũng gây bàn chân bẹt. Những trường hợp này cần bác sĩ khám.

Khi nào cần điều trị

Bàn chân bẹt mềm, không gây đau hay khó khăn gì thì không cần làm gì. Lót giày, giày chỉnh hình hay bài tập không làm vòm chân hình thành, có khi còn gây thêm khó chịu cho con.

Khi con đau, cứng chân, hay bị chấn thương, bác sĩ có thể cho chụp X-quang để xem các xương bàn chân, rồi tùy nguyên nhân mà hướng dẫn giày phù hợp, lót giày để giảm đau, bài tập giãn gân gót, hoặc chuyển đến bác sĩ chấn thương chỉnh hình nhi. Phẫu thuật rất hiếm khi cần, chủ yếu cho dính xương cổ chân hay bàn chân bẹt cứng đau nhiều mà các cách khác không đỡ.

Chọn giày cho con

  • Giày vừa chân, mũi giày rộng, đủ chỗ cho ngón chân cử động; đo lại cỡ chân mỗi vài tháng vì chân trẻ lớn nhanh.
  • Đế mềm, dẻo, chống trơn; gót thấp.
  • Không cần mua giày có độn vòm hay giày chỉnh hình đắt tiền cho bàn chân bẹt không đau.
  • Khi con chơi thể thao, chọn giày đúng môn, buộc dây chắc.

Chăm sóc con tại nhà

  • Thử cho con nhón gót: thấy vòm chân hiện ra là bàn chân bẹt mềm, thường không đáng lo.
  • Để con chạy nhảy, chơi thể thao bình thường; bàn chân bẹt không phải lý do để hạn chế vận động.
  • Chọn giày vừa chân, đế mềm, gót thấp, mũi rộng.
  • Giữ cân nặng hợp lý cho con; thừa cân làm bàn chân chịu sức ép nhiều hơn.
  • Nếu con mỏi hay đau chân sau khi vận động nhiều, cho nghỉ, chườm ấm hoặc xoa bóp nhẹ; đau lặp lại thì đưa con đi khám.
  • Để ý những điều bất thường: chỉ bẹt một bên, chân cứng, đau, con hay vấp ngã.

Hiểu lầm thường gặp

Trẻ bị bàn chân bẹt phải đi giày chỉnh hình, lót đế độn vòm thì vòm chân mới hình thành.
Lót giày không giúp tạo vòm chân. Phần lớn trẻ tự có vòm khi lớn; lót giày chỉ dùng để giảm đau khi bác sĩ chỉ định.
Bàn chân bẹt thì không chơi thể thao được.
Bàn chân bẹt mềm, không đau không ngăn con chơi bất kỳ môn thể thao nào.
Xoa bóp, nắn bàn chân hằng ngày sẽ làm vòm chân cong lên.
Không có bằng chứng xoa nắn giúp tạo vòm chân. Vòm hình thành tự nhiên khi dây chằng và xương bàn chân chắc dần theo tuổi.

Bố mẹ hay hỏi

+Trẻ mấy tuổi thì có vòm bàn chân?

Vòm bàn chân thường hình thành dần trong khoảng 3 đến 10 tuổi, nhiều trẻ có vòm rõ vào khoảng 6 tuổi. Trẻ dưới 3 tuổi gần như đều trông như bàn chân bẹt.

+Bàn chân bẹt có ảnh hưởng đến chiều cao không?

Không. Bàn chân bẹt không làm con chậm cao.

+Bàn chân bẹt có tự khỏi không?

Phần lớn trẻ tự có vòm khi lớn. Khoảng 1–2 trong 10 trẻ giữ bàn chân bẹt đến tuổi trưởng thành, và đa số vẫn không có vấn đề gì.

+Có nên cho con đi giày chỉnh hình không?

Không cần nếu bàn chân bẹt mềm và con không đau. Nếu con đau hay chân cứng, hãy để bác sĩ khám và quyết định.

+Bàn chân bẹt có làm con đi nhanh mỏi không?

Đa số trẻ bàn chân bẹt đi lại bình thường. Nếu con mỏi, đau chân nhiều hơn rõ so với các bạn, nên đưa con đi khám.

Nguồn tham khảo

  1. Flat feet — NHS (Anh)
  2. Flat Feet & Fallen Arches: When Is Treatment Needed? — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)

Cập nhật 20/11/2026.

Thông tin trên trang dùng để bố mẹ hiểu và theo dõi con, không thay thế việc khám bệnh. Khi con có dấu hiệu nguy hiểm, hãy gọi 115 hoặc 113 (từ 1/11/2026 tổng đài 113 cũng tiếp nhận cấp cứu y tế), hoặc đưa con đến cơ sở y tế gần nhất. Cần người lắng nghe về chuyện của con: Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111, miễn phí, 24/7.

Bài liên quan

  • Chân vòng kiềng, chân chữ X

    Phần lớn trẻ dưới 2 tuổi có chân hơi vòng kiềng (chữ O), rồi chuyển sang chân chữ X từ khoảng 2 đến 6 tuổi, và chân thẳng dần, có khi đến 9–10 tuổi; đây là quá trình lớn bình thường và không cần nẹp, giày chỉnh hình hay bài tập. Nên đưa con đi khám khi chân cong rất nhiều, chỉ cong một bên, chân vòng kiềng nặng lên sau 2 tuổi hoặc còn rõ sau 3 tuổi, chân chữ X còn rõ sau 7 tuổi, hoặc con thấp hơn hẳn các bạn. Bác sĩ sẽ xem có còi xương hay bệnh ở sụn tăng trưởng không.

  • Trẻ đau chân về đêm

    Đau tăng trưởng là kiểu đau mỏi hay nhức ở cả hai chân, xuất hiện buổi tối hoặc ban đêm và hết vào buổi sáng, hay gặp ở trẻ 3–12 tuổi; nó vô hại và tự hết, dù tên gọi vậy nhưng không do xương đang lớn. Xoa bóp nhẹ, chườm ấm và paracetamol theo cân nặng giúp con dễ chịu. Đưa con đi khám khi chỉ đau một chân hoặc một khớp, đau cả buổi sáng, đi khập khiễng, sưng, nổi ban, bầm tím lạ, sốt, mệt hay sụt cân; đi cấp cứu ngay nếu con sốt kèm không chịu đi hoặc không đứng được.

  • Trẻ đột ngột đi khập khiễng

    Trẻ đi khập khiễng thường do một chấn thương nhỏ như bong gân, vết xước, gai đâm, hoặc viêm khớp háng thoáng qua sau cảm cúm, tự hết trong 1–2 tuần. Nhưng khập khiễng không rõ lý do luôn cần được bác sĩ khám. Đưa con đi cấp cứu ngay nếu con sốt hoặc mệt kèm khập khiễng, không chịu dồn sức nặng lên chân, đột ngột đau háng, đùi hay gối, chân biến dạng, hoặc đau bụng dưới dữ dội; đau gối ở trẻ có thể đến từ khớp háng.

  • Trẻ đau gót chân khi chạy nhảy

    Trẻ khoảng 9 đến 13 tuổi hay chạy nhảy mà đau gót chân thường do bệnh Sever: vùng sụn tăng trưởng ở gót, nơi gân gót bám vào, bị kéo và va đập lặp đi lặp lại. Bệnh thường tự hết khi sụn gót cốt hóa xong, khoảng 12–13 tuổi ở nữ và 13–14 tuổi ở nam. Giảm bớt chạy nhảy, chườm lạnh sau tập, kéo giãn bắp chân và mang giày có đệm gót giúp con đỡ đau. Đi khám nếu đau không đỡ sau 2 tuần chăm sóc, con đi khập khiễng, đau cả khi nghỉ hay về đêm, gót sưng đỏ, có sốt, hoặc đau sau một cú ngã.

  • Trẻ thừa cân, béo phì

    Ở trẻ em, thừa cân được đánh giá bằng chỉ số BMI theo tuổi và giới, không dùng mốc của người lớn: theo chuẩn của Tổ chức Y tế Thế giới, trẻ từ 5 tuổi có BMI trên đường +1 độ lệch chuẩn là thừa cân, trên +2 là béo phì. Với trẻ đang lớn, mục tiêu thường là giữ cân hoặc tăng chậm lại trong khi con cao lên, không phải ăn kiêng giảm cân nhanh. Thay đổi hiệu quả nhất là cả nhà cùng làm: bớt nước ngọt, ăn đủ rau, vận động 60 phút mỗi ngày, ngủ đủ và giảm màn hình. Nếu con khát và đi tiểu rất nhiều, sụt cân nhanh, nôn, thở nhanh sâu hay li bì, hãy đưa con đi cấp cứu ngay.

  • Thể dục cho học sinh

    Theo Tổ chức Y tế Thế giới, trẻ và thiếu niên 5–17 tuổi nên vận động trung bình ít nhất 60 phút mỗi ngày ở mức vừa đến mạnh, chủ yếu là các hoạt động làm tim đập nhanh như chạy, bơi, đạp xe, nhảy dây; ít nhất 3 ngày mỗi tuần có hoạt động mạnh và bài tập cho cơ, xương. 60 phút này có thể cộng dồn từ nhiều lần ngắn trong ngày, và giờ thể dục ở trường chỉ là một phần. Con cần dừng tập và đi cấp cứu ngay nếu ngất, đau ngực, khó thở dữ dội hoặc tim đập loạn khi đang tập.

Chủ đề khác