Đưa giờ ngủ, sinh hoạt của con về nếp sau Tết, sau kỳ nghỉ
Tham vấn y khoa: BS. Bùi Việt Hưng (Sức khỏe tổng quát) · Thẩm định ngày 22/11/2026 · Biên soạn: Ban biên tập Sức khỏe Aiducation
Mầm non · 1–5 tuổiTiểu học · 6–10 tuổiTHCS · 11–14 tuổi
Trả lời nhanh
Cách dễ nhất là bắt đầu sớm và chuyển từ từ: khoảng 1–2 tuần trước ngày đi học lại, mỗi tối cho con đi ngủ sớm hơn 15 phút và mỗi sáng đánh thức sớm hơn 15 phút, cả những ngày còn nghỉ, cho đến khi khớp với giờ đi học. Buổi sáng cho con ra chỗ sáng, ăn uống đúng giờ, tắt màn hình ít nhất 1 giờ trước khi ngủ và bỏ trà, cà phê, nước ngọt có caffeine buổi chiều tối. Học sinh THCS dậy lúc 6 giờ thì nên lên giường khoảng 21 giờ 30 đến 22 giờ để ngủ đủ. Nếu sau 2–4 tuần con vẫn khó ngủ, ngủ gục trong lớp, hay buồn bã, sợ đi học kéo dài, hãy nói chuyện với con và cho con đi khám.
Khi nào cần đưa con đi khám
Gọi 115 hoặc 113, hoặc đến cấp cứu ngay khi
- Con ngủ li bì, gọi lay rất khó tỉnh, hoặc tỉnh dậy lơ mơ, nói lẫn lộn.
- Con ngủ nhiều bất thường kèm sốt cao, đau đầu dữ dội, nôn, cổ cứng, hoặc sau khi ngã đập đầu.
- Con nói muốn chết, chỉ muốn ngủ để không phải thức dậy, hoặc tự làm hại mình: ở bên con, cất vật nguy hiểm và gọi 115 hoặc 113 ngay.
- Con ngủ gật khi đang tự đi xe đạp điện và đã suýt gặp tai nạn: cho con dừng tự đi xe ngay và đưa con đi khám.
Đưa con đi khám trong ngày khi
- Sau 2–4 tuần đã chỉnh giờ, con vẫn khó ngủ gần như mỗi tối, hoặc ngủ gục trong lớp nhiều lần mỗi tuần.
- Con hay đau đầu, đau bụng, buồn nôn vào sáng ngày đi học, khóc hoặc nhất định không chịu đi học kéo dài hơn vài ngày đầu.
- Con buồn bã, cáu gắt, mất hứng thú với việc trước đây thích, kéo dài trên 2 tuần.
- Con sợ đến trường vì bị bắt nạt, bị đe dọa: nói với nhà trường; trẻ dưới 16 tuổi có thể gọi Tổng đài 111 (miễn phí, 24/7).
- Con ngáy to, có lúc ngừng thở khi ngủ, ngủ đủ giờ vẫn mệt.
- Con đau bụng, tiêu chảy, táo bón kéo dài sau những ngày ăn uống thất thường dịp Tết.
Vì sao sau Tết con khó vào nếp
Dịp Tết, cả nhà thức khuya đón giao thừa, đi chúc Tết, xem pháo hoa, sáng ngủ muộn, ăn bánh kẹo và uống nước ngọt nhiều hơn, xem điện thoại, tivi nhiều hơn. Sau một hai tuần như vậy, đồng hồ sinh học của con đã lùi muộn đi. Đến hôm đi học lại, con buồn ngủ muộn, sáng khó dậy, cáu gắt và học không vào.
Đồng hồ sinh học không đổi được trong một đêm. Kéo giờ ngủ sớm đột ngột thường làm con nằm mãi không ngủ được, rồi càng căng thẳng. Chuyển dần từng chút một dễ hơn nhiều với cả con và bố mẹ.
Kế hoạch 1–2 tuần trước ngày đi học
- Xác định giờ con cần dậy ngày đi học, rồi tính ngược ra giờ đi ngủ để con ngủ đủ: trẻ 3–5 tuổi cần 10–13 giờ (tính cả giấc trưa), 6–12 tuổi 9–12 giờ, 13–18 tuổi 8–10 giờ.
- Bắt đầu khoảng 1–2 tuần trước ngày đi học, con càng lệch giờ nhiều thì càng bắt đầu sớm: mỗi tối cho con lên giường sớm hơn 15 phút, mỗi sáng đánh thức sớm hơn 15 phút.
- Làm cả những ngày còn nghỉ và cuối tuần, đến khi giờ ngủ, giờ dậy khớp với ngày đi học.
- Học sinh THCS phải dậy lúc 6 giờ thì nên lên giường khoảng 21 giờ 30 đến 22 giờ.
- Đánh thức con đúng giờ đã định dù tối hôm trước con ngủ muộn; giữ giờ dậy là điều giúp đồng hồ sinh học về nếp nhanh nhất.
Ánh sáng, màn hình và bữa ăn
- Buổi sáng mở rèm, cho con ra chỗ sáng, ăn sáng, vận động nhẹ. Ánh sáng buổi sáng giúp đồng hồ sinh học chỉnh lại.
- Buổi tối giảm bớt đèn trong nhà, tắt tivi, điện thoại, máy tính bảng ít nhất 1 giờ trước giờ ngủ; không để thiết bị trong phòng ngủ qua đêm.
- Bỏ trà, cà phê, trà sữa, nước ngọt có caffeine từ buổi chiều; caffeine kéo dài nhiều giờ trong cơ thể.
- Trở lại ba bữa chính đúng giờ, có cơm, rau, đạm; bớt bánh kẹo, mứt, đồ chiên rán, nước ngọt còn lại sau Tết.
- Trẻ mẫu giáo còn ngủ trưa: cho con dậy trước khoảng 15 giờ để tối dễ ngủ; học sinh lớn chỉ nên ngủ trưa ngắn khoảng 20–30 phút.
Giúp con sẵn sàng đi học lại
Vài ngày trước khi đi học, cùng con soạn cặp, xem lại thời khóa biểu, làm nốt bài tập Tết từng chút mỗi ngày thay vì dồn vào tối cuối. Nói chuyện vui về những điều con mong gặp ở trường: bạn bè, thầy cô, giờ ra chơi.
Nhiều trẻ hơi lười, hơi buồn khi phải đi học lại, nhất là trẻ nhỏ đã quen ở nhà với ông bà, bố mẹ suốt kỳ nghỉ; thường vài ngày là quen. Nếu con khóc, đau bụng, nhất định không đi học kéo dài, hoặc kể chuyện bị bạn bắt nạt, hãy lắng nghe và nói chuyện với cô giáo.
Chăm sóc con tại nhà
- Bắt đầu chỉnh giờ khoảng 1–2 tuần trước ngày đi học lại, mỗi ngày 15 phút.
- Giữ giờ dậy cố định, kể cả cuối tuần; không cho con ngủ nướng đến trưa những ngày nghỉ cuối.
- Cho con ra chỗ sáng buổi sáng và vận động ngoài trời ban ngày.
- Tắt màn hình ít nhất 1 giờ trước giờ ngủ, cất thiết bị ra khỏi phòng ngủ.
- Bỏ đồ uống có caffeine từ buổi chiều; trở lại bữa ăn đúng giờ.
- Giữ nếp trước khi ngủ đều đặn: tắm, đánh răng, đọc sách, tắt đèn.
- Bố mẹ cùng làm theo giờ mới để con dễ theo.
Hiểu lầm thường gặp
- Đêm trước hôm đi học cứ cho con đi ngủ thật sớm là xong.
- Đồng hồ sinh học không đổi được trong một đêm, con dễ nằm mãi không ngủ được. Chuyển dần mỗi ngày 15 phút trong 1–2 tuần thì dễ hơn.
- Con ngủ muộn thì cho ngủ bù đến trưa cho đủ giấc.
- Ngủ đến trưa làm đồng hồ sinh học lùi muộn thêm, tối càng khó ngủ. Giữ giờ dậy cố định và cho con đi ngủ sớm dần mới giúp con vào nếp.
- Cho con xem điện thoại một lúc trên giường để con dễ ngủ.
- Ánh sáng và nội dung trên màn hình làm con tỉnh, ngủ muộn hơn. Đọc sách giấy, nghe kể chuyện dưới đèn mờ giúp con dễ vào giấc hơn.
Bố mẹ hay hỏi
+Nên bắt đầu chỉnh giờ ngủ cho con trước khi đi học lại bao lâu?
Khoảng 1–2 tuần, càng sớm nếu con đã thức khuya nhiều trong kỳ nghỉ. Mỗi ngày dời giờ ngủ và giờ dậy sớm hơn 15 phút.
+Học sinh THCS nên đi ngủ lúc mấy giờ?
Tuổi 13–18 cần 8–10 giờ ngủ mỗi đêm, nên nếu con dậy lúc 6 giờ thì nên lên giường khoảng 21 giờ 30 đến 22 giờ. Trẻ 11–12 tuổi cần 9–12 giờ, nên đi ngủ sớm hơn nữa.
+Có nên cho con uống melatonin để ngủ sớm lại sau Tết?
Không tự mua melatonin hay thuốc ngủ cho con. Phần lớn trẻ về nếp sau 1–2 tuần nhờ chỉnh giờ dần, ánh sáng buổi sáng và tắt màn hình; nếu con vẫn khó ngủ kéo dài, hãy hỏi bác sĩ.
+Con đi học lại hay đau bụng buổi sáng là sao?
Có thể do con lo lắng khi đi học lại, do ăn uống thất thường dịp Tết, hoặc do táo bón. Nếu kéo dài, đau nhiều, hoặc con sợ đến trường vì một chuyện cụ thể, hãy cho con đi khám và nói chuyện với cô giáo.
+Sau kỳ nghỉ hè cũng làm như vậy được không?
Được. Kỳ nghỉ hè dài nên con thường lệch giờ nhiều hơn; bắt đầu khoảng 2 tuần trước ngày tựu trường, vẫn mỗi ngày dời 15 phút.
Nguồn tham khảo
- Get the kids to sleep and ready for back to school — Viện Hàn lâm Y học Giấc ngủ Hoa Kỳ (AASM)
- Back-to-School Tips for Families — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)
- Healthy Sleep Habits: How Many Hours Does Your Child Need? — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)
- Sleep and Health: Why Rest Matters for Your Child—and Your Whole Family — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)
Cập nhật 20/11/2026.
Thông tin trên trang dùng để bố mẹ hiểu và theo dõi con, không thay thế việc khám bệnh. Khi con có dấu hiệu nguy hiểm, hãy gọi 115 hoặc 113 (từ 1/11/2026 tổng đài 113 cũng tiếp nhận cấp cứu y tế), hoặc đưa con đến cơ sở y tế gần nhất. Cần người lắng nghe về chuyện của con: Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111, miễn phí, 24/7.
Bài liên quan
- Trẻ cần ngủ bao nhiêu tiếng
Theo Viện Hàn lâm Y học Giấc ngủ Hoa Kỳ và Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ, mỗi ngày (tính cả giấc trưa) trẻ 4–12 tháng cần 12–16 giờ, 1–2 tuổi 11–14 giờ, 3–5 tuổi 10–13 giờ, 6–12 tuổi 9–12 giờ, và tuổi 13–18 cần 8–10 giờ. Trẻ sơ sinh dưới 4 tháng ngủ rất khác nhau, thường khoảng 14–17 giờ chia nhiều giấc. Con ngủ đủ khi sáng dậy được, ban ngày tỉnh táo, ít cáu gắt. Trẻ nhỏ ngủ có lúc ngừng thở kèm tím tái, hoặc trẻ sơ sinh li bì khó đánh thức, bỏ bú, cần đi cấp cứu ngay.
- Tuổi teen khó ngủ, ngủ muộn
Khi dậy thì, đồng hồ sinh học của con lùi muộn đi đến khoảng 2 giờ, nên con tự nhiên buồn ngủ muộn hơn và khó dậy sớm; cộng với bài vở, học thêm và điện thoại, nhiều học sinh chỉ ngủ 6–7 giờ trong khi tuổi 13–18 cần 8–10 giờ mỗi đêm. Giữ giờ dậy đều cả tuần, tắt màn hình khoảng 1 giờ trước khi ngủ, ra nắng buổi sáng và bỏ caffeine buổi chiều tối giúp phần lớn các bạn ngủ sớm dần. Đưa con đi khám nếu con mất ngủ kéo dài, ngủ gục trong lớp, ngáy to ngừng thở, hoặc buồn bã, lo âu. Nếu con nói muốn chết hoặc tự làm hại mình, hãy ở bên con và gọi 115 hoặc 113 ngay.
- Ngủ bù cuối tuần
Ngủ bù cuối tuần giúp con đỡ mệt phần nào nhưng không trả hết được giấc ngủ thiếu trong tuần. Ngủ đến trưa còn làm đồng hồ sinh học lùi lại, nên tối Chủ nhật con khó ngủ và sáng thứ Hai mệt hơn. Cách tốt hơn là giữ giờ dậy cuối tuần gần với ngày đi học, chỉ ngủ thêm khoảng 1 giờ, cộng một giấc trưa ngắn nếu cần, và sửa giờ ngủ trong tuần để con ngủ đủ 8–10 giờ mỗi đêm (từ 18 tuổi ít nhất 7 giờ). Nếu con ngủ rất nhiều mà vẫn mệt, ngủ gục ban ngày, hãy cho con đi khám.
- Ăn Tết bị đầy bụng, táo bón
Ngày Tết trẻ hay đầy bụng, khó tiêu, táo bón vì ăn nhiều bánh chưng, giò, thịt mỡ, mứt kẹo, uống nước ngọt có ga, ít rau, ít nước, ngủ muộn và ít vận động. Phần lớn đỡ trong vài ngày khi con ăn bữa nhỏ hơn, thêm rau và trái cây, uống đủ nước, chạy chơi và đi vệ sinh đúng giờ; con bị táo bón khi đi ngoài ít hơn 3 lần một tuần, phân cứng, khó đi hoặc đau. Đưa con đi cấp cứu ngay nếu con đau bụng dữ dội, liên tục, nhất là dồn về bụng dưới bên phải, nôn ra dịch xanh, bụng chướng căng, đi ngoài ra máu, li bì hoặc hơn 6 giờ không đi tiểu.
- Điện thoại trước khi ngủ
Dùng điện thoại trên giường làm con ngủ muộn hơn, khó vào giấc và ngủ ít hơn: ánh sáng màn hình làm não tưởng vẫn là ban ngày, còn mạng xã hội, video tự phát và tin nhắn giữ con thức lâu hơn dự định. Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ khuyên tắt mọi màn hình ít nhất 1 giờ trước khi ngủ và không để thiết bị trong phòng ngủ qua đêm. Tuổi 13–18 cần 8–10 giờ ngủ, từ 18 tuổi cần ít nhất 7 giờ. Nếu con mất ngủ kéo dài, ngủ gục trong lớp, hoặc buồn bã, lo âu vì những gì gặp trên mạng, hãy nói chuyện với con và cho con đi khám.
- Lịch học và nghỉ trong tuần
Một tuần hợp lý cho học sinh bắt đầu từ giấc ngủ: trẻ 6–12 tuổi cần 9–12 giờ mỗi đêm, tuổi 13–18 cần 8–10 giờ, nên con dậy lúc 6 giờ thì học sinh THCS, THPT cần lên giường khoảng 21 giờ 30 đến 22 giờ. Mỗi ngày con cần trung bình ít nhất 60 phút vận động và một khoảng thời gian rảnh tự chọn, mỗi tuần nên có ít nhất một buổi không học thêm. Cuối tuần giữ giờ dậy không muộn hơn ngày đi học quá khoảng 1–2 giờ. Nếu con ngủ gục trong lớp, hay đau đầu, đau bụng trước giờ học, cáu gắt hay buồn bã kéo dài, hãy xem lại lịch và cho con đi khám.
Chủ đề khác