Trẻ sơ sinh

Trẻ thở rít do mềm sụn thanh quản: khi nào yên tâm, khi nào đi khám ngay

Tham vấn y khoa: BS. Bùi Việt Hưng (Sức khỏe tổng quát) · Thẩm định ngày 22/11/2026 · Biên soạn: Ban biên tập Sức khỏe Aiducation

Sơ sinh và dưới 1 tuổi · 0–12 tháng

Trả lời nhanh

Mềm sụn thanh quản là nguyên nhân hay gặp nhất của tiếng thở rít ở trẻ nhỏ: phần sụn trên thanh quản còn mềm, xẹp vào đường thở mỗi khi con hít vào, tạo tiếng rít the thé, to hơn khi con khóc, bú hoặc nằm ngửa. Dấu hiệu thường xuất hiện vài ngày đến vài tuần sau sinh và phần lớn tự đỡ khi con khoảng 1 tuổi, có trẻ đến 18 tháng – 2 tuổi. Nếu con bú tốt, tăng cân đều, không rút lõm ngực và da môi hồng, con chỉ cần được bác sĩ khám để xác định và theo dõi. Đi cấp cứu ngay khi con rút lõm lồng ngực, tím tái, có lúc ngừng thở, bỏ bú, hoặc trẻ dưới 2 tháng thở từ 60 lần/phút trở lên.

Khi nào cần đưa con đi khám

Gọi 115 hoặc 113, hoặc đến cấp cứu ngay khi

  • Phần dưới lồng ngực, hõm trên xương ức hay giữa các xương sườn lõm sâu vào mỗi khi con hít vào, cánh mũi phập phồng, con thở rên.
  • Môi, lưỡi hoặc da quanh miệng tím tái, xám đi, kể cả chỉ trong lúc bú hay lúc khóc.
  • Con ngừng thở từ 20 giây trở lên, hoặc ngừng thở ngắn hơn nhưng kèm tím tái, tái nhợt, mềm nhũn.
  • Trẻ dưới 2 tháng thở từ 60 lần/phút trở lên, hoặc trẻ dưới 1 tuổi thở từ 70 lần/phút trở lên khi nằm yên.
  • Con bỏ bú hoàn toàn, li bì, khó đánh thức; hoặc sau 48 giờ đầu, hơn 6 giờ không có tã ướt.
  • Tiếng rít to lên đột ngột, con khó thở sau khi bị sặc hoặc ngậm phải một vật nhỏ, hoặc thở rít kèm sốt, ho ông ổng, chảy dãi.

Đưa con đi khám trong ngày khi

  • Lần đầu bố mẹ nghe thấy tiếng thở rít ở cổ họng khi con hít vào: nên cho con đi khám để bác sĩ xác định nguyên nhân.
  • Con hay sặc, nghẹn, ho khi bú, bú rất lâu mà được ít, hoặc quấy khóc, ọc sữa nhiều sau bú.
  • Con chậm tăng cân, chưa lấy lại cân nặng lúc sinh khi được 2 tuần, hoặc tụt trên biểu đồ tăng trưởng.
  • Con ngủ có những lúc ngừng thở ngắn, ngáy to, vặn mình khó ngủ.
  • Tiếng rít nghe thấy cả khi thở ra, giọng khóc khàn hoặc yếu, hoặc tiếng rít ngày càng to dần sau vài tháng.
  • Con có tiếng thở rít kèm u máu ở cằm, môi dưới, cổ.

Mềm sụn thanh quản là gì

Thanh quản (hộp thanh âm) nằm ở cổ, trên khí quản, được giữ hình dạng bằng sụn. Ở nhiều trẻ sơ sinh, phần mô phía trên dây thanh còn mềm và lỏng. Khi con hít vào, phần này bị hút xẹp vào đường thở, làm đường thở hẹp lại một phần và tạo tiếng rít. Tiếng thở bất thường như vậy gọi là thở rít.

Đây là bệnh bẩm sinh hay gặp, không do bố mẹ làm gì sai và không lây. Khi con lớn, sụn cứng dần và đường thở rộng hơn, nên tiếng rít thường giảm dần rồi hết.

Tiếng thở rít nghe như thế nào

  • Tiếng rít cao, the thé hoặc như tiếng chim kêu, nghe rõ ở cổ họng khi con hít vào.
  • Thường bắt đầu vài ngày đến vài tuần sau sinh, có thể tăng lên trong vài tháng đầu rồi giảm dần.
  • To hơn khi con khóc, bú, kích động, nằm ngửa, hoặc khi con bị cảm lạnh; nhỏ hơn khi con ngủ yên, nằm sấp lúc thức có người trông.
  • Giọng khóc của con vẫn trong, bình thường.
  • Khác với tiếng khụt khịt ở mũi, thường đỡ sau khi nhỏ nước muối, và tiếng khò khè ở ngực nghe khi thở ra trong viêm tiểu phế quản.

Khi nào là nhẹ, khi nào cần lo

Phần lớn trẻ bị mềm sụn thanh quản nhẹ: con có tiếng rít nhưng bú tốt, tăng cân đều, ngủ được, da môi hồng. Những trẻ này không cần điều trị gì ngoài theo dõi.

Cần đi khám sớm khi tiếng rít đi kèm khó bú, sặc nghẹn, nôn trớ nhiều, chậm tăng cân, hay ngừng thở khi ngủ. Cần cấp cứu khi con rút lõm lồng ngực, tím tái, ngừng thở kèm tím hay mềm nhũn. Ngoài ra, một đợt cảm lạnh hay viêm thanh quản có thể làm tiếng rít nặng lên rõ; khi con vừa có tiếng rít vừa thở gắng sức, hãy đưa con đi khám ngay.

Bác sĩ sẽ làm gì

Bác sĩ hỏi tiếng rít có từ khi nào, con bú, tăng cân ra sao, rồi nghe tiếng thở, xem con có rút lõm, đo nồng độ oxy bằng kẹp nhỏ ở ngón tay hay ngón chân. Để chẩn đoán chắc chắn, con thường được khám chuyên khoa tai mũi họng nhi và soi thanh quản bằng ống soi mềm nhỏ qua mũi, làm ngay tại phòng khám.

Trẻ bị mềm sụn thanh quản cũng hay bị trào ngược dạ dày thực quản, có thể làm tiếng rít nặng thêm; bác sĩ có thể kê thuốc nếu cần. Một số ít trẻ khó thở nhiều, bú kém hoặc không tăng cân cần phẫu thuật nhỏ qua đường miệng để cắt bớt phần mô thừa (tạo hình thượng thanh môn), thường chỉ nằm viện một đêm và đỡ nhanh sau mổ.

Chăm sóc con tại nhà

  • Cho con bú ở tư thế đầu cao hơn, gần như ngồi thẳng; cho bú từng ít, dừng giữa chừng để con nghỉ thở và ợ hơi.
  • Bế con thẳng người khoảng 20–30 phút sau bú nếu con hay ọc sữa.
  • Khi ngủ, luôn đặt con nằm ngửa trên mặt phẳng, chắc, không kê gối, không cho ngủ trên ghế rung hay mặt dốc, trừ khi bác sĩ dặn khác.
  • Cho con nằm sấp chơi khi thức và có người lớn trông; tư thế này thường làm tiếng rít nhỏ hơn.
  • Giữ nhà không khói thuốc lá, không đốt hương gần con; khi con bị cảm, làm sạch mũi bằng nước muối sinh lý 0,9%.
  • Ghi lại số cữ bú, số tã ướt, cân con theo lịch hẹn; quay video tiếng thở của con để bác sĩ xem, nhất là lúc tiếng rít to nhất.

Hiểu lầm thường gặp

Con thở rít là do thiếu canxi, phải cho uống canxi để sụn cứng lại.
Mềm sụn thanh quản là do cấu trúc thanh quản chưa trưởng thành, không do thiếu canxi. Uống thêm canxi không làm sụn cứng nhanh hơn và có thể gây hại nếu dùng sai.
Thở rít là có đờm, phải uống siro ho hay long đờm.
Tiếng rít do đường thở bị xẹp khi hít vào, không phải do đờm. Thuốc ho, thuốc long đờm không giúp và không dùng cho trẻ nhỏ.
Cho con ngủ nằm sấp hoặc kê gối cao để con dễ thở.
Ngủ sấp và kê gối làm tăng nguy cơ đột tử ở trẻ sơ sinh. Nằm sấp chỉ dùng khi con thức và có người trông; khi ngủ luôn nằm ngửa.
Bôi dầu gió, dầu tràm lên cổ ngực cho bớt rít.
Tinh dầu bạc hà, long não có thể gây co thắt thanh quản và khó thở ở trẻ dưới 2 tuổi. Không bôi những loại này cho con.

Bố mẹ hay hỏi

+Mềm sụn thanh quản bao lâu thì hết?

Phần lớn trẻ đỡ hẳn khi khoảng 1 tuổi, có trẻ đến 18 tháng – 2 tuổi mới hết hoàn toàn. Tiếng rít có thể to hơn trong vài tháng đầu trước khi giảm dần.

+Mềm sụn thanh quản có nguy hiểm không?

Phần lớn là nhẹ và tự khỏi. Một số ít trẻ khó thở nhiều, bú kém, chậm tăng cân cần điều trị, kể cả phẫu thuật. Vì vậy con cần được khám và theo dõi cân nặng đều đặn.

+Trẻ mềm sụn thanh quản có cần kiêng gì không?

Không cần kiêng ăn. Mẹ cho con bú bình thường, chia nhỏ cữ, cho ợ hơi; tránh khói thuốc và tránh để con nhiễm lạnh, cảm cúm khi có thể.

+Con thở rít khi ngủ có sao không?

Nếu tiếng rít nhỏ đi khi ngủ, con thở êm, không ngừng thở, không rút lõm thì thường không sao. Nếu con có lúc ngừng thở, ngáy to, vặn mình liên tục hoặc tím, hãy cho con đi khám.

+Có cần soi thanh quản cho con không?

Soi thanh quản bằng ống mềm qua mũi giúp bác sĩ chắc chắn tiếng rít là do mềm sụn và không có nguyên nhân khác. Thủ thuật nhanh, thường làm tại phòng khám tai mũi họng.

Nguồn tham khảo

  1. Stridor & Laryngomalacia: Is My Baby's Noisy Breathing Serious? — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)
  2. My baby has a stuffy nose. How can I help them sleep safely? — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)
  3. IMCI distance learning course (kèm IMCI Chart Booklet) — Tổ chức Y tế Thế giới (WHO)

Cập nhật 20/11/2026.

Thông tin trên trang dùng để bố mẹ hiểu và theo dõi con, không thay thế việc khám bệnh. Khi con có dấu hiệu nguy hiểm, hãy gọi 115 hoặc 113 (từ 1/11/2026 tổng đài 113 cũng tiếp nhận cấp cứu y tế), hoặc đưa con đến cơ sở y tế gần nhất. Cần người lắng nghe về chuyện của con: Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111, miễn phí, 24/7.

Bài liên quan

  • Sơ sinh thở khụt khịt, khò khè mũi

    Trẻ sơ sinh hay thở khụt khịt, có tiếng khò khè ở mũi vì lỗ mũi còn rất nhỏ và trong vài tháng đầu con chủ yếu thở bằng mũi, nên chỉ một chút dịch nhầy cũng thành tiếng. Nếu con vẫn bú tốt, ngủ được, không thở nhanh và da môi hồng, thường chỉ cần nhỏ nước muối sinh lý 0,9% trước bữa bú và trước khi ngủ. Không dùng thuốc nhỏ mũi co mạch, thuốc cảm, và không bôi dầu bạc hà, long não cho con. Đưa con đi cấp cứu ngay khi con thở rút lõm lồng ngực, tím tái, có lúc ngừng thở, bỏ bú, hoặc trẻ dưới 2 tháng thở từ 60 lần/phút trở lên.

  • Trẻ thở khò khè

    Khò khè là tiếng rít cao như tiếng huýt nhỏ, nghe rõ nhất khi con thở ra, do các ống phế quản nhỏ trong phổi bị hẹp lại. Dưới 2 tuổi, nguyên nhân hay gặp nhất là viêm tiểu phế quản do virus; trên 2 tuổi, khò khè lặp đi lặp lại thường do hen. Tiếng khụt khịt, khò khè do mũi nghẹt thì mất đi sau khi nhỏ nước muối sinh lý và hút mũi. Trẻ khò khè thật sự cần được bác sĩ khám trong ngày; con rút lõm lồng ngực, tím tái, có lúc ngừng thở, hoặc khò khè đột ngột sau khi sặc hay sau khi ăn, uống thuốc, bị ong đốt thì đến cấp cứu ngay.

  • Trào ngược dạ dày ở trẻ

    Trẻ dưới 1 tuổi hay bị trớ sữa vì van giữa thực quản và dạ dày chưa khép chặt; nếu con vẫn bú tốt, tăng cân đều và không quấy khóc nhiều thì đó là bình thường, thường đỡ nhiều sau 6 tháng khi con ngồi được và hết ở phần lớn trẻ khoảng 1 tuổi. Trẻ lớn và học sinh có thể bị ợ chua, nóng rát sau xương ức, hay nặng lên khi ăn khuya, ăn no rồi nằm, uống cà phê, nước tăng lực mùa thi. Đưa con đi khám ngay khi con nôn ra dịch xanh hoặc máu, nôn vọt mạnh sau mỗi cữ bú, bỏ bú, không tăng cân, hoặc có cơn ngừng thở, tím tái khi trớ.

  • Ngủ an toàn, phòng đột tử ở trẻ sơ sinh

    Để giảm nguy cơ đột tử khi ngủ, luôn đặt bé nằm ngửa cho mọi giấc ngủ đến 1 tuổi, trên nôi hoặc cũi riêng có mặt nệm phẳng, chắc, đặt trong phòng bố mẹ ít nhất 6 tháng đầu. Trong chỗ ngủ không có gì mềm: không gối, chăn, thú bông, gối chặn, quây đệm. Không ngủ chung giường với bé, không để bé ngủ trên ghế sofa, ghế bành hay võng, không ủ bé quá ấm và không hút thuốc gần bé. Nếu bé ngừng thở, tím tái hoặc mềm nhũn, gọi 115 hoặc 113 ngay và bắt đầu cấp cứu.

  • Trẻ sơ sinh tăng cân

    Trẻ sơ sinh thường sụt cân trong 3–4 ngày đầu, không quá 10% cân nặng lúc sinh, và phần lớn lấy lại cân nặng lúc sinh trong khoảng 2 tuần, có bé đến 3 tuần. Theo chuẩn tăng trưởng của WHO, mức tăng trung bình là khoảng 0,9–1 kg trong tháng đầu, 1–1,2 kg trong tháng thứ hai, 0,7–0,8 kg trong tháng thứ ba, rồi chậm dần còn khoảng 0,4–0,5 kg mỗi tháng lúc 5–6 tháng và 0,25–0,35 kg mỗi tháng ở nửa sau năm đầu. Điều quan trọng hơn con số của một tháng là đường cân nặng của con đi đều trên biểu đồ; con sụt quá 10%, chưa lấy lại cân nặng lúc sinh sau 2 tuần, hoặc đường cân tụt qua 2 vạch thì đưa con đi khám.

  • Viêm thanh quản, ho ông ổng

    Ho ông ổng như tiếng chó sủa, khàn tiếng, có khi thở rít khi hít vào, hay nặng lên về đêm, ở trẻ từ khoảng 6 tháng đến 5 tuổi, thường là viêm thanh quản cấp do virus (bệnh croup). Phần lớn trẻ bị nhẹ và đỡ sau vài ngày, nhưng nên cho con đi khám trong ngày vì bác sĩ có thể cho một liều thuốc giảm sưng. Thở rít ngay cả khi con nằm yên, không khóc, là dấu hiệu nặng: đưa con đến cấp cứu ngay, cũng như khi con rút lõm lồng ngực, tím tái, chảy dãi không nuốt được hoặc li bì.

Chủ đề khác