Trẻ bị viêm thanh quản, ho ông ổng: nhận biết, chăm sóc và khi nào đi viện
Tham vấn y khoa: BS. Bùi Việt Hưng (Sức khỏe tổng quát) · Thẩm định ngày 22/11/2026 · Biên soạn: Ban biên tập Sức khỏe Aiducation
Mầm non · 1–5 tuổiTiểu học · 6–10 tuổi
Trả lời nhanh
Ho ông ổng như tiếng chó sủa, khàn tiếng, có khi thở rít khi hít vào, hay nặng lên về đêm, ở trẻ từ khoảng 6 tháng đến 5 tuổi, thường là viêm thanh quản cấp do virus (bệnh croup). Phần lớn trẻ bị nhẹ và đỡ sau vài ngày, nhưng nên cho con đi khám trong ngày vì bác sĩ có thể cho một liều thuốc giảm sưng. Thở rít ngay cả khi con nằm yên, không khóc, là dấu hiệu nặng: đưa con đến cấp cứu ngay, cũng như khi con rút lõm lồng ngực, tím tái, chảy dãi không nuốt được hoặc li bì.
Khi nào cần đưa con đi khám
Gọi 115 hoặc 113, hoặc đến cấp cứu ngay khi
- Con thở rít (tiếng rít thô khi hít vào) ngay cả khi đang nằm yên, không khóc, không ho.
- Phần dưới lồng ngực hoặc hõm cổ lõm vào mỗi khi con hít vào, con phải gắng sức để thở, thở rên.
- Môi, lưỡi hoặc da tím tái, tái xám, nổi vân.
- Con li bì, khó đánh thức, mềm nhũn, hoặc yên lặng bất thường sau một lúc thở vất vả.
- Con vật vã, hoảng sợ, khó thở và không dỗ được.
- Con sốt cao, chảy nước dãi, khó nuốt, muốn ngồi cúi người về trước, giọng nói lúng búng: có thể là viêm nắp thanh quản.
- Trẻ dưới 1 tuổi có tiếng thở rít, hoặc ho ông ổng bắt đầu đột ngột sau khi sặc, sau khi ăn, uống thuốc hay bị ong đốt.
Đưa con đi khám trong ngày khi
- Bố mẹ nghĩ con bị viêm thanh quản cấp (ho ông ổng, khàn tiếng): cho con đi khám trong ngày.
- Con từng có tiếng thở rít nhưng hiện đã hết.
- Trẻ dưới 1 tuổi ho ông ổng, kể cả khi không thở rít.
- Sốt quá 3 ngày, hoặc đã hết sốt hơn một ngày rồi sốt lại.
- Con uống ít, tiểu ít hơn hẳn mọi ngày.
- Ho ông ổng kéo dài quá 2 tuần, hoặc con bị viêm thanh quản như vậy từ 3 lần trở lên.
Viêm thanh quản cấp ở trẻ là gì
Bệnh croup, hay viêm thanh khí quản cấp, là tình trạng thanh quản và khí quản, đoạn ngay dưới dây thanh, bị sưng do virus. Đường thở của trẻ nhỏ vốn hẹp, nên chỉ sưng một chút cũng làm tiếng ho đổi thành ông ổng, giọng khàn, và khi sưng nhiều thì không khí đi qua tạo ra tiếng rít khi hít vào.
Bệnh hay gặp ở trẻ từ 6 tháng đến 5 tuổi, nhiều nhất khoảng 1–3 tuổi. Thường con bị sổ mũi, sốt nhẹ, ho 1–3 ngày trước, rồi nửa đêm đột nhiên thức dậy ho ông ổng, khàn tiếng. Sáng ra con có thể chơi gần như bình thường, rồi tối hôm sau lại nặng hơn. Phần lớn trẻ đỡ trong khoảng 2 ngày, tiếng ho có thể còn kéo dài 1–2 tuần.
Có một thể khác hay gọi là viêm thanh quản co thắt: con đi ngủ khỏe mạnh, không sốt, rồi nửa đêm thức dậy khàn tiếng, thở rít, ho ông ổng. Cơn có thể qua sau khoảng nửa giờ nhưng hay lặp lại vào các đêm sau.
Nhẹ hay nặng: nhìn và nghe con
- Nhẹ: con chỉ ho ông ổng, khàn tiếng, có thể có tiếng rít khi khóc hay quấy, nhưng khi nằm yên thì thở êm, vẫn chơi, vẫn ăn uống được.
- Nặng hơn: con thở rít cả khi nằm yên, không khóc. Theo hướng dẫn của Bộ Y tế, đây đã là khó thở thanh quản mức độ cần điều trị ngay, và nếu kèm thở nhanh, rút lõm lồng ngực thì phải nhập viện.
- Rất nặng: con vật vã, kích thích hoặc lả đi, tím tái. Đây là cấp cứu, gọi 115 hoặc 113.
- Tiếng rít nhỏ đi trong khi con vẫn thở rất mệt, hoặc con lơ mơ, không có nghĩa là đỡ; có thể con đã kiệt sức.
Những bệnh dễ nhầm và nguy hiểm hơn
- Viêm nắp thanh quản: sốt cao đột ngột, con trông rất mệt, ít ho, chảy dãi, khó nuốt, thích ngồi cúi về trước, cổ hơi ngửa. Bệnh nay ít gặp nhờ vắc xin Hib trong mũi tiêm phối hợp 5 trong 1 hoặc 6 trong 1, nhưng vẫn là cấp cứu.
- Hóc dị vật: ho sặc, thở rít bắt đầu đột ngột khi con đang ăn hạt, lạc hoặc chơi đồ nhỏ, không có cảm lạnh trước đó.
- Bạch hầu: họng có màng trắng xám bám chắc, cổ sưng to, hay gặp ở trẻ chưa tiêm đủ vắc xin.
- Phản vệ: khàn tiếng, thở rít đột ngột kèm sưng môi, mề đay sau khi ăn, uống thuốc hoặc bị ong đốt.
- Thở rít ở trẻ dưới 1 tuổi, hoặc viêm thanh quản lặp lại nhiều lần: có thể có hẹp đường thở bẩm sinh, cần khám chuyên khoa.
Bác sĩ sẽ làm gì
Bác sĩ thường chẩn đoán qua tiếng ho và cách con thở, không cần chụp phim hay xét nghiệm. Khám nhẹ nhàng, để con ngồi trong lòng bố mẹ, vì khi trẻ hoảng sợ và khóc, khó thở có thể nặng thêm.
Nhiều trẻ được cho một liều corticoid uống để giảm sưng thanh quản; thuốc giúp con đỡ nhanh hơn và ít phải vào viện. Trẻ nặng được khí dung adrenalin, thở oxy và theo dõi tại viện vài giờ vì tác dụng của adrenalin có thể hết sau khoảng 2 giờ. Loại thuốc và liều do bác sĩ quyết định.
Bệnh do virus nên kháng sinh không giúp, và siro ho cũng không có ích. Bác sĩ chỉ kê kháng sinh khi khám thấy nhiễm khuẩn kèm theo.
Chăm con ở nhà khi bác sĩ cho về
- Bế con ngồi thẳng hoặc tựa vào người bố mẹ; tư thế ngồi giúp con thở dễ hơn nằm.
- Giữ con bình tĩnh: ôm, ru, đọc truyện, cho xem thứ con thích. Khóc làm thanh quản sưng và tiếng rít nặng thêm.
- Cho con uống nước, bú mẹ hoặc bú sữa nhiều lần.
- Ngủ cùng phòng với con vài đêm để nghe thấy nếu con thở rít; trẻ dưới 1 tuổi vẫn ngủ trên giường riêng, nằm ngửa.
- Không cho con hít hơi nước nóng, không xông, không đưa con vào phòng tắm đầy hơi nóng: cách này không có bằng chứng giúp ích và dễ gây bỏng.
- Kiểm tra con nhiều lần, kể cả ban đêm. Nếu con thở rít khi nằm yên hoặc có bất kỳ dấu hiệu cấp cứu nào, đi ngay, không chờ sáng.
Chăm sóc con tại nhà
- Cho con đi khám trong ngày khi nghĩ con bị viêm thanh quản cấp, kể cả khi con có vẻ nhẹ.
- Bế con ngồi thẳng, dỗ con bình tĩnh, cho uống nước hoặc bú nhiều lần.
- Nếu con sốt và khó chịu, dùng paracetamol 10–15 mg/kg/lần, cách nhau 4–6 giờ.
- Không cho con dùng thuốc ho, thuốc cảm, thuốc long đờm; trẻ từ 1 tuổi có thể dùng nửa đến một thìa cà phê mật ong để dịu ho.
- Không xông hơi nóng, không bôi dầu có tinh dầu bạc hà, long não lên mũi hay ngực trẻ nhỏ.
- Không để ai hút thuốc trong nhà; khói thuốc làm bệnh nặng hơn.
- Ngủ cùng phòng với con trong vài đêm đầu và kiểm tra tiếng thở của con.
Hiểu lầm thường gặp
- Con ho ông ổng thì cho xông lá hoặc ngồi trong phòng tắm nước nóng cho thông.
- Hít hơi nước nóng không được chứng minh là giúp trẻ viêm thanh quản, và nồi nước sôi hay vòi nước nóng dễ làm trẻ bị bỏng. Bế con ngồi thẳng, dỗ con bình tĩnh và cho con đi khám là cách đúng.
- Ho ông ổng là có đờm đặc, cho uống siro ho, thuốc long đờm cho tan.
- Tiếng ông ổng do thanh quản bị sưng, không phải do đờm. Siro ho không giúp và có thể có hại; thuốc long đờm chống chỉ định cho trẻ dưới 2 tuổi. Thuốc thật sự giúp là corticoid do bác sĩ cho sau khi khám.
- Viêm thanh quản là viêm, phải dùng kháng sinh.
- Viêm thanh quản cấp ở trẻ gần như luôn do virus, nên kháng sinh không có tác dụng. Bác sĩ chỉ kê khi có nhiễm khuẩn kèm theo.
- Sáng ra con chơi bình thường là đã khỏi, không cần đi khám.
- Bệnh hay nhẹ đi ban ngày rồi nặng lại vào đêm hôm sau. Cho con đi khám trong ngày giúp bác sĩ đánh giá mức độ và cho thuốc giảm sưng nếu cần.
Bố mẹ hay hỏi
+Trẻ bị viêm thanh quản bao lâu thì khỏi?
Phần lớn trẻ đỡ trong khoảng 2 ngày, có trẻ kéo dài 5–6 ngày và nặng hơn về đêm. Tiếng ho ông ổng có thể còn đến khoảng 2 tuần; quá 2 tuần thì đưa con đi khám lại.
+Viêm thanh quản ở trẻ có lây không?
Có, các virus gây bệnh lây qua giọt bắn khi ho, hắt hơi và qua tay, giống như virus cảm lạnh. Rửa tay thường xuyên, che miệng khi ho, và cho con đi học lại khi đã hết sốt, đủ khỏe để sinh hoạt bình thường.
+Nửa đêm con ho ông ổng, thở rít thì làm gì?
Bế con ngồi dậy, dỗ con bình tĩnh và nghe xem con có thở rít khi đã nằm yên, không khóc không. Nếu có, hoặc con rút lõm lồng ngực, tím tái, li bì, gọi 115 hoặc 113 hay đến cấp cứu ngay; nếu chỉ ho ông ổng mà thở êm, cho con đi khám ngay sáng hôm đó.
+Trẻ bị viêm thanh quản có được tắm không?
Được. Tắm nhanh bằng nước ấm trong phòng kín gió, lau khô rồi mặc ấm vừa phải. Không cố cho con ngồi lâu trong phòng đầy hơi nóng để chữa bệnh.
+Con hay bị viêm thanh quản đi lại có sao không?
Một số trẻ bị nhiều đợt, nhất là thể co thắt về đêm, và thường đỡ dần khi lớn. Nếu con bị từ 3 lần trở lên, hoặc lần nào cũng nặng, bác sĩ có thể cho khám tai mũi họng hay hô hấp để tìm hẹp đường thở, dị ứng hoặc trào ngược.
Nguồn tham khảo
- Croup — NHS (Anh)
- Croup in Young Children — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)
- Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị một số bệnh về tai mũi họng (QĐ 5643/QĐ-BYT), mục Viêm thanh quản cấp tính hạ thanh môn — Bộ Y tế, Cục Quản lý Khám, chữa bệnh
- Pocket book of hospital care for children (Viral croup) — Tổ chức Y tế Thế giới (WHO)
Cập nhật 20/11/2026.
Thông tin trên trang dùng để bố mẹ hiểu và theo dõi con, không thay thế việc khám bệnh. Khi con có dấu hiệu nguy hiểm, hãy gọi 115 hoặc 113 (từ 1/11/2026 tổng đài 113 cũng tiếp nhận cấp cứu y tế), hoặc đưa con đến cơ sở y tế gần nhất. Cần người lắng nghe về chuyện của con: Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111, miễn phí, 24/7.
Bài liên quan
- Trẻ bị khàn tiếng
Phần lớn trẻ khàn tiếng là do viêm thanh quản khi cảm lạnh, hoặc do la hét, hát to quá nhiều; khàn tiếng thường đỡ sau 1–2 tuần nếu con được nghỉ giọng và uống đủ nước. Đưa con đi khám tai mũi họng khi khàn tiếng không đỡ sau 2 tuần, khàn tăng dần, hay bị đi bị lại, hoặc trẻ dưới 2 tháng bị khàn tiếng. Con khàn tiếng kèm thở rít, khó thở, chảy dãi không nuốt được, hoặc khàn tiếng sau va đập vào cổ hay sau khi sặc thì đến cấp cứu ngay.
- Trẻ ho về đêm
Trẻ hay ho nhiều hơn về đêm vì khi nằm, dịch mũi chảy xuống họng và không khí phòng ngủ thường khô, lạnh. Nếu con chỉ ho vài đêm trong đợt cảm lạnh, ban ngày vẫn chơi khỏe, có thể chăm ở nhà bằng nước muối sinh lý, đủ nước và mật ong cho trẻ từ 1 tuổi. Ho đêm kéo dài quá 2 tuần, đêm nào cũng ho kèm khò khè, hoặc ho tái đi tái lại cần đi khám để tìm hen hay dị ứng. Con thở rít khi nằm yên, rút lõm lồng ngực, môi tím thì đến cấp cứu ngay.
- Con bị ho
Phần lớn trẻ ho là do cảm lạnh, viêm họng do virus và tự đỡ dần; tiếng ho có thể kéo dài tới 3 tuần dù con đã khỏe. Điều cần nhìn là nhịp thở: trẻ dưới 2 tháng thở từ 60 lần/phút, trẻ 2–12 tháng từ 50 lần/phút, trẻ 1–5 tuổi từ 40 lần/phút là thở nhanh, cần đi khám trong ngày. Con rút lõm lồng ngực, thở rít khi nằm yên, môi tím, hoặc ho sặc đột ngột khi đang ăn, đang chơi thì đến cấp cứu ngay.
- Dấu hiệu suy hô hấp ở trẻ
Suy hô hấp là khi con phải gắng sức để thở mà vẫn không lấy đủ oxy. Dấu hiệu bố mẹ nhìn thấy được: thở nhanh, phần dưới lồng ngực lõm vào khi hít vào, cánh mũi phập phồng, thở rên, đầu gật gù theo nhịp thở, môi và lưỡi tím tái, bỏ bú, li bì hoặc vật vã. Khi thấy bất kỳ dấu hiệu nào trong số này, gọi 115 hoặc 113 hay đưa con đến cấp cứu ngay; trẻ dưới 1 tuổi nặng lên rất nhanh nên không chờ xem có đỡ không.
- Hóc dị vật
Nếu con còn ho được, khóc được, nói được, hãy để con tự ho và ở sát bên con; không vỗ, không móc họng. Nếu con không ho ra tiếng, không khóc, không thở được: trẻ dưới 1 tuổi thì vỗ lưng 5 lần rồi ấn ngực 5 lần; trẻ từ 1 tuổi thì vỗ lưng 5 lần rồi ấn bụng (thủ thuật Heimlich) 5 lần, lặp lại đến khi dị vật ra. Gọi 115 hoặc 113 ngay, và nếu con lả đi, bất tỉnh thì bắt đầu ép tim thổi ngạt.
- Thuốc ho cho trẻ
Phần lớn trẻ ho do cảm lạnh, virus và tự đỡ; thuốc ho, thuốc cảm bán sẵn không giúp con khỏi nhanh hơn và có thể gây hại. Trẻ dưới 6 tuổi không tự dùng thuốc ho, thuốc cảm; trẻ 6–12 tuổi chỉ dùng khi bác sĩ hoặc dược sĩ khuyên. Thuốc long đờm như acetylcystein, carbocistein chống chỉ định cho trẻ dưới 2 tuổi, thuốc có codein không dùng cho trẻ dưới 12 tuổi. Với trẻ từ 1 tuổi, một thìa mật ong trước khi ngủ, nước ấm và nhỏ nước muối sinh lý thường giúp dịu ho. Con thở nhanh, rút lõm lồng ngực, thở rít, tím tái, hoặc li bì sau uống thuốc thì đến cấp cứu ngay.
Chủ đề khác