Ho, sổ mũi, viêm họng

Trẻ ho về đêm: nguyên nhân thường gặp và khi nào cần đi khám

Tham vấn y khoa: BS. Bùi Việt Hưng (Sức khỏe tổng quát) · Thẩm định ngày 22/11/2026 · Biên soạn: Ban biên tập Sức khỏe Aiducation

Mầm non · 1–5 tuổiTiểu học · 6–10 tuổi

Trả lời nhanh

Trẻ hay ho nhiều hơn về đêm vì khi nằm, dịch mũi chảy xuống họng và không khí phòng ngủ thường khô, lạnh. Nếu con chỉ ho vài đêm trong đợt cảm lạnh, ban ngày vẫn chơi khỏe, có thể chăm ở nhà bằng nước muối sinh lý, đủ nước và mật ong cho trẻ từ 1 tuổi. Ho đêm kéo dài quá 2 tuần, đêm nào cũng ho kèm khò khè, hoặc ho tái đi tái lại cần đi khám để tìm hen hay dị ứng. Con thở rít khi nằm yên, rút lõm lồng ngực, môi tím thì đến cấp cứu ngay.

Khi nào cần đưa con đi khám

Gọi 115 hoặc 113, hoặc đến cấp cứu ngay khi

  • Con thở rít, tiếng rít nghe rõ cả khi con nằm yên, không khóc.
  • Phần dưới lồng ngực lõm vào mỗi khi con hít vào, con phải ngồi dậy hoặc cúi người về trước mới thở được.
  • Môi, lưỡi tím tái, hoặc con lả đi, ngừng thở sau cơn ho.
  • Con chảy nước dãi nhiều, không nuốt được, nói không ra tiếng.
  • Con đã được chẩn đoán hen, dùng thuốc cắt cơn theo hướng dẫn mà không đỡ, hoặc mệt đến mức nói không hết câu.

Đưa con đi khám trong ngày khi

  • Con thở nhanh khi ngủ: từ 40 lần/phút ở trẻ 1–5 tuổi, đếm trọn 1 phút.
  • Ho ông ổng như chó sủa, khàn tiếng, dù đã dịu bớt khi con thức.
  • Ho thành từng cơn dài về đêm, cuối cơn có tiếng rít hoặc nôn.
  • Đêm nào cũng ho, hoặc ho kèm khò khè, kéo dài quá 2 tuần.
  • Con ngáy to, ngủ há miệng, có lúc ngừng thở rồi thở hắt ra.
  • Ho đêm khiến con mệt, buồn ngủ, kém tập trung ở lớp.

Vì sao con ho nhiều về đêm

Ban ngày, con nuốt dịch mũi mà không để ý. Khi nằm xuống, dịch mũi chảy ngược xuống họng, kích thích họng và làm con ho, nhất là lúc mới ngủ và lúc gần sáng. Đây là lý do phổ biến nhất ở trẻ đang cảm lạnh hoặc viêm mũi.

Phòng ngủ bật điều hòa lạnh, quạt thổi thẳng vào người, không khí khô, hay chăn gối, thú bông nhiều bụi cũng làm đường thở nhạy hơn. Khói thuốc lá bám trên quần áo người lớn là thứ kích thích đường thở của trẻ rất mạnh.

Những nguyên nhân cần bác sĩ khám

  • Hen: ho khan về đêm và gần sáng, ho khi chạy nhảy hoặc khi trời trở lạnh, có thể khò khè, nhà có người hen hoặc dị ứng. Ho đêm kéo dài có khi là dấu hiệu duy nhất của hen ở trẻ.
  • Viêm mũi dị ứng, viêm xoang: hắt hơi, ngứa mũi, nghẹt mũi kéo dài, ho nhiều khi nằm.
  • Viêm thanh quản cấp (bệnh croup): con đang khỏe đi ngủ, nửa đêm thức dậy ho ông ổng, khàn tiếng, có thể thở rít. Hay gặp ở trẻ nhỏ.
  • Ho gà: ho từng tràng dài, nặng về đêm, sau cơn có tiếng rít hoặc nôn, kéo dài nhiều tuần.
  • Trào ngược dạ dày: ho hoặc hắng giọng sau khi nằm, nhất là khi con ăn no sát giờ ngủ.
  • Phì đại amidan, VA: ngáy to, ngủ há miệng, có lúc ngừng thở, ho vì khô họng.

Khi con ho ông ổng nửa đêm

Bố mẹ giữ bình tĩnh, bế con ngồi thẳng trên lòng, dỗ con nín vì khóc làm tiếng rít nặng hơn. Nhiều trẻ dịu đi sau vài phút được ôm và thở không khí mát.

Hướng dẫn hiện nay không còn khuyên cho trẻ hít hơi nước nóng, vì không có lợi rõ ràng mà lại dễ gây bỏng. Nếu tiếng rít vẫn nghe rõ khi con đã nằm yên, hoặc con rút lõm lồng ngực, tím tái, đưa con đến cấp cứu ngay. Bác sĩ có thuốc giúp giảm sưng thanh quản rất nhanh.

Bác sĩ sẽ làm gì

Bác sĩ hỏi kỹ con ho từ bao giờ, giờ nào ho nhiều, có khò khè, ngáy, ợ chua không, nhà có ai hen, dị ứng hay hút thuốc. Khám mũi, họng, nghe phổi. Video quay tiếng ho đêm của con giúp ích rất nhiều.

Nếu nghi hen, bác sĩ có thể cho đo chức năng hô hấp với trẻ lớn hoặc cho thử thuốc rồi hẹn khám lại. Thuốc dự phòng hen do bác sĩ kê và theo dõi; đừng tự mua thuốc xịt hay thuốc uống cho con.

Chăm sóc con tại nhà

  • Nhỏ nước muối sinh lý 0,9% vào mũi trước giờ ngủ; trẻ lớn biết xì mũi thì cho xì nhẹ từng bên.
  • Trẻ từ 1 tuổi có thể uống một thìa cà phê mật ong trước khi ngủ. Không cho trẻ dưới 1 tuổi ăn mật ong.
  • Để điều hòa ở mức mát vừa phải, không quá lạnh, không để quạt hay luồng gió lạnh thổi thẳng vào con.
  • Trẻ lớn có thể kê gối cao hơn một chút. Trẻ dưới 1 tuổi vẫn nằm ngửa trên mặt phẳng, không kê gối, không chèn đồ quanh đầu.
  • Cho con ăn tối sớm hơn, tránh ăn no sát giờ ngủ.
  • Giặt chăn ga, vỏ gối bằng nước nóng mỗi tuần, cất bớt thú bông, không hút thuốc trong nhà.

Hiểu lầm thường gặp

Ho về đêm là do con bị nhiễm lạnh, phải ủ thật ấm.
Ủ kín làm con nóng, ra mồ hôi, ngủ không yên. Phòng thoáng, mát vừa phải, không có gió lùa thẳng vào người mới tốt cho đường thở.
Xông lá cho con trước khi ngủ để hết ho đêm.
Xông hơi nóng dễ gây bỏng và không giúp con bớt ho. Với trẻ dưới 2 tuổi, không xông và không bôi dầu có tinh dầu bạc hà, long não lên mũi hay ngực vì có thể gây co thắt đường thở.
Siro lá hẹ, húng chanh hấp mật ong an toàn cho trẻ ở mọi tuổi.
Với trẻ từ 1 tuổi, một ít siro tự làm có thể làm dịu họng, nhưng không chữa được nguyên nhân gây ho đêm. Trẻ dưới 1 tuổi không được dùng vì có mật ong. Nếu con ho đêm kéo dài, nên đưa con đi khám thay vì đổi hết loại siro này sang loại khác.
Ho đêm lâu ngày là viêm phế quản, cần uống kháng sinh.
Ho đêm kéo dài thường do dịch mũi, hen hay dị ứng, kháng sinh không giúp được. Cần bác sĩ khám để tìm đúng nguyên nhân.

Bố mẹ hay hỏi

+Trẻ ho về đêm nhưng ban ngày không ho là bị gì?

Thường do dịch mũi chảy xuống họng khi nằm, hay gặp trong và sau đợt cảm lạnh. Nếu kéo dài quá 2 tuần, kèm khò khè hoặc ho khi chạy nhảy, nên đi khám để xem có hen hay viêm mũi dị ứng không.

+Con ho về đêm có nên bật máy tạo độ ẩm không?

Có thể dùng nếu phòng quá khô, chọn loại phun hơi mát, rửa sạch và thay nước hằng ngày để không sinh nấm mốc. Không dùng loại hơi nóng cạnh giường trẻ.

+Mật ong trị ho đêm cho trẻ mấy tuổi?

Từ 1 tuổi trở lên, khoảng nửa thìa đến một thìa cà phê (2–5 ml) mỗi lần, uống trước khi ngủ, có thể pha với nước ấm.

+Con ho đêm có cần đánh thức dậy cho uống nước không?

Không cần. Nếu con tự thức dậy vì ho, cho con uống vài ngụm nước ấm, bế ngồi dậy một lúc rồi cho ngủ lại.

+Ho về đêm có phải dấu hiệu của hen không?

Có thể. Ho khan về đêm, gần sáng, tái đi tái lại nhiều lần hoặc kéo dài nhiều tuần là một dấu hiệu gợi ý hen ở trẻ, nhất là khi nhà có người bị hen hoặc dị ứng. Chỉ bác sĩ khám mới chẩn đoán được.

Nguồn tham khảo

  1. Croup — NHS (Anh)
  2. Asthma — NHS (Anh)
  3. Coughs and Colds: Medicines or Home Remedies? — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)
  4. Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị hen trẻ em dưới 5 tuổi (Quyết định 4888/QĐ-BYT) — Bộ Y tế

Cập nhật 20/11/2026.

Thông tin trên trang dùng để bố mẹ hiểu và theo dõi con, không thay thế việc khám bệnh. Khi con có dấu hiệu nguy hiểm, hãy gọi 115 hoặc 113 (từ 1/11/2026 tổng đài 113 cũng tiếp nhận cấp cứu y tế), hoặc đưa con đến cơ sở y tế gần nhất. Cần người lắng nghe về chuyện của con: Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111, miễn phí, 24/7.

Bài liên quan

  • Con bị ho

    Phần lớn trẻ ho là do cảm lạnh, viêm họng do virus và tự đỡ dần; tiếng ho có thể kéo dài tới 3 tuần dù con đã khỏe. Điều cần nhìn là nhịp thở: trẻ dưới 2 tháng thở từ 60 lần/phút, trẻ 2–12 tháng từ 50 lần/phút, trẻ 1–5 tuổi từ 40 lần/phút là thở nhanh, cần đi khám trong ngày. Con rút lõm lồng ngực, thở rít khi nằm yên, môi tím, hoặc ho sặc đột ngột khi đang ăn, đang chơi thì đến cấp cứu ngay.

  • Hen phế quản ở trẻ

    Hen phế quản (hen suyễn) là bệnh viêm mạn tính của đường thở: con khò khè, ho về đêm và gần sáng, ho hoặc khó thở khi chạy nhảy, khi cảm lạnh hay trời trở lạnh, và các triệu chứng cứ tái đi tái lại. Hen chưa chữa khỏi hẳn được nhưng kiểm soát tốt được: phần lớn trẻ dùng thuốc dự phòng dạng hít đều đặn theo đơn sẽ đi học, chơi thể thao như bạn bè. Trong cơn hen, dùng thuốc cắt cơn theo kế hoạch bác sĩ đã dặn; nếu không đỡ, con mệt đến mức nói không hết câu, môi tím hoặc lơ mơ thì gọi 115 hoặc 113 ngay.

  • Viêm mũi dị ứng ở trẻ

    Viêm mũi dị ứng là khi niêm mạc mũi phản ứng quá mức với những thứ vô hại như mạt bụi nhà, nấm mốc, lông chó mèo, phấn hoa: con hắt hơi từng tràng, ngứa mũi, chảy nước mũi trong, nghẹt mũi, kéo dài nhiều tuần hoặc tái lại theo mùa, thường không sốt. Bệnh không nguy hiểm nhưng làm con ngủ kém, học kém tập trung; kiểm soát bằng cách tránh dị nguyên, rửa mũi nước muối, và thuốc kháng histamin loại ít gây buồn ngủ hoặc corticoid xịt mũi theo hướng dẫn của bác sĩ. Con khò khè, khó thở, hoặc sưng môi, sưng mặt kèm khó thở thì đến cấp cứu ngay.

  • Trẻ sổ mũi, nghẹt mũi

    Sổ mũi, nghẹt mũi ở trẻ phần lớn do cảm lạnh, thường đỡ sau 7–10 ngày, có khi tới 2 tuần. Nước mũi chuyển vàng, xanh trong vài ngày là bình thường. Chăm ở nhà bằng nước muối sinh lý 0,9% nhỏ trước khi bú và trước khi ngủ; không dùng thuốc cảm, thuốc nhỏ mũi co mạch cho trẻ nhỏ khi bác sĩ chưa kê. Trẻ nghẹt mũi đến mức không bú được, thở rút lõm lồng ngực, tím tái, hoặc trẻ dưới 3 tháng sốt từ 38°C cần đi khám ngay.

  • Trào ngược dạ dày ở trẻ

    Trẻ dưới 1 tuổi hay bị trớ sữa vì van giữa thực quản và dạ dày chưa khép chặt; nếu con vẫn bú tốt, tăng cân đều và không quấy khóc nhiều thì đó là bình thường, thường đỡ nhiều sau 6 tháng khi con ngồi được và hết ở phần lớn trẻ khoảng 1 tuổi. Trẻ lớn và học sinh có thể bị ợ chua, nóng rát sau xương ức, hay nặng lên khi ăn khuya, ăn no rồi nằm, uống cà phê, nước tăng lực mùa thi. Đưa con đi khám ngay khi con nôn ra dịch xanh hoặc máu, nôn vọt mạnh sau mỗi cữ bú, bỏ bú, không tăng cân, hoặc có cơn ngừng thở, tím tái khi trớ.

  • Trẻ ngủ ngáy

    Trẻ ngáy nhẹ vài đêm khi bị cảm, nghẹt mũi thường không đáng lo. Con nên đi khám khi ngáy từ 3 đêm mỗi tuần trở lên, ngáy to, hoặc kèm ngừng thở, thở hổn hển, há miệng thở, đái dầm, ban ngày buồn ngủ hay quấy, kém tập trung; đây có thể là ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn, hay gặp nhất ở trẻ 2–6 tuổi có VA và amidan to. Nếu con ngừng thở lâu kèm môi tím, khó thở, rút lõm lồng ngực ngay cả khi thức, hoặc không nuốt được nước bọt, hãy gọi 115 hoặc 113.

Chủ đề khác