Trẻ bị khàn tiếng: nguyên nhân, cách chăm và khi nào cần đi khám
Tham vấn y khoa: BS. Bùi Việt Hưng (Sức khỏe tổng quát) · Thẩm định ngày 22/11/2026 · Biên soạn: Ban biên tập Sức khỏe Aiducation
Mầm non · 1–5 tuổiTiểu học · 6–10 tuổiTHCS · 11–14 tuổi
Trả lời nhanh
Phần lớn trẻ khàn tiếng là do viêm thanh quản khi cảm lạnh, hoặc do la hét, hát to quá nhiều; khàn tiếng thường đỡ sau 1–2 tuần nếu con được nghỉ giọng và uống đủ nước. Đưa con đi khám tai mũi họng khi khàn tiếng không đỡ sau 2 tuần, khàn tăng dần, hay bị đi bị lại, hoặc trẻ dưới 2 tháng bị khàn tiếng. Con khàn tiếng kèm thở rít, khó thở, chảy dãi không nuốt được, hoặc khàn tiếng sau va đập vào cổ hay sau khi sặc thì đến cấp cứu ngay.
Khi nào cần đưa con đi khám
Gọi 115 hoặc 113, hoặc đến cấp cứu ngay khi
- Khàn tiếng hoặc mất tiếng kèm thở rít, khó thở, phần dưới lồng ngực hay hõm cổ lõm vào khi hít vào.
- Con chảy nước dãi, không nuốt được cả nước bọt, muốn ngồi cúi người về trước để thở.
- Sau một cú va đập vào cổ (bóng đập, ngã, đánh nhau), con khàn tiếng, đau cổ, nuốt đau hoặc khó thở.
- Khàn tiếng xuất hiện ngay sau khi con sặc, hóc một vật gì đó.
- Khàn tiếng kèm sưng môi, sưng mặt, nổi mề đay sau khi ăn, uống thuốc hoặc bị ong đốt.
- Môi tím tái, hoặc con li bì, lả đi.
Đưa con đi khám trong ngày khi
- Khàn tiếng không đỡ sau 2 tuần, khàn tăng dần, hoặc bị khàn đi khàn lại nhiều lần.
- Trẻ dưới 2 tháng tuổi khàn tiếng, hoặc trẻ sơ sinh khóc khàn, khóc yếu ngay từ khi sinh.
- Ho ông ổng như chó sủa kèm khàn tiếng ở trẻ nhỏ, kể cả khi hiện tại con không thở rít.
- Đau nhiều khi nuốt, khi nói, hoặc sốt quá 3 ngày.
- Khàn tiếng kèm ho ra máu, sụt cân, hoặc sờ thấy khối ở cổ.
- Khàn tiếng kèm thở ồn, ngáy to dần, hoặc thấy con nói mệt, hụt hơi.
Vì sao con bị khàn tiếng
Giọng nói được tạo ra khi hai dây thanh trong thanh quản, ở phía trước cổ, rung lên. Khi dây thanh bị sưng, bị kích ứng hoặc có gì đó bám vào, chúng không khép kín và rung đều được, nên tiếng nói trở nên rè, trầm, có khi chỉ còn thì thào.
Ở trẻ em, nguyên nhân hay gặp nhất là virus gây cảm lạnh làm viêm thanh quản; khàn tiếng thường đến từ từ và đi cùng sổ mũi, ho, đau họng. Nguyên nhân hay gặp thứ hai là dùng giọng quá sức: la hét khi chơi, cổ vũ, hát to, khóc nhiều.
Những nguyên nhân cần phân biệt
- Viêm thanh quản cấp do virus: khàn tiếng kèm triệu chứng cảm lạnh, thường hết sau 1–2 tuần.
- Viêm thanh quản cấp ở trẻ nhỏ (bệnh croup): khàn tiếng, ho ông ổng như chó sủa, có thể thở rít, hay nặng về đêm. Thở rít khi nằm yên là dấu hiệu cần cấp cứu.
- Hạt xơ dây thanh (hạt dây thanh): hay gặp ở trẻ hay la hét, nói to. Khàn kéo dài, nặng hơn vào cuối ngày, giọng đỡ sau khi nghỉ ngơi.
- Dị ứng, trào ngược dạ dày, khói thuốc: khàn nhẹ, kéo dài, hay hắng giọng, có thể kèm hắt hơi, ợ chua.
- U nhú thanh quản: hiếm, khàn tăng dần qua nhiều tuần, về sau có thể thở ồn hoặc khó thở. Cần nội soi để phát hiện.
- Khàn ngay sau sặc, sau va đập vào cổ, hoặc sau khi con được đặt ống thở khi phẫu thuật: cần được khám sớm.
- Vỡ giọng ở tuổi dậy thì: giọng lúc trầm lúc cao, bể tiếng, nhưng con không đau và vẫn nói được bình thường.
Bác sĩ sẽ làm gì
Bác sĩ hỏi con khàn từ bao giờ, có hay la hét, có cảm cúm, có sặc hay va đập không, rồi khám mũi, họng, cổ và nghe phổi. Nếu khàn kéo dài quá 2 tuần, bác sĩ tai mũi họng thường nội soi thanh quản bằng một ống nhỏ có đèn qua mũi hoặc miệng để nhìn trực tiếp dây thanh. Thủ thuật nhanh và trẻ được dỗ dành, gây tê tại chỗ nếu cần.
Khàn tiếng do virus không cần kháng sinh. Với hạt xơ dây thanh, cách chữa chính là tập dùng giọng đúng với chuyên gia âm ngữ trị liệu và bỏ thói quen la hét; phần lớn trẻ không cần mổ. Bác sĩ chỉ kê thuốc khi tìm ra nguyên nhân cụ thể như dị ứng hay trào ngược.
Giúp con giữ giọng
- Nói với con rằng gọi bạn ở xa thì đi lại gần, không hét qua sân hay qua phòng.
- Trong nhà, hạn chế để tivi, nhạc quá to khiến cả nhà phải nói to.
- Nếu con hát trong đội văn nghệ, hợp xướng, cho con nghỉ hát khi đang khàn tiếng.
- Mang theo chai nước đi học, uống từng ngụm nhỏ trong ngày.
- Dạy con nuốt nước bọt hoặc uống một ngụm nước thay cho hắng giọng mạnh.
- Không hút thuốc trong nhà; với trẻ lớn, nói với con về tác hại của thuốc lá và thuốc lá điện tử với họng và dây thanh.
Chăm sóc con tại nhà
- Cho con nghỉ giọng: nói ít, nói nhẹ ở mức bình thường trong vài ngày. Trẻ biết viết có thể viết ra giấy.
- Không để con nói thì thầm kéo dài, vì thì thầm cũng làm dây thanh mệt như nói to.
- Cho con uống đủ nước, uống nước ấm, canh ấm; trẻ từ 1 tuổi có thể dùng nửa đến một thìa cà phê mật ong để dịu họng.
- Giữ phòng thoáng, không khói thuốc, không đốt hương; nếu dùng điều hòa, không để không khí quá khô.
- Trẻ lớn biết súc miệng và nhổ ra có thể súc họng bằng nước muối ấm pha loãng; không cho trẻ nhỏ súc họng.
- Trẻ dưới 6 tuổi không ngậm kẹo ngậm, viên ngậm họng vì dễ hóc.
- Nếu con sốt hoặc đau họng nhiều, dùng paracetamol 10–15 mg/kg/lần, cách nhau 4–6 giờ.
Hiểu lầm thường gặp
- Khàn tiếng thì nói thì thầm cho đỡ đau họng.
- Nói thì thầm vẫn làm dây thanh căng và mệt. Tốt nhất là nói ít, nói nhẹ ở giọng bình thường, và nghỉ giọng khi có thể.
- Khàn tiếng là viêm họng, phải uống kháng sinh mới khỏi.
- Phần lớn khàn tiếng ở trẻ do virus hoặc do la hét, tự đỡ sau 1–2 tuần. Kháng sinh không giúp và chỉ dùng khi bác sĩ khám thấy nhiễm khuẩn.
- Trẻ khàn tiếng lâu là do giọng trời sinh, không cần khám.
- Khàn tiếng kéo dài quá 2 tuần cần được khám tai mũi họng, vì có thể do hạt xơ dây thanh, trào ngược hoặc hiếm hơn là u nhú thanh quản. Phát hiện sớm thì tập luyện, điều trị dễ hơn.
Bố mẹ hay hỏi
+Trẻ bị khàn tiếng bao lâu thì khỏi?
Khàn tiếng do cảm lạnh thường đỡ sau 1–2 tuần. Nếu sau 2 tuần con vẫn khàn, hoặc khàn tăng dần, hãy đưa con đi khám tai mũi họng.
+Con khàn tiếng có cần nghỉ học không?
Khàn tiếng đơn thuần không cần nghỉ học. Con chỉ cần nghỉ ở nhà khi đang sốt hoặc mệt; khi đi học, nhắc con nói nhẹ, không hét và uống đủ nước.
+Trẻ khàn tiếng nên ăn gì, uống gì?
Cho con uống đủ nước, nước ấm, canh, cháo mềm. Trẻ từ 1 tuổi có thể dùng mật ong. Không cần kiêng đồ mát hay sữa nếu con thích, nhưng tránh đồ quá cay, quá nóng làm rát họng.
+Con hay la hét bị khàn tiếng có phải hạt xơ dây thanh không?
Trẻ hay la hét, nói to dễ bị hạt xơ dây thanh, nhất là khi khàn kéo dài, nặng về chiều. Chỉ nội soi thanh quản mới biết chắc, nên nếu khàn quá 2 tuần hãy cho con đi khám.
+Khàn tiếng kèm ho ông ổng có nguy hiểm không?
Ở trẻ nhỏ, đó thường là viêm thanh quản cấp (bệnh croup), cần được bác sĩ khám trong ngày vì con có thể cần thuốc giảm sưng. Nếu con thở rít khi nằm yên, rút lõm lồng ngực hoặc tím tái, đến cấp cứu ngay.
Nguồn tham khảo
- Hoarseness — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)
- Laryngitis — NHS (Anh)
- Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị một số bệnh về tai mũi họng (QĐ 5643/QĐ-BYT), mục Viêm thanh quản cấp và mạn tính — Bộ Y tế, Cục Quản lý Khám, chữa bệnh
Cập nhật 20/11/2026.
Thông tin trên trang dùng để bố mẹ hiểu và theo dõi con, không thay thế việc khám bệnh. Khi con có dấu hiệu nguy hiểm, hãy gọi 115 hoặc 113 (từ 1/11/2026 tổng đài 113 cũng tiếp nhận cấp cứu y tế), hoặc đưa con đến cơ sở y tế gần nhất. Cần người lắng nghe về chuyện của con: Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111, miễn phí, 24/7.
Bài liên quan
- Viêm thanh quản, ho ông ổng
Ho ông ổng như tiếng chó sủa, khàn tiếng, có khi thở rít khi hít vào, hay nặng lên về đêm, ở trẻ từ khoảng 6 tháng đến 5 tuổi, thường là viêm thanh quản cấp do virus (bệnh croup). Phần lớn trẻ bị nhẹ và đỡ sau vài ngày, nhưng nên cho con đi khám trong ngày vì bác sĩ có thể cho một liều thuốc giảm sưng. Thở rít ngay cả khi con nằm yên, không khóc, là dấu hiệu nặng: đưa con đến cấp cứu ngay, cũng như khi con rút lõm lồng ngực, tím tái, chảy dãi không nuốt được hoặc li bì.
- Vỡ giọng tuổi dậy thì
Vỡ giọng xảy ra khi thanh quản và dây thanh của bé trai lớn nhanh ở giữa tuổi dậy thì, thường trong khoảng 12–15 tuổi: giọng lúc trầm lúc cao, bị bể tiếng, hơi khàn, rồi trầm hẳn sau vài tháng đến khoảng một năm. Đây là thay đổi bình thường, không cần thuốc và không cần kiêng nói; bé gái cũng có giọng trầm hơn một chút. Đưa con đi khám nếu khàn tiếng không đỡ sau 2 tuần, đau khi nói, hoặc con đã 14 tuổi mà chưa có dấu hiệu dậy thì nào. Đi cấp cứu ngay nếu khàn tiếng kèm khó thở, thở rít.
- Trẻ bị viêm họng
Phần lớn viêm họng ở trẻ do virus, thường đi kèm sổ mũi, ho, và tự đỡ sau khoảng một tuần mà không cần kháng sinh. Một phần nhỏ do liên cầu khuẩn nhóm A, hay gặp ở trẻ 5–15 tuổi: sốt cao, đau họng nhiều, không ho, hạch cổ sưng đau; trường hợp này cần bác sĩ khám, xét nghiệm và uống kháng sinh đủ ngày để phòng thấp tim. Con khó thở, chảy nước dãi vì không nuốt được, không há được miệng hoặc cổ sưng một bên thì đến cấp cứu ngay.
- Trào ngược dạ dày ở trẻ
Trẻ dưới 1 tuổi hay bị trớ sữa vì van giữa thực quản và dạ dày chưa khép chặt; nếu con vẫn bú tốt, tăng cân đều và không quấy khóc nhiều thì đó là bình thường, thường đỡ nhiều sau 6 tháng khi con ngồi được và hết ở phần lớn trẻ khoảng 1 tuổi. Trẻ lớn và học sinh có thể bị ợ chua, nóng rát sau xương ức, hay nặng lên khi ăn khuya, ăn no rồi nằm, uống cà phê, nước tăng lực mùa thi. Đưa con đi khám ngay khi con nôn ra dịch xanh hoặc máu, nôn vọt mạnh sau mỗi cữ bú, bỏ bú, không tăng cân, hoặc có cơn ngừng thở, tím tái khi trớ.
- Viêm mũi dị ứng ở trẻ
Viêm mũi dị ứng là khi niêm mạc mũi phản ứng quá mức với những thứ vô hại như mạt bụi nhà, nấm mốc, lông chó mèo, phấn hoa: con hắt hơi từng tràng, ngứa mũi, chảy nước mũi trong, nghẹt mũi, kéo dài nhiều tuần hoặc tái lại theo mùa, thường không sốt. Bệnh không nguy hiểm nhưng làm con ngủ kém, học kém tập trung; kiểm soát bằng cách tránh dị nguyên, rửa mũi nước muối, và thuốc kháng histamin loại ít gây buồn ngủ hoặc corticoid xịt mũi theo hướng dẫn của bác sĩ. Con khò khè, khó thở, hoặc sưng môi, sưng mặt kèm khó thở thì đến cấp cứu ngay.
- Hóc dị vật
Nếu con còn ho được, khóc được, nói được, hãy để con tự ho và ở sát bên con; không vỗ, không móc họng. Nếu con không ho ra tiếng, không khóc, không thở được: trẻ dưới 1 tuổi thì vỗ lưng 5 lần rồi ấn ngực 5 lần; trẻ từ 1 tuổi thì vỗ lưng 5 lần rồi ấn bụng (thủ thuật Heimlich) 5 lần, lặp lại đến khi dị vật ra. Gọi 115 hoặc 113 ngay, và nếu con lả đi, bất tỉnh thì bắt đầu ép tim thổi ngạt.
Chủ đề khác