Tuổi dậy thì

Vỡ giọng tuổi dậy thì: diễn ra khi nào, bao lâu và khi nào cần khám

Tham vấn y khoa: BS. Bùi Việt Hưng (Sức khỏe tổng quát) · Thẩm định ngày 22/11/2026 · Biên soạn: Ban biên tập Sức khỏe Aiducation

THCS · 11–14 tuổi

Trả lời nhanh

Vỡ giọng xảy ra khi thanh quản và dây thanh của bé trai lớn nhanh ở giữa tuổi dậy thì, thường trong khoảng 12–15 tuổi: giọng lúc trầm lúc cao, bị bể tiếng, hơi khàn, rồi trầm hẳn sau vài tháng đến khoảng một năm. Đây là thay đổi bình thường, không cần thuốc và không cần kiêng nói; bé gái cũng có giọng trầm hơn một chút. Đưa con đi khám nếu khàn tiếng không đỡ sau 2 tuần, đau khi nói, hoặc con đã 14 tuổi mà chưa có dấu hiệu dậy thì nào. Đi cấp cứu ngay nếu khàn tiếng kèm khó thở, thở rít.

Khi nào cần đưa con đi khám

Gọi 115 hoặc 113, hoặc đến cấp cứu ngay khi

  • Khàn tiếng hoặc mất tiếng kèm thở rít, khó thở, co kéo lõm ở cổ hay ngực.
  • Đau họng dữ dội, khó nuốt đến mức chảy nước dãi, không há miệng được, sốt cao, giọng nói như ngậm hột thị.
  • Sau một cú va đập vào cổ (bóng đập, ngã, đánh nhau), con khàn tiếng, đau cổ, nuốt đau hoặc khó thở.
  • Khàn tiếng xuất hiện ngay sau khi con bị sặc, hóc một vật gì đó.

Đưa con đi khám trong ngày khi

  • Khàn tiếng không đỡ sau 2 tuần, không phải lúc trầm lúc cao như vỡ giọng.
  • Đau khi nói, mất hẳn tiếng, hoặc ho ra máu.
  • Sờ thấy một khối ở cổ to dần.
  • Con trai 14 tuổi chưa thấy tinh hoàn to lên, hoặc có dấu hiệu dậy thì như vỡ giọng, mọc lông mu trước 9 tuổi.
  • Dậy thì đã gần xong, ria mép, lông nách đã có, mà giọng vẫn cao như trẻ con hoặc cứ bị bể tiếng kéo dài.
  • Con gái có giọng trầm hẳn đi kèm mụn nhiều, mọc nhiều lông ở mặt, ngực, kinh nguyệt rất thưa.

Vì sao giọng con thay đổi

Khi vào tuổi dậy thì, hormone sinh dục nam làm thanh quản lớn lên và hạ thấp xuống, hai dây thanh dài và dày hơn. Dây thanh dài và dày hơn thì rung chậm hơn, nên giọng trầm hơn. Sụn thanh quản lớn lên tạo thành trái cổ (yết hầu) lộ rõ ở phía trước cổ.

Trong lúc thanh quản đang lớn nhanh, các cơ điều khiển dây thanh chưa quen với kích thước mới, nên giọng chợt cao chợt trầm, nghe như bị bể. Đó là lý do người ta gọi là vỡ giọng. Khi các cơ đã thích nghi, giọng ổn định ở mức trầm của người lớn.

Khi nào vỡ giọng và kéo dài bao lâu

Vỡ giọng không phải là dấu hiệu dậy thì đầu tiên. Ở bé trai, dấu hiệu đầu tiên là tinh hoàn to lên, thường trong khoảng 9–14 tuổi; giọng thay đổi muộn hơn, ở giữa giai đoạn dậy thì, thường cùng lúc con cao vọt, khoảng 12–15 tuổi. Có bạn vỡ giọng sớm, có bạn muộn hơn vài năm, vẫn là bình thường.

Giai đoạn giọng chập chờn thường kéo dài vài tháng, có khi đến khoảng một năm, rồi giọng trầm dần và tiếp tục ổn định thêm trong vài năm sau. Có bạn đổi giọng từ từ, gần như không thấy bể tiếng. Bé gái cũng có thanh quản lớn hơn một chút ở tuổi dậy thì, giọng trầm và đầy hơn nhưng thay đổi ít, thường không ai để ý.

Giữ giọng trong giai đoạn vỡ giọng

  • Uống đủ nước trong ngày; dây thanh cần ẩm để rung tốt.
  • Tránh la hét, cổ vũ gào thét lâu, nói to qua tiếng ồn; gọi bạn ở xa thì đi lại gần hơn.
  • Nếu con hát trong đội văn nghệ, hợp xướng, nói với giáo viên để chọn bè hợp với giọng hiện tại; không cố lên nốt quá cao hay xuống nốt quá thấp.
  • Nghỉ giọng khi đang viêm họng, cảm cúm; không cố nói thì thầm kéo dài vì thì thầm cũng làm dây thanh mệt.
  • Tránh khói thuốc lá, thuốc lá điện tử, vì làm dây thanh kích ứng và sưng.
  • Ăn tối không quá sát giờ ngủ nếu con hay ợ chua, vì trào ngược dạ dày cũng gây khàn tiếng.

Khàn tiếng không phải do vỡ giọng

Vỡ giọng làm giọng không ổn định nhưng con vẫn nói được, không đau. Khàn tiếng thật sự thì khác: tiếng rè, mất tiếng, nói mệt. Nguyên nhân hay gặp nhất là viêm thanh quản khi cảm cúm, thường đỡ sau 1–2 tuần. Học sinh hay la hét, hát nhiều có thể bị hạt xơ dây thanh, gây khàn kéo dài.

Khàn tiếng không đỡ sau 2 tuần, đau khi nói, mất hẳn tiếng cần đi khám tai mũi họng. Bác sĩ có thể nội soi thanh quản, một thủ thuật nhanh qua mũi hoặc miệng, để xem dây thanh. Với giọng vẫn cao bất thường khi dậy thì đã xong, phần lớn là do thói quen dùng giọng và tập luyện với chuyên gia âm ngữ trị liệu thường giúp được nhiều.

Giọng nói và sự tự tin của con

Nhiều bạn ngại phát biểu, ngại hát, ngại gọi điện vì sợ bị bể giọng giữa chừng, nhất là khi bị bạn bè trêu. Bố mẹ nên nói trước với con về vỡ giọng từ khoảng 9–10 tuổi, cùng lúc nói về các thay đổi dậy thì khác, để con biết đó là chuyện ai cũng trải qua.

Tránh trêu chọc giọng con, kể cả trêu cho vui, và nhắc anh chị em trong nhà cũng vậy. Nếu con buồn bã, thu mình vì bị trêu ở trường, hãy nói chuyện với giáo viên chủ nhiệm.

Nếu em đang đọc bài này

Giọng em đang thay đổi vì cơ thể em đang lớn, giống như mọi bạn trai khác ở tuổi này. Bể giọng giữa câu thì cứ nói tiếp, nói chậm lại một chút; sau vài tháng giọng sẽ ổn định hơn. Em không cần kiêng nói, chỉ nên tránh gào thét và uống đủ nước.

Nếu em bị khàn tiếng mãi không hết, đau khi nói, hoặc thấy mình chưa có thay đổi dậy thì nào khi các bạn đã có nhiều, hãy nói với bố mẹ để được đi khám.

Chăm sóc con tại nhà

  • Nói với con trước về vỡ giọng, cùng lúc với các thay đổi dậy thì khác.
  • Nhắc con uống đủ nước, mang chai nước đi học.
  • Hạn chế để con la hét, hát gào lâu; cho con nghỉ giọng khi đang viêm họng.
  • Không để ai hút thuốc trong nhà; nói với con về tác hại của thuốc lá điện tử với họng và dây thanh.
  • Ghi lại thời điểm con có các dấu hiệu dậy thì và đo chiều cao mỗi 3–6 tháng.
  • Không trêu chọc giọng của con, khen con khi con mạnh dạn phát biểu.

Hiểu lầm thường gặp

Đang vỡ giọng phải kiêng nói, kiêng hát, kiêng đồ lạnh, nước đá.
Không cần kiêng nói hay kiêng đồ lạnh. Chỉ nên tránh la hét, hát quá sức và uống đủ nước.
Uống trứng gà sống, mật ong chanh giúp giọng vỡ nhanh và đẹp.
Không có đồ uống nào làm vỡ giọng nhanh hơn. Trứng sống có nguy cơ nhiễm khuẩn gây tiêu chảy; nước ấm đủ để giữ họng ẩm.
Hát trong lúc vỡ giọng sẽ làm hỏng giọng vĩnh viễn.
Hát nhẹ nhàng trong tầm giọng thoải mái là được. Điều cần tránh là gào thét, cố lên nốt quá cao hoặc hát khi đang khàn, đau họng.
Con trai mãi chưa vỡ giọng là thiếu hormone, phải tiêm thuốc.
Phần lớn chỉ là dậy thì muộn hơn bạn bè theo thể trạng gia đình. Nếu con 14 tuổi chưa có dấu hiệu dậy thì, bác sĩ nội tiết nhi sẽ khám và quyết định có cần thuốc hay không; không tự dùng thuốc nội tiết.

Bố mẹ hay hỏi

+Con trai vỡ giọng ở tuổi nào?

Thường trong khoảng 12–15 tuổi, ở giữa giai đoạn dậy thì, sau khi tinh hoàn đã to lên và có lông mu. Sớm hay muộn hơn vài năm vẫn có thể bình thường.

+Vỡ giọng kéo dài bao lâu?

Giai đoạn giọng chập chờn thường vài tháng, có khi đến khoảng một năm. Sau đó giọng trầm dần và ổn định thêm trong vài năm.

+15 tuổi chưa vỡ giọng có sao không?

Nếu các dấu hiệu dậy thì khác như tinh hoàn to, lông mu đã có thì thường chỉ cần chờ thêm. Nếu con 14 tuổi trở lên mà chưa có dấu hiệu dậy thì nào, nên đưa con đi khám nội tiết nhi.

+Con gái có vỡ giọng không?

Bé gái cũng có giọng trầm và đầy hơn một chút ở tuổi dậy thì, nhưng thay đổi nhẹ và từ từ, ít khi bị bể tiếng như bé trai.

+Vỡ giọng có nên đi hát không?

Được, nếu hát nhẹ nhàng trong tầm giọng thoải mái và nghỉ khi thấy mệt, khàn. Nên báo giáo viên thanh nhạc để được chọn bài, chọn bè phù hợp.

+Vỡ giọng bị khàn tiếng uống gì?

Uống đủ nước ấm và nghỉ giọng là đủ, không cần thuốc. Nếu khàn tiếng không đỡ sau 2 tuần hoặc kèm đau, hãy cho con đi khám tai mũi họng.

Nguồn tham khảo

  1. Physical Development in Boys: What to Expect — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)
  2. Concerns Boys Have About Puberty — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)
  3. Laryngitis — NHS (Anh)
  4. Early or delayed puberty — NHS (Anh)

Cập nhật 20/11/2026.

Thông tin trên trang dùng để bố mẹ hiểu và theo dõi con, không thay thế việc khám bệnh. Khi con có dấu hiệu nguy hiểm, hãy gọi 115 hoặc 113 (từ 1/11/2026 tổng đài 113 cũng tiếp nhận cấp cứu y tế), hoặc đưa con đến cơ sở y tế gần nhất. Cần người lắng nghe về chuyện của con: Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111, miễn phí, 24/7.

Bài liên quan

  • Dấu hiệu dậy thì

    Bé gái thường bắt đầu dậy thì trong khoảng 8–13 tuổi, dấu hiệu đầu tiên là nhú vú. Bé trai thường bắt đầu trong khoảng 9–14 tuổi, dấu hiệu đầu tiên là tinh hoàn to lên. Nên đưa con đi khám chuyên khoa nội tiết nhi nếu dấu hiệu dậy thì xuất hiện trước 8 tuổi ở bé gái, trước 9 tuổi ở bé trai, hoặc chưa có dấu hiệu nào khi bé gái đã 13 tuổi, bé trai đã 14 tuổi.

  • Dậy thì sớm

    Dậy thì sớm là khi bé gái có dấu hiệu dậy thì trước 8 tuổi, bé trai trước 9 tuổi: nhú vú, lông mu, tinh hoàn to lên, mùi cơ thể như người lớn, lớn vọt bất thường. Khi thấy những dấu hiệu này, nên đưa con đến bác sĩ nội tiết nhi để kiểm tra, vì phát hiện sớm giúp bảo vệ chiều cao sau này và tìm nguyên nhân nếu có. Nếu dậy thì sớm đi kèm đau đầu dữ dội, nôn vọt, nhìn mờ hoặc co giật, cần đưa con đi cấp cứu ngay.

  • Tăng chiều cao tuổi dậy thì

    Chiều cao của con phần lớn do gen quyết định; phần còn lại phụ thuộc vào ngủ đủ, ăn đủ đạm, canxi và vitamin D, vận động đều và không mắc bệnh mạn tính. Tuổi dậy thì là giai đoạn con cao nhanh nhất, nhưng khi sụn tăng trưởng đã đóng (thường khoảng 15–16 tuổi ở nữ, 17–18 tuổi ở nam) thì không còn cao thêm được nữa. Thực phẩm chức năng hay thuốc tăng chiều cao không làm trẻ khỏe mạnh cao thêm. Con nên đi khám nếu cao chưa tới 4 cm mỗi năm trước tuổi dậy thì, thấp hơn hẳn bạn cùng tuổi, hoặc dậy thì quá sớm hay quá muộn.

  • Trẻ bị viêm họng

    Phần lớn viêm họng ở trẻ do virus, thường đi kèm sổ mũi, ho, và tự đỡ sau khoảng một tuần mà không cần kháng sinh. Một phần nhỏ do liên cầu khuẩn nhóm A, hay gặp ở trẻ 5–15 tuổi: sốt cao, đau họng nhiều, không ho, hạch cổ sưng đau; trường hợp này cần bác sĩ khám, xét nghiệm và uống kháng sinh đủ ngày để phòng thấp tim. Con khó thở, chảy nước dãi vì không nuốt được, không há được miệng hoặc cổ sưng một bên thì đến cấp cứu ngay.

  • Nói chuyện với con tuổi dậy thì

    Ở tuổi dậy thì, con cần riêng tư hơn và hay gắt gỏng, nhưng vẫn rất cần bố mẹ. Con dễ nói chuyện hơn khi bố mẹ nghe nhiều hơn khuyên, không phán xét ngay, và có những khoảng thời gian bên nhau không bàn chuyện học. Chọn lúc thuận tiện như khi chở con đi học hay nấu ăn cùng, hỏi câu mở và giữ bình tĩnh khi con nói điều khó nghe. Nếu con buồn bã, thu mình kéo dài, nói muốn chết, hoặc bố mẹ nghi con bị bắt nạt, xâm hại, hãy tìm trợ giúp sớm; Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111 (miễn phí, 24/7) tư vấn cho cả con và bố mẹ.

  • Nói chuyện giới tính với con

    Giáo dục giới tính nên bắt đầu từ khi con biết nói và tiếp tục suốt những năm đi học, bằng nhiều lần nói ngắn, đúng với tuổi. Với trẻ nhỏ là tên gọi đúng của các bộ phận cơ thể, vùng riêng tư và quyền nói không; trước tuổi dậy thì (khoảng 8–9 tuổi) là những thay đổi sắp đến; với tuổi teen là tình bạn, tình yêu, sự đồng ý, an toàn trên mạng, mang thai và cách phòng bệnh lây qua đường tình dục. Trẻ được bố mẹ nói đúng và sớm thường bắt đầu quan hệ tình dục muộn hơn và an toàn hơn. Nếu con kể bị xâm hại, hãy tin con, giữ con an toàn và gọi Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111 hoặc báo công an.

Chủ đề khác