Trẻ sơ sinh thở khụt khịt, khò khè ở mũi: khi nào bình thường, khi nào đi khám
Tham vấn y khoa: BS. Bùi Việt Hưng (Sức khỏe tổng quát) · Thẩm định ngày 22/11/2026 · Biên soạn: Ban biên tập Sức khỏe Aiducation
Sơ sinh và dưới 1 tuổi · 0–12 tháng
Trả lời nhanh
Trẻ sơ sinh hay thở khụt khịt, có tiếng khò khè ở mũi vì lỗ mũi còn rất nhỏ và trong vài tháng đầu con chủ yếu thở bằng mũi, nên chỉ một chút dịch nhầy cũng thành tiếng. Nếu con vẫn bú tốt, ngủ được, không thở nhanh và da môi hồng, thường chỉ cần nhỏ nước muối sinh lý 0,9% trước bữa bú và trước khi ngủ. Không dùng thuốc nhỏ mũi co mạch, thuốc cảm, và không bôi dầu bạc hà, long não cho con. Đưa con đi cấp cứu ngay khi con thở rút lõm lồng ngực, tím tái, có lúc ngừng thở, bỏ bú, hoặc trẻ dưới 2 tháng thở từ 60 lần/phút trở lên.
Khi nào cần đưa con đi khám
Gọi 115 hoặc 113, hoặc đến cấp cứu ngay khi
- Phần dưới lồng ngực lõm vào mỗi khi con hít vào (rút lõm lồng ngực), cánh mũi phập phồng, hoặc con thở rên.
- Môi, lưỡi hoặc da quanh miệng tím tái, xám đi.
- Con ngừng thở từ 20 giây trở lên, hoặc ngừng thở ngắn hơn nhưng kèm tím tái, tái nhợt, mềm nhũn.
- Trẻ dưới 2 tháng thở từ 60 lần/phút trở lên, hoặc trẻ dưới 1 tuổi thở từ 70 lần/phút trở lên khi nằm yên.
- Con bỏ bú hoàn toàn, li bì, khó đánh thức; hoặc sau 48 giờ đầu, hơn 6 giờ không có tã ướt.
- Con dưới 3 tháng tuổi có nhiệt độ từ 38°C trở lên.
- Con thở rít to, khó thở đột ngột sau khi bị sặc sữa hoặc ngậm phải một vật nhỏ.
Đưa con đi khám trong ngày khi
- Trẻ 2–12 tháng thở từ 50 lần/phút trở lên khi nằm yên, hoặc con ho, khò khè ở ngực (tiếng rít khi thở ra).
- Con bú ít hơn một nửa so với mọi ngày, bú ngắt quãng vì nghẹt mũi, hoặc số tã ướt ít hẳn đi.
- Tiếng thở rít ở cổ họng khi hít vào xuất hiện từ những tuần đầu, nhất là khi con hay sặc, nghẹn lúc bú hoặc chậm tăng cân.
- Nghẹt mũi kéo dài quá 10 ngày, chảy mũi chỉ một bên, nước mũi có mùi hôi hoặc lẫn máu.
- Con từng sinh non, có bệnh tim, bệnh phổi mà bắt đầu ho, sổ mũi.
- Bố mẹ thấy con khác hẳn mọi ngày, dù không đếm được nhịp thở.
Vì sao trẻ sơ sinh hay thở khụt khịt
Trong vài tháng đầu, con thở chủ yếu bằng mũi, cả lúc bú. Lỗ mũi và đường mũi của con rất hẹp, nên một ít nước mũi, sữa trào lên, hay chút khô mũi do phòng điều hòa cũng làm con thở khụt khịt, có tiếng khò khè, nhất là khi ngủ. Nhiều trẻ khỏe mạnh có tiếng thở như vậy trong vài tuần đầu mà không có bệnh gì.
Nhịp thở của trẻ sơ sinh cũng chưa đều. Con có thể thở nhanh một lúc, rồi ngừng vài giây, rồi thở đều trở lại, nhất là khi ngủ và ở trẻ sinh non. Kiểu thở này gọi là thở chu kỳ, thường bình thường và giảm dần khi con lớn. Khoảng ngừng thở dài từ 20 giây, hoặc ngừng thở kèm tím tái, mềm nhũn thì cần cấp cứu.
Tiếng ở mũi, ở họng hay ở ngực
- Tiếng khụt khịt, phì phò ở mũi: nghe rõ nhất ở mũi, thường đỡ hẳn sau khi nhỏ nước muối và hút nhẹ. Đây là kiểu hay gặp nhất và thường do dịch nhầy hoặc cảm lạnh.
- Tiếng rít ở cổ họng khi hít vào, the thé như tiếng chim kêu, to hơn khi con khóc, bú hoặc nằm ngửa: thường do sụn thanh quản còn mềm (mềm sụn thanh quản). Phần lớn tự đỡ khi con khoảng 1 tuổi, có trẻ đến 18 tháng – 2 tuổi, nhưng con cần được bác sĩ khám để chắc chắn và theo dõi việc bú, tăng cân.
- Tiếng khò khè ở ngực, nghe rõ khi thở ra, kèm ho, thở nhanh: hay gặp trong viêm tiểu phế quản ở trẻ dưới 2 tuổi. Lúc này cần đếm nhịp thở và đưa con đi khám.
- Tiếng ọc ọc, lọc xọc sau khi bú: thường do sữa hoặc nước bọt đọng ở họng, hay gặp ở trẻ trào ngược. Bế con thẳng người sau bú để con ợ hơi.
Cách đếm nhịp thở và tìm dấu hiệu nặng
Đếm khi con nằm yên hoặc đang ngủ, không khóc và không vừa bú xong. Vén áo, nhìn bụng và ngực phồng lên xẹp xuống, mỗi lần phồng lên là một nhịp, đếm trọn 1 phút. Theo Tổ chức Y tế Thế giới, thở nhanh là từ 60 lần/phút ở trẻ dưới 2 tháng và từ 50 lần/phút ở trẻ 2–12 tháng.
Trong lúc đếm, nhìn chỗ ngay dưới xương sườn và hõm trên xương ức. Nếu chỗ đó lõm sâu vào mỗi khi con hít vào, cánh mũi phập phồng, con thở rên hay đầu gật gù theo nhịp thở, là con đang phải gắng sức. Nếu sau khi làm sạch mũi mà những dấu hiệu này vẫn còn, đưa con đi cấp cứu.
Thuốc và mẹo nên tránh
Thuốc cảm, thuốc chống nghẹt mũi dạng uống, nhỏ hay xịt mũi không dùng cho trẻ dưới 6 tuổi. Thuốc nhỏ mũi co mạch có thể gây ngộ độc ở trẻ nhỏ: con li bì, da tái lạnh, thở chậm hoặc ngừng thở từng lúc. Nếu con đã lỡ được nhỏ thuốc và có những dấu hiệu này, đưa con đi cấp cứu ngay.
Không bôi dầu gió, dầu bạc hà, dầu tràm có long não hay tinh dầu vào mũi, ngực, lòng bàn chân của trẻ dưới 2 tuổi, và không xông hơi nước sôi cho con. Thuốc ho, thuốc long đờm, kháng sinh hay chạy khí dung chỉ dùng khi bác sĩ kê.
Bác sĩ sẽ làm gì
Bác sĩ hỏi con bú thế nào, tăng cân ra sao, tiếng thở có từ khi nào, rồi đếm nhịp thở, nghe phổi, xem mũi họng và có thể đo nồng độ oxy bằng một chiếc kẹp nhỏ ở ngón tay hay ngón chân. Phần lớn trẻ chỉ bị nghẹt mũi đơn thuần và được hướng dẫn chăm ở nhà.
Nếu nghi tiếng rít do thanh quản, con có thể được khám chuyên khoa tai mũi họng nhi và soi thanh quản qua mũi. Đa số trẻ không cần điều trị gì thêm ngoài theo dõi bú và tăng cân; số ít trẻ khó thở nhiều, bú kém, chậm tăng cân mới cần can thiệp.
Chăm sóc con tại nhà
- Nhỏ nước muối sinh lý 0,9% vào mỗi bên mũi, mỗi lần 1 giọt, khoảng 15 phút trước khi bú và trước khi ngủ. Dùng lọ nhỏ dùng một lần hoặc lọ đã mở dưới 1 tuần.
- Nếu mũi nhiều dịch đặc, hút nhẹ ở cửa mũi bằng dụng cụ hút mũi bóp tay, bóp quả bóp trước khi đưa vào mũi. Chỉ hút khi thật cần, khoảng 3–4 lần một ngày, và rửa sạch dụng cụ sau mỗi lần dùng.
- Cho con bú mẹ hoặc bú bình nhiều lần hơn, mỗi lần ít hơn; dừng giữa chừng cho con nghỉ thở. Bế con thẳng người sau bú để ợ hơi.
- Khi ngủ, đặt con nằm ngửa trên mặt phẳng, chắc, không kê gối, không nằm nghiêng dốc, không để con ngủ trên ghế rung, xe đẩy hay ghế ô tô dù con nghẹt mũi.
- Giữ phòng thoáng, không khói thuốc lá, không đốt hương, không để quạt hay điều hòa thổi thẳng vào con.
- Đếm nhịp thở vài lần trong ngày và cả ban đêm khi con có vẻ thở khó; ghi lại số cữ bú và số tã ướt.
Hiểu lầm thường gặp
- Bôi dầu gió, dầu bạc hà vào mũi, lòng bàn chân cho bé dễ thở.
- Tinh dầu bạc hà, long não có thể gây co thắt thanh quản, khó thở ở trẻ dưới 2 tuổi. Nước muối sinh lý làm thông mũi an toàn hơn.
- Hút mũi cho con bằng miệng là sạch và nhanh nhất.
- Hút bằng miệng có thể truyền vi khuẩn, virus từ người lớn sang con. Dụng cụ hút mũi bóp tay rẻ, dễ dùng và an toàn hơn.
- Con khò khè là có đờm, phải uống siro ho hoặc vỗ lưng cho long đờm.
- Phần lớn tiếng khò khè ở trẻ sơ sinh là ở mũi, không phải đờm trong phổi. Siro ho không dùng cho trẻ nhỏ; làm sạch mũi và theo dõi nhịp thở mới là việc cần làm.
- Kê gối cao hoặc cho bé nằm nghiêng dốc để dễ thở.
- Kê cao làm đầu con gập về trước, đường thở bị gập và tăng nguy cơ đột tử khi ngủ. Con thở tốt nhất khi nằm ngửa trên mặt phẳng.
- Nhỏ sữa mẹ vào mũi giúp bé hết nghẹt mũi.
- Sữa có thể đọng lại, gây kích ứng hoặc sặc. Chỉ nhỏ nước muối sinh lý.
Bố mẹ hay hỏi
+Trẻ sơ sinh thở khò khè khi ngủ có sao không?
Nếu con bú tốt, tăng cân, không thở nhanh, không rút lõm và da môi hồng, tiếng khò khè ở mũi khi ngủ thường là bình thường. Nếu tiếng thở kèm những dấu hiệu nặng ở trên, hoặc bố mẹ không chắc, hãy cho bác sĩ nghe.
+Bao lâu thì hết thở khụt khịt?
Khụt khịt do mũi nhỏ thường đỡ dần khi con được vài tháng. Nếu do cảm lạnh, thường đỡ sau 7–10 ngày. Tiếng rít ở họng do sụn thanh quản mềm thường đỡ khi con khoảng 1 tuổi.
+Ngày nào cũng nhỏ nước muối cho bé có hại không?
Nhỏ nước muối sinh lý 0,9% khi con nghẹt mũi là an toàn. Không cần nhỏ hay hút mũi khi mũi con thông, vì hút nhiều làm niêm mạc mũi sưng và dễ chảy máu.
+Có nên dùng máy xông, máy tạo ẩm cho bé không?
Máy tạo ẩm hơi mát có thể giúp khi không khí khô, nếu đặt xa tầm tay con và thay nước, vệ sinh hằng ngày. Không xông hơi nước nóng, không cho tinh dầu vào máy.
+Bé nghẹt mũi có được tắm không?
Được. Tắm nhanh bằng nước ấm trong phòng kín gió, lau khô ngay. Hơi ấm khi tắm còn giúp mũi con thông hơn.
Nguồn tham khảo
- My baby has a stuffy nose. How can I help them sleep safely? — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)
- Stridor & Laryngomalacia: Is My Baby's Noisy Breathing Serious? — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (HealthyChildren.org)
- Bronchiolitis — NHS (Anh)
- IMCI distance learning course (kèm IMCI Chart Booklet) — Tổ chức Y tế Thế giới (WHO)
Cập nhật 20/11/2026.
Thông tin trên trang dùng để bố mẹ hiểu và theo dõi con, không thay thế việc khám bệnh. Khi con có dấu hiệu nguy hiểm, hãy gọi 115 hoặc 113 (từ 1/11/2026 tổng đài 113 cũng tiếp nhận cấp cứu y tế), hoặc đưa con đến cơ sở y tế gần nhất. Cần người lắng nghe về chuyện của con: Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111, miễn phí, 24/7.
Bài liên quan
- Trẻ sổ mũi, nghẹt mũi
Sổ mũi, nghẹt mũi ở trẻ phần lớn do cảm lạnh, thường đỡ sau 7–10 ngày, có khi tới 2 tuần. Nước mũi chuyển vàng, xanh trong vài ngày là bình thường. Chăm ở nhà bằng nước muối sinh lý 0,9% nhỏ trước khi bú và trước khi ngủ; không dùng thuốc cảm, thuốc nhỏ mũi co mạch cho trẻ nhỏ khi bác sĩ chưa kê. Trẻ nghẹt mũi đến mức không bú được, thở rút lõm lồng ngực, tím tái, hoặc trẻ dưới 3 tháng sốt từ 38°C cần đi khám ngay.
- Viêm tiểu phế quản ở trẻ
Viêm tiểu phế quản là bệnh do virus, chủ yếu là virus hợp bào hô hấp (RSV), hay gặp ở trẻ dưới 2 tuổi: bắt đầu như sổ mũi, sau 2–3 ngày con ho, khò khè, thở nhanh, bú khó. Bệnh thường nặng nhất vào ngày 3–5 và phần lớn trẻ được chăm ở nhà; kháng sinh, thuốc giãn phế quản hay corticoid thường không giúp gì. Con rút lõm lồng ngực, có lúc ngừng thở, tím tái, bỏ bú, hoặc thở từ 70 lần/phút trở lên thì đến cấp cứu ngay; trẻ dưới 3 tháng, trẻ sinh non hay có bệnh tim phổi cần đi khám sớm ngay từ khi mới ho.
- Trẻ thở khò khè
Khò khè là tiếng rít cao như tiếng huýt nhỏ, nghe rõ nhất khi con thở ra, do các ống phế quản nhỏ trong phổi bị hẹp lại. Dưới 2 tuổi, nguyên nhân hay gặp nhất là viêm tiểu phế quản do virus; trên 2 tuổi, khò khè lặp đi lặp lại thường do hen. Tiếng khụt khịt, khò khè do mũi nghẹt thì mất đi sau khi nhỏ nước muối sinh lý và hút mũi. Trẻ khò khè thật sự cần được bác sĩ khám trong ngày; con rút lõm lồng ngực, tím tái, có lúc ngừng thở, hoặc khò khè đột ngột sau khi sặc hay sau khi ăn, uống thuốc, bị ong đốt thì đến cấp cứu ngay.
- Trẻ thở nhanh, thở gấp
Đếm nhịp thở trọn 1 phút khi con nằm yên, không khóc. Theo Tổ chức Y tế Thế giới, con thở nhanh khi: dưới 2 tháng từ 60 lần/phút, 2–12 tháng từ 50 lần/phút, 1–5 tuổi từ 40 lần/phút; trẻ trên 5 tuổi, từ 30 lần/phút thường được coi là nhanh. Con ho hoặc khó thở mà thở nhanh cần đi khám trong ngày vì có thể là viêm phổi. Trẻ dưới 2 tháng thở từ 60 lần/phút, hoặc trẻ nào thở nhanh kèm rút lõm lồng ngực, tím tái, thở rên, bỏ bú thì đến cấp cứu ngay.
- Rửa mũi, hút mũi cho trẻ
Với trẻ nhỏ, làm sạch mũi là nhỏ vài giọt nước muối sinh lý 0,9% cho dịch mềm ra rồi hút nhẹ ở cửa mũi: trẻ dưới 1 tuổi nhỏ 1 giọt mỗi bên, trẻ lớn hơn 2–3 giọt, chỉ làm khi con nghẹt mũi, thường trước khi bú và trước khi ngủ, trẻ dưới 1 tuổi không quá khoảng 4 lần một ngày. Không bơm rửa mũi mạnh bằng xi lanh hay bình áp lực cho trẻ nhỏ, và không tự pha nước muối bằng muối ăn ước chừng; dùng nước muối sinh lý đóng lọ. Trẻ lớn biết hợp tác có thể xịt rửa nhẹ. Con sặc, tím tái, ngừng thở khi đang nhỏ mũi, hoặc thở rút lõm lồng ngực thì đến cấp cứu ngay.
- Ngủ an toàn, phòng đột tử ở trẻ sơ sinh
Để giảm nguy cơ đột tử khi ngủ, luôn đặt bé nằm ngửa cho mọi giấc ngủ đến 1 tuổi, trên nôi hoặc cũi riêng có mặt nệm phẳng, chắc, đặt trong phòng bố mẹ ít nhất 6 tháng đầu. Trong chỗ ngủ không có gì mềm: không gối, chăn, thú bông, gối chặn, quây đệm. Không ngủ chung giường với bé, không để bé ngủ trên ghế sofa, ghế bành hay võng, không ủ bé quá ấm và không hút thuốc gần bé. Nếu bé ngừng thở, tím tái hoặc mềm nhũn, gọi 115 hoặc 113 ngay và bắt đầu cấp cứu.
Chủ đề khác